Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 12/01/2019. PDF Print E-mail
Written by Editor   
Thursday, 10 January 2019 08:48

 

Pháp : « Áo Vàng » lại xuống đường, 3 ngày trước cuộc thảo luận toàn quốc.

 

media
Đợt biểu tình Áo Vàng hồi VIII ở Paris, thứ Bảy 05/01/2019.REUTERS/Gonzalo Fuentes.

Ngày 12/01/2019, những người « Áo Vàng » lại xuống đường biểu tình chống chính phủ tại Paris và nhiều thành phố khác, ba ngày trước khi tổng thống Emmanuel Macron khởi động cuộc thảo luận toàn quốc nhằm tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng.

Đây là lần thứ 9, những người « Áo Vàng » biểu tình vào ngày thứ bảy. Nhà chức trách Pháp dự báo số người tham gia sẽ đông hơn và những người xuống đường sẽ có nhiều hành động cực đoan hơn so với cuối tuần trước. Tổng cộng có 80.000 cảnh sát, hiến binh và quân nhân được huy động trên toàn nước Pháp để đối phó với biểu tình. Riêng tại Paris, 5.000 cảnh sát và hiến binh được triển khai, cùng với xe thiết giáp của hiến binh, để ngăn chận bạo động.

Vào trưa nay, tại Paris, theo ghi nhận của phóng viên AFP, hàng ngàn người « Áo Vàng » đã tuần hành từ trụ sở bộ Tài Chính để đi đến quảng trường Etoile. Trên đường, đoàn biểu tình đã dừng lại ở quảng trường Bastille, hô các khẩu hiệu đòi tổng thống Macro từ chức. Vào buổi chiều, đụng độ đã xảy ra giữa người biểu tình với cảnh sát ở khu vực quảng trường Etoile và đại lộ Champs-Elysée.

Nhà chức trách cũng chờ đợi sẽ có rất nhiều người « Áo Vàng » kéo đến Bourges, một thành phố nhỏ chỉ có 66 ngàn dân, nằm ở miền trung nước Pháp. Người dân tại đây rất lo ngại vì chưa bao giờ có một cuộc biểu tình lớn như thế ở Bourges.

Sau khi chựng lại vào cuối năm, phong trào biểu tình « Áo Vàng » đã rầm rộ trở lại vào thứ bảy tuần trước (05/01), với khoảng 50.000 người xuống đường trên khắp nước Pháp, theo số liệu của bộ Nội Vụ. Phe « Áo Vàng » cho rằng số người tham gia đông hơn con số đó. Cuộc biểu tình thứ bảy tuần trước đã xảy ra nhiều vụ bạo động, đặc biệt là vụ dùng xe công trường ủi sập cửa trụ sở một bộ của chính phủ Pháp.

Theo lãnh đạo cảnh sát quốc gia, tổng số người « Áo Vàng » xuống đường hôm nay rất có thể sẽ bằng với mức trước Noel, tức là có thể lên đến 60 ngàn.

Tư lệnh hải quân Mỹ sẽ thăm Trung Quốc.

media
Đô đốc John Richardson trong chuyến viếng thăm Trung Quốc ngày 18/07/2016.Reuters.

Hãng tin AFP, ngày 11/01/2019, dẫn các nguồn tin từ giới chức Mỹ cho biết tư lệnh hải quân Hoa Kỳ, đô đốc John Richardson, sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới. Mục đích là nhằm tìm cách giảm nguy cơ đối đầu quân sự trong bối cảnh căng thẳng song phương do cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Đây sẽ là lần thứ hai đô đốc Richardson đến Trung Quốc với tư cách tư lệnh hải quân Hoa Kỳ. Theo lịch trình dự kiến, đô đốc Richardson sẽ thăm hai thành phố Bắc Kinh và Nam Kinh từ ngày 13 đến 16/01 và sẽ gặp gỡ đồng nhiệm Trung Quốc, Phó đô đốc Thẩm Kim Long, tư lệnh hải quân Trung Quốc.

Trong một tuyên bố, ông Richardson nhấn mạnh: " Việc trao đổi quan điểm một cách thường xuyên là cần thiết, đặc biệt trong thời điểm hai nước đang có nhiều mâu thuẫn, nhằm giảm thiểu các rủi ro và tránh các tính toán sai lầm."

Tư lệnh hải quân Mỹ cũng cho rằng các cuộc đối thoại “chân thành và thẳng thắn” có thể giúp cải thiện quan hệ theo hướng xây dựng, giúp tìm ra các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, giảm thiểu rủi ro, trong lúc hai bên nỗ lực giải quyết những bất đồng.

Chuyến đi của đô đốc Richarson đến Trung Quốc diễn ra vào lúc quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh vẫn căng thẳng, chủ yếu là do các tranh chấp thương mại, nhưng một phần cũng do Hoa Kỳ bán các phụ tùng chiến đấu cơ cho Đài Loan, mà Bắc Kinh vẫn xem là một tỉnh của Trung Quốc.

Chính quyền Bắc Kinh luôn xem việc hợp nhất Đài Loan với Hoa Lục như là một mục tiêu và tuyên bố rằng nếu cần sẽ sử dụng đến vũ lực để đạt mục tiêu đó.

Thảo luận toàn quốc : TT Macron kêu gọi dân Pháp "nắm bắt cơ hội".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cùng phu nhân Brigitte, trong lễ cắt bánh "Galette des Rois" truyền thống tại điện Elysée, ngày 11/01/2019.Ian Langsdon/Pool via REUTERS.

Cuộc Thảo luận toàn quốc, theo quyết định của tổng thống Pháp, để đáp ứng đòi hỏi của phong trào Áo Vàng, dự kiến mở ra ngày 15/01/2019. Tối hôm qua, 11/01/2019, từ điện Elysée, tổng thống Macron đã trình bày một số quan điểm của ông về cuộc thảo luận đặc biệt này, trước khi gửi một bức thư chính thức đến cử tri Pháp vào đầu tuần tới. Nguyên thủ quốc gia Pháp tin tưởng đây là « một cơ hội rất quan trọng », mà mỗi người cần tham gia « với phần trách nhiệm của mình ».

Một cơ hội lớn, nhưng với « nhiều bất trắc »

Tổng thống Emmanuel Macron bày tỏ : « Tôi muốn là chúng ta sẽ có một cuộc thảo luận thực sự, và như vậy đây không phải là một cuộc thảo luận mà chúng ta biết trước được các kết quả. Đây là một cuộc thảo luận mà tôi hy vọng tất cả chúng ta đều tham gia, trước hết là tôi, bởi tôi tin rằng chúng ta đang sống trong một thời điểm lịch sử đối với đất nước ».

Ý thức rõ về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng, tổng thống Macron nhấn mạnh : « Đoàn kết dân tộc sẽ không thể trở lại trong một sớm một chiều. Cần phải có rất nhiều nỗ lực, tinh thần khiêm nhường và lòng kiên nhẫn ».

Tổng thống Pháp hứa sẽ trình bày rõ chủ trương của ông về cuộc thảo luận toàn quốc này trong lá thư sẽ được gửi tới tất cả các công dân ngay vào ngày thứ hai tuần tới.

Các phát biểu nói trên được tổng thống Pháp đưa ra trong buổi tiếp những người dạy nghề làm bánh nhân dịp lễ « Bánh Vua » (Galette des rois). Cũng trong dịp này, tổng thống Macron đã cổ vũ cho giá trị của lao động và nỗ lực, đồng thời chỉ trích tư tưởng thụ hưởng mà không muốn nỗ lực của khá nhiều người trong xã hội Pháp. Nhận xét nói trên của tổng thống Pháp ngay lập tức bị một số lãnh đạo đối lập chỉ trích là mang tính kích động.

Theo AFP, thuyết phục được người Pháp là một thách thức rất lớn đối với tổng thống Macron, bởi cuộc Thảo luận toàn quốc bị đa số hoài nghi. Kết quả một thăm dò dư luận được công bố hôm qua, 11/01, cho thấy 77% người được hỏi cho rằng cuộc Thảo luận sẽ bị chính quyền chi phối. 70% dự đoán Thảo luận sẽ không mang lại lợi ích cho đất nước. Ngay trong hàng ngũ những người thân cận với tổng thống, cũng có ý kiến cho rằng tổng thống Macron đã mạo hiểm về chính trị, khi tổ chức cuộc thảo luận này.

Hiện tại, Ủy Ban Thảo Luận Toàn Quốc đang tìm kiếm khẩn cấp một người điều phối để cuộc Thảo Luận bảo đảm được « tính độc lập », sau khi bà Chantal Jouanno, cựu bộ trưởng Thể Thao, cựu vô địch môn karate, thông báo từ nhiệm do bị nhiều chỉ trích trong dư luận.

Thứ Ba, 15/01, tổng thống Macron sẽ khai mạc cuộc Thảo luận toàn quốc tại một làng nhỏ ở tỉnh Eure – vùng Normandie, nơi ông sẽ đối thoại với khoảng 600 thị trưởng, xã trưởng và dân biểu. Dự kiến trong thời gian hai tháng tới, ông Emmanuel Macron sẽ có hơn một chục cuộc đối thoại với các thị trưởng, xã trưởng của toàn bộ 13 vùng của nước Pháp.

AMTI : Dân quân biển Trung Quốc là mối đe dọa với an ninh Biển Đông.

media
Ảnh vệ tinh chụp ngày 13/08/2017 cho thấy nhiều tàu cá Trung Quốc (số màu đỏ) và ít nhất 2 tàu "chấp pháp" Trung Quốc (số màu vàng), sát đảo Thị Tứ (Trường Sa) ở Biển Đông.AMTI - CSIS.

Căng thẳng tại Biển Đông gia tăng với việc nhiều quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc, tăng cường bố trí các vũ khí hiện đại. Tuy nhiên, đe dọa còn đến từ « dân quân biển », một lực lượng vốn ít được chú ý. Tổ chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải (AMTI) vừa tiến hành một cuộc điều tra công phu, với kết quả ban đầu cho thấy lực lượng dân quân biển của Trung Quốc đang hiện diện ngày càng đông đảo và là một mối đe dọa lớn đối với an ninh khu vực.

Hôm 09/01/2019, trong buổi khai trương dự án « Môi trường Đại dương và An Ninh Toàn cầu » của Trung Tâm CSIS, tổ chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải đã trình bày về thực trạng « dân quân biển » ở Biển Đông, đặc biệt là dân quân biển Trung Quốc, dựa trên kết quả 6 tháng nghiên cứu trong năm 2018, với sự cộng tác của Vulcan’s Skylight Maritime Initiative. Nghiên cứu của AMTI được thực hiện với nhiều phương tiện như Bộ đo bức xạ hình ảnh hồng ngoại (Visible Infrared Imaging Radiometer Suite/VIIRS), Rađa khẩu độ tổng hợp (Synthetic Aperture Radar/SAR), Hệ thống nhận dạng tự động(Automatic Identification System/AIS).

Kết luận ban đầu được giám đốc AMTI Gregory Polling đưa ra là : các hoạt động của dân quân biển của Trung Quốc ở Biển Đông có quy mô quan trọng hơn nhiều so với những gì được biết. Sự hiện diện đông đảo của dân quân biển Trung Quốc, thường là các tàu cá vừa đánh bắt hải sản, vừa tham gia vào các hoạt động quân sự, đặc biệt là tại khu vực quần đảo Trường Sa, làm tăng khả năng va chạm giữa các tàu thuyền và nguy cơ đụng độ giữa lực lượng vũ trang các nước ven Biển Đông.

Giám đốc AMTI cho biết cụ thể là ngày càng có nhiều tàu cá mang danh khai thác hải sản, nhưng chỉ dành một phần thời gian cho hoạt động này, và được sử dụng như một phương tiện của lực lượng dân quân biển chính thức của Trung Quốc. Lãnh đạo AMTI kêu gọi các nước quan tâm thích đáng hơn đến vấn đề dân quân biển tại Biển Đông.

Nghị sĩ Philippines lên án Bắc Kinh

Ngày 11/01/2019, một nghị sĩ đối lập Philippines, ông Gary Alejeno, dựa trên các kết quả nghiên cứu mới của AMTI, đã lên án việc ngư dân Trung Quốc gia tăng các hoạt động khai thác hải sản ở vùng biển Tây Philippines (tức Biển Đông), thuộc chủ quyền của Philippines. Đối với nghị sĩ Gary Alejeno, đây là những hành động « trộm cướp », đồng thời ông nhấn mạnh đến mối nguy dân quân biển Trung Quốc, một phương tiện mà Bắc Kinh sử dụng để thực thi chiến lược lấn chiếm từng bước một, để tiến đến khẳng định chủ quyền tại khu vực này.

Venezuela : Đối lập kêu gọi biểu tình lớn để đòi bầu cử lại.

media
Chủ tịch Quốc Hội Venezuela Juan Guaido trong một cuộc mit-tinh ngày 11/01/2019 ở Caracas.REUTERS/Manaure Quintero.

Ngày 11/01/2018, chủ tịch Quốc Hội Venezuela, đã kêu gọi người dân xuống đường đông đảo vào ngày 23/01 tới đây, nhằm ủng hộ cho việc thành lập một « chính phủ chuyển tiếp ». Ông tuyên bố sẵn sàng lãnh đạo chính phủ này để chuẩn bị cho một cuộc bầu cử sớm.

Lời kêu gọi này được đưa ra một ngày sau khi ông Nicolas Maduro tuyên thệ nhậm chức tổng thống Venezuela nhiệm kỳ thứ hai, một nhiệm kỳ bị phản đối từ mọi phía và được cho là « bất hợp pháp ».

Theo phân tích của thông tín viên Benjamin Dellile từ Caracas, tuy Quốc Hội Venezuela, định chế duy nhất do đối lập kiểm soát, được một bộ phận lớn cộng đồng quốc tế ủng hộ, nhưng việc thuyết phục được dân chúng trong nước không phải là dễ dàng.

« Trong một cuộc biểu tình tại trung tâm thủ đô Caracas, chủ tịch Quốc Hội Juan Guiado đã dựa trên ba điều khoản của Hiến pháp để chứng minh chính phủ hiện tại là bất hợp pháp. Ông khẳng định : ‘‘Chúng tôi có thể hoàn toàn đảm nhiệm được vai trò của tổng thống nước Cộng Hòa, bởi Hiến pháp cho phép chúng tôi làm điều này. Nhưng liệu trong một nền độc tài, Hiến pháp có được tôn trọng hay không ? ‘‘Không !’’ (Đám đông hô vang). Trong trường hợp đó – ông nói – nhân dân Venezuela, quân đội Venezuela và cộng đồng quốc tế sẽ đưa chúng tôi lên nắm quyền ! »

Chủ tịch Quốc Hội Venezuela kêu gọi biểu tình lớn khắp nơi tại Venezuela ngày 23/01 tới. Đây là một ngày mang tính biểu tượng, đánh dấu sự sụp đổ của một lãnh đạo độc tài năm 1958.

Tuyên bố của chủ tịch Quốc Hội Venezuela có thể sẽ khiến cho quan hệ giữa chính quyền và đối lập thêm căng thẳng. Bộ trưởng phụ trách nhà tù, Iris Varela, nhanh chóng phản ứng trên Twitter, với lời cảnh cáo nhắm vào ông Juan Guido, là ‘‘phòng giam và bộ quần áo tù đã có sẵn’’ cho ông.

Ngoài việc bắt bớ các chính trị gia đối lập có thể xảy ra, cuộc biểu tình ngày 23/01 tới có thể sẽ bị đàn áp mạnh, cũng giống như các cuộc tuần hành lớn vào năm 2017. Năm đó, hơn một trăm người thuộc cả hai phía đã thiệt mạng.

Huy động đông đảo người tham gia là một thách thức thực sự đối với đối lập, vì dân chúng Venezuela đã quá mệt mỏi với bạo lực. Và thuyết phục được quân đội lại còn khó khăn hơn. Hôm thứ Năm 10/01 vừa qua, quân đội đã tuyên bố ủng hộ ông Nicolas Maduro ».

Trung Quốc "vi phạm" quyền miễn trừ ngoại giao của công dân Canada.

media
Logo tập đoàn Huawei tại một trụ sở ở Ottawa, Canada.REUTERS/Chris Wattie/File Photo.

Ngày 11/01/2019, thủ tướng Canada Justin Trudeau cáo buộc Bắc Kinh vi phạm quyền miễn trừ ngoại giao của một công dân Canada, ông Michael Kovrig, bị giam tại Trung Quốc từ một tháng nay vì bị nghi làm gián điệp.

Là một nhân viên của bộ Ngoại Giao Canada, ông Kovrig đã xin nghỉ không ăn lương để cộng tác với một cơ quan tham vấn, International Crisis Group. Nhà cầm quyền Trung Quốc đã bắt giữ ông ngày 10/12 năm ngoái, sau vụ bắt giữ tại Canada, theo yêu cầu của tư pháp Mỹ, bà Mạnh Vãn Châu (Meng Wanzhou), giám đốc tài chính tập đoàn viễn thông Hoa Vi (Huawei).

Cũng như đồng hương Canada Michael Spavor, bị bắt ở Trung Quốc ngày 12/12, ông Kovrig bị xem là đã có những hoạt động “đe dọa an ninh quốc gia”, cụm từ mà Bắc Kinh thường sử dụng đối với những người bị tình nghi làm gián điệp.

Trong một cuộc họp báo hôm 11/01, thủ tướng Trudeau khẳng định Trung Quốc đang giam giữ trái phép hai công dân Canada, trong đó có một trường hợp đã không tôn trọng quyền miễn trừ ngoại giao, ám chỉ trường hợp của ông Michael Kovrig.

Theo Công ước Vienna, những người mang hộ chiếu ngoại giao được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao khi họ ở nước ngoài. Tuyên bố nói trên của thủ tướng Trudeau cho thấy là ông Kovrig có mang theo hộ chiếu ngoại giao cho dù ông đang nghỉ không ăn lương.

Cho tới nay, Bắc Kinh vẫn khẳng định là vụ bắt giữ hai công dân Canada nói trên là không liên quan gì đến vụ Mạnh Vãn Châu, nhưng nhiều nhà quan sát xem đó là một biện pháp trả đũa của Trung Quốc. Chính quyền Bắc Kinh tỏ ra giận dữ khi thấy con gái của người sáng lập tập đoàn Hoa Vi bị bắt ở Canada.

Đầu tháng Hai tới, bà Mạnh Vãn Châu sẽ trình diện trước một thẩm phán để nghe quyết định về việc dẫn độ bà sang Mỹ. Ngành tư pháp Hoa Kỳ nghi ngờ giám đốc tài chính của Hoa Vi đồng lõa gian lận để lách các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Trong khi đó, báo chí chính thức của Trung Quốc hôm nay loan tin là tập đoàn Hoa Vi vừa thông báo sa thải nhân viên của tập đoàn này bị bắt tại Ba Lan hôm thứ Ba 08/01 vì tội làm gián điệp.

Mỹ : Nhân viên sống chật vật do « shutdown » kéo dài kỷ lục.

media
Người dân Mỹ biểu tình chống "shutdown" tại Washington ngày 10/01/2019.REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo.

Tình trạng « shutdown » tại Hoa Kỳ ngày 12/01/2019 bước sang ngày thứ 21. Một kỷ lục về « shutdown » trong lịch sử Hoa Kỳ. Tình trạng chính quyền liên bang bị tê liệt đang gây xáo trộn cuộc sống thường nhật của hơn 800.000 nhân viên chính phủ, đã không nhận được lương từ ba tuần nay.

Từ Washington, thông tín viên RFI, Anne Corpet có bài phóng sự:

« Cuộc sống thường nhật của khoảng 800.000 nhân viên không phải là những con cờ chính trị của ngài », một người biểu tình giận dữ tuyên bố như trên trong buổi xuống đường ngày 10/01 ở Washington.

Từ ba tuần nay, ông Seth chưa được trả lương và đang phải giật gấu vá vai. Ông nói : ʺChúng tôi phải bớt xén nhiều khoản chi tiêu, không đi ăn ngoài nữa, mà phải tiết kiệm. Chúng tôi hy vọng không đi đến mức phải xin trợ giúp thực phẩm hay nhờ vả đến các cơ quan xã hội. Do vậy, chúng tôi chi tiêu rất dè xẻn. Đó là một mối lo thường kỳʺ.

Cô Sarah tiếp chúng tôi tại nhà riêng, nằm ở ngoại ô thủ đô. Chính quyền đã gởi cho cô những lời khuyên qua thư để đối phó với tình thế. Cô giải thích: ʺHọ nói với chúng tôi là họ có thể thương lượng với chủ nhà, họ có thể đề nghị chẳng hạn như cho chúng tôi quét dọn hay sơn lại nhà đổi lấy tiền thuê nhà, nếu chúng tôi không có khả năng trả tiền nhà. Họ còn gởi cho chúng tôi bản sao bức thư họ gởi cho các chủ nợ giải thích tình hình của chúng tôi và đề nghị nên thông cảm cho chúng tôi. Tôi nghĩ làm như thế là hơi quá đángʺ.

Chính quyền thậm chí còn khuyên một số người nên bán đồ cũ để có tiền chi tiêu. Vài công chức đã bắt đầu làm tài xế xe Uber. Số khác thì đi bán bánh để có thêm nguồn tài chính cho gia đình.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) – Pháp : Nổ tại một toà nhà ở Paris. Vụ nổ xảy ra sáng ngày 12/01/2019, tại một tòa nhà, trong đó có một tiệm bánh mì và một nhà hàng, ở quận 9 Paris khiến 2 nhân viên cứu hỏa và 1 nữ du khách Tây Ban Nha thiệt mạng, và 37 người bị thương, trong đó có khoảng 10 người bị thương nặng. Nguyên nhân vụ nổ có thể là do rò rỉ khí đốt.

(AFP) – Pháp sẽ tham gia giám sát nạn buôn lậu trên biển đến Bắc Triều Tiên. Thông báo này được hai Pháp và Nhật đưa ra ngày 11/01/2019 sau cuộc họp giữa các bộ trưởng Quốc Phòng và Ngoại Giao tại Brest, Pháp. Paris và Tokyo cho biết sẽ tiến hành thao dượt chung tại vùng Ấn Độ Dương khi cụm tàu sân bay Charles de Gaulle đến khu vực ngoài khơi Djibouti vào mùa xuân năm 2020.

(AFP) – Hun Sen than phiền : Liên Âu bắt 16 triệu dân Cam Bốt « làm con tin ». Lời cáo buộc này được thủ tướng Cam Bốt đưa ra trong buổi gặp cựu thủ tướng Ailen, Enda Kenny tại Phnom Penh, ngày 12/01/2019. Nguyên nhân là vào tháng 10/2018, Liên Hiệp Châu Âu đe dọa đánh thuế hàng hóa xuất khẩu của nước này nhằm gây áp lực buộc chính quyền Phnom Pênh nới lỏng áp lực với đối lập.

(Reuters) – Nhân quyền : Bắc Triều Tiên vẫn là « một nhà tù ». Trong một buổi họp báo tại Seoul, ngày 11/01/2019, báo cáo viên đặc biệt Thomas Quintana cho biết tình trạng nhân quyền ở Bắc Triều Tiên vẫn chưa có tiến triển. Hàng nghìn người vẫn bị giam giữ tại Bắc Triều Tiên vì quan điểm chính trị. Báo cáo viên đặc biệt Liên Hiệp Quốc đến Hàn Quốc trong tuần này trong khuôn khổ một cuộc điều tra nhằm chuẩn bị cho một báo cáo của Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc về Bắc Triều Tiên, dự kiến sẽ được trình vào tháng 3 tới.

(Reuters) – Nga chỉ trích dự án lập căn cứ quân sự của Anh gần Biển Đông. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Nga, bà Maria Zakharova, ngày 11/01/2019, cảnh báo kế hoạch mở căn cứ quân sự mới của Anh tại vùng Đông Nam Á có thể gây bất ổn cho thế giới, trong bối cảnh chính trị và quân sự thế giới hiện tại đang trong tình trạng căng thẳng. Matxcơva cho biết sẽ có biện pháp trả đũa, nếu các căn cứ mới của Anh đe dọa an ninh của Nga hoặc các đồng minh. Hồi tháng trước, bộ Quốc Phòng Anh cho biết sẽ mở hai căn cứ quân sự mới ở nước ngoài, sau khi Luân Đôn rời Liên Hiệp Châu Âu.

(AFP) – Mỹ sẽ tổ chức một hội nghị về Iran tại Ba Lan. Ngoại trưởng Mỹ Pompeo trong một cuộc trả lời phỏng vấn truyền thông Hoa Kỳ ngày 11/01/2019, khẳng định một hội nghị liên chính phủ cấp bộ về an ninh Trung Đông, với trọng tâm là Iran, sẽ được tổ chức trong hai ngày 13 và 14/02 tới tại Ba Lan. Khoảng 12 quốc gia sẽ tham gia vào cuộc họp này.

(Daily Telegraph) – Anh Quốc có thể bỏ án tù ngắn hạn. Nhật báo Anh ngày 12/01/2019 cho biết để giảm bớt tình trạng quá tải của hệ thống nhà tù tại Anh, chính phủ Luân Đôn có thể bỏ các án tù dưới 6 tháng. Như vậy là mỗi năm, khoảng 30 ngàn bị cáo, chủ yếu bị bắt về tội trộm cắp, sẽ không bị tuyên án tù giam tại Anh Quốc và xứ Wales.  Theo các số liệu chính thức, từ đầu thập niên 1990, số tù nhân tại Anh Quốc và xứ Wales đã tăng gấp đôi, từ 40 ngàn lên hơn 80 ngàn cuối năm 2018.

2019 : Năm khởi đầu chu kỳ xuống dốc của Trung Quốc ?

media
Với việc đưa rô-bốt Thỏ Ngọc 2 lên phần khuất của Mặt Trăng, Trung Quốc muốn khẳng định vị thế siêu cường công nghệ không gian. Ảnh chụp ngày 04/01/2019.China National Space Administration/CNS via REUTERS.

Áo Vàng trên Le Point, Thuế trên L’Express, Fake News trên L’Obs, Rác thải trên Courrier International…, tít chính trang bìa các tạp chí Pháp ra mắt trong tuần thứ hai của năm 2019 này rất đa dạng, với những chủ đề hoàn toàn khác nhau. Đầu năm cũng là dịp để đưa ra các dự báo, và tuần báo Pháp Le Point đã có một phân tích đáng chú ý liên quan đến Trung Quốc, mà năm 2019 có thể là khởi điểm của một chu kỳ đi xuống.

Lấy ý từ thành công khoa học của Trung Quốc, liên quan đến việc đưa được một phi thuyền thăm dò đáp xuống mặt khuất của mặt trăng hôm mồng 3 tháng Giêng 2019 vừa qua, Le Point đặt tựa cho bài xã luận « Mặt khuất của Trung Quốc ». Gọi là mặt khuất, nhưng ý của Le Point chính là mặt trái, mặt bị che giấu đằng sau bề mặt hào nhoáng.

Đối với Le Point, cho dù có bề ngoài uy phong đến đâu, nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, 70 tuổi vào năm nay, đang bị lâm vào hoàn cảnh kinh tế hoạt động chậm lại, khiến cho chế độ độc tài thêm tàn nhẫn.

Tuần báo Pháp giải thích : Nhân dịp đầu năm này, Trung Quốc đã phô trương một hình ảnh đầy uy lực : Phóng được robot lên mặt khuất của mặt trăng và chứng tỏ tư cách gia nhập vào giới ưu tú công nghệ thế giới. Đe dọa dùng sức mạnh với Đài Loan để thống nhất lãnh thổ, cho thấy thái độ mất kiên nhẫn trước ý chí độc lập của đảo. Thử nghiệm một quả bom công phá bunker quy ước rất to, hay triển khai một loại hỏa tiễn hạt nhân mới xuyên lục địa, để bắn đi tín hiệu là khi cần Trung Quốc vẫn có khả năng quân sự để thực hiện tham vọng của mình.

Chiến lược lớn mà ông Tập Cận Bình muốn thực hiện là soán đoạt ngôi vị số 1 thế giới của Mỹ, mà không đối đầu quân sự, đúng với binh pháp Tôn Tử cách nay 25 thế kỷ, theo đó người tướng giỏi nhất là người quy phục được kẻ thù mà không cần chiến đấu.

Hai kỷ niệm: 70 năm chế độ Cộng Sản và 30 năm Thiên An Môn

Trong cuộc đấu cấp hành tinh này giữa chủ nghĩa chuyên chế Á Châu chống lại nền dân chủ tự do, năm 2019 là thời điểm rất nhạy cảm cho Trung Quốc.

Trước tiên họ sẽ mừng sinh nhật thứ 70 của nước Trung Hoa Cộng Sản vào ngày 01/10/2019, một tuổi thọ đã vượt Liên Xô, chỉ sống được 69 năm. Kế đến Trung Quốc sẽ phớt lờ kỷ niệm 30 năm vụ đàn áp phong trào Thiên An Môn. Đảng Cộng Sản Trung Quốc vẫn đứng vững sau vụ thảm sát đó, nhờ bảo đảm được cho tầng lớp trung lưu ngày càng đông một mức sống được tăng lên đều đặn. Nhưng kinh tế chậm lại đang đe dọa khế ước bất thành văn đó.

Cho dù chính phủ đã tung ra nhiều biện pháp kích thích, kinh tế Trung Quốc vẫn có nhiều yếu tố bất lợi : cải cách thiếu vắng, dân chúng già đi, bong bóng nợ phình to, gánh nặng của doanh nghiệp nhà nước gia tăng, chưa kể đến tệ nạn tham nhũng, thói chạy theo lợi nhuận của đảng viên, quân đội, và cuộc đối đầu thương mại với Mỹ.

Tăng trưởng Trung Quốc năm 2018 thực ra chỉ là 1,67% ?

Giáo sư kinh tế Hướng Tùng Tộ (Xiang Songzuo), thuộc Đại Học Nhân Dân Bắc Kinh, trong tháng 12/2018 đã tỏ ý lo lắng trước việc thổi phồng quá đáng dự báo tăng trưởng của Trung Quốc. Trong một tham luận, ông cho rằng thay vì 6,5% như chính quyền thông báo, mức tăng GDP « tối đa chỉ là khoảng 1,67% » cho năm 2018.

Le Point nhắc lại binh pháp Tôn Tử, theo đó « nghệ thuật chiến tranh là dựa trên sự lừa dối », và lời chỉ trích của giáo sư Hướng đã bị chính quyền nhanh chóng kiểm duyệt. Thế nhưng, trường hợp này đã chứng tỏ rằng có một sự phản kháng thường trực trong lòng Trung Quốc.

Ngoài ra, như tờ báo ghi nhận, kinh tế càng trì trệ thì đảng Cộng Sản càng siết chặt quyền kiểm soát nhắm vào người dân, sợ rằng phong trào Thiên An Môn tái diễn… Nhưng việc dùng đến vũ khí cưỡng chế lại tác hại đến phát triển kinh tế và đè nặng lên triển vọng tương lai.

Đối với tuần báo Pháp, phương Tây từng sai lầm khi cho rằng sau cái chết của Mao vào năm 1976, Trung Quốc sẽ mở cửa, sẽ tự do hóa. Ngày nay, họ cũng sẽ sai lầm như vậy nếu nghĩ rằng sự vươn lên của Trung Quốc sẽ tiếp tục theo đà của 40 năm qua.

Le Point kết luận : Cho dù Tôn Tử có nhiều binh pháp đã được sử dụng thành công, nhưng việc chủ nghĩa chuyên chế có thắng được chủ nghĩa tự do hay không thì chưa có gì là chắc chắn.

Nga và Trung cố hồi sinh huyền thoại đế chế

Trung Quốc cùng với Nga cũng là chủ đề được tuần báo Courrier International bàn thảo trong bài xã luận mang tựa đề « Nga và Trung Quốc cố làm sống lại huyền thoại đế chế qua hai khái niệm “Thế Giới Nga” và “Giấc Mơ Trung Hoa” ».

Nhận định của Courrier International rất gay gắt : Đã từ lâu, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều thấy rằng ý thức hệ Cộng Sản không còn làm ai mơ ước nữa. Do đó, cả hai ông Vladimir Putin - người đã được rèn luyện trong cơ quan tình báo KGB - và Tập Cận Bình - con trai của một anh hùng cách mạng thời Mao Trạch Đông, đã hiểu rằng để huy động quần chúng, không nên dựa vào giá trị dân chủ, mà phải kích động tinh thần dân tộc.

Hai nhân vật chuyên chế này không những biết cách kéo dài nhiệm kỳ lãnh đạo của họ - Putin đã cai trị nước Nga từ năm 2000, còn ông Tập thì đã có thể giữ ghế lãnh đạo Trung Quốc suốt đời – mà còn biết sử dụng và lạm dụng những khái niệm mơ hồ và khẩu hiệu rỗng tuếch.

Thế nhưng dù là “Thế Giới Nga” của ông Putin, hay “Giấc Mơ Trung Hoa” của ông Tập, thì mục đích vẫn giống nhau : Đó là làm sống lại huyền thoại đế chế và vẽ nên một câu chuyện vĩ đại có thể làm cho công dân của họ quên đi những nỗi khổ cực trong cuộc sống hàng ngày.

Việc sát nhập Crimée năm 2014 đã giúp Putin tô son trở lại uy tín của mình. Nhưng việc Giáo Hội Chính Thống Giáo Ukraina độc lập được thành lập ngày 05/01 với phép lành của thượng phụ Constantinople, bất chấp phản đối của thượng phụ Matxcơva… đã cho thấy thất bại của Putin trong việc mở rộng “Thế Giới Nga”. Từ nhiều năm qua, Putin đã liên minh với thượng phụ Matxcơva trong mục tiêu để Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga bao trùm toàn bộ đế chế Liên Xô cũ.

Ở Trung Quốc, việc bành trướng lãnh thổ cũng nằm trong chương trình, được thể hiện trong phát biểu của ông Tập Cận Bình ngày 02/01, hứa hẹn thống nhất Đài Loan vào Trung Quốc, và yêu cầu quân đội sẵn sàng chiến đấu. Thế nhưng, điều đó chỉ làm cho căng thẳng với Đài Bắc thêm gay gắt.

Đối với Courrier International, bước vào một năm nhạy cảm (với cuộc bầu cử tổng thống tại Ukraina, cùng với kỷ niệm 30 năm vụ đàn áp Thiên An Môn và 70 năm ngày thành lập nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa), hai điểm nóng đã bắt đầu nhấp nháy trên bản đồ thế giới.

Trang nhất các tuần báo

Le Point tiếp tục chú ý đến phong trào Áo Vàng tại Pháp, trong lúc L’Express thì quan tâm đến hồ sơ « Thuế thu tận gốc », một cải cách mới được áp dụng kể từ đầu năm nay.

Trái với hai đồng nghiệp vừa kể đã tập trung cho thời sự Pháp, L’Obs dành trang bìa cho một « chứng bệnh ung thư » đang lan rộng trên thế giới mang tên « Fake News – tức là tin thất thiệt », còn Courrier International thì đề cập đến hồ sơ gai góc là « Rác thải ».

Riêng tuần báo Anh The Economist thì đã xoáy vào kỳ công chinh phục mặt trăng của Trung Quốc với hàng tít lớn trang bìa : « Trăng đỏ đang lên », bên trên một câu hỏi đầy lo ngại : « Phải chăng Trung Quốc sẽ thống trị khoa học ? ».

Áo Vàng Pháp : Bao giờ thì dứt thù hằn ?

Thời sự nóng bỏng tại Pháp là phong trào Áo Vàng tiếp tục được báo chí theo dõi, với một hồ sơ lớn của tuần báo Le Point nêu bật thái độ bất bình trước tình trạng bạo động bùng lên mỗi thứ Bảy.

Trên trang nhất, trên nền một bức ảnh cho thấy một người biểu tình (nguyên là một cựu vô địch quyền anh) đang đấm vào mặt một cảnh sát dã chiến đầu đội mũ bảo hiểm, tay cầm khiên chắn, Le Point chạy tít đầy phẫn nộ « Áo Vàng: Bao giờ thì kết thúc đây! », kèm theo hai nhận định: « Nước Pháp bên miệng núi lửa » và « Cuộc Thảo luận toàn quốc : Bản hướng dẫn về những ý kiến sai lạc ».

Đối với Le Point, nước Pháp quả là đang rơi vào tính trạng vô chính phủ. Và câu hỏi được đặt ra là các hành vi thể hiện sự thù hằn sẽ còn như thế nào nữa. Khi mô tả cảnh phá phách chiều 05/01 gần khu phố Saint-Germain ở Paris, nhà báo của Le Point rất ngán ngẩm :

« Chúng ta đang ở bên trong Paris, thế mà ta phải tự nhủ là bất kỳ cái gì cũng có thể xẩy ra, vì không khí hỗn loạn bao trùm. Nếu muốn đập tủ kính thì cứ đập và lấy đồ trong đó. Nếu muốn đốt xe thì cứ đốt và thản nhiên reo mừng về hành động của mình. Nếu muốn ném một khúc rào sắt chắn cây về phía cảnh sát thì cứ ném mà không bị bất kỳ trừng phạt nào… »

Những cáo buộc của Le Point nhắm vào những phần tử quá khích trong đoàn biểu tình Áo Vàng rất nhiều, và những hành vi bạo lực của những kẻ này thể hiện một ước muốn trả thù, chống lại một trật tự mà họ cho là bị áp đặt. Có điều là - bài viết lưu ý - :

« Trật tự mà những người biểu tình bạo động đó thách thức có đặc điểm là người cảnh sát đối diện với họ, chỉ có mức lương 2.200 euro mỗi tháng. Các phương tiện truyền thông mà những kẻ này đả phá, thì mang dáng dấp của một nhà báo viết thuê, đầu đội mũ bảo hộ chìa micro để phỏng vấn họ, và nhà báo này lương cao nhất cũng chỉ là 2.500 euro mỗi tháng. Còn giới tài chánh mà họ căm ghét, là nữ nhân viên của ngân hàng Société Générale chẳng hạn, với đồng lương vỏn vẹn 1.800 euro mỗi tháng, nhưng đã bị buộc phải nghỉ ở nhà vì nơi làm việc của cô đã người biểu tình đập phá.

Khi bị chất vấn về những điều trên, một người Áo Vàng đã bực tức trả lời : Chúng tôi rất tiếc cho họ. Tốt nhất là họ nên gia nhập hàng ngũ của chúng tôi ».

Fake News – tin giả và những thuyết âm mưu

Cũng liên quan phần nào đến phong trào Áo Vàng, tuần báo L’Obs của Pháp trở lại với chủ đề tin thất thiệt trong một hồ sơ dài 14 trang. Trang bìa tờ báo chạy tít « Căn bệnh ung thư của Fake News », rồi đặt một câu hỏi: « Nó đã tấn công nền dân chủ như thế nào ».

Tuần báo Pháp chua chát ghi nhận rằng cho đến nay, người ta có thể thấy đủ mọi thứ trên các mạng xã hội, cái tốt nhất cũng như cái tồi tệ nhất. Vấn đề là ngày nay, cái tồi tệ đang đe dọa cái tốt, cái giả đang qua mặt cái thật, lời nói dối lấn lướt thông tin thật đã được kiểm chứng.

Theo L’Obs, tin giả và những thuyết âm mưu đang « đầy rẫy trên các mạng xã hội » và tuần báo đã điều tra xem ai là người đã chế tạo các tin đồn thất thiệt, tìm hiểu các tin này lan truyền ra sao, và đề ra một số biện pháp ứng phó với tình trạng lũng đoạn thông tin có tổ chức này.

Lấy ví dụ về phong trào Áo Vàng và vụ khủng bố ở Strasbourg ngày 11 tháng 12 vừa qua, khiến nhiều người chết, với việc Daech gọi thủ phạm là chiến binh của họ, L’Obs đã nêu rõ một số luận điệu thất thiệt được loan truyền quanh sự kiện này.

“Trên Twitter, Marc cho rằng « Quả là khôn khéo để chặn phong trào Áo Vàng. Chơi hay đấy ». Alfonso thì gọi sự kiện đó là « một âm mưu, một cuộc đảo chính » và chính quyền sẽ viện cớ để trấn áp biểu tình. Nhiều người khác thì nhìn thấy là có « bàn tay cơ quan tình báo ». Maxime Nicole, biệt hiệu Fly Rider, một gương mặt cực đoan của phong trào Áo Vàng, cũng lên tiếng trên Facebook: « Phải hiểu là kẻ thực sự muốn khủng bố, thì sẽ không chỉ đợi có 3 người lảng vảng trên đường vào lúc 20 giờ để ra tay, mà sẽ đến giữa đại lộ Champs-Elysées khi có cả triệu người tại đó và kích nổ bom tự sát. »

Một điểm đáng ngại được L’Obs nêu lên là sau những hình ảnh giả, Fake News, bây giờ đến lượt video thất thiệt, gọi là « deepfakes », tức là những video có vẻ rất thật, nhưng đã bị thao túng bằng những phần mềm tinh vi. Người ta có thể dàn dựng bất cứ chuyện gì, cho bất kỳ ai nói bất cứ cái gì. Để hạ nhục, bắt bí, thao túng đối phương, thì cái nguy hiểm nhất đang ở trước mặt chúng ta với những hậu quả chính trị dễ tưởng tượng ra.

Xưởng làm fake news ở Macedonia với 150 trang web thân Trump

L'Obs đã cử người đến làm phóng sự điều tra tại trong một « cơ xưởng làm fake news », ở thị trấn Vélès xứ Macedonia, nơi fakes news được sản xuất như theo dây chuyền công nghiệp. Phóng viên L’Obs ghi nhận : Bị tình nghi can dự vào cuộc bầu cử Mỹ, đất nước nhỏ bé này, do ảnh hưởng các nhóm thế lực thân Trump và thân Nga, đã trở thành vùng của những « sự thật được sản xuất hậu kỳ »

Vélès là một thị trấn rất nhỏ bé, chỉ có một dãy quán cà phê tập trung trên con lộ, hai bên là chung cư bằng bê tông. Dân cư tại đây rất ghét nhà báo đến soi mói thị trấn chỉ có 45.000 dân của họ. Thế nhưng Vélès có đến 150 trang web ủng hộ Donald Trump. Một người dân than rằng : « Các người đã giết chết con gà đẻ trứng vàng của chúng tôi ». Dưới sức ép, Facebook đang truy lùng những trang đến từ Macedonia.

Thuế thu tận gốc: Lo ngại vô lý hay có cơ sở ?

Về một vấn đề được người Pháp rất quan tâm, L’Express tuần này đã dành nguyên một hồ sơ 12 trang cho biện pháp mới được áp dụng từ năm 2019: « Thu thuế tận gốc » là tựa lớn ngay trang bìa tờ báo bên trên nhận định « Công cuộc cải cách căng thẳng ».

Nhưng đây là một chủ đề đã được bàn thảo từ nhiều tháng qua, không có cái gì quá ‘sốt dẻo’. Tuần báo nhìn thấy là bối cảnh chính trị và xã hội rất căng thẳng, nhưng đến giờ mọi việc có vẻ êm xuôi, và truyền thông có vẻ bất an hơn là người Pháp, nếu tin vào các kết quả thăm dò dư luận.

Nhật Bản già đi nhanh chóng

L’Express nhìn sang Nhật Bản, trong một hồ sơ 20 trang, với ghi nhận đầu tiên : Nước Nhật già đi nhanh chóng.

Vào năm 2060, số người cao niên sẽ chiếm 40% dân chúng, theo các ước tính về dân số. Nhật sẽ chỉ còn 80 triệu dân so với 128 triệu hiện nay. Ít đi 40 triệu dân, một con số đáng ngạc nhiên. Ước tính này dựa trên tỷ lệ sinh đẻ rất thấp (1,44).

Tỷ lệ thất nghiệp 2,4% tại Nhật Bản đã xuống đến mức thấp nhất từ 25 năm nay. Nhưng số liệu này không phản ảnh sức khỏe tốt của kinh tế Nhật Bản, mà là sự thiếu nhân công lao động: cứ 140 việc làm thì chỉ tìm được 100 người xin việc.

Rác thải : Trung Quốc đóng cửa, Đông Nam Á lãnh hết

Tuần báo Pháp Courrier International đã dành hồ sơ lớn cho vấn đề xử lý rác thải đang được liệt vào diện một cuộc khủng hoảng thế giới. Ngay trang bìa, trên nền ảnh chụp rác thải chất thành núi, tờ báo chạy tựa lớn : « Rác : Một bài toán nhức đầu cấp thế giới », kèm theo một câu hỏi « Làm gì với rác do chúng ta thải ra khi mà Trung Quốc đã quyết định thôi không nhập nữa ? ». Câu trả lời là một phóng sự điều tra dài của nhật báo Anh Financial Times được Courrier International trích dịch.

Theo đó, Trung Quốc không còn muốn làm thùng rác của thế giới nữa. Từ năm 2018, họ đã cấm nhập rác, và giờ đây thì Đông Nam Á trở thành nơi thu nhận vật phế thải của các nước phát triển, trong điều kiện môi sinh và vệ sinh rất tồi tệ.

Số liệu của Ngân Hàng Thế Giới đưa ra cho thấy mỗi năm có đến hơn 270 triệu tấn rác được xử lý trên thế giới. Và từ khi có quy định sàng lọc rác trong những năm 1980, thì việc xử lý rác được rao bán như giải pháp sinh thái cho số rác ngày càng lớn được thải ra, và đó cũng là một công việc kinh doanh trị giá 175 tỷ euro trên toàn cầu…

Cho đến ngày 31/12/2017, Trung Quốc còn là « trung tâm » xử lý rác thải quốc tế. Nhưng vào năm 2018 thì tất cả đã thay đổi, Trung Quốc quyết định không nhận vật liệu để xử lý, với lý do là phần lớn vật liệu này « bẩn » hay nguy hiểm, và là một mối đe dọa cho môi trường.

Chính sách mới của Trung Quốc nghiêm ngặt đến nỗi mà những người trong ngành nghĩ là sẽ không thể được áp dụng. Thực tế rất khác : Trung Quốc và Hồng Kông, vẫn còn mua đến 60% rác thải nhựa từ các nước khối G7 vào 6 tháng đầu năm 2017, thì một năm sau chỉ còn nhập có 10%.

Financial Times đã lần theo dấu vết rác plastic và giấy cũ mà nhóm G7 xuất khẩu, và thấy rằng sau quyết định của Trung Quốc, số lượng chuyển sang các quốc gia Đông Nam Á đã tăng vọt.

Trong vòng vài tháng, Malaysia đã trở thành quốc gia nhập rác thải nhựa hàng đầu với khối lượng cao gấp đôi lượng nhập của Trung Quốc và Hồng Kông. Từ giữa sáu tháng đầu 2017 và sáu tháng đầu 2018, lượng rác nhựa nhập vào Việt Nam cũng đã tăng gấp đôi, và tăng vọt 56% ở Indonesia, nhưng ngoạn mục nhất là Thái Lan, với mức tăng 1.370%.

Last Updated on Sunday, 13 January 2019 08:40
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation