Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 11/02/2019. PDF Print E-mail
Written by Editor   
Monday, 11 February 2019 08:40

 

Biển Đông: Tầu chiến Mỹ lại tuần tra vùng 12 hải lý bãi đá Vành Khăn, Trường Sa.

 

 

mediaKhu trục hạm có gắn tên lửa hành trình USS Spruance của Mỹ ghé cảng Crete năm 2004. Ảnh minh họa.CC/U.S. Navy/Paul Farley.

Trong khuôn khổ chiến dịch tuần tra vì tự do lưu thông hàng hải, hôm nay, 11/02/2019, hai tàu chiến Mỹ đi qua vùng 12 hải lý của bãi đá Vành Khăn - quần đảo Trường Sa, Biển Đông, mà Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền. Bắc Kinh ngay lập tức lên tiếng phản đối.

CNN trích dẫn phát ngôn viên hạm đội 7 Hoa Kỳ, trung tá Clay Doss, cho biết rõ hai tầu khu trục hạm có gắn tên lửa hành trình USS Spruance và USS Preble đã đi vào vùng 12 hải lý gần bãi Đá Vành Khăn, trong quần đảo Trường Sa.

Chính quyền Bắc Kinh ngay sau đó đã mạnh mẽ phản đối. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Lục Khảng cho rằng « chiến dịch này của Hoa Kỳ vi phạm luật lệ Trung Quốc và quốc tế. Bắc Kinh sẽ có những hành động cần thiết để bảo vệ chủ quyền ».

Đây là lần thứ hai trong năm 2019, hải quân Hoa Kỳ tiến hành chiến dịch gọi là « tự do lưu thông hàng hải ». Vào tháng Giêng , khu trục hạm USS McCampbell đã đi vào vùng 12 hải lý quần đảo Hoàng Sa.

Reuters lưu ý chiến dịch hải quân này của Mỹ diễn ra trong bối cảnh cuộc đàm phán thương mại giữa Washington và Bắc Kinh vẫn đang bế tắc, trong lúc kỳ hạn cuối cùng là ngày 01/03 cho cuộc thương lượng đang đến gần. Leo thang thương mại Mỹ - Trung gây thiệt hại cho cả đôi bên hàng tỷ đô la và làm xáo động thị trường tài chính toàn cầu.

Thượng đỉnh Trump-Kim: Xóa bỏ cơ sở hạt nhân Yongbyon để có hiệp định hòa bình?

media
Đặc sứ Mỹ về Bắc Triều Tiên Stephen Biegun trong buổi làm việc với ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung Wha tại Seoul, ngày 09/02/2019.Ed JONES/Pool via REUTERS.

Khác với thượng đỉnh Singapore tháng 6/2018, lần này trong hai ngày họp 27 à 28/02/2019 tại Hà Nội, mọi người chờ đợi tổng thống Mỹ và lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ phải đi sâu vào chi tiết về tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Đôi bên nhượng bộ những gì và nhượng bộ đến đâu mới vừa lòng đối phương ? Theo giới quan sát, có nhiều khả năng Bình Nhưỡng giải thể cơ sở hạt nhân Yongbyon để đòi Washington xóa bỏ cấm vận kinh tế.

Chuyến công tác của đặc sứ Mỹ về Bắc Triều Tiên, Stephen Biegun trong tuần qua tại Seoul và Bình Nhưỡng, cũng như các cuộc họp được dự trù mở ra vào tuần tới, sát nút thượng đỉnh Hà Nội, đang làm dấy lên hy vọng đem lại hòa bình trên bán đảo Triều Tiên và cả khu vực Đông Bắc Á.

Đến nay, Bình Nhưỡng đòi Washington bãi bỏ lệnh cấm vận. Còn về phía Hoa Kỳ thì chính quyền Trump đòi Kim Jong Un phải đi một bước trước, tức là từ bỏ tham vọng hạt nhân một cách "hoàn toàn, có kiểm chứng và không thể đảo ngược". Câu hỏi đặt ra là để đạt đến đích, mỗi bên sẵn sàng đánh đổi những gì ?

Bình Nhưỡng hy sinh cơ sở Yongbyon

Trước hết về phía Bắc Triều Tiên, Bình Nhưỡng đã nhiều lần đánh tiếng sẽ hy sinh cơ sở hạt nhân Yongbyon, cách thủ đô Bắc Triều Tiên khoảng 100 cây số về phía bắc. Đây là nơi sản xuất uranium và plutonium, hai vật liệu chính để chế tạo bom nguyên tử.

Tháng 9/2018 sau thượng đỉnh lần thứ ba với lãnh đạo Bắc Triều Tiên, chính tổng thống Hàn Quốc Moon Jae in đã cho biết, Bình Nhưỡng sẵn sàng đóng cửa nhà máy Yongbyon nếu như Hoa Kỳ đưa ra các biện pháp "tương ứng". Seoul đã nhiều lần tán đồng giải pháp này. Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung Wha trong một lần trả lời báo Mỹ, Washington Post đầu tháng 10/2018 từng giải thích : "Nếu Bình Nhưỡng thực hiện điều này để đổi lấy các biện pháp tương ứng từ phía Washington, như là tuyên bố kết thúc chiến tranh chẳng hạn thì đó sẽ là một bước tiến rất lớn" trong tiến trình giải trừ hạt nhân bán đảo Triều Tiên. Bản thân Hoa Kỳ cũng đã trực tiếp xác nhận tin Kim Jong Un cam kết giải thể cơ sở Yongbyon.

Dù vậy một số tiếng nói còn thận trọng trước thiện chí của Bình Nhưỡng vì chương trình hạt nhân Bắc Triều Tiên không tập trung hết ở Yongbyon. Đây cũng không phải là nơi duy nhất sản xuất uranium và plutonium phục vụ mục tiêu quân sự.

Chuyên gia Hàn Quốc, Nam Sung Wook, nguyên chủ tịch Viện An Ninh và Chiến Lược Quốc Gia Hàn Quốc xem cam kết giải thể cơ sở Yongbyon là một bước nhượng bộ "nửa vời" và lo ngại Bình Nhưỡng sẽ kéo dài thời gian để đòi đối phương nhượng bộ nhiều hơn nữa.

Còn phía Mỹ ?

Nhiều nhà quan sát cho rằng, để Kim Jong Un chấp nhận xóa sổ cơ sở hạt nhân Yongbyon, Donald Trump cũng phải có những bước "nhượng bộ thỏa đáng". Đấy có thể là hiệp ước kết thúc chiến tranh Triều Tiên, quyết định mở văn phòng đại diện tại Bình Nhưỡng, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Cuối tháng Giêng, đặc sứ Mỹ về Bắc Triều Tiên Stephen Biegun từng tuyên bố "tổng thống Trump sẵn sàng khép lại chiến tranh Triều Tiên". Nhưng trên thực tế, con đường dẫn tới một hiệp định hòa bình thực sự còn nhiều chông gai.

Bởi với hiệp định hòa bình đó, Washington sẽ phải xét lại toàn bộ chiến lược của Hoa Kỳ trong vùng châu Á-Thái Bình Dương, mà đầu tiên hết là sự hiện diện của hơn 28.000 lính Mỹ đang đồn trú tại Hàn Quốc. Không chỉ có Bắc Triều Tiên mà cả Trung Quốc cũng đang nóng lòng muốn chấm dứt sự hiện diện của quân đội Mỹ ngay sát cạnh.

Trong bối cảnh đó, giải thể cơ sở hạt nhân Yongbyon là một bước nhượng bộ "chưa tương xứng". Ngoài kho vũ khí nguyên tử của Bắc Triều Tiên, Hoa Kỳ còn tập trung vào tên lửa tầm xa của Bắc Triều Tiên, có thể mang đầu đạn hạt nhân bắn tới lãnh thổ Mỹ. Thế nhưng, liệu rằng đôi bên có đặt lên bàn cân các loại tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Bình Nhưỡng hay không ? Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đồng minh của Hoa Kỳ tại châu Á, nằm trong tầm bắn của hai loại tên lửa này, đang hồi hộp trước những tính toán của Donald Trump và Kim Jong Un.

Đấy là một loạt những khó khăn mà các chuyên gia cho rằng, cả phía Mỹ lẫn Bắc Triều Tiên khó có thể đưa ra những giải đáp thỏa đáng để làm vừa lòng đối phương. Do vậy khả năng một hiệp đình hòa bình được ra đời tại Việt Nam lần này “rất thấp”.

Trả lời hảng tin Pháp AFP, chuyên gia Kim Dong Yub, thuộc Viện Nghiên Cứu Viễn Đông của Hàn Quốc cho rằng, đôi bên phải mất "ít nhất ba năm" mới có thể tiến tới một hiệp định hòa bình. Dù vậy chuyên gia này kỳ vọng thượng đỉnh Hà Nội sẽ đặt nền tảng cho công trình dài hơi đó.

Úc mua 12 tàu ngầm của Pháp với giá 50 tỉ đô la.

media
Bộ trưởng Quốc Phòng Úc Christopher Pyne (T), thủ tướng Úc Scott Morrision (G) và bộ trưởng Quân Lực Pháp Florence Parly (P) bắt tay tại lễ ký hợp đồng, Canberra, ngày 11/02/2019.AAP Image/Lukas Coch via Reuters.

Ngày 11/02/2019, Úc chính thức ký hợp đồng mua 12 tàu ngầm của Pháp với tổng trị giá 50 tỉ đô la. Thủ tướng Úc Scott Morrison gọi đây là « kế hoạch đầy tham vọng », trong lễ ký kết với sự hiện diện của bộ trưởng Quốc Phòng Pháp Florence Parly.

Thủ tướng Morrison nhấn mạnh hợp đồng mà hai nước ký ngày 11/02 là « sự đầu tư quan trọng nhất của Úc về quốc phòng trong thời bình ». Sau nhiều năm thương lượng, vào năm 2016, tập đoàn Pháp Naval Group (trước đây là DCNS) đã được chọn để ký « hợp đồng thế kỷ », cung cấp 12 tàu ngầm thế hệ mới cho Hải Quân Úc.

Tàu ngầm đầu tiên sẽ được Naval Group bàn giao cho Úc vào năm 2030. Thương vụ khổng lồ này sẽ tạo ra 2.800 việc làm tại Úc và 500 việc làm tại Pháp.

AFP bình luận hợp đồng khổng lồ này phản ánh tham vọng của Úc tại Thái Bình Dương. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lấy làm tiếc rằng hợp đồng này được ký kết quá muộn : vùng biển phía bắc và đông nước Úc đang là nơi tranh giành ảnh hưởng của Mỹ, Trung Quốc và các cường quốc khác trong khu vực.

TT tự phong Guaido: Ngăn hàng cứu trợ vào Venezuela là tội ác chống nhân loại.

media
Quân đội Venezuela dùng xe container chặn ngang cây cầu Tienditas nối Colombia và Venezuela để chặn hàng viện trợ nhân đạo, ngày 08/02/2019.REUTERS/Carlos Eduardo Ramirez.

Theo dự báo, tuần lễ này sẽ là một tuần căng thẳng tại Venezuela. Tổng thống tự phong Juan Guaido, người được khoảng 50 nước công nhận, đã kêu gọi người dân tham gia một cuộc biểu tình lớn vào thứ Ba 12/02/2019. Tổng thống Nicolas Maduro sẽ chịu nhiều sức ép, đặc biệt là vì hàng cứu trợ nhân đạo cho người dân vẫn đang bị chặn lại tại nước láng giềng Colombia, do quân đội Venezuela phong tỏa biên giới.

Từ Caracas, thông tín viên RFI Benjamin Delille cho biết chi tiết :

« Trước thềm một tuần lễ mang tính quyết định, hôm qua, lại một lần nữa, Guaido gây sức ép đối với quân đội. Theo ông, ngăn chặn hàng cứu trợ nhân đạo vào Venezuela là một tội ác chống nhân loại. Nhà đối lập Guaido khẳng định giới quân sự gần như đang biến thành những kẻ diệt chủng, thông qua hành động trấn áp các cuộc biểu tình và phong tỏa biên giới.

Từ thứ Ba tuần trước, cây cầu Tienditas nối Colombia và Venezuela đã bị chính quyền Caracas chặn lại. Nicolas Maduro cho rằng hàng cứu trợ nhân đạo đã được chuyển đến Cucuta chỉ là cái cớ cho sự can thiệp quân sự của Hoa Kỳ. Ông Maduro phủ nhận là đất nước đang trải qua khủng hoảng nhân đạo và kêu gọi Hoa Kỳ bãi bỏ các lệnh trừng phạt để kinh tế Venezuela thoát khỏi tình trạng đình trệ.

Hiện giờ người ta chưa biết hàng cứu trợ sẽ được đưa vào Venezuela như thế nào, nhưng chắc mọi việc sẽ được làm rõ trong tuần này.

Cuộc biểu tình hôm thứ Ba được dự báo đặc biệt sẽ có rất đông người tham gia ở San Antonio de Tachira, sát biên giới với Colombia. Người dân muốn gây sức ép tối đa với hàng trăm binh lính được điều tới khu vực này để tăng cường hoạt động ngăn chặn hàng cứu trợ.

Chắc chắn sẽ có thêm nhiều địa điểm gây căng thẳng trong tuần này : Juan Guaido đã thông báo sẽ có đợt hàng cứu trợ được chuyển đến Brazil và một đảo thuộc quần đảo Caribê trong những ngày sắp tới ».

Mô hình Việt Nam có thích hợp với Bắc Triều Tiên?

Mô hình Việt Nam có thích hợp với Bắc Triều Tiên?
Ông Kim Jong Un tiếp một phái đoàn Bắc Triều Tiên vừa thăm Mỹ trở về.Reuters

Cuộc gặp thượng đỉnh lần hai giữa tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ diễn ra tại Việt Nam trong hai ngày 27 và 28/02/2019. Hãng tin Reuters vào tháng trước loan tin là nhân thượng đỉnh với tổng thống Trump, ông Kim Jong Un có thể thăm chính thức Việt Nam.

Hiện giờ thông tin này chưa được chính thức xác nhận, nhưng nếu đúng như thế, Kim Jong Un sẽ là lãnh tụ Bắc Triều Tiên đầu tiên đi thăm Việt Nam kể từ chuyến đi năm 1964 (chuyến thứ hai) của ông Kim Nhật Thành (ông nội của Kim Jong Un).

Nhà lãnh đạo trẻ của chế độ Bình Nhưỡng sẽ có dịp nghiên cứu kinh nghiệm của Việt Nam, từ một nước theo nền kinh tế tập trung đã chuyển đổi sang một nền kinh tế theo hướng thị trường, mà vẫn duy trì được chế độc độc đảng. Gần đây, ngoại trưởng Bắc Triều Tiên Ri Yong Ho cũng đã viếng thăm Việt Nam để tìm hiểu về kinh nghiệm đổi mới của Hà Nội.

Nhưng liệu Việt Nam có phải là một mô hình thích hợp cho Bắc Triều Tiên hay không? Trên báo chí quốc tế, hiện có những ý kiến khác nhau về vấn đề này.

Trước hết, tình hình Bắc Triều Tiên hiện nay có gì giống và khác so với Việt Nam thời kỳ bao cấp? Trả lời RFI Việt ngữ ngày 08/02/2019, tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore, ghi nhận:

“Nền kinh tế Bắc Triều Tiên hiện nay có một số điểm khá tương đồng với tình hình kinh tế của Việt Nam trước đổi mới. Thứ nhất, mô hình kinh tế của Bắc Triều Tiên hiện nay cũng là mô hình kinh tế tập trung, dựa trên các mệnh lệnh quan liêu của nhà nước, không phải là một nền kinh tế thị trường. Tất cả các hoạt động kinh tế hiện nay ở Bắc Triều Tiên đều do nhà nước kiểm soát và vận hành trên các nguyên tắc phi thị trường, bị chi phối bởi các doanh nghiệp nhà nước.

Thứ hai, kinh tế Bắc Triều Tiên hiện nay cũng không mở cửa ra bên ngoài nhiều. Chủ yếu các hoạt động giao thương được thực hiện với một số nước như Trung Quốc, đối tác thương mại chính của Bắc Triều Tiên. Giống như Việt Nam trước năm 1986, chủ yếu là giao thương với các nước XHCN, đặc biệt là Liên Xô và các nước Đông Âu.

Thứ ba, Bắc Triều Tiên hiện đang chịu lệnh cấm vận của Mỹ và phương Tây do các chương trình hạt nhân và tên lửa của họ. Trước thời kỳ đổi mới, Việt Nam cũng đã chịu sự cấm vận rất gay gắt từ các nước phương Tây, trong đó có Hoa Kỳ. Chỉ tới những năm đầu thập niên 1990, các lệnh cấm vận này mới bắt đầu được tháo dỡ dần dần.

Tuy nhiên, cũng có một số điểm khác biệt, ví dụ như Bắc Triều Tiên hiện nay mặc dù có rất nhiều khó khăn, nhưng ở một số thành phố, đặc biệt là Bình Nhưỡng, tình hình kinh tế xã hội dường như là không đến mức tồi tệ như ở Việt Nam trước 1986.

Bên cạnh đó, trong vòng mấy năm trở lại đây, Bắc Triều Tiên cũng đã tiến hành một số cải cách kinh tế, ở quy mô vừa phải, mang tính chất thử nghiệm, ví dụ như thành lập một số đặc khu kinh tế hay khu công nghiệp liên doanh với Hàn Quốc. Một số cải cách theo hướng thị trường cũng được thực hiện ở một số nơi, với mức độ nhất định ở Bắc Triều Tiên. Tuy nhiên, họ chưa mở cửa ra bên ngoài, cũng như những cải cách thị trường thì chưa rộng khắp. Nói chung, nền kinh tế Bắc Triều Tiên có xuất phát điểm có lẻ là cao hơn Việt Nam vào lúc bắt đầu đổi mới năm 1986”.

Tờ nhật báo Úc The Australian ngày 08/02/2019, nhắc lại rằng, là một trong những nước nghèo nhất thế giới cách đây 30 năm, Việt Nam đã nhanh chóng trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình, với mức tăng trưởng từ năm 2010 lúc nào cũng trên 5%. Đó chính là nhờ từ năm 1986, chính phủ Hà Nội đã cải tổ mạnh mẽ nền kinh tế và đưa Việt Nam hội nhập dần dần vào nền kinh tế thế giới. Theo The Australian, Bắc Triều Tiên có thể đi theo mô hình này để đạt được “phép lạ” kinh tế như Việt Nam.

Cụ thể, chế độ Kim Jong Un có thể học hỏi được gì từ cách thức tiến hành cải tổ của Việt Nam? Nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp nêu ý kiến:

Có lẽ một trong những đặc điểm nổi bật của đổi mới kinh tế Việt Nam là họ làm từ từ, tiến từng bước, tức là những cải cách không quá triệt để, không đi quá nhanh, vừa làm, vừa kiểm nghiệm, điều chỉnh. Đó là do đảng Cộng Sản lo ngại là nếu cải cách quá nhanh thì sẽ dẫn tới những hệ lụy về chính trị và làm suy yếu quyền lực của đảng Cộng Sản. Đây là một đặc điểm khiến cho mô hình Việt Nam có sức hấp dẫn đối với Bắc Triều Tiên và bản thân ông Kim Jong Un.

Tuy nhiên, có lẽ là việc áp dụng vào Bắc Triều Tiên có thể có những thay đổi cho phù hợp với tình hình chính trị Bắc Triều Tiên. Đó cũng là điều dễ hiểu, miễn là mô hình Việt Nam có thể giúp ông Kim Jong Un đạt được hai mục tiêu: phát triển và mở cửa kinh tế, đồng thời duy trì được sự lãnh đạo của bản thân ông, cũng như của Đảng Lao động Triều Tiên”.

Nhưng tờ Washington Times ngày 06/02 lại cho rằng có những lý do khiến ta có thể nghi ngờ là Bắc Triều Tiên thành công trong việc đi theo con đường của Việt Nam và Trung Quốc. Thứ nhất, cả Việt Nam lẫn Trung Quốc đều đã không thể tự do hóa kinh tế cho đến khi xóa bỏ được tệ sùng bái cá nhân. Tại Trung Quốc, chỉ đến khi Mao Trạch Đông qua đời, Đặng Tiểu Bình mới có thể khởi động tiến trình mở cửa và cải tổ kinh tế. Cũng như thế, mãi cho đến giữa thập niên 1980, nhiều năm sau khi chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, Việt Nam mới bắt đầu “đổi mới”.

Washington Times nhấn mạnh: Không những về mặt ý thức hệ, kinh tế tự do không tương hợp chút nào với tệ sùng bái cá nhân, mà chuyển sang cải tổ kinh tế thì chẳng khác gì nhìn nhận Mao Trạch Đông và Hồ Chí Minh đã sai lầm. Trong khi đó, sau 7 thập niên, sự tôn thờ lãnh tụ ở Bắc Triều Tiên vẫn rất mạnh. Ngoài ra, Kim Jong Un hoàn toàn có lý do để sợ rằng do chế độ của gia đình ông đã rất tàn bạo trong suốt nhiều thập niên qua, nếu chấp nhận tự do hóa, ông sẽ có nguy cơ gặp chung số phận với lãnh tụ Rumani Nicolae Ceaucescu (bị hành quyết cùng với vợ ngày 25/12/1989, ba ngày sau khi bị nhân dân nổi dậy lật đổ).

Hãng tin Reuters cũng nhấn mạnh, để được như Việt Nam hiện nay, Bắc Triều Tiên phải tiến hành những cải tổ quan trọng, nới lỏng phần nào các quyền tự do cá nhân và chấp nhận một số thay đổi về thể chế, nhưng trong khi đó, lãnh đạo họ Kim hiện nay vẫn kiểm soát gần như toàn bộ đất nước và bộ máy truyên truyền thì vẫn không ngớt ca tụng ông như một vị thánh sống.

Tuy vậy, theo nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp, sự tập trung quyền lực nằm trong tay một nhà độc tài như Kim Jong Un cũng có thể là một yếu tố thuận lợi cho cải tổ ở Bắc Triều Tiên:

“Vẫn còn nhiều tranh cãi về mô hình nào là tốt nhất cho tăng trưởng kinh tế. Có ý kiến cho rằng, nếu một chế độ dựa vào một nhà độc tài, thì sẽ dẫn tới sai lầm, như vậy sẽ khó tiến hành các cải tổ kinh tế. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng khi quyền lực tập trung, thì các chính sách đưa ra sẽ hiệu quả hơn, việc thực thi có thể sẽ nhanh hơn. Ví dụ như Hàn Quốc, vào thời độc tài Park Chung Hee, các chính sách của họ cũng đã rất hiệu quả, nước này phát triển rất nhanh chóng.

Đúng là về mặt thể chế, nếu tập trung quyền lực quá mức, không có phân cấp quyền lực, thì có thể là cải cách ở Bắc Triều Tiên sẽ gặp một số khó khăn. Nhưng theo tôi, điều quan trọng hơn là đường hướng chính sách và chất lượng thực thi chính sách như thế nào.

Nếu Bắc Triều Tiên có những chính sách hợp lý và thực thi hiệu quả, thì có lẽ là sự lãnh đạo mang tính chất tập trung quyền lực của Kim Jong Un không hẳn là một rào cản quá lớn đối với quá trình phát triển và cải cách kinh tế của Bắc Triều Tiên”.

Không chỉ về mặt kinh tế, Bắc Triều Tiên còn có thể học hỏi kinh nghiệm về ngoại giao của Việt Nam. Với chính sách ngoại giao “làm bạn với tất cả các nước”, từ một kẻ thù trong chiến tranh, Việt Nam đã trở thành một nước bạn của Mỹ. Quan hệ Hà Nội - Washington đã được cải thiện nhanh chóng kể từ khi tổng thống Bill Clinton bãi bỏ cấm vận thương mại của Mỹ đối với Việt Nam vào năm 1994 và một năm sau đó bình thường hóa bang giao giữa hai nước. Về điểm này, tiến sĩ Lê Hồng Hiệp nhận định:

“Bắc Triều Tiên có thể làm được những điều như Việt Nam đã làm trong việc cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ. Một trong những yếu tố quan trọng đầu tiên là họ phải có sự độc lập trong chính sách đối ngoại, cụ thể là làm sao thoát ra khỏi ảnh hưởng, khỏi sự kềm tỏa của Trung Quốc.

Trong thời gian qua, có vẻ như Bắc Triều Tiên đã có những bước nhằm làm giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế lẫn chính trị. Theo tôi, đó là một trong những điều kiện rất quan trọng trong việc giúp cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ.

Yếu tố thứ hai, đó là bản thân Bắc Triều Tiên cũng phải cho thấy mình là một đối tác hấp dẫn qua việc cải cách kinh tế, mở cửa ra bên ngoài để biến Triều Tiên thành một cơ hội về đầu tư và giao thương đối với Hoa Kỳ.

Cũng giống ở Việt Nam trong hơn 20 năm qua, khi bắt đầu bình thường hóa bang giao với Hoa Kỳ, quan hệ kinh tế và thương mại của Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh chóng, mạnh mẽ. Quan hệ kinh tế đã trở thành một trụ cột giữ vững quan hệ giữa hai nước, làm nền tảng rất quan trọng cho hai nước có thể có những bước đi về quan hệ chính trị, quốc phòng hay chiến lược. Không có nền tảng kinh tế thì quan hệ giữa song phương sẽ không có nền tảng bền vững.

Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng, trong thời gian tới, nếu Bắc Triều Tiên muốn phát triển quan hệ với Hoa Kỳ, thì họ cần phải có những đổi mới về kinh tế. Bên cạnh đó, đương nhiên họ cũng cần phải hóa giải những trở ngại hiện nay trong quan hệ song phương, ví dụ như chương trình phát triển hạt nhân và tên lửa mà Bình Nhưỡng lâu nay vẫn theo đuổi. Nếu dỡ bỏ được rào cản này thì quan hệ giữa Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên có thể đạt được những tiến bộ rất nhanh chóng. Và cũng không có gì là bất ngờ nếu như trong tương lai, Bắc Triều Tiên có được một vị thế tốt trong quan hệ với Hoa Kỳ như Việt Nam hiện nay”.

Tây Ban Nha : Biểu tình đòi thủ tướng từ chức.

media
Dân Tây Ban Nha biểu tình phản đối thủ tướng Pedro Sanchez tại quảng trường Colon, ở Madrid, ngày 10/02/2019.REUTERS/Sergio Perez.

Ngay cả khi thủ tướng Tây Ban Nha, Pedro Sanchez, khẳng định đã ngưng thương lượng với phe đòi độc lập cho vùng Catalunya, phe cánh hữu nước này vẫn tổ chức một cuộc tuần hành lớn trong ngày 10/02/2019, tại thủ đô Madrid, để phản đối chính phủ thuộc đảng Xã Hội. Họ đòi tổ chức các cuộc bầu cử mới và yêu cầu thủ tướng Pedro Sanchez từ chức.

Từ Madrid, thông tín viên RFI François Musseau cho biết chi tiết :

« Người đứng đầu chính phủ Tây Ban Nha đang lâm vào cảnh trên đe dưới búa. Một bên là phe đòi ly khai cho vùng Catalunya mà thủ tướng đang phải thương lượng. Phe này không hề muốn từ bỏ quyền tự quyết của họ. Bên kia là phe đối lập cánh hữu đang ngày càng phản đối mạnh mẽ thủ tướng. Họ cho rằng Pedro Sanchez coi nhẹ sự thống nhất của Tây Ban Nha và lo ngại về các nguy cơ gây chia cắt đất nước. Thủ tướng Pedro Sanchez uổng công vô ích nói rằng điều đó là không đúng, rằng ông không bao giờ chấp nhận để Catalunya độc lập, nhưng nhiều người Tây Ban Nha vẫn không tin.

Cuộc tuần hành lớn của phe cánh hữu - tại quảng trường Christophe Colomb, Madrid - là một ví dụ minh họa. Người ta có thể nghe thấy những tiếng hô « Không dung thứ cho Pedro Sanchez ». Một luật sư tên là Virginia chia sẻ: Tôi thực sự lo lắng về thủ tướng và hình ảnh của Tây Ban Nhà mà ông ấy đang tạo ra trên trường quốc tế. Họ chỉ toàn nói về những người đòi ly khai, trong khi lẽ ra phải nói về các vấn đề thực sự tại Tây Ban Nha.

Cũng giống như bà Virginia, lãnh đạo phe cánh hữu Pablo Casado không ngần ngại gọi thủ tướng Pedro Sanchez là kẻ nói dối và phản bội Tổ quốc. Ông Emilio, 53 tuổi, một công chức Nhà nước phát biểu: Chúng tôi đang sống trong một quốc gia lớn, và chúng tôi phải đóng góp hết sức mình vì sự lớn mạnh của đất nước, chứ không phải là góp phần chia rẽ dân tộc, khiến người này đối đầu với người kia.

Trái bóng đang nằm bên bên của thủ tướng. Ông Pedro Sanchez cho phe đòi ly khai cho vùng Catanlunya thời hạn đến thứ Tư để bỏ phiếu thông qua dự thảo ngân sách. Nếu phe này không ủng hộ, kỳ bầu cử vào tháng Năm tới là không thể tránh khỏi ».

Mỹ có thể bắt đầu rút quân khỏi Syria trong vài tuần tới.

media
Lãnh đạo Bộ Chỉ Huy Trung Ương Hoa Kỳ, tướng Joseph Votel. Ảnh chụp ngày 05/02/2019.Yasser Al-Zayyat / AFP.

Ngày 10/02/2019, trả lời báo chí, lãnh đạo Bộ Chỉ Huy Trung Ương Hoa Kỳ, tướng Joseph Votel, phụ trách các hoạt động tác chiến tại Trung Đông, Trung và Nam Á, nói rằng quân đội Mỹ đã bắt đầu rút các thiết bị khí tài được cho là không cần thiết ra khỏi Syria. Việc rút binh sĩ có thể được tiến hành trong vài tuần tới.

Tuy nhiên, tướng Votel không nêu ra ngày cụ thể của việc rút quân và nhấn mạnh là tất cả còn phụ thuộc vào tình hình trên thực địa.

Theo Reuters, từ hôm thứ Bẩy 09/02, liên minh Ả Rập-Kurdistan, được Mỹ ủng hộ, đã mở một chiến dịch tấn công nhằm đánh đuổi lực lượng thánh chiến ra khỏi cứ địa cuối cùng ở phía đông Syria.

Từ Beyrouth, thông tín viên Paul Khalifeh cho biết thêm thông tin :

« Từ sáng Chủ Nhật, các cuộc chạm súng đã dồn dập diễn ra giữa một bên là Lực Lượng Dân Chủ Syria (FDS) được Hoa Kỳ ủng hộ, và bên kia là tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo, ở phía đông sông Euphrate, cách không xa khu vực biên giới chung với Irak.

Cứ địa cuối cùng - bị thu hẹp chỉ còn khoảng 4 km vuông - của lực lượng thánh chiến tại Syria đã bị ném bom và pháo kích dữ dội. Tốc độ tiến quân của liên minh Ả Rập-Kurdistan đã bị chậm lại do các bãi mìn mà nhóm khủng bố cực đoan cài đặt xung quanh khu làng Baghouz.

Theo ông Rami Abdel Rahman, giám đốc Đài Quan Sát Nhân Quyền Syria, thì tại đây có từ 500 đến 600 quân thánh chiến kháng cự. Các nguồn tin của Syria cho biết là tại Baghouz, vẫn có hàng chục chiến binh thánh chiến nước ngoài, trong đó có khoảng 50 chục chiến binh người Anh.

Sáng hôm qua (10/02), nhóm thánh chiến cực đoan này đã cho phát các băng video quay cảnh hành quyết nhiều tù binh là thành viên Lực Lượng Dân Chủ Syria FDS. Những vụ hành quyết này cho thấy là cuộc đàm phán gián tiếp đang diễn ra nhằm buộc tổ chức thánh chiến này đầu hàng đã thất bại. Điều này cũng giải thích vì sao, chiến sự lại tái diễn ác liệt sau vài ngày tình hình tạm lắng, cho phép sơ tán hàng trăm thường dân ra khỏi nơi đây.

Kể từ tháng 12/2018, 37.000 người đã chạy trốn khỏi Baghouz. Hiện chỉ còn khoảng vài trăm thường dân ở đây, chủ yếu là các thành viên gia đình quân thánh chiến ».

Thăng trầm trong gần 70 năm quan hệ Việt Nam và Bắc Triều Tiên.

media
Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh (P) tiếp đồng nhiệm Bắc Triều Tiên Ri Yong Ho (T) tại Nhà khách Chính phủ, Hà Nội, ngày 30/11/2018.REUTERS/MINH HOANG.

Hà Nội được chọn làm địa điểm tổ chức cuộc họp thượng đỉnh lần thứ hai giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trong hai ngày 27-28/02/2019. Theo truyền thông Hàn Quốc, nhân dịp này, ông Kim Jong Un có thể thăm chính thức Việt Nam. Nếu tin trên được xác nhận, đây sẽ là lần đầu tiên một lãnh đạo Bắc Triều Tiên đến thăm Việt Nam từ hơn nửa thế kỷ qua.

Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với Bắc Triều Tiên tiến triển như thế nào ? RFI tiếng Việt xin trích phần nói về chủ đề này trong tài liệu nhan đề Quan hệ giữa Việt Nam và Triều Tiên từ năm 1945 tại một hội thảo do Hội Hữu nghị Pháp-Việt tổ chức vào tháng 01/2018.

Trước tiên, tài liệu trên nhấn mạnh đến một số điểm tương đồng giữa Việt Nam và Triều Tiên : có chung đường biên giới với Trung Quốc, từng bị quân phát xít Nhật chiếm đóng, đều bị chia cắt làm đôi (từ 1954-1975 đối với Việt Nam và chính thức từ 1948 đến nay đối với hai miền Triều Tiên), từng là tâm điểm trong cuộc chiến tranh lạnh Đông-Tây và đều có vị trí chiến lược về mặt địa-chính trị trong khu vực.

Trong quá khứ, cả miền nam Việt Nam và miền nam Triều Tiên đều là hai thành trì chống chủ nghĩa cộng sản. Sau hai lần muốn can thiệp vào Việt Nam nhưng bất thành (1953 và 1954), toán quân Nam Hàn đầu tiên (gồm 34 sĩ quan và 69 quân nhân thuộc một đơn vị y tế cùng với 10 võ sư huấn luyện taekwondo) hiện diện tại Việt Nam vào năm 1964 sau khi chính quyền miền Nam Việt Nam thay đổi lập trường.

Dần dần, quân nhân Nam Hàn trở thành lực lượng nước ngoài lớn thứ hai, sau Mỹ, tham chiến ở Việt Nam vừa vì lý do là đồng minh của Mỹ, vừa vì lợi ích kinh tế với những cam kết ngầm của Hoa Kỳ. Cho đến năm 1973, hơn 312.850 quân nhân Nam Hàn được triển khai dưới quyền chỉ huy của trung úy Chae Myung Shin. Họ bị cáo buộc gây ra nhiều vụ thảm sát thường dân Việt Nam trong những năm 1966 đến 1968 với hơn 9.000 nạn nhân, theo số liệu của một ủy ban điều tra sự thật và hòa giải Hàn Quốc.

Chỉ đến năm 2001, Hàn Quốc mới thừa nhận tội ác do quân nhân nước này gây ra trong chiến tranh Việt Nam qua lời chia buồn của tổng thống Kim Dae Jung trước những nỗi đau mà dân tộc Việt Nam phải chịu đựng, nhưng ông tuyên bố rằng “những tội ác gây ra không do cố ý”. Bốn năm sau khi Hà Nội và Seoul thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 22/12/1992, Hàn Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba, là nước đầu tư lớn thứ tư vào Việt Nam và hiện trở thành nhà đầu tư hàng đầu.

1950-1973 : 23 năm Bắc Triều Tiên ủng hộ hết mình miền bắc Việt Nam

Với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Bắc Triều Tiên), Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao sớm hơn, ngay từ ngày 31/01/1950. Bắc Triều Tiên trở thành nước thứ ba, sau Trung Quốc và Cộng hòa Liên bang Xô Viết, công nhận nước Cộng hòa Dân chủ Việt Nam thời kỳ đó.

Sau năm 1954, quan hệ chính trị giữa hai nước trở nên mật thiết hơn với những chuyến thăm chính thức : Hồ Chí Minh đến thăm Bắc Triều Tiên vào tháng 07/1957 ; Kim Nhật Thành hai lần đến thăm Việt Nam, vào tháng 11-12/1958 và tháng 11/1964. Hợp tác khoa học và kỹ thuật giữa hai bên chính thức được bắt đầu từ tháng 02/1961.

Trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam, Bắc Triều Tiên, lúc đó phát triển hơn, đã giúp đỡ miền Bắc Việt Nam về mặt quân sự (vũ khí, đạn dược, đồng phục...) và về kinh tế (xi măng, thép, vải, thuốc men, phân bón...). Giá trị khối lượng trợ giúp trong những năm 1966-1969 được thẩm định lên đến 20 triệu rup mỗi năm. Đây là khoản tiền đáng kể đối với một nước nhỏ như Bắc Triều Tiên.

Ngoài ra, còn phải kể đến số lượng sinh viên Việt Nam sang Bắc Triều Tiên du học - khoảng 2.500 sinh viên vào năm 1968 - và trở thành những nhân tố chủ đạo cho mối quan hệ song phương.

Khác với Nam Hàn, Bắc Triều Tiên không điều quân tham chiến ở Việt Nam, ngoại trừ khoảng 200 phi công tham gia từ năm 1965 đến 1968, trong đó có 14 người tử trận và được ghi công ở tỉnh Bắc Giang.

Sự trợ giúp của Bắc Triều Tiên giảm dần vào đầu thập niên 1970 và ngừng lại vào năm 1973 sau khi hiệp định Paris được ký kết.

1975-1996 : Thăng trầm trong quan hệ ngoại giao Hà Nội-Bình Nhưỡng

Quan hệ giữa Việt Nam và Bắc Triều Tiên xấu đi do bất đồng về cuộc nội chiến Cam Bốt (1967-1975). Bình Nhưỡng ủng hộ đề xuất của Bắc Kinh về việc thành lập một mặt trận thống nhất gồm 5 nước châu Á (Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Lào, Cam Bốt), trong khi Việt Nam và Liên bang Xô Viết lại tỏ ra dè chừng về ý tưởng này. Cần lưu ý là trong bối cảnh Trung Quốc và Liên Xô bị chia rẽ, Hà Nội đã không ngả về phía Bắc Kinh.

Sau năm 1975, Bắc Triều Tiên ủng hộ chế độ Khmer Đỏ. Quốc Vương Norodom Sihanouk thường xuyên đến Bình Nhưỡng, nơi ông được xây tặng một cung điện và có vệ sĩ riêng. Năm 1979, quan hệ ngoại giao giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng xấu đi nghiêm trọng sau khi Bắc Triều Tiên lên án Việt Nam can thiệp vào Cam Bốt, đồng thời từ chối công nhận nước Cộng hòa Nhân dân Kampuchea mới.

Tình hình được cải thiện hơn sau khi Việt Nam rút quân khỏi Cam Bốt vào năm 1989. Một ủy ban liên chính phủ Việt Nam-Bắc Triều Tiên đã được thành lập cùng năm nhằm tạo điều kiện cho hợp tác kinh tế, khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, thỏa thuận hợp tác này bị đình chỉ khi Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với Hàn Quốc ngày 22/12/1992.

Năm 1993, Bắc Triều Tiên-Việt Nam đã đầu tư chung vào kế hoạch sản xuất lụa ở tỉnh Hải Dương. Những khó khăn về kinh tế đã buộc chính quyền Bình Nhưỡng bán lại cổ phần cho phía Việt Nam vào năm 2001. Đây chỉ là một trong số khoảng 135 thỏa thuận song phương được ký kết từ 1957 đến 2002, theo thống kê của Pham Thi Thu Thuy trong một bài viết trên NK News, dù phần lớn được ký kết trong thời kỳ cuối những năm 1960.

Nhiều sự cố về tài chính cũng tác động đến quan hệ song phương : theo phía Việt Nam, năm 1996, Bắc Triều Tiên đã không thanh toán 20.000 tấn gạo trị giá khoảng 18 triệu đô la.

Việt Nam : Mô hình kiểu mẫu cho Bắc Triều Tiên ?

Về mặt trao đổi kinh tế, hiện Bắc Triều Tiên quan tâm đến Việt Nam hơn là theo chiều hướng ngược lại. Nhiều chuyên gia nước này thường xuyên đến Việt Nam để nghiên cứu về các chương trình cải cách kinh tế, được Bình Nhưỡng coi là một mô hình phát triển ổn định hơn về mặt xã hội so với hướng đi của Trung Quốc.

Vấn đề người tị nạn Bắc Triều Tiên qua ngả Việt Nam để sang Hàn Quốc (vì vùng núi biên giới Việt-Trung không quá hiểm nghèo) cũng tạo thành mối bất đồng giữa hai nước. Ban đầu, chính quyền Hà Nội nhắm mắt làm ngơ cho người Bắc Triều Tiên sang Hàn Quốc thông qua bốn trung tâm tiếp nhận ở Việt Nam do Hàn Quốc quản lý. Tuy nhiên, tình hình thay đổi với thông báo hồi tháng 07/2004 rằng có 468 người Bắc Triều Tiên đã sang Hàn Quốc từ Việt Nam. Từ đó, chính quyền Việt Nam đã tăng cường kiểm soát công dân Bắc Triều Tiên ở cửa khẩu và trục xuất những người Hàn Quốc điều hành trung tâm tiếp nhận người tị nạn Bắc Triều Tiên trên lãnh thổ Việt Nam.

Quan hệ giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng được tăng cường kể từ cuối những năm 2000 và được đánh dấu với những chuyến công du cao cấp của phái đoàn Bắc Triều Tiên tại Việt Nam vào những năm 2010, 2012 (Kim Yong Nam, chủ tịch đoàn Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao, từ ngày 05-07/08), 2015 (Par Yong Sik, bộ trưởng Quân Đội) và 2018 (Ri Yong Ho, bộ trưởng Ngoại Giao, từ 29/11-02/12).

Về phía Việt Nam là chuyến công du của tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam Nông Đức Mạnh vào tháng 10/2007. Đây là chuyến công du đầu tiên của một vị lãnh đạo cao cấp của đảng kể từ khi Hồ Chí Minh được tiếp đón tại Bình Nhưỡng năm 1957.

Mối quan hệ mà Việt Nam duy trì với cả hai miền Triều Tiên, cũng như với Hoa Kỳ, có thể biến Hà Nội thành một nhà trung gian quan trọng trong vấn đề bán đảo Triều Tiên. Sau chuyến thăm đầu tiên của Kim Nhật Thành cách đây 61 năm, Kim Jong Un tiếp bước ông nội đến Hà Nội. Nếu chính thức thăm Việt Nam, lãnh đạo Bắc Triều Tiên vừa có thể củng cố mối quan hệ song phương, vừa rút ra những bài học kinh nghiệm từ mô hình phát triển kinh tế của Việt Nam : theo mô hình tư bản chủ nghĩa nhưng không từ bỏ chế độ cộng sản.

Trong chuyến công du Việt Nam năm 2018, ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã gián tiếp nhắn gửi đến lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un rằng “đất nước của ông có thể đi theo con đường đó. Giờ đến lượt ông, nếu ông nắm bắt được thời điểm này”.

Thương mại : Mỹ-Trung Quốc nối lại đàm phán tại Bắc Kinh.

media
Quốc kỳ Mỹ và Trung Quốc trong buổi phát biểu của tổng thống Donald Trump tại Bắc Kinh, ngày 09/11/2017.REUTERS/Damir Sagolj.

Hai tuần trước thời hạn Hoa Kỳ ấn định ban hành một loạt các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào hàng Trung Quốc, phái đoàn Mỹ và Trung Quốc ở cấp chuyên gia gặp lại nhau tại Bắc Kinh hôm 11/02/2019. Cuộc họp lần này nhằm chuẩn bị cho hai ngày đàm phán dự trù diễn ra ngày 14 và 15/02/2019 ở cấp cao hơn.

Theo thông cáo của Nhà Trắng, phó đại diện Thương Mại Jeffrey Gerrish dẫn đầu phái đoàn Mỹ gồm đại diện của các ngành nông nghiệp và năng lượng. Cả phía Mỹ và Trung Quốc cùng không cho biết thông tin về địa điểm và nội dung buổi làm việc trong ngày.

Tháng 01/2019, phó thủ tướng Lưu Hạc đã dẫn đầu phái đoàn Trung Quốc đến Washington công tác và đã được tổng thống Trump tiếp tại Nhà Trắng. Sau khi lạc quan thông báo có "tiến triển" trên hồ sơ thương mại, và thậm chí lãnh đạo Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ gặp nhau trong "một tương lai không xa", tổng thống Hoa Kỳ đã thận trọng hơn khi cho rằng đôi bên còn "rất nhiều việc phải làm" để san bằng những bất đồng. Donald Trump cho biết không dự trù gặp lại chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước thời hạn ngày 01/03/2019.

Trong cuộc thảo luận đầu tháng 12/2018 tại Achentina, bên lề thượng đỉnh G20, lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã đồng ý gia hạn đàm phán cho tới ngày 01/03/2019. Washington báo trước, nếu thất bại, Mỹ sẽ áp thuế từ 10 đến 25% vào 200 tỷ đô la hàng của Trung Quốc bán sang Hoa Kỳ.

AFP nhắc lại khúc mắc lớn nhất trong cuộc đọ sức thương mại Mỹ - Trung liên quan đến vấn đề chuyển giao công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ và đòi hỏi Bắc Kinh mở cửa thị trường cho các doanh nghiệp ngoại quốc. Vào giữa tuần này, đến lượt đại diện Thương Mại Mỹ Robert Lighthizer và bộ trưởng Tài Chính Steven Mnuchin sẽ cùng với phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc và thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc Dịch Cương gặp lại nhau để tiếp tục tháo gỡ bế tắc.

Xung đột mậu dịch Mỹ - Trung kéo dài khiến Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế lo ngại. Giám đốc IMF coi căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là một trong bốn mối đe dọa đối với tăng trưởng toàn cầu.

Báo Đức : Điệp viên nước ngoài rập rình quanh trụ sở Liên Hiệp Châu Âu.

media
Trụ sở của Ủy Ban Châu Âu ở Bruxelles.REUTERS/Yves Herman.

Dựa theo các nguồn tin ngoại giao châu Âu, nhật báo Đức Die Welt, ngày 09/02/2019 cho biết, có khoảng hàng trăm điệp viên nước ngoài hoạt động ở Bruxelles, đặc biệt xung quanh khu vực trụ sở cơ quan đối ngoại của Liên Hiệp Châu Âu.

Từ thủ đô Bỉ, thông tín viên Laxmi Lota cho biết thêm thông tin :

« Theo bộ phận phụ trách an ninh nội bộ của cơ quan đối ngoại thuộc Liên Hiệp Châu Âu, dường như có không dưới 250 điệp viên Trung Quốc và 200 điệp viên Nga đang hoạt động tại Bruxelles. Bộ phận phụ trách an ninh cảnh báo các nhà ngoại giao châu Âu.

Đặc biệt là tại một số nơi xung quanh trụ sở Ủy Ban Châu Âu và cơ quan phụ trách đối ngoại, như một quán ăn và một quán cà phê, cũng có nhiều điệp viên. Từ nay, các nhà ngoại giao châu Âu nên tránh những nơi này, trong đó có một quán ăn nổi tiếng với món thịt bò rán.

Cơ quan tình báo Trung Quốc và Nga dường như cài các nhân viên vào sứ quán và các doanh nghiệp của họ có đại diện tại Bruxelles.

Theo nhật báo Đức Die Welt, ai cũng biết là thông thường các tùy viên đi cùng các nhà ngoại giao của những nước không phải là thành viên Liên Hiệp Châu Âu đều là các điệp viên dưới danh nghĩa nhân viên ngoại giao.

Ngoài Trung Quốc và Nga, các điệp viên Mỹ và Maroc dường như cũng hoạt động rất tích cực ở thủ đô Bỉ ».

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) - Ngoại trưởng Việt Nam công tác Bắc Triều Tiên chuẩn bị thượng đỉnh Trump- Kim. Ngày 11/02/2019, trang mạng của bộ Ngoại Giao Việt Nam thông báo ông Phạm Bình Minh chính thức viếng thăm Bắc Triều Tiên từ ngày 12 đến 14/02/2019 theo lời mời của đồng sự Ri Yong Ho. Hà Nội và Bình Nhưỡng chưa xác định về tin lãnh đạo Kim Jong Un công du Việt Nam vào cuối tháng 02/2019.

(AFP) - Thái Lan : Tin đồn đảo chính ? Lãnh đạo chính quyền quân sự Thái Lan, thủ tướng Prayut Chan-O-Cha, ngày 11/02/2019, trước báo giới khẳng định tin đồn đảo chính là « tin giả ». Lời đồn thổi này dấy lên sau khi hôm thứ Sáu 08/02, công chúa Thái Lan, thông báo đại diện cho đảng Thai Raksa Chart, liên minh với đảng Puea Thai ra tranh chức thủ tướng. Tuy nhiên, một ngày sau đảng của bà tuyên bố rút lui khỏi cuộc đua này.

(AFP) - Bị Thổ Nhĩ Kỳ chỉ trích đã đối xử tệ người Duy Ngô Nhĩ, Bắc Kinh phản đối. Chính quyền Trung Quốc, thông qua lời phát ngôn viên bộ Ngoại Giao, Hoa Xuân Oánh, ngày 11/02/2019 cho biết đã chuyển thư phản đối đến Ankara. Đồng thời, Bắc Kinh phủ nhận thông tin cho rằng một nghệ sĩ Duy Ngô Nhĩ đã qua đời trong lúc bị giam cầm.

(AFP) - Ấn Độ : Ít nhất 116 người chết vì uống rượu pha trộn kể từ tối thứ Sáu 08/02/2019. Nhà chức trách và báo chí Ấn Độ hôm 11/02 cho biết số nạn nhân còn có thể tăng. Cảnh sát đang tiến hành chiến dịch điều tra quy mô lớn về hoạt động chưng cất rượu lậu. Khoảng 3.000 người bị nghi có liên quan đến các đường dây buôn lậu rượu đã bị bắt. Mỗi năm người dân Ấn Độ tiêu thụ 5 tỉ lít rượu, 40% là rượu lậu.

(AFP) - Brexit : Thủ tướng Anh đề nghị Quốc Hội cho thêm thời gian để thương lượng với Bruxelles. Đây là thông báo của bộ trưởng Nhà Ở ngày Chủ Nhật 10/02/2019. Gần đến ngày rời khỏi Liên Hiệp Châu Âu, ngày 29/03/2019, chính quyền Luân Đôn vẫn còn mơ hồ về hình thức tiến hành cuộc « ly dị lịch sử ».

(AFP) - Luân Đôn tăng cường chuẩn bị « hậu Brexit ». Anh Quốc và Thụy Sĩ ngày 11/02/2019 đã ký kết một thỏa thuận tiếp tục mối quan hệ thương mại, trị giá 32 tỷ bảng Anh (36,5 tỷ euro). Thỏa thuận này sẽ có hiệu lực ngay vào ngày Anh Quốc chính thức rời Liên Hiệp Châu Âu.

(AFP) - Quyền bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ bất ngờ đến thăm Afghanistan. Ông Patrick Shanahan đến Kabul ngày 11/02/2019 gặp tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani. Chuyến đi diễn ra vào lúc Mỹ đang tiến hành các cuộc thương thuyết hòa bình với phe Taliban, vốn dĩ luôn bác bỏ khả năng đối thoại với chính quyền Kabul « bù nhìn ».

(AFP) - Algeri : Tổng thống mãn nhiệm 81 tuổi ứng cử tiếp nhiệm kỳ thứ 5. Ông Abdelaziz Bouteflika lãnh đạo đất nước Bắc Phi từ hai thập niên nay. Sau nhiều tháng đồn thổi, ngày 10/02/2019, ông khẳng định tiếp tục ra tranh cử tổng thống, diễn ra vào tháng 04/2019, bất chấp các vấn đề sức khỏe.

(AFP) - Ba Lan mua bệphóng rocket của Mỹ với giá 414 triệu đô la. Bộ trưởng Quốc Phòng Ba Lan hôm 10/02 thông báo 20 bệ phóng rocket di động HIMARS mua của Hoa Kỳ sẽ cải thiện đáng kể khả năng quân sự của Ba Lan. Bệ phóng rocket di động HIMARS có tầm bắn 70-300 km.

(AFP) - Bảng vàng giải thưởng âm nhạc Grammy 2019. Trong buổi lễ trao giải Grammy lần thứ 61 tại Los Angeles đêm 10/02/2019, các nữ nghệ sĩ đoạt nhiều giải thưởng lớn của làng nhạc Mỹ. Giải Album xuất sắc nhất được trao tặng cho Golden Hour của nữ danh ca của dòng nhạc country, Kacey Musgraves. Nữ ca sĩ người Anh gốc Kosovo, Dua Lippa bất ngờ qua mặt các đối thủ ở hạng mục « khám phá mới trong năm». Cardi B nhận giải Grammy của đĩa hát nhạc Rap độc đáo nhất. Lady Gaga nhờ thể hiện Shallow cùng với Bradley Cooper ra về với giải thưởng dành cho đôi song ca « ấn tượng» nhất.

Biển Đông : 12 tàu ngầm Pháp giúp Úc chiếm ưu thế trước Bắc Kinh.

media
Xưởng đóng tầu ngầm Cherbourg, tỉnh Normandie, Pháp. Ảnh chụp ngày 11/09/2018.CHARLY TRIBALLEAU / AFP.

Trang nhất các báo Pháp hôm nay 11/02/2019 chú ý nhiều đến nhiều vấn đề thời sự trong nước : Thảo luận toàn quốc tìm lối thoát khủng hoảng Áo Vàng, cải cách giáo dục, hay cải cách hệ thống kiểm soát thuế để thiết lập niềm tin giữa chính quyền với doanh nghiệp. Về thời sự quốc tế, nổi bật nhất là hợp tác quốc phòng Pháp – Úc bước sang giai đoạn mới, sau khi hai bên ký kết hợp đồng 12 tàu ngầm chiến đấu. Các vũ khí mới giúp cho Úc có ưu thế quân sự so với Trung Quốc, đặc biệt tại vùng Biển Đông.

Theo bài « Pháp và Úc khảm vào đá một thỏa thuận trong ngành tầu ngầm », sau gần ba năm đàm phán, Canberra hôm nay, 11/02/2019, chính thức ký hợp đồng mua 12 tàu ngầm của Pháp, do hãng Naval Group sản xuất, với tổng trị giá 50 tỉ đô la. Hợp đồng dày 1.400 trang, quy định một cách rất chi tiết hàng loạt lĩnh vực, như bản quyền công nghiệp, bảo hành, trao đổi công nghệ, cung ứng nguyên liệu hay các quy định về phạt…, cho phép hai bên tránh được các hiểu lầm trong thời hạn hợp đồng kéo dài 50 năm. Paris cũng cam kết sẽ hỗ trợ tập đoàn Naval Group trong hợp đồng đóng tầu ngầm cho Úc.

Hợp đồng nói trên được xác định là bất di bất dịch, bất kể biến động chính trị tại Úc. Toàn bộ 12 tàu ngầm sẽ được lắp đặt trên đất Úc, cho phép tạo thêm 3.000 công ăn việc làm tại chỗ. Khoảng 1.100 doanh nghiệp vừa và nhỏ của phía Úc có thể tham gia sản xuất thiết bị. Chiếc đầu tiên dự kiến hạ thủy vào năm 2032. Tiếp theo đó, cứ hai năm một lần Úc sẽ có thêm một tàu ngầm do Pháp chế tạo.

Đối với Naval Group, việc ký kết hợp đồng với Úc mang lại niềm tự hào lớn cho tập đoàn. Theo một số giới chức của Naval Group, hợp đồng tầu ngầm này sẽ mang lại cho Hải quân Úc ưu thế tại vùng biển Đông Nam Á.

Ưu thế vượt trội của tầu ngầm Pháp

Bài viết « Căn cứ Hải quân Cherbourg hoạt động hết công suất » của Les Echos giải thích lý do khiến Pháp giành thắng lợi trong hợp đồng này trước hai đối thủ nặng ký khác, Đức và Nhật. Theo Les Echos, với ba tầu ngầm hạt nhân tấn công Barracuda đang được chế tạo tại cơ sở đóng tàu Cherbourg (được dùng làm nguyên mẫu cho 12 chiếc tầu hợp đồng với Úc), Paris đã cho Canberra thấy ưu thế vượt trội về tốc độ, về khả năng ít gây tiếng ồn, cũng như thời gian hoạt động độc lập dưới nước. Tàu ngầm mà Pháp dự kiến đóng cho Úc cũng cần đến một tổ lái ít người hơn, 4 thành viên so với khoảng 15 người cho tầu Rubis thế hệ trước.

Bài « Pháp – Úc : Mối quan hệ chiến lược tại Thái Bình Dương » của Les Echos nhấn mạnh : hiện tại Úc đã trở thành đồng minh mật thiết nhất của Pháp tại khu vực Thái Bình Dương. Việc Pháp giúp Úc chế tạo tầu ngầm là một trong các phương tiện để tăng sức mạnh quân sự, nhằm cân bằng lại đà quân sự hóa hiện nay của Trung Quốc ở Biển Đông, cũng như ảnh hưởng gia tăng của Bắc Kinh thách thức liên minh chiến lược do Hoa Kỳ đứng đầu tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, như nhận định của nhà phân tích Malcolm Davis, tại Australian Strategic Policy Institute.

Sức mạnh gia tăng của Trung Quốc chính là nhân tố khiến Pháp và Úc xích gần nhau. Vẫn theo nhà phân tích Úc Malcom Davis, Pháp có thể sẽ giữ một vai trò lớn hơn hiện nay tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Trong trường hợp có các khủng hoảng lớn, ví dụ như « một xung đột quân sự tại Đài Loan, ở Biển Đông, hay trên bán đảo Triều Tiên, Úc có thể yêu cầu Pháp hỗ trợ, trong một hoạt động quân sự hỗn hợp ». Hiện tại, Hoa Kỳ đã có nhiều đồng minh quân sự trong khu vực, như Nhật Bản và Hàn Quốc, và quan hệ đối tác đang được siết chặt với Philippines, Ấn Độ, Singapore và Việt Nam.

Mỹ-Trung : Washington có thể gia hạn, nếu đàm phán tiến triển

Đàm phán Mỹ - Trung nhằm tìm lối thoát cho cuộc chiến về thuế đang bước vào giai đoạn cuối là đề tài thời sự quốc tế trọng tâm khác. Theo Les Echos, sau giai đoạn tạm nghỉ nhân dịp Năm mới âm lịch cổ truyền, Hoa Kỳ và Trung Quốc bước vào vòng đàm phán mới, khai mạc hôm nay 11/02 tại Bắc Kinh. Tham gia phái đoàn Mỹ trong đợt đàm phán này có bộ trưởng Thương Mại Robert Lighthizer và bộ trưởng Tài Chính Steven Mnuchin. Hạn chót cho một thỏa thuận, theo quy ước giữa hai bên, là ngày 02/03. Nếu không thỏa hiệp được với nhau, Washington đe dọa sẽ tiếp tục tăng thuế nhập khẩu 200 tỉ đô la hàng hóa Trung Quốc, từ 10% hiện nay lên 25%.

Cho dù Washington và Bắc Kinh đã nhấn mạnh là có nhiều tiến bộ đạt được trong đàm phán trong chuyến công du Mỹ của phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc (Liu He), cách nay 2 tuần, chính quyền Mỹ trong những ngày gần đây liên tục khẳng định còn nhiều việc phải làm.

Bắc Kinh tỏ ra sẵn sàng nhân nhượng đối với việc mở cửa hơn thị trường Trung Quốc cho hàng hóa Mỹ, nhưng một trong những điểm bế tắc chính trong đàm phán là việc Mỹ đòi hỏi Trung Quốc phải tiến hành « các cải cách thực sự về cơ cấu », cho phép chấm dứt các hoạt động cạnh tranh thương mại bất chính, đặc biệt là chấm dứt cưỡng bức chuyển giao công nghệ, giảm bớt tỉ trọng của khu vực doanh nghiệp Nhà nước.

« Cơ chế kiểm soát » : Chủ đề hết sức nhạy cảm với Bắc Kinh

Chính quyền Mỹ yêu cầu Bắc Kinh phải thiết lập « một cơ chế kiểm soát thường xuyên » đối với các cam kết mà Bắc Kinh có thể đưa ra trong lĩnh vực này. Nhưng đây là điều mà chế độ cộng sản Trung Quốc coi là một « chủ đề hết sức nhạy cảm ». Theo một nhà nghiên cứu thuộc Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh, và cố vấn của chính quyền, thì đòi hỏi này thách thức trực tiếp chủ quyền của Trung Quốc.

Báo chí Hoa Kỳ cho hay Washington có thể chấp nhận kéo dài hạn chót đàm phán, nếu các thương lượng đạt tiến bộ trong tuần này. Hôm thứ Năm tuần trước, để gây áp lực lên Bắc Kinh, tổng thống Mỹ tuyên bố không có dự kiến gặp lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trước ngày 01/03. Tuyên bố của tổng thống Mỹ làm tắt ngấm hy vọng là hai bên có thể đạt đồng thuận đúng thời điểm dự kiến.

Venezuela : Kế hoạch tái thiết khổng lồ, nếu « chuyển tiếp chính trị »

Về điểm nóng Venezuela, bế tắc vẫn tiếp tục trong vấn đề chuyển hàng cứu trợ nhân đạo quốc tế, do bất đồng giữa tổng thống Maduros và tổng thống tự phong tạm quyền Guaido, được sự công nhận của khoảng 40 quốc gia. Theo Le Monde, chính quyền Maduro vẫn tiếp tục phủ nhận trách nhiệm của mình trong cuộc khủng hoảng vô cùng trầm trọng hiện nay, đoạn tuyệt viện trợ nhân đạo quốc tế, đưa quân đội ra biên giới để ngăn hàng viện trợ. Một bộ phận đối lập đề nghị can thiệp vũ trang để đưa viện trợ nhân đạo đến với người dân.

Cũng về Venezuela, Le Monde có bài phân tích về « kế hoạch tái thiết khổng lồ », một khi có « chuyển tiếp chính trị ». Hiện tại, tình cảnh của người dân Venezuela rất thê thảm : lương tháng tối thiểu tại Venezuela chỉ đủ mua một cân thịt. Đồng tiền quốc gia mất giá hơn 10.000 lần hồi năm ngoái.

Theo một giới chính tài chính quốc tế, giai đoạn hỗ trợ quốc tế đầu tiên phải là viện trợ nhân đạo ồ ạt. Tiếp theo đó, các định chế tài chính quốc tế cần cho Venezuela vay khoảng 60 tỉ đô la để vực dậy nền kinh tế, đặc biệt để chấm dứt tình trạng thiếu ngoại tệ, buộc chính quyền phải in tiền hàng loạt - nguồn gốc lạm phát siêu tốc những năm gần đây. Giữ ổn định giá trị của đồng tiền Venezuela là một ưu tiên.

Theo Le Monde, Venezuela và các đối tác cần tái khởi động nhanh chóng các ngành công nghiệp chiến lược, vốn bị tham nhũng và tình trạng thiếu đầu tư làm tê liệt.

Tấn công hang ổ cuối cùng của Daech

Về thời sự Trung Cận Đông, Le Figaro chú ý đến cuộc tấn công vào hang ổ cuối cùng của tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo tại Syria, sát biên giới về Irak. Lực lượng Daech bị kẹp giữa một bên là quân đội Irak ở phía đông và quân đội Syria ở phía tây. Tuy nhiên, lực lượng chính tham gia vào cuộc tấn công này là Lực Lượng Dân Chủ Syria (FSD), tức liên minh vũ trang với người Kurdistan là trụ cột.

Theo Le Figaro, các chiến binh Daech quyết bám trụ hang ổ cuối cùng, với diện tích chỉ chưa đầy 10 km², trên một địa hình bằng phẳng. Chiến dịch được khởi sự hôm thứ Bảy, tuần trước, dự kiến sẽ kéo dài trong khoảng từ một đến hai tuần.

40 năm cách mạng : Iran « kỷ niệm buồn »

Cũng về Trung Đông, Le Monde có bài xã luận « Iran : Dịp kỷ niệm buồn » nói đến dịp 40 năm ngày cách mạng Hồi Giáo 1979, lật đổ chế độ quân chủ thân phương Tây. Le Monde tóm lược tình hình tại Iran hiện nay như sau : 40 năm sau cách mạng, xã hội Iran hiện nay trẻ hơn, giàu có hơn, đa nguyên hơn, và khát khao mở cửa ra với bên ngoài. Tuy nhiên, nhóm bảo thủ tại Iran cự tuyệt thay đổi chính trị. Thay đổi chính trị với Iran hiện nay bị coi là điều « hoàn toàn không thể được ».

Nền kinh tế nước này đang lao vực, đặc biệt với các trừng phạt kinh tế của Mỹ. Các nước châu Âu, cho dù vẫn ủng hộ Iran để giữ Teheran lại với thỏa thuận hạt nhân, nhưng hoàn toàn không ảo tưởng về bản chất của chế độ Hồi Giáo này. Theo Le Monde, đối với chính quyền Teheran, để thoát khỏi thế bế tắc hiện nay, chỉ có con đường duy nhất là đối thoại một cách sáng suốt. Đây chính là điều mà Liên Âu chủ trương.

« Áo Vàng » Pháp : Cực hữu và cực tả đột ngột đổi thái độ

Về thời sự nước Pháp, phong trào Áo Vàng tiếp tục là chủ đề chính của nhiều báo. Les Echos ghi nhận phe cực hữu và cực tả vừa có một thay đổi lập trường bất ngờ, sau vụ một ngôi nhà của chủ tịch Quốc Hội bị một số phần tử cực đoan phóng hỏa.

Chuyên mục « Mỗi ngày một sự kiện » của Les Echos ghi nhận là toàn bộ các lãnh đạo đối lập, đặc biệt là lãnh đạo hai đảng cựu hữu và cực tả, Marine Le Pen và Jean-Luc Mélenchon, đã đồng loạt lên án vụ nhà của chủ tịch Richard Ferrand tại tỉnh Bretagne bị phóng hỏa cuối tuần trước, bởi một số thành phần có liên quan đến « phong trào Áo Vàng ». Lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng cầm quyền LREM ngay lập tức hoan nghênh thiện chí của đối lập.

Theo Les Echos, sự thay đổi thái độ được đánh giá là bất ngờ nói trên thật ra xuất phát từ chỗ người dân Pháp ngày càng không chấp nhận tình trạng bạo lực diễn ra bên lề các cuộc biểu tình « Áo Vàng », bất chấp việc chính phủ đã chấp nhận đối thoại toàn quốc để tìm giải pháp. Theo một điều tra của Eurotrack được Les Echos công bố, tỉ lệ cử tri ủng hộ hai phong trào cực hữu và cực tả nói trên chỉ còn là 12% (với đảng Tập Hợp Quốc Gia của bà Le Pen) và 8% (với đảng Nước Pháp Bất Khuất của ông Mélenchon). Sự ủng hộ của người dân với đối lập sụt giảm, trong lúc uy tín của chính quyền Macron tăng cao trở lại, sau khi cuộc đối thoại « trực tiếp » với cử tri được thiết lập, và Thảo luận toàn quốc theo chủ trương của tổng thống Macron - diễn ra từ một tháng nay - có thể khép lại với một cuộc trưng cầu dân ý, vốn là nguyện vọng của đông đảo cử tri.

Thảo luận toàn quốc : Lo ngại và hy vọng

Về phần mình, Le Figaro - với bài xã luận « Đằng sau cuộc Thảo luận toàn quốc » - tỏ ra lo ngại về cuộc đối thoại trực tiếp giữa tổng thống Macron với dân chúng, theo phong cách của cựu tổng thống Mỹ Barack Obama. Ghi nhận hình ảnh của tổng thống Pháp được cải thiện đáng kể sau các cuộc đối thoại cởi mở này, thế nhưng Le Figaro cũng nhấn mạnh đến việc ông Macron đang dành quá nhiều thời gian cho cuộc thảo luận, trong lúc hàng loạt hồ sơ hệ trọng của chính quyền hiện vẫn đang chờ tổng thống giải quyết, từ nợ công đến khủng hoảng nhập cư…

Vẫn về cuộc Thảo luận toàn quốc, xã luận La Croix với tựa « Lối thoát » đặt rất nhiều hy vọng vào tổng thống Macron, trong việc tìm được lối ra cho cuộc khủng hoảng đã kéo dài ba tháng nay. Nối lại với các mục tiêu đầy tham vọng trong thời gian tranh cử - một dự án vốn thuyết phục được đông đảo người Pháp, duy trì các định hướng cải cách như đã vạch ra, đây là điều La Croix khẳng định là cần thiết. Nhưng theo nhật báo Pháp, « điều tiên quyết » hiện nay giúp tổng thống nhận được hậu thuẫn của cử tri chính là một « thái độ công minh ».

Last Updated on Tuesday, 12 February 2019 08:50
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation