Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 08/02/2019. PDF Print E-mail
Written by Editor   
Friday, 08 February 2019 08:47

 

Thái Lan : Chị gái nhà Vua và lãnh đạo tập đoàn quân sự tranh cử thủ tướng.

 

media
Công chúa Thái Lan, Ubolratana Rajakanya. Ảnh chụp ngày 27/10/2017 tại Hoàng Gia, Bangkok.REUTERS/Athit Perawongmetha/File Picture.

Ngày 08/02/2019, công chúa Ubolratana, chị cả của nhà vua Thái Lan bất ngờ thông báo sẽ ra ứng cử chức thủ tướng Thái Lan sau cuộc bầu cử Quốc Hội vào tháng 3 tới dưới màu cờ của đảng Thai Raksa Chart, thân với các cựu thủ tướng Thaksin và Yingluck Shinawatra bị lật đổ hiện đang sống lưu vong.

Bà sẽ trực diện cạnh tranh với tướng Prayut Chan-O-Cha, hiện lãnh đạo chính phủ từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014. Diễn biến bất ngờ này có nguy cơ làm thay đổi bàn cờ chính trị tại Thái Lan trong cuộc bầu cử sắp diễn ra.

Thông tín viên RFI Carol Isoux tại Bangkok nhận định:

Trên nguyên tắc Hoàng gia Thái Lan đứng ngoài chính trị. Nhưng công chúa Ubolrattana, nay 69 tuổi, vốn nổi tiếng là khác người. Bà đã kết hôn với một người Mỹ. Vì lý do đó mà bà bị mất mọi tước hiệu của hoàng cung.

Trở về nước sau khi ly dị, bà thường xuyên xuất hiện trên các mạng xã hội trong các chiến dịch vận động chống ma túy trong giới trẻ hay trong các vidéo kỳ lạ mà ở đó người ta thấy bà nhảy múa hát hò, có khi lại hóa trang thành ông già Noel.

Điều ngạc nhiên nhất trong việc ra ứng cử này là bà đứng về phía một đảng được coi là « Đỏ », thân cận với cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra. Bà có nhiều bạn bè trong đảng này.

Ông Thaksin vẫn bị tố là người có xu hướng chống lại nền quân chủ. Ở Thái Lan đó là một trọng tội. Ông là người thắng trong vụ việc này. Từ sau cuộc đảo chính quân sự 2006, ông Thaksin Shinawatra sống lưu vong.Việc xích lại gần với một người trong Hoàng gia giúp ông có hy vọng được nhà vua Thái ân xá và có thể trở về nước.

Một người khác cũng được cho là thắng là nhà vua Vajiralongkorn, người vẫn được cho là rất gần gũi với chị. Với việc bà chị ra ứng cử thủ tướng nhà Vua có thể gia tăng được kiểm soát chính phủ.

Donald Trump bác khả năng gặp Tập Cận Bình trước tháng Ba.

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump (T) và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Tử Cấm Thành, Bắc Kinh, hồi tháng 11/2017JIM WATSON / AFP.

Sau nhiều ngày có tin đồn, tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua 07/02/2019 khẳng định với giới báo chí là "không" có khả năng gặp lãnh đạo Trung Quốc trước ngày 01/03, thời hạn chót để ký kết thỏa thuận thương mại tránh việc Mỹ áp thuế quan cao hơn đối với hàng hóa Trung Quốc.

Theo hãng tin Pháp AFP, trong một cuộc trao đổi ngắn ngủi với một số phóng viên tại Phòng Bầu Dục ở Nhà Trắng, khi được hỏi là ông có dự trù một cuộc gặp nào với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay không, tổng thống Mỹ Donald Trump đã trả lời “chưa”. Về câu hỏi là cuộc gặp với ông Tập liệu có diễn ra trước ngày 01/03 hay không, ông Trump đã nói ngắn gọn: “Không” và lắc đầu.

Việc tổng thống Mỹ nhiều lần đề cập đến một cuộc gặp mới với lãnh đạo Trung Quốc và chuyến đi Việt Nam dự thượng đỉnh với lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un vào cuối tháng Hai đã làm dấy lên tin đồn về một cuộc gặp với ông Tập Cận Bình nhân chuyến công du đó. Thậm chí còn có tin cho rằng địa điểm gặp gỡ có thể là ở đảo Hải Nam!

Theo giới quan sát, sự kiện tổng thống Mỹ bác bỏ khả năng tiếp xúc sớm với chủ tịch Trung Quốc là một dấu hiệu cho thấy cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung đang diễn ra không phải là hoàn toàn suôn sẻ.

Hôm qua, cố vấn kinh tế của Nhà Trắng Larry Kudlow đã hàm ý rằng các cuộc thương thuyết với Trung Quốc không có bước tiến thuyết phục nào kể từ tuần trước, thậm chí một dự thảo văn kiện cũng chưa được phác thảo.

Phát biểu trên kênh truyền hình Mỹ Fox Business, cố vấn kinh tế Nhà Trắng xác định: “Vào lúc này, chúng tôi chưa ghi lại trên giấy” kết quả của các cuộc thảo luận diễn ra vào tuần trước tại Washington với phái đoàn đàm phán Trung Quốc.

Báo chí Ý náo động bởi quan hệ Roma – Paris căng thẳng

media
Matteo Salvini, bộ trưởng Nội Vụ Ý trong một chương trình phát sóng trên kênh truyền hình Rai 1 (ảnh chụp tháng 06/2018).AFP.

Ngày 07/02/2019, Pháp bất ngờ triệu hồi đại sứ tại Ý về nước sau một loạt các tuyên bố được Paris đánh giá là « quá khích » của các quan chức chính phủ Ý.

Quan hệ ngoại giao hai nước căng thẳng làm xáo động dư luận tại nước láng giềng. Báo chí Ý ra hôm nay đồng thanh nói về một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Roma-Paris.

Thông tín viên Eric Sénanque tại Roma điểm lại dư luận báo chí tại Ý :

Nhật báo La Republica tóm tắt bằng tựa lớn Đoạn tuyệt hoàn toàn, trên bức ảnh tổng thống Pháp Emmanuel Macron bị quây xung quanh là các ông Luigi Di Maio, lãnh đạo phong trào 5 sao và Matteo Salvini, bộ trưởng Nội Vụ Ý trong điệu bộ thượng cẳng tay như muốn đánh nhau.

Nhật báo trung tả nhắc lại lời kêu gọi trách nhiệm của tổng thống Sergio Matarella. Ông tỏ ra rất lo ngại xảy ra khủng hoảng ngoại giao giữa hai nước. Còn Il Foglio, nhật báo của Milano có xu hướng chống chính phủ hiện nay thì chọn ngôn từ văn vẻ : Macron cắt đứt quan hệ ngoại giao với đất nước từ 6 tháng nay là một đất nước chết tiệt…

Nhưng báo chí Ý cũng tỏ không kém gay gắt với tổng thống Pháp. Báo Il Fatto Quottidiano, tờ báo có giọng điệu dân túy, giật tít : Macron chống Ý, nhưng ông quên mất những lời chửi rủa ông.

La Verita, một tờ báo thiên hữu lý giải rằng nguyên thủ Pháp phải tìm kẻ thù từ bên ngoài để đỡ đòn. Báo này chạy tựa: Macron trong tuyệt vọng tuyên chiến với Ý. Nhật báo của các giám mục Ý, tờ Avvenire thì rút tít nhiều ẩn ý: Gần như là bạn.

Cuối cùng là báo Corriere Della Sera , trên trang mạng tỏ lo ngại cho ngoại giao Ý đang bị ngập chìm. Nhật báo lớn nhất của Ý viết, bộ Ngoại Giao đã bất lực không ngăn được một cuộc khủng hoảng mang hơi hướng vụ lợi tuyển cử.

Brexit : Bruxelles thảo luận tiếp với Luân Đôn, nhưng không đàm phán lại.

media
Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Jean-Claude Juncker (T) và thủ tướng Anh, Theresa May, tại Bruxelles, ngày 07/02/2019.REUTERS/Yves Herman.

Ủy Ban Châu Âu ngày 07/02/2019 chấp thuận tiếp tục các cuộc thảo luận với chính phủ nước Anh để tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng Brexit, nhưng nhấn mạnh sẽ không đàm phán lại.

Sau các trao đổi mà thủ tướng Anh đánh giá là « cứng rắn » nhưng « mang tính xây dựng » với các lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu, bà Theresa May và chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Jean-Claude Juncker, hôm qua, đã ra thông cáo chung.

Hai lãnh đạo thống nhất sẽ gặp nhau thêm một lần vào cuối tháng 02/2019. Cuộc gặp giữa trưởng đoàn đàm phán châu Âu Michel Barnier và bộ trưởng bộ Brexit của Anh Quốc, Steve Barclay, dự kiến diễn ra vào thứ Hai 11/02. Tuy nhiên, các chủ đề thảo luận sẽ chỉ liên quan đến quan hệ trong tương lai giữa Liên Âu và Anh Quốc. Theo AFP, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu kiên quyết không đàm phán lại về thỏa thuận Brexit mà theo ông là đã có nhiều nhượng bộ quan trọng với Luân Đôn.

Trong khi thủ tướng Anh vẫn khẳng định sẽ làm mọi việc để Brexit diễn ra đúng thời hạn, ngày 29/03/2019, thì chủ tịch Hội Đồng Châu Âu bình luận ngắn gọn trên Twitter là vẫn chưa có bước đột phá và các cuộc thảo luận sẽ tiếp diễn. Còn một quan chức khác của Liên Hiệp tiết lộ là bà Theresa May không đưa ra được một đề xuất cụ thể nào mới để ra khỏi « ngõ cụt ».

Hai bên sẽ phải tìm ra một giải pháp vừa có được đa số phiếu ủng hộ của Nghị Viện Anh, vừa theo đúng hướng mà 27 nước thành viên còn lại của Liên Âu đã đề ra.

Paris : Chảy máu bất động sản và xói mòn dân số.

Paris : Chảy máu bất động sản và xói mòn dân số

Thành phố Paris nhìn từ tầng 3 tháp Eiffel.Wikimedia Commons.

Từ năm 2011 đến năm 2016, trong khi dân số Pháp tăng trung bình gần 300.000 người mỗi năm, thì theo kết quả một nghiên cứu về dân số mà Viện Thống Kê Quốc Gia Pháp INSEE công bố ngày 27/12/2018, riêng tại Paris, dân số lại giảm trung bình 0,5%/năm (gần 12.000 người/năm).

Báo chí Pháp những ngày đầu năm 2019 nói đến tình trạng giảm sút dân số, xói mòn dân cư ở Paris hay người Paris di cư ồ ạt, mặc dù trong 5 năm trước đó (2006-2011), số dân Paris tăng 0,6%/năm.

Không những vậy, Paris còn là thành phố duy nhất ở Ile-de-France (bao gồm Paris và vùng phụ cận) có dân số giảm. Trong tổng số 20 quận nội thành, có tới 18 quận dân số bị giảm và 3 quận giảm nhiều nhất là quận VIII (-11%), quận II (-9.61%) và quận VII (-6.62%), chỉ có hai quận XIII và XIV dân số tăng lần lượt 0.92% và 1.22%. Vậy đâu là lý do khiến dân số Paris giảm liên tục trong 5 năm qua?

Paris và « điệu valse của những chiếc vali »

Lý do chủ yếu, theo giới chuyên gia và chính quyền Paris, là cuộc sống quá đắt đỏ, nhất là giá nhà. Paris là một trong những thành phố có giá bất động sản cao nhất thế giới, và không ngừng tăng trong những năm qua. Vào năm 2006, nhà ở tại Paris có giá trung bình 5.650 euro/m2, con số này vào năm 2018 là 9.500 euro/m2, thậm chí những căn hộ có cửa sổ nhìn ra tháp Eiffeil có thể có giá tới 30.000 euro/m2.

Giá bất động sản cao, « cung vẫn không đủ cầu », quỹ nhà ở tại Paris ngày càng bị thu hẹp. Căn hộ cho thuê cũng ngày càng khan hiếm. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là sự phát triển của Airbnb - dịch vụ đặt phòng và căn hộ trực tuyến.

Dân biểu Ian Brossat, trợ lý của thị trưởng Paris Anne Hidalgo, phụ trách vấn đề nhà ở của thành phố hồi tháng 09/2018 giải thích trên đài France Info là Airbnb đã khiến quỹ nhà ở của Paris, nhất là ở các quận trung tâm, sụt giảm nghiêm trọng, ông gọi đó là tình trạng« chảy máu nhà ở » :

« Từ vài năm nay, chúng tôi phải đối đầu vớiviệc sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp này, để lại những hậu quả cụ thể cho người dân Paris. Nói đơn giản là chúng tôi đã mất 20.000 căn hộ trong vòng 5 năm. Trước đây, những căn hộ đó dành cho người dân Paris thuê, nay chúng biến thành những cỗ máy kiếm tiền và chỉ để dành đón du khách. Trong một thành phố có mật độ dân cư dày đặc như Paris và đang có rất nhiều khó khăn về nhà ở, thì chúng tôi không thể chấp nhận tình trạng chảy máu nhà ở như thế được ».

Paris là điểm đến thu hút khách du lịch hàng đầu thế giới, nên rất dễ hiểu tại sao Airbnb lại phát triển mạnh ở Paris. Trợ lý thị trưởng Paris cho biết tiếp :

« Ban đầu, AirBnb thể hiện là một doanh nghiệp rất dễ chịu, mang lại lợi ích cho cả đôi bên, một mặt là người chủ thi thoảng cho thuê nhà, và mặt khác là giúp du khách khi đến Paris hay một thành phố khác thì thuê được chỗ ở với giá thấp hơn giá thuê phòng ở khách sạn. Đây là một hệ thống có lợi cho cả đôi bên.

Nhưng vấn đề là, chúng tôi ngày càng có nhiều chuyện lo ngại, không phải với những người thi thoảng cho thuê nhà, mà là với những người đã mua các căn hộ, thậm chí là mua cả khu nhà rồi biến chúng thành các khách sạn hoạt động lén lút.

Vì thế, vấn đề của doanh nghiệp này là sự phát triển của nó có hại cho quỹ nhà ở của người dân và tất cả những điều đó để lại nhiều hậu quả, kể cả những hậu quả về hoạt động thương mại, bởi vì các cửa hàng bán thực phẩm, đồ ăn uống được chuyển đổi thành các cửa hiệu quần áo ngay khi khu phố chỉ còn toàn khách du lịch vãng lai, và cuối cùng thì cả cái hồn và bản sắc của một số khu phố đều bị mất đi ».

Ông Olivier Léon, phó giám đốc INSEE vùng Paris khẳng định có tổng cộng 65.000 căn hộ được rao cho thuê trên trang Airbnb từ năm 2015 đến nay. Hiện giờ, 4 quận đầu tiên, cũng là những quận trung tâm Paris có nhiều nhà cho thuê trên Airbnb nhất. Điều đó khiến chính quyền Paris muốn cấm Airbnb hoạt động ở khu vực này.

Dân biểu Ian Brossat giải thích :« Tôi hoàn toàn ủng hộ việc cấm cho thuê trên Airbnb các căn hộ trọn vẹn tại bốn quận đầu tiên của Paris. Tại sao ? Đó là vì cho thuê căn hộ trên Airbnb là nét đặc thù của các quận này. Hiện nay, ở bốn quận này, 1/4 số căn hộ, chính xác là 26%, không còn là nhà ở cho người dân Paris.

Có những phố hầu như toàn bộ nhà đều được cho thuê trên Airbnb. Hãy đi theo phố Archives, trong khu phố Marais lịch sử, chúng ta sẽ thấy hàng loạt cửa hiệu quần áo, chẳng còn gì giống như cách nay vài năm. Như vậy là bản sắc của cả một khu phố đã biến mất vì trang Airbnb. Chúng tôi không thể để mọi chuyện tiếp tục như thế nữa ».

Trong một phóng sự đài France Info phát ngày 19/01/2019 về khu phố sầm uất Montorgueil, ở quận 2, ông Franck, một người dân sống trong tòa nhà mà đa phần đều được cho du khách thuê, kể lại :

« Gia đình đầu tiên mà chúng tôi bắt đầu nhìn thấy đến đây ở trọ chỉ trong có ba ngày. Rồi sau đó, từ ngày này sang ngày khác, đêm này sang đêm kia, mọi người bắt đầu kéo đến, gây ra những tiếng ồn mà trước kia không hề có, hoặc là tiếng bánh xe vali hành lý kéo trên phố, tiếng những người ở trọ đứng ngoài sân để trò chuyện, hút thuốc, thậm chí họ còn hẹn nhau để tổ chức vui chơi, ăn uống.

Đây cứ như một tuyến phố toàn vali có bánh xe kéo (…) Ở số 199 của con phố, không còn một người dân nào ở nữa. Theo những gì mà chúng tôi xác minh được, 6-7 căn hộ đã biến thành nhà trọ cho khách du lịch. Khu nhà này hiện giờ do người gác cổng sống ở tầng trệt tòa nhà quản lý ».

Một người làm nghề buôn bán ở khu phố Montorgueil tấp nập du khách than phiền với phóng viên đài France Info :« Chúng tôi có cảm giác khu phố ngày càng hoang hóa, không còn dân sinh sống. Doanh thu của chúng tôi giảm nhẹ. Nhiều gia đình đông con, những khách hàng tốt của chúng tôi, đã rời đi ».

Paris hút khách, nhưng khiến người dân rời xa

Theo các chuyên gia INSEE, khi người ta còn trẻ và độc thân, cuộc sống ở Paris « dễ thở » hơn. Rồi khi họ có con, nhất là những gia đình có đông con, thì muốn chuyển đến những thành phố có giá nhà cửa rẻ hơn để có không gian rộng rãi hơn cho con cái chơi đùa, chạy nhảy.

Trả lời báo Le Parisien ngày 05/01/2019, cô Suzanne, một phụ nữ 39 tuổi, có ba con chia sẻ :

« Trước đây, chúng tôi sống ở phố Monmartre, trong một căn hộ rộng 85m2. Chúng tôi rất yêu khu phố. Nhưng khi đứa con thứ ba chào đời, chúng tôi quyết định chuyển đi. Và chúng tôi không hề hối tiếc. Bây giờ, chúng tôi có nhà với một khu vườn ở Saint-Germain-en-Laye (vùng Yvelines). … Mỗi cháu có một phòng riêng. Cuộc sống đã hoàn thay đổi ».

Do số dân giảm, các cặp vợ chồng ở Paris lại sinh ít con hơn ở những vùng miền khác của nước Pháp và tỉ lệ sinh cũng ngày càng giảm. Trong những năm 2000, trung bình hàng năm có 31.940 trẻ em chào đời ở Paris, con số này vào năm 2016 giảm xuống còn 28.384 bé. Chính vì thế, trong hai năm qua, bốn lớp học trong các nhà trẻ thuộc quận 2 đã phải đóng cửa. Nhưng điều này cũng góp phần tạo nên một « vòng luẩn quẩn ».

Cô Camille, người có con nhỏ đang đi nhà trẻ và đang tìm mọi cách đấu tranh để nhà trẻ của các bé tiếp tục hoạt động, nhấn mạnh trên đài France Info :

« Việc đóng cửa các lớp, nhất là các trường, lại càng khiến các gia đình rời đi. Các bậc cha mẹ, vốn đã thấy rằng việc ở lại là rất khó khăn, nay lại thấy con cái họ sẽ phải học trong không gian chật hẹp không có vườn, mỗi lớp có đến 32 bé ba tuổi. Vì thế, họ ra đi. Đây là bức tường thành cuối cùng khiến họ phải bỏ chạy. »

Việc có quá nhiều khách du lịch cũng góp phần khiến chất lượng cuộc sống ở Paris bị ảnh hưởng : tình trạng an ninh, vệ sinh ngày càng trở nên tồi tệ. Những khu đông du khách thì quá ồn ào, trộm cắp nhiều, trong khi đó không khí ngày càng ô nhiễm, thời gian di chuyển bằng tàu xe lâu khiến nhiều người mệt mỏi …

Nhưng những người rời bỏ Paris, họ đi đâu sinh sống ? Nghiên cứu mà Viện Thống Kê INSEE công bố hôm 27/12/2018 không chỉ rõ điều này. Nhưng ông Olivier Léon, phó giám đốc INSEE Paris và vùng phụ cận giải thích với đài France Bleu là nhiều người chuyển tới sống tại các thành phố ở cửa ngõ thủ đô, chẳng hạn thành phố Aubervilliers, vùng ngoại ô Seine-Saint-Denis dân số đã tăng mạnh từ năm 2011 đến nay. Một số người chuyển hẳn đến các vùng xa hơn, nhất là miền tây nam nước Pháp, đặc biệt là Nouvelle-Aquitaine, Occitanie, Bretagne và Pays-de-Loire.

Liệu Paris có thể níu kéo và thu hút được người dân trở lại như trước đây ? Nhiều chuyên gia của INSEE vùng Ile-de-France dự báo dân số Paris sẽ tiếp tục giảm cho đến năm 2025. Tuy nhiên, những người yêu và gắn bó với Paris và cả chính quyền không chỉ lo ngại về vấn đề xói mòn dân số mà còn về nguy cơ bản sắc của Paris sẽ mai một khi người dân cứ dần bỏ Paris mà đi, còn lượng du khách thì ngày càng đông.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) – Bruxelles bác dự án sáp nhập Alstom-Siemens. Ủy Ban Châu Âu ngày 06/02/2019 đã bác bỏ dự án sáp nhập hai tập đoàn của Pháp và của Đức. Quyết định này đã bị Paris phản ứng mạnh mẽ, cho đó là « một sai lầm kinh tế và chính trị ».

(AFP) – Hoa Kỳ : Thống đốc bang Tân Mêhicô rút Vệ Binh Quốc Gia khỏi vùng biên giới với Mêhicô. Bà Michelle Lujan Grisham, trong thông cáo ngày 05/02/2019 đã thẳng thừng bác bỏ khẳng định của chính quyền Liên bang cho rằng « đất nước đang sống trong một cuộc khủng hoảng an ninh ở biên giới phía nam ». Lệnh rút lực lượng Vệ Binh Quốc Gia đã được tân lãnh đạo bang tuyên bố không lâu trước khi ông Donald Trump có bài phát biểu Thông điệp toàn Liên Bang ở Quốc Hội, nhắc lại yêu cầu xây tường ở biên giới với Mêhicô

(RFI) – Tổng thống Mỹ muốn một người thân cận làm giám đốc Ngân Hàng Thế Giới. Ông David Malpass, nhân vật số hai của bộ Tài Chính đã được ông Donald Trump hôm qua 06/02/2019 chọn làm ứng viên cho chức giám đốc Ngân Hàng Thế Giới. Thông báo này được đưa ra sau quyết định từ nhiệm bất ngờ của ông Jim Yong Kim hồi tháng Giêng năm 2019, mà lẽ ra nhiệm kỳ sẽ kết thúc cuối năm 2022.

(AFP) – Brazil : Cựu tổng thống Lula lãnh thêm một án tù mới. Tòa án Brazil ngày 06/02/2019 đã kết án cựu tổng thống cánh tả 12 năm và 11 tháng tù giam vì các tội tham nhũng và rửa tiền trong một vụ việc khác. Trước đó, ông đã bị kết án 12 năm và một tháng tù giam cũng với các tội danh tham nhũng và rửa tiền. Các cáo buộc này đều bị cựu tổng thống Lula bác bỏ. Theo luật Brazil, hai bản án này có thể cộng gộp, nếu như cả hai mức án tù tổng cộng không vượt quá mức 30 năm tù giam, mức án tối đa tại Brazil.

(AFP) – Vụ cầu thủ Sala mất tích : Một thi thể được tìm thấy trong chiếc máy bay bị rơi. Theo cơ quan Điều tra Tai nạn Hàng không Anh quốc ngày 07/02/2019, các nhà điều tra đã tìm thấy và đã đưa về đất liền một thi thể trong xác chiếc máy bay chở cầu thủ Achentina Emiliano Sala, biến mất khỏi màn hình ra-đa ngày 21/01 trên không phận biển Manche. Nguyên nhân vụ tai nạn hiện vẫn chưa rõ.

(AFP) – 2015-2018 : Bốn năm nóng nhất từ trước đến nay kể từ khi thế giới bắt đầu đo nhiệt độ Trái đất. Tại Liên Hiệp Quốc ngày 06/02/2019, tổ chức Khí tượng thế giới cho rằng nhiệt độ trung bình Trái đất năm 2018 đã tăng vọt thêm 1°C so với thời kỳ tiền công nghiệp (tức trước thời gian 1850-1900). Năm 2018 xếp hàng thứ 4 trong những năm nóng nhất được ghi nhận.

(France 24) – Trung Quốc : Một nhân viên ngân hàng thu lợi bất chính một triệu đô la. Truyền thông Trung Quốc ngày Chủ Nhật 04/02 cho biết rõ ông Qin Qisheng, nhân viên ngân hàng, trong vòng một năm đã lợi dụng các khe hở tin học tại các máy rút tiền tự động và sử dụng tài khoản giả để rút tiền bất chính mà không để lại dấu vết. Viên kỹ sư tin học 43 tuổi này thú nhận cứ đến đúng nửa đêm đã đến rút từ 650 đến 2.500 nhân dân tệ tại các máy rút tiền trong suốt năm 2016. Sự việc được phát hiện một năm sau đó.

Hòa bình cho bán đảo Triều Tiên sẽ đến từ chiến trường xưa Việt Nam?

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trong dịp gặp lần đầu tại Capella Hotel, Singapore ngày 12/06/2018.REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo.

Nhật báo La Croix hôm nay08/02/2019 nhận định « Thượng đỉnh Trump-Kim tại Việt Nam, cả một biểu tượng ». Việt Nam về mặt lịch sử, ý thức hệ và ngoại giao là một thỏa hiệp tuyệt vời đối với Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ.

Chỉ vài giờ sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump trong thông điệp liên bang loan báo sẽ gặp Kim Jong Un ngày 27 và 28/2 tại Việt Nam, Hà Nội đã lên tiếng cam đoan sẽ tổ chức thành công cuộc gặp thượng đỉnh này.

Cuộc họp lần thứ hai có lẽ mang tính quyết định hơn lần trước ở Singapore, được diễn ra tại một nước cộng sản, đồng minh lâu đời của Bắc Triều Tiên và đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ năm 1995, hai thập niên sau chiến tranh.

Việt Nam mang tính biểu tượng cao đối với Bình Nhưỡng vì đất nước này từng bị chia đôi trong hơn 20 năm, cũng như bán đảo Triều Tiên bị chia cắt từ năm 1945. Bắc Triều Tiên là một trong những nước đầu tiên công nhận chế độ cộng sản Hà Nội về mặt ngoại giao, và còn gởi binh lính, thiết bị quân sự hỗ trợ. Khoảng mấy chục phi công Bắc Triều Tiên đã tử thương trong cuộc chiến tranh Việt Nam.

Gần đây đến lượt Việt Nam hỗ trợ nhân đạo cho Bình Nhưỡng trong nạn đói khủng khiếp thập niên 90. Sau khi Liên Hiệp Quốc cấm vận, trao đổi đã giảm xuống, nhưng đối với Bắc Triều Tiên thì Việt Nam vẫn là một hình mẫu : cải cách kinh tế theo kiểu tư bản nhưng chế độ cộng sản vẫn không bị ảnh hưởng. Đó là con đường mà Kim Jong Un muốn đi theo.

Đối với người Mỹ, chuyến viếng thăm của một hàng không mẫu hạm năm 2017 tượng trưng cho việc đẩy nhanh hợp tác quân sự Việt-Mỹ, trong nỗ lực tái cân bằng chiến lược trước mối đe dọa Trung Quốc. Thượng đỉnh lần thứ hai mang lại một lợi ích chiến lược khác cho Hoa Kỳ : hạn chế ảnh hưởng đang tăng cao của Bắc Kinh - đồng minh ngoại giao và chỗ dựa kinh tế của Bắc Triều Tiên. Theo nhà nghiên cứu Cheong Seong Whun, Viện nghiên cứu chính trị Asan ở Seoul, ông Trump có thể dùng Việt Nam để « chỉ cho Bắc Kinh thấy là không phải đã nắm chắc Bắc Triều Tiên trong tay, và Hoa Kỳ có thể có được đối trọng với ảnh hưởng Trung Quốc ».

Đất nước này cũng mang tính biểu tượng cao đối với Washington, nhất là thành phố biển Đà Nẵng vì đây là nơi đầu tiên quân Mỹ đổ bộ trong chiến tranh Việt Nam. La Croix kết luận, nếu chiến trường xưa lại trở thành nơi loan báo hiệp ước hòa bình cho bán đảo Triều Tiên, thì sự kiện này sẽ mang một tầm vóc lịch sử hiếm thấy.

Úc thẳng tay chống Trung Quốc can thiệp vào chính trường

Liên quan đến châu Á, Le Monde chú ý đến việc « Úc đóng sập cửa trước một nhà tài trợ Trung Quốc », do nhà tỉ phú Hoàng Hướng Mặc (Huang Xiangmo) đóng vai trò thao túng chính trường, làm lợi cho Bắc Kinh.

Ông Hoàng Hướng Mặc, với ngôi biệt thự lộng lẫy tọa lạc tại khu phố sang trọng Mosman ở Sydney, tượng trưng cho sự can thiệp của Bắc Kinh vào Úc. Tỉ phú này đã hào phóng tài trợ cho những chính khách nào chấp nhận. Chẳng hạn năm 2014 đã tặng số tiền tương đương 62.000 euro cho bộ trưởng Thương mại lúc đó là Andrew Robb, trong đó có phân nửa được trao đúng vào ngày Canberra và Bắc Kinh loan báo các chi tiết về hiệp định tự do mậu dịch.

Chính trong vườn nhà tỉ phú địa ốc vào cuối 2016, mà thượng nghị sĩ đảng Lao Động Sam Dastyari thông báo cho ông Hoàng là đang bị nghe lén. Cơ quan tình báo Úc nghi ngờ Hoàng Hướng Mặc là người phụ trách lobby của Bắc Kinh. Thực tế do nhận tiền của doanh nhân này, ông Dastyari đã đi ngược lại chủ trương của đảng mình, bênh vực cho việc Bắc Kinh bành trướng trên Biển Đông. Thượng nghị sĩ Sam Dastyari còn cố vận động để Hoàng Hướng Mặc được nhập quốc tịch Úc.

Số tiền 1,7 triệu euro đổ vào chính trường Úc đã thành « gậy ông đập lưng ông » : liên minh bảo thủ cầm quyền tung ra chiến dịch ngăn chận mọi can thiệp của Trung Quốc. Tháng 6/2018 một đạo luật chống can thiệp được thông qua, buộc tất cả các nhà vận động hành lang vì lợi ích nước ngoài phải đăng ký, và tăng cường các biện pháp chống gián điệp.

Dùng tiền bẩn để « mua » chính sách ?

Trong khuynh hướng cứng rắn này, bộ Nội Vụ Úc thông báo cho Hoàng Hướng Mặc lúc ông này đang ở ngoài nước Úc, là đơn xin nhập tịch của ông đã bị bác, giấy phép cư trú bị hủy và ông sẽ không được cấp visa nhập cảnh.

Tờ Sydney Morning Herald nhận định việc đóng sầm cửa lại trước ông chủ giàu có của tập đoàn Yuhu « có thể là dấu hiệu mạnh mẽ nhất của Canberra cho Bắc Kinh về quyết tâm chống can thiệp vào chính trị Úc ». Tờ báo viết : « Các chính đảng từng nhận tài trợ từ ông ta nay phải tự hỏi, liệu có phải trả lại số tiền có lẽ là tiền bẩn hay không ? »

Hoàng Hướng Mặc làm giàu từ địa ốc ở Thâm Quyến, đã rời Hoa lục sang Úc năm 2011 khi nổ ra xì-căng-đan tham nhũng mà quan chức quê ông có dính líu. Ngay từ 2013, ông ta làm quen được Tony Abbott, người sau đó trở thành thủ tướng, có liên lạc thường xuyên với người phụ trách tài chính trong chiến dịch tranh cử. Năm 2015, ông thành chủ tịch Hội đồng xúc tiến thống nhất hòa bình cho Trung Quốc tại Úc, tổ chức vỏ bọc của Mặt trận Tổ quốc ở Hoa lục.

Chủ đề này đặc biệt nhạy cảm tại Úc, đồng minh truyền thống của Mỹ và thành viên nhóm Five Eyes (hợp tác về tình báo). Nhưng Bắc Kinh dựa vào cộng đồng người Hoa đông đảo ở Úc, đặc biệt trong các trường đại học ; và thế mạnh của đối tác kinh tế hàng đầu : trao đổi giữa Úc với Trung Quốc bằng cả ba đối tác đứng sau là Nhật, Mỹ, Hàn cộng lại.

Trung Quốc làm thí điểm theo dõi công dân

Còn tại Hoa lục, bài phóng sự của Le Figaro mô tả « Vinh Thành (Rongcheng), thí điểm cho Big Brother Trung Quốc ». Thành phố này thử nghiệm một hệ thống đánh giá công dân bằng điểm số, tùy theo thái độ ứng xử, để nhân rộng ra cả nước vào năm 2020.

Cư dân khởi đầu với số điểm 1.000, được phân làm 6 hạng AAA, AA, A, B, C, D. Các hành vi « tích cực » như tặng tiền cho các hội từ thiện, làm tình nguyện, giúp đỡ người nghèo, có hành động anh hùng…sẽ làm tăng điểm. Ngược lại, vi phạm luật giao thông, xả rác, phổ biến các thông tin « tiêu cực » trên mạng…sẽ bị trừ điểm.

Theo nhiều chuyên gia, khó thể đưa ra một bộ tiêu chí chung cho toàn quốc tại đất nước 1,4 tỉ dân, mà tùy theo các chính quyền địa phương. Human Rights Watch tố cáo « vi phạm quyền riêng tư » qua việc lập ra cơ sở dữ liệu khổng lồ, và sự tùy tiện trong việc lập danh sách đen.Ví dụ cụ thể là nhà báo điều tra Liu Hu sau khi tố cáo quan chức tham nhũng đã bị kết án, cho vào danh sách này. Hậu quả là ông không được đi máy bay, không được mua nhà.

Báo chí chính thức cho biết hàng triệu người « bất tín nhiệm » đã bị hủy 11 triệu chuyến bay và 4,25 triệu chuyến tàu cao tốc, từ 2013 đến tháng 4/2018. Địa phương còn cho bêu tên và hình ảnh trên mạng : có thể biết được người này không trả nợ, người kia không trợ cấp nuôi con sau khi ly dị…Tuy gây nhiều bất bình ở nước ngoài, nhưng người Trung Quốc thì đã quen chịu đựng sự kiểm soát của đảng Cộng Sản từ nhiều thập niên qua.

Tập Cận Bình ưu ái doanh nghiệp nhà nước

Trên lãnh vực kinh tế, Les Echos nói về « Sự phản công của các doanh nghiệp nhà nước tại Trung Quốc ».

Tập Cận Bình đặt các công ty quốc doanh vào trung tâm chính sách kinh tế, còn doanh nghiệp tư nhân bị trói tay, và là nạn nhân đầu tiên chịu hậu quả của tình trạng kinh tế chậm lại. Điều này đi ngược lại với lời hứa dành « một vai trò quyết định » cho thị trường của ông Tập lúc mới nhậm chức năm 2013.

Đối với hàng ngàn doanh nhân, việc Bắc Kinh siết chặt tín dụng trở thành tai họa : công ty tư nhân không vay được tiền, phải quay sang tín dụng đen hoặc chịu phá sản. Trong khi đó, hồi tháng 10/2018 có ít nhất 16 ngân hàng nhanh chân cho công ty xe hơi quốc doanh FAW vay số tiền kỷ lục là 1.000 tỉ nhân dân tệ (130 tỉ euro). Nếu trước đây bị chỉ trích vì kém hiệu quả, thì nay lãnh vực công được ngân hàng dành ưu tiên, và có được sự hỗ trợ chính trị của đảng. Tập Cận Bình cho rằng 160.000 doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò chủ yếu trong việc duy trì ổn định xã hội.

Tử vong trẻ sơ sinh : Bước lùi khủng khiếp của Venezuela

Nhìn sang châu Mỹ la-tinh, Les Echos nhận xét « Tỉ lệ tử vong trẻ em : Bước lùi khủng khiếp của Venezuela ».

Theo số liệu của các nhà nghiên của Viện Dân số Quốc gia (INED) và các trường đại học Venezuela vừa được công bố trong The Lancet Global Health, số trẻ em tử vong bắt đầu tăng lên từ năm 2009, khi ngân sách y tế bị cắt giảm mạnh. Riêng tại bệnh viện phụ sản Santa Ana ở Caracas, tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong lên đến 20%.

Trước đây Venezuela là nước có tiến bộ lớn nhất châu Mỹ la-tinh : từ 108 trường hợp tử vong trong số 1.000 bé sơ sinh, giảm xuống chỉ còn có 18,2 vào năm 2000. Đó là nhờ mức sống được nâng cao, trang thiết bị y tế được nâng cấp, các chiến dịch tiêm chủng hàng loạt, phân phối thuốc kháng sinh.

Giờ đây Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận một số bệnh truyền nhiễm đã quay trở lại, thêm vào đó là tình trạng suy dinh dưỡng ngày càng tồi tệ hơn.

Chiêu dụ Cuba để kết thúc chế độ độc tài Venezuela trong hòa bình ?

Làm thế nào để kết thúc chế độ độc tài Maduro ? Trên trang Ý kiến của Le Monde, triết gia kiêm nhà nghiên cứu chính trị Renée Fregosi ghi nhận, đối lập Venezuela hy vọng một sự chuyển đổi dân chủ. Muốn vậy phải thuyết phục được Cuba, hiện đang hiện diện cùng khắp trong bộ máy nhà nước Venezuela.

Khi tuyên bố « chủ nghĩa xã hội của thế kỷ 21 », Hugo Chavez đã mở toang cửa cho Cuba xâm nhập vào mọi tổ chức nhà nước Venezuela : cơ quan xã hội, lực lượng vũ trang, giao thông (nhất là hàng không), thậm chí cả cơ quan hộ tịch. Theo tác giả, có lẽ nên thương lượng viện trợ cho Cuba với điều kiện La Habana chấp nhận để cho Venezuela tự chọn lựa định mệnh của mình.

Tựa chính báo Pháp

Thời sự nước Pháp chiếm các hàng tựa chính của các báo Paris hôm nay. Le Monde kể ra : « Sức mua, an ninh, sinh thái, những vấn đề gây bất đồng trong đảng cầm quyền ».Libération tiết lộ mối quan hệ mờ ám của Alexandre Benalla, vệ sĩ của ông Macron từng gây tai tiếng cho Phủ tổng thống mới đây, nay đến lượt Dinh thủ tướng cũng bị ảnh hưởng. Nhật báo kinh tế Les Echos quan tâm đến danh sách 500 doanh nghiệp năng động nhất nước Pháp, có tỉ lệ tăng trưởng bình quân đến 44%. Le Figaro chạy tựa « Khủng hoảng ngoại giao giữa Pháp và Ý », còn nhật báo công giáo La Croix cho biết bắt đầu điều tra về vấn đề lạm dụng tình dục trong Giáo hội.

Công ty dầu lửa Citgo, « mỏ vàng » ở Bắc Mỹ của Venezuela.

media
Một trạm bán xăng dầu của Citgo ở Chicago, Hoa Kỳ.Sdi-jr/wikimedia.org.

Trong cuộc chiến tranh giành quyền lực hiện nay tại Venezuela, giữa tổng thống Nicolas Maduro và tổng thống tự phong Juan Guaido, bên cạnh việc phải có sự ủng hộ cần thiết của quân đội, nguồn thu từ dầu lửa cũng là một yếu tố có vai trò gần như quyết định với tâm điểm là Citgo có trụ sở ở Houston, Hoa Kỳ.

Trong tình cảnh kinh tế hiện nay của Venezuela, tương quan lực lượng sẽ nghiêng hẳn về phe nào nắm được chi nhánh ở Bắc Mỹ của tập đoàn dầu lửa quốc gia PDVSA. Thế nhưng, Citgo, một doanh nghiệp của Nhà nước Venezuela trên lãnh thổ Hoa Kỳ lại ít được biết đến.

Ngay từ đầu cuộc khủng hoảng chính trị, cả hai phe đều tìm cách kiểm soát được Citgo. Ngày 25/01/2019, tổng thống tự phong Juan Guaido tuyên bố muốn nắm quyền quản lý lĩnh vực dầu lửa qua việc chỉ định một bộ trưởng Dầu Lửa mới, thay lãnh đạo tập đoàn PDVSA cũng như lãnh đạo chi nhánh Citgo ở bên Mỹ.

Sau đó, ngày 29/01/2019, Hoa Kỳ ra lệnh cấm Citgo chuyển tiền về công ty mẹ PDVSA bằng cách phong tỏa các tài khoản của chi nhánh này. Về phần mình, Nicolas Maduro thề thốt là sẽ quyết làm mọi cách để phản đối quyết định của Washington, vu cáo Hoa Kỳ « đánh cắp » chi nhánh Citgo. Nga có lợi ích tài chính trong chi nhánh Citgo cũng đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ Hoa Kỳ.

Vài nét về Citgo

Theo website France 24, từ nhiều năm qua, Citgo là máy in tiền và là nguồn tài chính cho phép chế độ của Maduro tồn tại. Công ty này sử dụng 3.500 nhân viên, có 5.000 trạm bán xăng dầu và 3 nhà máy lọc dầu trên lãnh thổ Mỹ.

Được thành lập năm 1910 bởi doanh nhân Mỹ Henry Doherty, Citgo (có tên gọi trước đây là Citi Service & Co) đã nhanh chóng phát triển thành một đế chế dầu lửa sau khi phát hiện ra các mỏ dầu trong khu vực El Dorado, tiểu bang Kansas. Trong những năm 80 của thế kỷ trước, Citgo là một trong 10 tập đoàn dầu lửa lớn nhất Hoa Kỳ.

Năm 1986, tập đoàn dầu lửa quốc gia Venezuela PVDSA mua lại 50% vốn cổ phần của Citgo và đến năm 1990 thì làm chủ toàn bộ công ty này, mở đường PVDSA tiến vào thị trường Bắc Mỹ. Từ đó, Citgo độc quyền lọc và phân phối dầu lửa nhập từ Caracas.

Năm 1999, khi lên nắm quyền, cố tổng thống Hugo Chavez đã tập trung phát triển Citgo và biến công ty này thành cỗ máy in tiền tài trợ cho các chương trình xã hội tại Venezuela. Từ nhiều năm qua, cho dù quan hệ ngoại giao giữa Venezuela và Hoa Kỳ có xấu đi, điều này không hề ảnh hưởng đến hoạt động của Citgo.

Có thể nói, việc Hoa Kỳ nhập khẩu dầu lửa của Venezuela đã giúp cho chế độ Hugo Chavez, rồi Nicolas Maduro thực hiện các chính sách mà hiện nay chính quyền Donald Trump đang chỉ trích và chống lại.

Dầu lửa Venezuela và lợi ích của Mỹ, Nga, Trung Quốc

Theo một số thẩm định, Venezuela chỉ sản xuất khoảng một triệu thùng dầu thô mỗi ngày và một nửa được xuất sang Hoa Kỳ cho Citgo. Với ba nhà máy lọc dầu và tham gia vốn vào nhiều dự án ống dẫn dầu lửa, Citgo trị giá 10 tỷ đô la. Trong năm 2018, Citgo có thu nhập ròng là 500 triệu.

Tuy nhiên, theo số liệu của KBC Advanced Technologies, cơ quan tư vấn làm việc cho Citgo thì hiện nay, mỗi ngày Citgo chỉ nhập khẩu khoảng 175 nghìn thùng dầu thô của Venezuela, tương đương 20% tổng xuất khẩu « vàng đen » của nước này.

Thực ra, Venezuela còn xuất khẩu dầu lửa sang Trung Quốc và Nga, chủ yếu để trả tiền lãi cho các khoản nợ của Caracas. Nếu như Trung Quốc là chủ nợ số một thì Nga đứng hàng thứ hai. Và Matxcơva áp dụng một chiến lược năng động, tấn công : cung cấp vũ khí cho quân đội Venezuela và thông qua tập đoàn dầu khí Nga Rosneft, tiến hành đầu tư trực tiếp vào các hoạt động khai thác dầu khí của Venezuela.

Rosneft hiện diện trong 5 dự án quan trọng. Để bảo đảm cho các khoản đầu tư cũng như trong trường hợp PDVSA không đủ khả năng thanh toán nợ và lãi, Nga sẽ trở thành chủ sở hữu 49% công ty Citgo. Điều này giải thích vì sao Nga theo dõi sát sao cuộc chiến tranh giành quyền làm chủ chi nhánh Bắc Mỹ này của PDVSA.

Theo ông Russ Dallen, chủ tịch tổng giám đốc ngân hàng đầu tư Caracas Capital, được France 24 trích dẫn, Citgo như con gà đẻ trứng vàng, tài sản có giá trị nhất hiện nay của chế độ Maduro trên thị trường tài chính, nên Venezuela sử dụng công ty này như một sự bảo đảm để đi vay và tình hình hiện nay giống như cảnh một chủ sở hữu đi thế chấp ba lần ngôi nhà của mình.

Do vậy, khó mà hình dung nổi là chế độ Maduro có thể tồn tại nếu để mất đi một nguồn tài chính như Citgo. Theo giới chuyên gia, tất cả phụ thuộc vào khả năng của PDVSA có nhanh chóng tìm ra người mua – như Nga, Trung Quốc, Iran – để có thể bán được số dầu lửa không xuất được sang thị trường Hoa Kỳ nữa. Một số đối tác của Venezuela đang mừng thầm trong bụng, ví dụ Trung Quốc, vì Bắc Kinh biết rằng để có tiền, Venezuela sẽ phải bán tống bán tháo số dầu lửa tồn đọng nói trên.

Cuộc chiến pháp lý giành quyền kiểm soát Citgo

Để có thể kiểm soát được Citgo, tổng thống tự phong Juan Guaido và Hoa Kỳ sẽ phải đọ sức với Maduro trong trận chiến pháp lý. Câu hỏi đặt ra là liệu Guaido có đủ phương tiện nhân lực và pháp lý hay không ?

Các chuyên gia dầu lửa Mỹ cho rằng một mình Guaido khó có thể làm được, trừ phi có sự ủng hộ của Mỹ. Tuy nhiên, vụ việc này khá tế nhị, bởi vì nhiều công ty Mỹ trông ngóng nhiều vào việc tịch biên Citgo để được bồi thường các khoản đầu tư bị mất do chính quyền Caracas tiến hành quốc hữu hóa trước đây. Nếu trao « tay hòm chìa khóa » của Citgo cho phe Guaido thì hy vọng này gần như tiêu tan.

Mặt khác, mọi thay đổi lãnh đạo ở Citgo đều phải có sự chấp thuận PDVSA và chủ tịch của tập đoàn dầu lửa quốc gia Venezuela, ông Manuel Quevedo hiện vẫn trung thành với Maduro. Chủ tịch của Citgo là người nhà của cố tổng thống Hugo Chavez. Nhân vật này vừa được gọi về Caracas và một nhóm lãnh đạo Citgo được cử sang Bahamas, nơi mà Citgo có văn phòng đại diện.

Yếu tố thứ hai là nếu PDVSA quyết định cắt nguồn cung ứng dầu thô cho các máy lọc dầu của Citgo thì sự hấp dẫn của chi nhánh này trong con mắt giới tài chính sẽ bị giảm đi đáng kể.. Chính vì thế, tổng thống tự phong Juan Guaido nhấn mạnh là ông không chỉ tìm cách thay thế ban lãnh đạo Citgo mà muốn « dọn dẹp » lại cả ban lãnh đạo của tập đoàn dầu lửa quốc gia PDVSA.

Cuộc chiến giành giật quyền kiểm soát Citgo chưa ngã ngũ. Theo nhật báo Mỹ New York Times, sau khi cho phép chế độ của Chavez và Maduro tồn tại bất chấp khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, giờ đây, Hoa Kỳ muốn Citgo đóng vai trò chủ chốt trong tiến trình tái thiết kinh tế Venezuela thời hậu Maduro.

Thái Lan điều tra vụ blogger Trương Duy Nhất mất tích.

media
Nhà báo, blogger Trương Duy Nhất từng bị tòa án Đà Nẵng kết án hai năm tù.REUTERS/Van Son/VNA/Handout via Reuters.

Chính quyền Thái Lan, ngày 07/02/2019 cho biết sẽ điều tra về vụ nhà báo Việt Nam Trương Duy Nhất, một nhà báo và blogger bất đồng chính kiến, bị tình nghi là đã mất tích ở Bangkok khi đến thủ đô Thái Lan nộp đơn xin tị nạn với Liên Hiệp Quốc.

Trả lời hãng tin Reuters, ông Surachate Hakparn, lãnh đạo cơ quan di trú Thái Lan, cho biết chính quyền Thái Lan không có tài liệu chính thức về việc ông Trương Duy Nhất nhập cảnh vào Thái Lan. Tuy nhiên, cơ quan của ông đang tìm hiểu xem ông Nhất có nhập cư Thái Lan một cách trái phép hay không, và xem điều gì có thể đã xảy ra cho đương sự. Vị quan chức Thái Lan còn xác nhận: “Tôi đã ra lệnh mở điều tra về vụ này”.

Tổ chức Ân Xá Quốc Tế trong tuần này có nêu khả năng ông Trương Duy Nhất đã bị bắt cóc tại Bangkok vào khoảng ngày 26/01 vừa qua, sau khi trốn khỏi Việt Nam vì sợ bị bắt. Ông Nhất dường như đã chạy qua Bangkok nộp đơn xin tị nạn tại văn phòng của Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc HCR.

Sau lời báo động kể trên, các tổ chức bảo vệ nhân quyền và nhà báo như Human Rights Watch hay Phóng Viên Không Biên Giới RSF đã đồng loạt lên tiếng kêu gọi Thái Lan tiến hành điều tra về nghi án mất tích này.

Một đại diện của tổ chức Ân Xá Quốc Tế không ngần ngại đưa ra giả thuyết về sự can dự của chính quyền Việt Nam trong vụ mất tích. Bà Minar Pimple, giám đốc cấp cao của Amnesty International phụ trách các hoạt động toàn cầu giải thích: "Việt Nam đã có tiếng là từng bắt cóc những người lưu vong và tị nạn ở nước ngoài. Chính quyền Thái Lan và Việt Nam phải khẩn trương đưa ra thông tin về vụ ông Trương Duy Nhất mất tích."

Hiện tại, giới chức chính quyền Việt Nam chưa có bình luận gì về vụ việc này do còn trong kỳ nghỉ Tết. Còn văn phòng HCR tại Bangkok cho biết là không thể bình luận hoặc xác nhận các trường hợp riêng lẻ.

Hãng tin Anh Reuters nhắc lại rằng ông Trương Duy Nhất từng bị chính quyền Việt Nam bắt giữ vào năm 2013, sau đó bị kết án 2 năm tù với tội danh “tuyên truyền chống nhà nước”. Theo các tổ chức bảo vệ nhân quyền, ông đã trốn sang Thái Lan sau khi được bắn tin là ông có nguy cơ bị bắt trở lại.

Theo ông Phil Robertson, phó giám đốc châu Á của Human Rights Watch, thì ông Trương Duy Nhất đã đến Thái Lan với một lý do duy nhất là xin tị nạn, nhưng “một ai đó rõ ràng là không muốn ông làm điều đó”.

Hòa bình cho bán đảo Triều Tiên sẽ đến từ chiến trường xưa Việt Nam ?

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trong dịp gặp lần đầu tại Capella Hotel, Singapore ngày 12/06/2018.REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo.

Nhật báo La Croix hôm nay08/02/2019 nhận định « Thượng đỉnh Trump-Kim tại Việt Nam, cả một biểu tượng ». Việt Nam về mặt lịch sử, ý thức hệ và ngoại giao là một thỏa hiệp tuyệt vời đối với Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ.

Chỉ vài giờ sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump trong thông điệp liên bang loan báo sẽ gặp Kim Jong Un ngày 27 và 28/2 tại Việt Nam, Hà Nội đã lên tiếng cam đoan sẽ tổ chức thành công cuộc gặp thượng đỉnh này.

Cuộc họp lần thứ hai có lẽ mang tính quyết định hơn lần trước ở Singapore, được diễn ra tại một nước cộng sản, đồng minh lâu đời của Bắc Triều Tiên và đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ năm 1995, hai thập niên sau chiến tranh.

Việt Nam mang tính biểu tượng cao đối với Bình Nhưỡng vì đất nước này từng bị chia đôi trong hơn 20 năm, cũng như bán đảo Triều Tiên bị chia cắt từ năm 1945. Bắc Triều Tiên là một trong những nước đầu tiên công nhận chế độ cộng sản Hà Nội về mặt ngoại giao, và còn gởi binh lính, thiết bị quân sự hỗ trợ. Khoảng mấy chục phi công Bắc Triều Tiên đã tử thương trong cuộc chiến tranh Việt Nam.

Gần đây đến lượt Việt Nam hỗ trợ nhân đạo cho Bình Nhưỡng trong nạn đói khủng khiếp thập niên 90. Sau khi Liên Hiệp Quốc cấm vận, trao đổi đã giảm xuống, nhưng đối với Bắc Triều Tiên thì Việt Nam vẫn là một hình mẫu : cải cách kinh tế theo kiểu tư bản nhưng chế độ cộng sản vẫn không bị ảnh hưởng. Đó là con đường mà Kim Jong Un muốn đi theo.

Đối với người Mỹ, chuyến viếng thăm của một hàng không mẫu hạm năm 2017 tượng trưng cho việc đẩy nhanh hợp tác quân sự Việt-Mỹ, trong nỗ lực tái cân bằng chiến lược trước mối đe dọa Trung Quốc. Thượng đỉnh lần thứ hai mang lại một lợi ích chiến lược khác cho Hoa Kỳ : hạn chế ảnh hưởng đang tăng cao của Bắc Kinh - đồng minh ngoại giao và chỗ dựa kinh tế của Bắc Triều Tiên. Theo nhà nghiên cứu Cheong Seong Whun, Viện nghiên cứu chính trị Asan ở Seoul, ông Trump có thể dùng Việt Nam để « chỉ cho Bắc Kinh thấy là không phải đã nắm chắc Bắc Triều Tiên trong tay, và Hoa Kỳ có thể có được đối trọng với ảnh hưởng Trung Quốc ».

Đất nước này cũng mang tính biểu tượng cao đối với Washington, nhất là thành phố biển Đà Nẵng vì đây là nơi đầu tiên quân Mỹ đổ bộ trong chiến tranh Việt Nam. La Croix kết luận, nếu chiến trường xưa lại trở thành nơi loan báo hiệp ước hòa bình cho bán đảo Triều Tiên, thì sự kiện này sẽ mang một tầm vóc lịch sử hiếm thấy.

Úc thẳng tay chống Trung Quốc can thiệp vào chính trường

Liên quan đến châu Á, Le Monde chú ý đến việc « Úc đóng sập cửa trước một nhà tài trợ Trung Quốc », do nhà tỉ phú Hoàng Hướng Mặc (Huang Xiangmo) đóng vai trò thao túng chính trường, làm lợi cho Bắc Kinh.

Ông Hoàng Hướng Mặc, với ngôi biệt thự lộng lẫy tọa lạc tại khu phố sang trọng Mosman ở Sydney, tượng trưng cho sự can thiệp của Bắc Kinh vào Úc. Tỉ phú này đã hào phóng tài trợ cho những chính khách nào chấp nhận. Chẳng hạn năm 2014 đã tặng số tiền tương đương 62.000 euro cho bộ trưởng Thương mại lúc đó là Andrew Robb, trong đó có phân nửa được trao đúng vào ngày Canberra và Bắc Kinh loan báo các chi tiết về hiệp định tự do mậu dịch.

Chính trong vườn nhà tỉ phú địa ốc vào cuối 2016, mà thượng nghị sĩ đảng Lao Động Sam Dastyari thông báo cho ông Hoàng là đang bị nghe lén. Cơ quan tình báo Úc nghi ngờ Hoàng Hướng Mặc là người phụ trách lobby của Bắc Kinh. Thực tế do nhận tiền của doanh nhân này, ông Dastyari đã đi ngược lại chủ trương của đảng mình, bênh vực cho việc Bắc Kinh bành trướng trên Biển Đông. Thượng nghị sĩ Sam Dastyari còn cố vận động để Hoàng Hướng Mặc được nhập quốc tịch Úc.

Số tiền 1,7 triệu euro đổ vào chính trường Úc đã thành « gậy ông đập lưng ông » : liên minh bảo thủ cầm quyền tung ra chiến dịch ngăn chận mọi can thiệp của Trung Quốc. Tháng 6/2018 một đạo luật chống can thiệp được thông qua, buộc tất cả các nhà vận động hành lang vì lợi ích nước ngoài phải đăng ký, và tăng cường các biện pháp chống gián điệp.

Dùng tiền bẩn để « mua » chính sách ?

Trong khuynh hướng cứng rắn này, bộ Nội Vụ Úc thông báo cho Hoàng Hướng Mặc lúc ông này đang ở ngoài nước Úc, là đơn xin nhập tịch của ông đã bị bác, giấy phép cư trú bị hủy và ông sẽ không được cấp visa nhập cảnh.

Tờ Sydney Morning Herald nhận định việc đóng sầm cửa lại trước ông chủ giàu có của tập đoàn Yuhu « có thể là dấu hiệu mạnh mẽ nhất của Canberra cho Bắc Kinh về quyết tâm chống can thiệp vào chính trị Úc ». Tờ báo viết : « Các chính đảng từng nhận tài trợ từ ông ta nay phải tự hỏi, liệu có phải trả lại số tiền có lẽ là tiền bẩn hay không ? »

Hoàng Hướng Mặc làm giàu từ địa ốc ở Thâm Quyến, đã rời Hoa lục sang Úc năm 2011 khi nổ ra xì-căng-đan tham nhũng mà quan chức quê ông có dính líu. Ngay từ 2013, ông ta làm quen được Tony Abbott, người sau đó trở thành thủ tướng, có liên lạc thường xuyên với người phụ trách tài chính trong chiến dịch tranh cử. Năm 2015, ông thành chủ tịch Hội đồng xúc tiến thống nhất hòa bình cho Trung Quốc tại Úc, tổ chức vỏ bọc của Mặt trận Tổ quốc ở Hoa lục.

Chủ đề này đặc biệt nhạy cảm tại Úc, đồng minh truyền thống của Mỹ và thành viên nhóm Five Eyes (hợp tác về tình báo). Nhưng Bắc Kinh dựa vào cộng đồng người Hoa đông đảo ở Úc, đặc biệt trong các trường đại học ; và thế mạnh của đối tác kinh tế hàng đầu : trao đổi giữa Úc với Trung Quốc bằng cả ba đối tác đứng sau là Nhật, Mỹ, Hàn cộng lại.

Trung Quốc làm thí điểm theo dõi công dân

Còn tại Hoa lục, bài phóng sự của Le Figaro mô tả « Vinh Thành (Rongcheng), thí điểm cho Big Brother Trung Quốc ». Thành phố này thử nghiệm một hệ thống đánh giá công dân bằng điểm số, tùy theo thái độ ứng xử, để nhân rộng ra cả nước vào năm 2020.

Cư dân khởi đầu với số điểm 1.000, được phân làm 6 hạng AAA, AA, A, B, C, D. Các hành vi « tích cực » như tặng tiền cho các hội từ thiện, làm tình nguyện, giúp đỡ người nghèo, có hành động anh hùng…sẽ làm tăng điểm. Ngược lại, vi phạm luật giao thông, xả rác, phổ biến các thông tin « tiêu cực » trên mạng…sẽ bị trừ điểm.

Theo nhiều chuyên gia, khó thể đưa ra một bộ tiêu chí chung cho toàn quốc tại đất nước 1,4 tỉ dân, mà tùy theo các chính quyền địa phương. Human Rights Watch tố cáo « vi phạm quyền riêng tư » qua việc lập ra cơ sở dữ liệu khổng lồ, và sự tùy tiện trong việc lập danh sách đen.Ví dụ cụ thể là nhà báo điều tra Liu Hu sau khi tố cáo quan chức tham nhũng đã bị kết án, cho vào danh sách này. Hậu quả là ông không được đi máy bay, không được mua nhà.

Báo chí chính thức cho biết hàng triệu người « bất tín nhiệm » đã bị hủy 11 triệu chuyến bay và 4,25 triệu chuyến tàu cao tốc, từ 2013 đến tháng 4/2018. Địa phương còn cho bêu tên và hình ảnh trên mạng : có thể biết được người này không trả nợ, người kia không trợ cấp nuôi con sau khi ly dị…Tuy gây nhiều bất bình ở nước ngoài, nhưng người Trung Quốc thì đã quen chịu đựng sự kiểm soát của đảng Cộng Sản từ nhiều thập niên qua.

Tập Cận Bình ưu ái doanh nghiệp nhà nước

Trên lãnh vực kinh tế, Les Echos nói về « Sự phản công của các doanh nghiệp nhà nước tại Trung Quốc ».

Tập Cận Bình đặt các công ty quốc doanh vào trung tâm chính sách kinh tế, còn doanh nghiệp tư nhân bị trói tay, và là nạn nhân đầu tiên chịu hậu quả của tình trạng kinh tế chậm lại. Điều này đi ngược lại với lời hứa dành « một vai trò quyết định » cho thị trường của ông Tập lúc mới nhậm chức năm 2013.

Đối với hàng ngàn doanh nhân, việc Bắc Kinh siết chặt tín dụng trở thành tai họa : công ty tư nhân không vay được tiền, phải quay sang tín dụng đen hoặc chịu phá sản. Trong khi đó, hồi tháng 10/2018 có ít nhất 16 ngân hàng nhanh chân cho công ty xe hơi quốc doanh FAW vay số tiền kỷ lục là 1.000 tỉ nhân dân tệ (130 tỉ euro). Nếu trước đây bị chỉ trích vì kém hiệu quả, thì nay lãnh vực công được ngân hàng dành ưu tiên, và có được sự hỗ trợ chính trị của đảng. Tập Cận Bình cho rằng 160.000 doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò chủ yếu trong việc duy trì ổn định xã hội.

Tử vong trẻ sơ sinh : Bước lùi khủng khiếp của Venezuela

Nhìn sang châu Mỹ la-tinh, Les Echos nhận xét « Tỉ lệ tử vong trẻ em : Bước lùi khủng khiếp của Venezuela ».

Theo số liệu của các nhà nghiên của Viện Dân số Quốc gia (INED) và các trường đại học Venezuela vừa được công bố trong The Lancet Global Health, số trẻ em tử vong bắt đầu tăng lên từ năm 2009, khi ngân sách y tế bị cắt giảm mạnh. Riêng tại bệnh viện phụ sản Santa Ana ở Caracas, tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong lên đến 20%.

Trước đây Venezuela là nước có tiến bộ lớn nhất châu Mỹ la-tinh : từ 108 trường hợp tử vong trong số 1.000 bé sơ sinh, giảm xuống chỉ còn có 18,2 vào năm 2000. Đó là nhờ mức sống được nâng cao, trang thiết bị y tế được nâng cấp, các chiến dịch tiêm chủng hàng loạt, phân phối thuốc kháng sinh.

Giờ đây Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận một số bệnh truyền nhiễm đã quay trở lại, thêm vào đó là tình trạng suy dinh dưỡng ngày càng tồi tệ hơn.

Chiêu dụ Cuba để kết thúc chế độ độc tài Venezuela trong hòa bình ?

Làm thế nào để kết thúc chế độ độc tài Maduro ? Trên trang Ý kiến của Le Monde, triết gia kiêm nhà nghiên cứu chính trị Renée Fregosi ghi nhận, đối lập Venezuela hy vọng một sự chuyển đổi dân chủ. Muốn vậy phải thuyết phục được Cuba, hiện đang hiện diện cùng khắp trong bộ máy nhà nước Venezuela.

Khi tuyên bố « chủ nghĩa xã hội của thế kỷ 21 », Hugo Chavez đã mở toang cửa cho Cuba xâm nhập vào mọi tổ chức nhà nước Venezuela : cơ quan xã hội, lực lượng vũ trang, giao thông (nhất là hàng không), thậm chí cả cơ quan hộ tịch. Theo tác giả, có lẽ nên thương lượng viện trợ cho Cuba với điều kiện La Habana chấp nhận để cho Venezuela tự chọn lựa định mệnh của mình.

Tựa chính báo Pháp

Thời sự nước Pháp chiếm các hàng tựa chính của các báo Paris hôm nay. Le Monde kể ra : « Sức mua, an ninh, sinh thái, những vấn đề gây bất đồng trong đảng cầm quyền ».Libération tiết lộ mối quan hệ mờ ám của Alexandre Benalla, vệ sĩ của ông Macron từng gây tai tiếng cho Phủ tổng thống mới đây, nay đến lượt Dinh thủ tướng cũng bị ảnh hưởng. Nhật báo kinh tế Les Echos quan tâm đến danh sách 500 doanh nghiệp năng động nhất nước Pháp, có tỉ lệ tăng trưởng bình quân đến 44%. Le Figaro chạy tựa « Khủng hoảng ngoại giao giữa Pháp và Ý », còn nhật báo công giáo La Croix cho biết bắt đầu điều tra về vấn đề lạm dụng tình dục trong Giáo hội.

Last Updated on Saturday, 09 February 2019 09:14
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation