Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 09/01/2019. PDF Print E-mail
Written by Editor   
Wednesday, 09 January 2019 08:59

 

Thương chiến Mỹ-Trung: Hoa Kỳ lạc quan sau vòng đàm phán đầu tiên.

 

media
Phái đoàn đàm phán Mỹ tại Bắc Kinh ngày 07/01/2019.REUTERS/Thomas Peter

Sau khi kéo dài thêm một ngày so với dự kiến, vòng đàm phán thương mại đầu tiên giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc từ khi hai bên quyết định hưu chiến ba tháng vào tháng 12 năm ngoái, đã kết thúc hôm nay, 09/01/2019 tại Bắc Kinh. Kết quả chưa được loan báo, nhưng phía Mỹ đã liên tiếp tỏ thái độ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận.

Phát biểu với báo chí tại Bắc Kinh trước lúc lên đường về nước vào hôm nay, thứ trưởng phụ trách Thương Mại và Đối Ngoại thuộc bộ Nông Nghiệp Mỹ Ted McKinney cho biết là các cuộc đàm phán « đã diễn ra tốt đẹp ».

Ngay từ hôm qua, tổng thống Mỹ Donald Trump đã khoe trên mạng Twitter rằng các cuộc thảo luận ở Trung Quốc « diễn ra rất tốt ! ». Trước đó, hôm thứ Hai, 07/01, bộ trưởng Thương Mại Mỹ Wilbur Ross cũng khẳng định rằng cuộc thương thuyết với Trung Quốc tại Bắc Kinh là « cơ hội rất tốt » để đạt được thỏa thuận.

Về phần mình, bộ Ngoại Giao Trung Quốc cũng xác nhận là các cuộc đàm phán với Mỹ đã kết thúc, nhưng từ chối bình luận về kết quả thương thuyết, chỉ cho biết chi tiết sẽ được công bố sau. Tuy nhiên, theo phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc : « Nếu là một kết quả tốt, điều đó không chỉ mang lại lợi ích cho Mỹ và Trung Quốc, mà còn là tin tốt cho nền kinh tế thế giới ».

Một dấu hiệu về khả năng đàm phán Mỹ-Trung tiến triển tốt là việc cuộc thương thuyết dự trù hai ngày kể từ thứ Hai đầu tuần đã kéo dài thêm một ngày, qua hôm nay thứ Tư, cho thấy hai bên đều mong muốn đạt được kết quả.

Theo ghi nhận của hãng tin Anh Reuters, có nhiều dấu hiệu cho thấy đã có tiến triển về một số vấn đề như mua nông sản và năng lượng từ Mỹ và mở cửa thị trường Trung Quốc. Điều gây trở ngại vẫn là yêu cầu của Washington muốn Trung Quốc cải cách cơ cấu, chấm dứt nạn đánh cắp bản quyền, ép buộc nước ngoài chuyển giao công nghệ.

Dẫu sao thì những tín hiệu lạc quan mà cả Washington lẫn Bắc Kinh tung ra đã giúp các thị trường châu Á khởi sắc trở lại, và sẽ kéo theo các thị trường châu Âu và châu Mỹ.

Việt Nam giải cứu Cam Bốt, nhưng Trung Quốc mới là kẻ chiến thắng.

mediaCựu chiến binh Việt Nam từng chiến đấu với Khmer Đỏ kỷ niệm 40 năm chiến thắng chế độ diệt chủng ở Cam Bốt ngày 7 tháng Giêng. Ảnh chụp ngày 04/01/2019 tại Hà Nội.REUTERS/Kham

Theo tác giả David Hutt trên Asia Times, bốn mươi năm sau khi lực lượng Việt Nam tiến vào quét sạch chế độ Khmer Đỏ được Trung Quốc chống lưng, nay rõ ràng Cam Bốt thân cận với Bắc Kinh hơn, thay vì nằm trong quỹ đạo của Hà Nội.

Phnom Penh được giải phóng khỏi chế độ diệt chủng

Đúng 40 năm trước, khoảng 100.000 người lính Việt Nam cùng với 20.000 người Cam Bốt bỏ ngũ tiến vào Phnom Penh để lật đổ chế độ mao-ít cực đoan Khmer Đỏ. Lực lượng giải phóng chỉ tìm thấy không đầy 100 người còn sống sót ở thủ đô. Phe Khmer Đỏ, lên nắm quyền năm 1975, đã đuổi dân thành phố ra khỏi Phnom Penh, để lại những tòa nhà hoang phế, sụp đổ.

Ở nông thôn, nơi hầu hết người Cam Bốt bị buộc phải đến sống, trong cuộc cách mạng « Năm Zero » của Khmer Đỏ, thực sự là một cơn ác mộng. Sau không đầy bốn năm cầm quyền, có đến một phần tư dân số Cam Bốt đã bị chết dưới chế độ khát máu này. Mãi đến tháng 11/2018, hai trong số các lãnh đạo cao cấp của Khmer Đỏ mới bị chính thức buộc tội diệt chủng đối với người Chàm và người Việt.

Ngày 7 tháng Giêng tại Cam Bốt là « Ngày giải phóng » hay « Ngày chiến thắng », được một trong các cựu lãnh đạo coi là ngày đất nước được khai sinh ra lần thứ hai (lần thứ nhất là khi được độc lập khỏi thực dân Pháp năm 1953).

Đây cũng là ngày mà Cam Bốt và Việt Nam kỷ niệm mối quan hệ phức tạp. Một đài kỷ niệm tình hữu nghị Việt Nam – Cam Bốt mới được khánh thành vào đầu tháng này tại tỉnh Mondulkiri, sau một công trình khác đã được dựng lên tại Phnom Penh từ thập niên 80.

Hôm thứ Bảy 5/1, các quan chức đảng Cộng Sản Việt Nam (ĐCSVN) đã kỷ niệm chiến thắng « Phản công tự vệ ở biên giới tây nam » - theo như cách gọi của Hà Nội - bằng một buổi lễ khá ảm đạm, và một loạt các công trình mới để ghi dấu ngày này.

Máu người lính Việt đổ xuống, nhưng nay Bắc Kinh thành ông chủ

Khoảng 25.000 quân nhân Việt Nam đã hy sinh tại Cam Bốt, từ tháng 12/1978 đến tháng 9/1989, thời điểm quân Việt Nam rút khỏi Cam Bốt theo một thỏa thuận hòa bình được Liên Hiệp Quốc thương lượng. Cho đến khi bước qua thế kỷ mới, gần như là sáo rỗng khi nói về « mối quan hệ đặc biệt » giữa Cam Bốt với Việt Nam – vốn đã hỗ trợ chính phủ thời hậu Khmer Đỏ trong thập niên 80.

Tuy vậy ngày nay người ta đặt câu hỏi về mối quan hệ gần gũi này, từ khi Trung Quốc gần đây đã trở thành nhà viện trợ và đầu tư chính, một trong những đối tác lớn nhất và là đồng minh thân cận nhất của Cam Bốt. Hơn nữa, Trung Quốc bảo vệ đảng Nhân Dân Cam Bốt (CPP), được Việt Nam đưa lên nắm quyền năm 1979, trong lúc đảng này hiện đang đối mặt với những chỉ trích và đe dọa trừng phạt từ phương Tây do đi chệch hướng dân chủ đa đảng.

Sopham Ear, giảng viên về ngoại giao và chính trị quốc tế ở Occidental College, Los Angeles nói : « Rõ ràng là cho dù Việt Nam đã tiến vào giải phóng, nhưng chính Trung Quốc mới là kẻ chiến thắng ở Cam Bốt và trở thành ông chủ ở đây. Hà Nội nhìn về Phnom Penh một cách nuối tiếc, và đôi khi với một chút oán hờn : kẻ mà họ đã tạo ra nay nói lời chia tay và rơi vào vòng kiềm tỏa của Bắc Kinh ».

Việt Nam giải phóng Cam Bốt khỏi chế độ diệt chủng là để tự vệ chứ không phải vì lòng vị tha. Hà Nội tung ra những đợt tấn công quy mô chỉ trong vòng 13 ngày trước khi tiến vào Phnom Penh, đó là do bị Khmer Đỏ liên tục quấy phá vùng biên giới trong nhiều năm.

Sọ người tại bảo tàng Choeung Ek, nơi tưởng niệm trên 8.000 nạn nhân của Khmer Đỏ tại "Cánh đồng chết" ở ngoại ô Phnom Penh. Ảnh chụp ngày 05/01/2019.REUTERS/Samrang Pring

Bóp méo lịch sử : Lờ đi việc Trung Quốc hậu thuẫn Khmer Đỏ

Tuy nhiên Việt Nam đã phải trả giá đắt trong thập niên 80, đa số cộng đồng quốc tế phản đối chính quyền do Hà Nội hậu thuẫn. Đảng Nhân Dân Cam Bốt là hậu thân của đảng Nhân dân Cách mạng Cam Bốt (CPRP), được đổi tên vào năm 1991, được Việt Nam đưa lên nắm quyền sau khi lật đổ Khmer Đỏ vào ngày 08/01/1979. Hun Sen, một cựu cán bộ Khmer Đỏ trở thành thủ tướng năm 1985 và tại vị cho đến nay.

Trung Quốc đã hỗ trợ cho Khmer Đỏ trong suốt bốn năm cầm quyền và sau khi bị Việt Nam đánh đuổi, phe này chỉ còn có thể tung ra những vụ xâm nhập nho nhỏ từ các căn cứ gần biên giới Thái Lan cho đến giữa những năm 90. Dù vậy, Hoa Kỳ và một số nước châu Âu vẫn coi Khmer Đỏ là chính quyền hợp pháp của Cam Bốt trong suốt thập niên 80, theo chính sách thời chiến tranh lạnh.

Ngày nay, Phnom Penh không còn muốn thuật lại câu chuyện dưới khía cạnh đạo đức, đen trắng phân minh như trong quá khứ.

Một bộ phim tuyên truyền về việc Hun Sen đào ngũ khỏi Khmer Đỏ và cuộc chiến đấu chống lại phe này đã được chiếu trên đài truyền hình quốc gia vào đầu năm ngoái. Bộ phim không hề nói, dù chỉ một lần, rằng Trung Quốc chính là kẻ đã hậu thuẫn cho chế độ diệt chủng.

Lịch sử bị dễ dàng bóp méo. Hồi cuối những năm 80, chính ông Hun Sen đã có tuyên bố nổi tiếng « Trung Quốc là gốc rễ của mọi điều ác » ở Cam Bốt. Một thập niên sau, ông lại coi Trung Quốc là « người bạn đáng tin cậy nhất », và nay thì từ ngữ được các viên chức chính quyền dùng là « người bạn sắt son ».

Cam Bốt theo đuôi Trung Quốc, ngáng chân ASEAN

Vì sao lại như thế ? Có một số chỉ dấu cho thấy quan hệ Việt Nam – Cam Bốt đang xấu đi, chủ yếu do Bắc Kinh nay đang chiếm lấy vai trò mà Hà Nội từng đóng tại Phnom Penh. Một ít dấu hiệu bất bình thỉnh thoảng lọt ra ngoài những cuộc họp ngoại giao kín.

Trong những năm gần đây, đã hai lần Cam Bốt giở trò ngáng chân, khiến ASEAN không thể ra thông cáo mạnh mẽ lên án việc Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông. Trong khi Malaysia và Philippines hạ giọng hẳn, thì Việt Nam vẫn là tiếng nói chỉ trích mạnh nhất. Việc cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ và quan ngại về quyền lực địa chính trị của Bắc Kinh đã thúc đẩy Việt Nam phải phản kháng.

Nhưng cũng có thể những tuyên bố bất lợi của Hun Sen về Việt Nam đơn giản là nhằm đối nội, khi phải đấu khẩu với đối thủ chính trị Sam Rainsy, nhà lãnh đạo của đảng Cứu nguy Dân tộc Cam Bốt (CNRP) đã bị cấm hoạt động.

Trong nhiều thập niên, Sam Rainsy vẫn gọi Hun Sen là « con rối » của Việt Nam. Đảng này cũng điên cuồng chống Việt Nam với những tuyên truyền phân biệt chủng tộc. Sam Rainsy hô hào đòi đưa những Việt kiều đã sinh sống lâu đời ở Cam Bốt về nước, mà ông ta gọi bằng từ ngữ mang tính khinh thị là « duồn ». Hun Sen trả đũa bằng cách tố cáo Rainsy từng bí mật gặp gỡ bộ Ngoại Giao Việt Nam.

Năm ngoái cũng có những thông tin cho biết Hà Nội tỏ ra bất mãn với chính sách của Cam Bốt.

Quan hệ giữa hai đảng

Trong một bài tiểu luận đăng trên Southeast Asian Affairs năm ngoái, Steven Heder, Viện nghiên cứu Phương Đông và Châu Phi ở Luân Đôn, viết rằng quan hệ Việt Nam – Cam Bốt nên hiểu như quan hệ giữa hai đảng thay vì hai quốc gia.

Cả hai đảng rất thân thiết trong suốt bốn thập niên. Nhiều cán bộ của CPP học tại Việt Nam trong những năm 80 và 90, trong đó nhiều người vẫn tìm đến Hà Nội để được hướng dẫn về chính sách và quản trị.

Ở mức độ quan trọng hơn, còn là quan hệ chặt chẽ giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam (VPA) và Quân đội Hoàng gia Cam Bốt (RCAF), cánh tay vũ trang của đảng CPP. Hầu hết sĩ quan cao cấp là đảng viên CPP, kể cả con trai của thủ tướng là Hun Manet hiện là tướng bốn sao. Quân đội Việt Nam cũng đầu tư nhiều vào kinh tế Cam Bốt. Metfone, công ty viễn thông lớn nhất của nước này là sở hữu của Viettel, tập đoàn viễn thông quân đội Việt Nam.

Một giải thích khác về sự thay đổi quan hệ với ĐCSVN, là do Hun Sen khống chế CPP.

Theo các nhà phân tích, những tên tuổi lớn của CPP như Chea Sim, chủ tịch đảng từ 1991 đến 2015, rõ ràng thân Việt Nam. Bộ trưởng Nội Vụ Sar Kheng cũng giữ quan hệ thân thiết với Hà Nội. Trong số những cán bộ thân Việt Nam một số đã chết, số khác ảnh hưởng bị suy giảm.

Ít nhất là từ 2008, Hun Sen gần như nắm trọn đảng CPP trong tay. Ban đầu ông ta còn giữ thăng bằng giữa Việt Nam và Trung Quốc, nhưng quyết định ngả sang Bắc Kinh được CPP ủng hộ, đơn giản là vì Hun Sen là CPP.

Miếng mồi chiêu dụ hấp dẫn của Bắc Kinh

Nay Bắc Kinh cũng siết chặt những trao đổi giữa hai đảng, và giành lấy vai trò « quyền lực mềm » mà Hà Nội vẫn độc quyền.

Ngày càng có nhiều quan chức Cam Bốt đến thăm Trung Quốc, hầu hết các bộ đều có ký những thỏa thuận hợp tác song phương. Bắc Kinh cũng tài trợ cho những cơ quan tư vấn mới ở Cam Bốt, thậm chí chi tiền cho các nhà báo sang học hỏi. Nhờ các chương trình học bổng, trên 1.000 sinh viên Cam Bốt đang học tại Trung Quốc, và nhiều người trong số họ sau đó giữ những chức vụ quan trọng. Đa số thiên về quan điểm của Bắc Kinh, đặc biệt là về Biển Đông.

Trung Quốc và Cam Bốt nay tiến hành các cuộc tập trận chung được gọi là « Kim Long », và Bắc Kinh mời các lãnh đạo quân đội sang thăm. Trung Quốc hứa viện trợ hàng trăm triệu đô la cho quân đội Cam Bốt, thêm vào số 130 triệu đô la năm ngoái, tài trợ 2,5 triệu đô la để gỡ mìn do Khmer Đỏ để tại – một lãnh vực lâu nay do Mỹ và Nhật trợ giúp.

Hồi tháng 11, có tin là Trung Quốc đang vận động hậu trường để xây dựng một căn cứ quân sự tại Cam Bốt. Suốt hai tháng qua, Hun Sen và các quan chức Cam Bốt bác bỏ tin này. Khi sang thăm Việt Nam vào tháng 12, ông Hun Sen nói với đồng nhiệm Nguyễn Xuân Phúc đó chỉ là « tin giả, dối trá, phá hoại », khẳng định Hiến pháp Cam Bốt không cho phép đặt căn cứ quân sự của nước ngoài.

Tuy vậy Asia Times ghi nhận chỉ trong hai năm qua, đảng CPP đã chứng tỏ Hiến pháp dễ dàng bị sửa đổi cho mục đích chính trị như thế nào. Và mối quan hệ tam đầu chế Cam Bốt, Việt Nam, Trung Quốc trong tương lai có thể vẫn như vừa qua.

Trong những tuyên bố, Cam Bốt vẫn giữ thăng bằng giữa hai đồng minh. Nhưng trong thực tế, Việt Nam bị tụt xuống hàng thứ nhì, vì Trung Quốc tặng cho Phnom Penh nhiều thứ hơn, bốn mươi năm sau khi Khmer Đỏ sụp đổ - một chế độ được Bắc Kinh hậu thuẫn và bị Việt Nam lật đổ.

Kim Jong Un kết thúc chuyến thăm Trung Quốc nhằm tìm thêm hậu thuẫnmediaĐoàn xe hộ tống Kim Jong Un chạy trên đường phố trung tâm Bắc Kinh ngày 09/01/2019.REUTERS/Thomas Peter

Chiếc xe lửa màu xanh lá cây đậm với viền vàng của lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, đã được ghi nhận là đã rời nhà ga trung tâm Bắc Kinh vào hôm nay, 09/01/2019, kết thúc chuyến thăm Trung Quốc lần thứ tư trong vòng một năm của lãnh đạo Bình Nhưỡng.

Trong chuyến thăm kéo dài hai ngày, ông Kim Jong Un đã gặp chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào hôm qua, 08/01, nhưng nội dung thảo luận không được tiết lộ. Giới phân tích tuy nhiên đã gắn liền chuyến công du với cuộc họp thượng đỉnh Trump-Kim thứ hai, đang được chuẩn bị, và đàm phán Mỹ-Bắc Triều Tiên về phi hạt nhân hóa bán đảo vẫn đang bế tắc.

Theo Frédéric Ojardias, thông tín viên RFI tại Seoul, phía Hàn Quốc đã rất chú ý đến chuyến đi Bắc Kinh của ông Kim Jong Un, và hy vọng rằng thương thuyết được thúc đẩy trở lại :

"Nhân ngày thứ hai trong chuyến thăm Trung Quốc, Kim Jong Un hôm nay đã ghé thăm một nhà máy trong một khu phát triển kinh tế mới ở Bắc Kinh. Báo giới Hàn Quốc, vốn theo dõi sát sao chuyến đi, đã tường thuật từng chi tiết.

Tại Seoul, các nhà phân tích nhận định là Kim Jong Un đến Bắc Kinh để tìm kiếm bảo đảm là Bình Nhưỡng vẫn được Bắc Kinh hậu thuẫn trong trường hợp đàm phán với Washington về phi hạt nhân hóa thất bại. Hiện nay, trong hậu trường, cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ hai giữa hai lãnh đạo Mỹ và Bắc Triều Tiên đang được chuẩn bị.

Báo Joongang phân tích : « Bắc Triều Tiên muốn cải thiện thế thương lượng bằng cách trưng ra mối liên minh với Trung Quốc ». Tờ báo lo ngại là chế độ Bình Nhưỡng chỉ tìm cách lợi dụng Trung Quốc để giảm nhẹ trừng phạt quốc tế.

Chính phủ Seoul có vẻ như cũng có đánh giá tương tự. Phát ngôn viên Phủ tổng thống Hàn Quốc, vào hôm qua, đã tuyên bố « chờ đợi là trao đổi giữa Trung Quốc và Bắc Triều Tiên góp phần vào việc phi hạt nhân hóa bán đảo và thiết lập hòa bình bền vững »"

Việt Nam tố cáo Facebook vi phạm luật an ninh mạng.

media
Ảnh minh họa.REUTERS/Regis Duvignau

Tác động đầu tiên của luật an ninh mạng tại Việt Nam: Đài truyền hình Việt Nam VTV hôm nay 09/01/2019 tố cáo Facebook là đã không tôn trọng luật an ninh mạng vừa bắt đầu có hiệu lực từ ngày đầu năm nay. Theo chính quyền Việt Nam, mạng xã hội này đã để người sử dụng đăng tải những thông tin chống chính phủ hay còn bị coi là « độc hại » .

Theo AFP, trong một bản tin ngày hôm nay đài truyền hình Nhà nước VTV tố cáo Facebook đã liên tục trì hoãn không chịu rút các thông tin mà chính quyền Việt Nam, qua các công văn chính phủ, đã yêu cầu mạng xã hội này xóa bỏ.

VTV nói thêm là Facebook đã cưỡng lại vì cho rằng các « thông tin đó không vi phạm những nguyên tắc của nhà mạng ».

Trong khi đó, được AFP hỏi, Facebook cho biết có quy định rõ ràng để các chính phủ có thể thông báo những nội dung mà họ cho là phi pháp, đồng thời nhà mạng xã hội hàng đầu thế giới này cũng cam kết xem xét tất cả các khiếu nại.

Hãng tin Pháp ghi nhận Việt Nam là nơi mà truyền thông hoàn toàn bị chế độ Cộng Sản kiểm soát, và Facebook cũng là không gian hiếm hoi để bày tỏ những bất đồng. Với hơn 93 triệu dân, Việt Nam có tới 53 triệu tài khoản Facebook , được xếp vào trong tốp 10 nước dẫn đầu về tỉ lệ người sử dụng Facebook.

Luật An Ninh Mạng mới, được Quốc Hội Việt Nam thông qua hồi tháng 7 năm ngoái, và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng Giêng vừa qua, đã bị nhiều nước như Mỹ và Liên Hiệp Châu Âu chỉ trích mạnh mẽ.

Điểm đáng chú ý của bộ luật này là quy định bắt buộc các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet trong vòng 24 giờ phải xóa mọi bình luận được cho là mang nội dung gây hại đến « an ninh quốc gia ». Các công ty đó, trong đó có những người khổng lồ Mỹ như Facebook, Google sẽ phải cung cấp các dữ liệu người sử dụng dịch vụ của họ nếu chính phủ yêu cầu, và các công ty này phải mở văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Bộ Công An Việt Nam, hồi tháng 10 năm ngoái đã khẳng định mục đích của Luật An Ninh Mạng là nhằm chống lại các cuộc tấn công mạng và loại trừ « các thế lực thù địch và phản động » sử dụng internet để chống chế độ.

Bộ này đã ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật, cho các doanh nghiệp liên quan 12 tháng để thích ứng với yêu cầu của luật.

Shutdown: Trump trực tiếp kêu gọi dân Mỹ ủng hộ bức tường biên giới.

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với quốc dân từ Phòng Bầu Dục về vấn đề nhập cư và biên giới, ngày 08/01/2019.REUTERS/Carlos Barria

Trong bài diễn văn đầu tiên dài 9 phút từ phòng Bầu Dục và được truyền hình trực tiếp tối 08/01/2019, tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục nhấn mạnh đến tầm quan trọng của dự án xây bức tường biên giới để ngăn « cuộc khủng hoảng nhân đạo ». Về tình trạng « shutdown » bán phần, chủ nhân Nhà Trắng tỏ ra không khoan nhượng.

Thông tín viên RFI Anne Corpet tường trình từ Washington :

« "Đây là một khủng hoảng nhân đạo, một cuộc khủng hoảng tình thương và tâm hồn". Tổng thống Donald Trump đã chọn cách đánh vào tình cảm khi phát biểu như trên. Ông nhắc đến số phận của trẻ em bị làm mồi cho các mạng lưới buôn người, những người phụ nữ trở thành nạn nhân của tình trạng bạo lực. Tiếp theo, ông Donald Trump chậm rãi nói về hiểm họa ma túy đang tác động nhức nhối lên xã hội Mỹ. Cuối cùng, theo tổng thống Donald Trump, giải pháp duy nhất là xây một bức tường.

Chuyển sang chỉ trích phe đối lập, ông Donald Trump nhấn mạnh : "Các nghị sĩ Dân Chủ đã không thừa nhận cuộc khủng hoảng này, và từ chối cấp cho lực lượng nhân viên dũng cảm của chúng ta ở biên giới những công cụ mà họ trông đợi trong vô vọng để bảo vệ các gia đình của chúng ta, đất nước của chúng ta. Chính phủ liên bang bị tê liệt vì một lý do duy nhất, đó là vì phe Dân Chủ từ chối cấp chi phí cho an ninh ở biên giới".

Ngay lập tức, tân chủ tịch Hạ Viện, dân biểu Dân Chủ Nancy Pelosi, đã đáp trả bằng phát biểu : "Ông Donald Trump đã chọn gây sợ hãi hơn là nêu thực tế". Còn thượng nghị sĩ Dân Chủ Chuck Schumer, lên án tình trạng "bắt làm con tin" hàng trăm nghìn công chức bị buộc nghỉ làm vì chính phủ bị tê liệt. Ông kêu gọi tổng thống mở cửa lại chính phủ và sau đó cùng giải quyết bất đồng về vấn đề an ninh ở biên giới.

Hai nhà lãnh đạo Dân Chủ sẽ được đón tiếp ở Nhà Trắng vào hôm nay (09/01) ».

Khoảng 51% người dân Mỹ cho rằng tổng thống Mỹ là người chịu trách nhiệm về tình trạng « shutdown ». Kết quả thăm dò này được Reuters/Ipsos công bố ngày 08/01 đã tăng thêm 4 điểm so với cuộc điều tra từ ngày 21-25/12/18.

Về phát biểu hôm 04/01 của ông Donald Trump khẳng định rằng một vài cựu tổng thống Mỹ có cùng quan điểm với ông về việc xây bức tường ở biên giới với Mêhicô, cả bốn cựu tổng thống Mỹ còn sống đều phủ nhận thông tin trên.

Trí thông minh nhân tạo: Châu Âu tranh đua không cân sức với Mỹ-Trung.

Trí thông minh nhân tạo: Châu Âu tranh đua không cân sức với Mỹ-Trung

Trí thông minh nhân tạo - công nghệ của thế kỷ XXI© Vie publique.fr

Báo kinh tế Les Echos ngày 16/10/2018 cho biết, hiện giờ tại 28 nước Liên Hiệp Châu Âu, Thụy Sĩ và Na Uy, có tổng cộng 2.261 công ty khởi nghiệp, 393 phòng nghiên cứu và 3.801 mạng xã hội và sự kiện (triển lãm, hội thảo) liên quan đến trí thông minh nhân tạo. Đó là kết quả nghiên cứu mà công ty tư vấn chiến lược Roland Berger thực hiện cho France Digitale, hiệp hội các doanh nhân và nhà đầu tư Pháp trong lĩnh vực công nghệ số, và được công bố tại hội thảo FranceisAI 17-18/10/2018.

Tuy nhiên, có một điều không thể phủ nhận là Liên Hiệp Châu Âu vẫn đi sau Mỹ và Trung Quốc về phát triển trí thông minh nhân tạo, công nghệ của thế kỷ XXI.

ý thức được về thách thức đang chờ đón trong việc cạnh tranh về trí thông minh nhân tạo với hai siêu cường Hoa Kỳ và Trung Quốc, nên hồi cuối năm 2018, Ủy Ban Châu Âu đã tổ chức một cuộc họp tập hợp 52 chuyên gia cao cấp, gồm các nhà nghiên cứu, đại diện các nghiệp đoàn, doanh nghiệp … nhằm lên một kế hoạch hành động chung cho toàn Liên Hiệp, đặc biệt là về trao đổi dữ liệu và đầu tư trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo. Kế hoạch sẽ chính thức được công bố vào mùa xuân 2019. Ủy Ban Châu Âu cũng đã hứa đầu tư 2 tỉ euro cho công nghệ trí thông minh nhân tạo để ứng dụng vào nhiều lĩnh vực như chế tạo sản phẩm, chăm sóc sức khỏe, phát triển nông nghiệp, phân tích dữ liệu cho chính phủ, sản xuất vũ khí …

Trên kênh truyền hình France 24, ngày 17/12/2018, khi được hỏi tại sao Liên Hiệp Châu Âu lại thua kém Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo, bà Mady Delvaux, dân biểu châu Âu, thuộc đảng Xã Hội và Dân Chủ, Luxembourg, trả lời :

« Tôi nghĩ một phần là do chúng ta có ít phương tiện tài chính hơn, bởi vì trong những năm gần đây, dẫu sao thì chúng ta cũng bị hạn chế về ngân sách và không chú ý đến đầu tư. Cũng phải thấy là ở Mỹ, có rất nhiều doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào trí thông minh nhân tạo.

Và Trung Quốc thì nhận thấy là Hoa Kỳ đã vượt trước họ, thêm vào đó Trung Quốc thực sự cũng có nhiều phương tiện để gây ảnh hưởng, tôi muốn nhấn mạnh là họ không chỉ có tiền, mà Trung Quốc còn có khả năng, nguồn nhân lực. Để phát triển trí thông minh nhân tạo, cần có rất nhiều trí thông minh của con người thì mới làm được. Và tất nhiên là Trung Quốc có tiềm lực về các nhà nghiên cứu, các nhân tài. Ở châu Âu, chúng ta cũng đang hướng tới điều đó, nếu chúng ta giữ được những người trẻ tuổi và người tài ở lại châu Âu. »

Quả thực, số tiền đầu tư của châu Âu « không ăn thua » so với mức đầu tư của Mỹ và Trung Quốc. Hoa Kỳ hiện đã có GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon và Microsoft), Trung Quốc cũng có BATX (Baidu, Alibaba, Tencent, Xiomi). Mỗi năm, Trung Quốc đầu tư 5-7 tỉ đô la để kích thích phát triển trí thông minh nhân tạo « made in China ». Còn tại Mỹ, không chỉ chính phủ mà giới tư nhân cũng đầu tư rất nhiều vào trí thông minh nhân tạo. Chẳng hạn, Google chi 15 tỉ đô la/năm cho nghiên cứu và phát triển, chỉ tính riêng ở Mỹ. Ngoài ra, Mỹ rất giỏi về marketing, đứng đầu thế giới về triển khai hệ thống « nhập khẩu nhân tài », cho phép Hoa Kỳ thu hút những người giỏi nhất.

Cản lực từ quy chế bảo vệ dữ liệu cá nhân RGPD ?

Trí thông minh nhân tạo không thể tách rời Big Data - dữ liệu lớn có được nhờ thu thập một khối lượng khổng lồ thông tin cá nhân người sử dụng internet. Trong khi đó, Liên Hiệp Châu Âu lại rất chú trọng đến việc bảo mật thông tin cá nhân của công dân. Để bảo vệ cư dân mạng Liên Hiệp trước mối nguy bị lạm dụng, đánh cắp thông tin, sau 4 năm thương lượng với từng thành viên, Hội Đồng Châu Âu đã thông qua Quy chế bảo vệ dữ liệu cá nhân(RGPD) vào ngày 08/04/2016.

Theo quy chế RGPD, nhà cung cấp dịch vụ trên internet chỉ được thu thập thông tin cá nhân của người dùng sau khi có được câu trả lời đồng ý rõ ràng của họ. Người dùng internet ở Liên Hiệp cũng sẽ phải được thông báo rành mạch, dễ hiểu về việc các công ty có ý định sử dụng thông tin cá nhân họ như thế nào, vì mục đích gì. Ngoài ra, các công cụ tìm kiếm phải tôn trọng « quyền được lãng quên » : các kết quả tìm kiếm thông tin cá nhân của một người phải được dỡ bỏ khi họ yêu cầu. Người dùng internet cũng có quyền « thu hồi » thông tin mà họ đã cung cấp cho các nhà mạng hoặc lấy lại dữ liệu để cung cấp cho một nhà cung cấp dịch vụ khác. Quy chế RGPD chính thức được áp dụng ở châu Âu từ ngày 25/05/2018.

Vì RGPD có rất nhiều quy định cụ thể, khá chặt chẽ nên bà Eline Chivot, nhà phân tích thuộc Trung Tâm Sáng Kiến Dữ Liệu, cho rằng quy chế bảo vệ dữ liệu cá nhân của Liên Hiệp đang « thọc gậy bánh xe », « ngáng trở » Châu Âu phát triển trí thông minh nhân tạo. Nhà phân tích Eline Chivot giải thích : « Chẳng hạn nếu chúng ta nhìn vào cách thực hiện tiến trình quyết định tự động hóa, chúng ta nhận thấy là rất khó để các nhà lập trình tuân thủ những yêu cầu, sự bắt buộc mà quy chế RGPD đã đặt ra. (…) Và vì quy chế RGPD đề xuất là phải cắt nghĩa, giải thích cho người sử dụng, phải đảm bảo tính minh bạch, nên rất khó để các nhà lập trình tuân thủ quy chế, vì thế họ dễ bị phạt. »

Quá muộn để Châu Âu cạnh tranh với Mỹ - Trung ?

Trả lời cho câu hỏi liệu có phải là quá muộn để Châu Âu cạnh tranh về trí thông minh nhân tạo với Mỹ và Trung Quốc, nhà toán học Villani, dân biểu thuộc đảng Nước Pháp Tiến Bước, tác giả một báo cáo 240 trang cho chính phủ Pháp về về trí thông minh nhân tạo, khẳng định « châu Âu không bị muộn về kỹ thuật so với GAFA ». Điều nguy hiểm nhất lớn nhất trên quy mô châu Âu là không đổi hướng phát triển trí thông minh nhân tạo, và không thấy là các sản phẩm của châu Âu bị giảm giá trị so với sản phẩm trí thông minh nhân tạo ở các châu lục khác.

Còn ôngGuillaume Champeau, Giám đốc phụ trách pháp lý và đạo đức của Qwant - công cụ tìm kiếm của châu Âu - phát biểu : « Tôi nghĩ rằng không được nghĩ quá tiêu cực hoặc bi quan về hiện trạng lĩnh vực trí thông minh nhân tạo ở châu Âu. Chúng ta vẫn có những trường mà hầu hết những người giỏi nhất thế giới về trí thông minh nhân tạo đều được đào tạo từ đó. Ngoài ra, nhóm các công ty mà người ta gọi là GAFA của Mỹ, tức là các tập đoàn hàng đầu của Hoa Kỳ, cũng đến tìm kiếm các tài năng ở châu Âu, thậm chí các doanh nghiệp này còn đặt các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại châu Âu.

Trái lại, đúng là chúng ta có một vấn đề : các doanh nghiệp muốn phát triển ở châu Âu có mối lo lâu dài về tài chính, họ cũng không thể thu hút các nhân tài. Hoạt động huy động vốn ở châu Âu có những nét riêng, các doanh nghiệp châu Âu cũng không dám mạo hiểm như các doanh nghiệp ở nơi khác ».

Châu Âu chỉ là thuộc địa công nghệ số ?

Quả thực, hồi đầu năm 2018, Google và Samsung đã thành lập các trung tâm nghiên cứu về trí thông minh nhân tạo tại Paris. Cũng khẳng định là châu Âu có các trường đào tạo toán học và tin học tốt nhất thế giới, cung cấp nhiều nhân lực cao cấp cho các tập đoàn đa quốc gia, nhưng bà Nozha Boujemaa, giám đốc nghiên cứu của Viện nghiên cứu quốc gia về tin học và tự động (Inria), giám đốc Viện Khoa Học dữ liệu, trí thông minh và xã hội, lưu ý trên báo Le Monde, ngày 08/11/2018, là châu Âu hiện nay chỉ là « một thuộc địa công nghệ số của các tập đoàn GAFAM ». Chừng nào không có được các công cụ riêng để thu thập dữ liệu, châu Âu vẫn không thể vươn lên đi đầu trong lĩnh vực công nghệ của thế kỷ XXI.

Ngoài ra, chỉ toán học và tin học thì không đủ, châu Âu còn thiếu hiệu quả về mô hinh kinh doanh trí thông minh nhân tạo. Nhiều công ty khởi nghiệp châu Âu đã gặt hái được nhiều thành công như DeepMind, Aldebaran, ARM … cuối cùng đều bị các tập đoàn đa quốc gia mua lại. Vấn đề của Châu Âu không phải là tạo ra các « con gà đẻ trứng vàng » mà là giữ được chúng cho Liên Hiệp. Riêng tại Pháp, nhà toán học Cédric Villani cũng nhấn mạnh tới « công cuộc khai thác thuộc địa công nghệ thông tin » của Google, Facebook. Hai tập đoàn này tới Pháp, mang đi những người tài giỏi nhất của Pháp, nhưng lại chẳng mang lại cho nước Pháp điều gì.

Một điểm khác, theo báo cáo của tổ chức tư vấn chiến lược Roland Berger, ở cả 30 nước ở châu Âu mà tổ chức này tìm hiểu, trí thông minh nhân tạo thường được ứng dụng trong một số lĩnh vực như công nghệ, truyền thông và văn hóa, tài chính và chăm sóc sức khỏe. Đối với tổ chức Roland Berger, sự thuần nhất này cũng góp phần kìm hãm sự phát triển của châu Âu trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo.

Roland Berger khuyến cáo mỗi nước cần chuyên sâu về những mảng thuộc thế mạnh và ưu tiên phát triển của mình trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo. Đồng thời kết hợp với các nước có cùng mối quan tâm để tạo thành những nhóm trong khu vực, điều đó sẽ cho phép tăng tính đa dạng và cải thiện trình độ, nâng cao tính cạnh tranh của châu Âu trên đấu trường thế giới về trí thông minh nhân tạo, nhất là trước hai siêu cường Mỹ - Trung.

Tin tặc 20 tuổi đứng sau vụ đánh cắp dữ liệu chính trị gia Đức.

mediaẢnh minh họa.Reuters

Thủ tướng Angela Merkel cùng hàng trăm chính trị gia Đức là nạn nhân của một vụ tấn công tin học có quy mô lớn. Dữ liệu cá nhân của họ bị phát tán trên mạng trong suốt tháng 12/2018. Vụ việc chỉ được công bố ngày 04/01/2019 và gây chấn động tại Đức. Phát biểu với báo chí hôm 08/01 về vụ tấn công, chính quyền Đức cho biết thủ phạm đã bị bắt giam.

Thông tín viên RFI Pascal Thibaut tường trình từ Berlin :

« Lý do được thanh niên 20 tuổi cung cấp hiện nay là « vì bực mình ». Thủ phạm vẫn sống ở nhà bố mẹ và dành thời gian rảnh rỗi để đánh cắp dữ liệu mật của khoảng vài trăm người, từ chính trị gia đến cả nhà báo. Suốt tháng 12/2018, những thông tin này được đăng trên hai tài khoản Twitter.

Nhiều tài khoản cá nhân bị đánh cắp và những thông tin được cho là nhạy cảm về mặt chính trị lại không bị liên quan, dù thủ tướng Angela Merkel cũng là nạn nhân. Những thông tin bị đánh cắp là danh bạ liên lạc, địa chỉ và các cuộc trao đổi trên internet.

Thủ phạm vụ tấn công tin học quy mô lớn đã bị bắt vào Chủ Nhật 06/01 và đã nhận tội. Thanh niên này cho biết nhắm vào những người làm anh ta bực mình nhưng không nêu chi tiết. Hiện tại, các nhà điều tra không có bất cứ dấu vết nào để kết luận đây là vụ tin tặc mang động cơ chính trị. Thanh niên trẻ khẳng định hành động một mình và đã được thả vì chính quyền không lo thủ phạm bỏ trốn.

Ngoài thắc mắc về động cơ của thủ phạm vụ tấn công, nhiều câu hỏi khác cũng được đặt ra. Làm thế nào mà một thanh niên 20 tuổi, không phải là một chuyên gia tin học, lại có thể phát tán chừng đó dữ liệu trong nhiều tuần lễ ?

Phát biểu hôm 08/01, bộ trưởng Nội Vụ Horst Seehofer đã hoan nghênh tốc độ cuộc điều tra, đồng thời thừa nhận đã không thể hoàn toàn bảo đảm được tính bảo mật trên mạng internet ».

Ngân hàng Thế giới trống chỗ lãnh đạo, cơ hội cho chính quyền Trump ?

media
Chủ tịch World Bank, ông Jim Yong Kim phát biểu trong lễ khai mạc Hội chợ Xuất nhập khẩu Trung Quốc (CIIE) lần thứ nhất tại Thượng Hải ngày 05/11/2018.REUTERS/Aly Song/Pool/File Photo

Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Jim Yong Kim bất ngờ thông báo từ chức hôm 07/01/2019, ba năm trước khi hết nhiệm kỳ. Nếu như việc tiến cử người kế nhiệm ông Kim gần như mặc định dành cho người Mỹ, giới quan sát cho rằng đây là cơ hội cho chính quyền Trump chiếm lĩnh mặt trận ở định chế quản lý nguồn vốn quốc tế, tạo lợi thế trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.

Hiện chưa rõ lý do ông Jim Yong Kim quyết định từ chức, song theo một số nguồn thạo tin thì nguyên do có thể phần lớn là bất đồng giữa người đứng đầu World Bank với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, liên quan đến các khoản cho vay dành cho Trung Quốc. Là nước góp vốn nhiều nhất trong Ngân hàng Thế giới, Mỹ từng tuyên bố chỉ đồng ý tăng vốn cho World Bank nếu ngân hàng này giảm các khoản vay cho Trung Quốc.

Hồi cuối năm 2017, Nhà Trắng đã từng chỉ trích gay gắt World Bank khi ông Kim đấu tranh đòi tăng vốn cho định chế, để có thể đáp ứng nhu cầu phát triển. Đơn giản vì Bộ Tài Chính Mỹ khi đó không muốn nguồn vốn của định chế tài chính này được dùng để hỗ trợ cho kinh tế Trung Quốc. Giới chức Mỹ đã gây áp lực để WB cho Trung Quốc vay ít hơn. Dư nợ cho Trung Quốc vay đã giảm 30% trong năm 2018 xuống còn 1,8 tỉ USD.

Việc ông Kim từ chức mở ra cơ hội để chính quyền Mỹ tìm một nhân vật đứng đầu có quan điểm « hiếu chiến », mở ra « mặt trận » mới cho cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, theo nhận định của Reuters. Từ khi phát động cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, Nhà Trắng đã tìm nhiều phương sách tạo áp lực tối đa với Bắc Kinh, thông báo nâng mức thuế với hàng trăm tỉ hàng hóa Trung Quốc, liên tục tung ra các cuộc điều tra các vụ việc đánh cắp sở hữu trí tuệ hay gián điệp thương mại liên quan đến người Trung Quốc.

Đã thành thông lệ từ lâu nay, Hoa Kỳ vẫn luôn được quyền ưu tiên chọn một người Mỹ để lãnh đạo Ngân hàng Thế giới, Châu Âu thì được đặc quyền bổ nhiệm một người của họ cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Quy tắc bất thành văn « độc quyền » nắm hai định chế tài chính lớn nhất thế giới này vốn bị nhiều chỉ trích từ nhiều nước khác, và các tổ chức phi chính phủ.

Chọn người lãnh đạo World Bank lúc này là một cơ hội nhưng cũng không phải là việc dễ dàng cho Washington, nhất là khi uy tín quốc tế của tổng thống Trump đang rất thấp. « Nếu đưa ra một ứng cử viến không đủ tiêu chuẩn hoặc có quan điểm thù nghịch với WB thì Mỹ có thể mất đi đặc quyền và có nguy cơ gây ra chống đối từ các đại diện những nước khác », chuyên gia Scott Morris, một cựu quan chức của Bộ Tài Chính Mỹ từng làm việc tại WB nhận định. Dù Mỹ có quyền chỉ định, nhưng ứng viên đó vẫn phải qua biểu quyết của các thành viên là đại diện của nhiều quốc gia, khu vực.

Ông Jim Yong Kim, 59 tuổi, là người Mỹ gốc Hàn Quốc được tổng thống Barack Obama chỉ định làm lãnh đạo WB năm 2012, sẽ chính thức rời định chế từ ngày mùng 1 tháng Hai tới. Quyền lãnh đạo Ngân hàng Thế giới tạm thời sẽ do bà tổng giám đốc Kistalina Georgieva, người Bulgari đảm nhiệm, theo thông báo của World Bank.

Phát ngôn viên bộ Tài Chính Mỹ đã nhanh chóng lên tiếng đánh giá cao sự phục vụ của ông Jim Yong Kim, và cho biết bộ trưởng Steven Mnuchin đang khẩn trương làm việc để chỉ định một lãnh đạo mới. Song có một thực tế rõ ràng là chính quyền Trump không ưa gì Ngân hàng Thế giới, và nhất là viện trợ phát triển không còn là vấn đề ưu tiên của vị tổng thống tỉ phú được bầu lên cùng khẩu hiệu « Nước Mỹ trước tiên ».

Hiện tại, Hoa Kỳ không có cả đại diện trong hội đồng quản trị của Ngân hàng Thế giới và cũng chưa đưa ra dấu hiệu nào về người kế nhiệm ông Kim. Chuyên gia Scott Morris nhận định vị trí này hiện không quan trọng đối với Nhà Trắng bằng việc lấp vào những chiếc ghế trống của một loạt quan chức chính quyền vừa bỏ đi. Nhưng ông Morris nhấn mạnh, ông Trump sẽ có thể thấy trong việc bổ nhiệm lãnh đạo WB cơ hội chứng tỏ quyền lực, và cách làm của ông sẽ còn gây bất ngờ.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(Yonhap) - Nhóm nhạc Hàn Quốc BTS đứng thứ hai trên thị trường đĩa nhạc Mỹ. Theo báo cáo được đăng ngày 08/01/2019 trên trang BuzzAngle về « mức tiêu thụ của ngành công nghiệp âm nhạc Hoa Kỳ » năm 2018, nhóm BTS (Bangtan Boys) bán được 603.307 album, đứng sau ca sĩ nhạc Rap người Mỹ Eminem với 755.027 đĩa. Năm 2018, ban nhạc nổi tiếng Hàn Quốc đã ra hai album Love Yourself : TearLove Yourself : Answer đều đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200.

(RFI) - Nhật Bản : Tòa án ở Tokyo bác đơn xin tại ngoại của Carlos Ghosn. Thời hạn theo lệnh bắt gần đây nhất sẽ hết hiệu lực ngày 11/01/2019 nhưng có nhiều khả năng tòa án sẽ đưa ra những cáo buộc mới để tiếp tục tạm giam chủ tịch tập đoàn xe hơi Pháp Renault, bị bắt từ ngày 19/11/2018. Trong buổi trình diện trước tòa lần đầu tiên sáng 08/01/2019, ông Motonari Otsuru, vị luật sư nổi tiếng tại Nhật, giải thích rằng thân chủ của ông bị oan và quyết định kéo dài thời hạn tạm giam là không có căn cứ.

(CBC) - Quan chức Canada gặp công dân Michael Spavor, bị bắt tại Trung Quốc. Chuyến thăm ngày 08/01/2018 của một số quan chức lãnh sự Canada là chuyến thăm lãnh sự thứ hai kể từ khi ông Michael Spavor bị bắt vào tháng 12/2018 vì bị cáo buộc có quan hệ với Bắc Triều Tiên. Nội dung chuyến thăm không được tiết lộ để đảm bảo quyền riêng tư.

(AP) - Trung Quốc cho phép 2.000 công dân gốc Kazakhstan bỏ quốc tịch và rời khỏi Tân Cương. Bộ phận báo chí của bộ Ngoại Giao Kazakhstan đã khẳng định với hãng tin AP thông tin này hôm 09/01/2019. Quyết định trên được cho là một dấu hiệu cho thấy chính quyền Bắc Kinh có thể đã cảm nhận được phản ứng ngày càng mạnh mẽ từ cộng động quốc tế về chính sách đàn áp người Hồi Giáo ở vùng Tân Cương. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc chưa đưa ra bình luận.

(Reuters) - Miến Điện : Liên Hiệp Quốc lo ngại về chiến sự tại bang Rakhine. Lãnh đạo cơ quan Liên Hiệp Quốc tại Miến Điện ngày 09/01/2018 đã tỏ ý quan ngại về tình hình giao tranh giữa quân đội và phiến quân thuộc lực lượng Quân đội Arakan, đã khiến cho khoảng 4.500 người phải di tản kể từ đầu tháng 12. Lãnh đạo chính phủ Miến Điện Aung San Suu Kyi hôm thứ Hai đã kêu gọi Quân đội Miến Điện "nghiền nát" phiến quân. Bà đã ra lệnh như trên nhân một cuộc họp hiếm hoi với giới chỉ huy quân đội về các cuộc tấn công của quân nổi dậy nhắm vào cảnh sát trong khu vực.

(AFP) - Thủ đô Hy Lạp bị tuyết phủ trắng trong một đợt lạnh hiếm hoi. Hôm qua, 08/01/2019, tuyết rơi dữ dội bất ngờ xuống Athens đã gây nên tình trạng ùn tắc giao thông, buộc chính quyền phải đóng cửa nhiều trường học, tòa án, trong lúc nhiều cơ sở công cộng chỉ duy trì hoạt động tối thiểu. Nhiệt độ trên toàn quốc Hy Lạp cũng đạt mức thấp kỷ lục. Nhiều tuyến đường cao tốc, đường sắt và xe buýt đã bị gián đoạn.

(AFP) - Úc : Bưu kiện khả nghi được gửi tới một loạt lãnh sự quán. Cảnh sát Úc đang điều tra về vụ nhiều bưu kiện khả nghi được gởi tới các lãnh sự quán Mỹ, Anh, Italy, Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc ở thành phố Melbourne vào hôm nay, 09/01/2019. Báo động về bưu phẩm đáng ngờ cũng được đưa ra tại các lãnh sự quán Pháp, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Hy Lạp, Ai Cập và Nhật Bản.

Đàm phán kinh tế : Bắc Kinh dùng lá bài Kim Jong Un gây áp lực với Mỹ.

media
Chiếc xe được cho là chở lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trên đường phố Bắc Kinh, ngày 09/01/2019.REUTERS/Florence Lo

Lợi tức cổ phần của CAC40 – nhóm 40 tập đoàn kinh tế lớn nhất nước Pháp – năm 2018 tăng kỷ lục, thủ tướng Pháp muốn ra luật mới để ngăn chặn tốt hơn nạn đập phá bên lề biểu tình và những ẩn số trong cuộc Tranh luận lớn toàn quốc, do tổng thống Pháp quyết định, để đáp ứng đòi hỏi của phong trào Áo Vàng, là một số chủ đề trang nhất các báo Pháp ngày 09/01/2019. Về thời sự quốc tế, chuyến đi « bất ngờ » của lãnh đạo Bắc Triều Tiên đến Bắc Kinh là một chủ đề trọng tâm.

Le Monde có bài phân tích đáng chú ý mang tựa đề « Kim Jong Un một lần nữa đến Bắc Kinh để chuẩn bị cho thượng đỉnh thứ hai với Trump ». Chuyến công du Trung Quốc lần thứ tư trong vòng chưa đầy một năm của lãnh đạo Bắc Triều Tiên bất ngờ vì nhiều lý do. Theo thông lệ, hiếm có một lãnh đạo Bắc Triều Tiên nào lại xuất ngoại vào dịp đầu năm mới.

Nhưng bất ngờ có thể được lý giải dưới nhiều góc độ khác. Đó là chuyến đi này đã được dàn xếp để rơi đúng vào ngày đoàn đàm phán Hoa Kỳ đến Trung Quốc để thương lượng về các giải pháp nhằm chấm dứt cuộc chiến thuế quan kéo dài từ nửa năm nay.

Sự trùng hợp này có phải là ngẫu nhiên hay không ? Theo Le Monde, cho dù các lãnh đạo Trung Quốc cố gắng khẳng định rõ là không hề có liên hệ nào giữa hai hồ sơ này, chuyến công du của ông Kim Jong Un – dự kiến kéo dài 4 ngày theo hãng tin Bắc Triều Tiên KCNA - rõ ràng đã phủ bóng lên cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung. Việc lãnh đạo Bắc Triều Tiên tới Trung Quốc lần thứ tư vào thời điểm khác thường này « cho phép Bắc Kinh nhắc lại với Hoa Kỳ là ông Donald Trump khó lòng bỏ qua vai trò của Trung Quốc trong hồ sơ Bắc Triều Tiên ».

Thêm một yếu tố biểu tượng mang lại thế mạnh cho Bắc Kinh, đó là dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 35 (8/1) của lãnh đạo Bắc Triều Tiên trùng khớp với thời gian chuyến công du Trung Quốc. Điều này cho phép khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa hai chế độ Trung – Triều.

Trong những ngày gần đây, Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên đang ráo riết chuẩn bị cho một thượng đỉnh lần thứ hai Trump-Kim, nhằm thúc đẩy thỏa thuận phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên (báo chí Hàn Quốc cho biết một số cuộc gặp diễn ra tại Hà Nội). Tuy nhiên, quan hệ giữa Washington và Bình Nhưỡng rất căng thẳng, bởi lập trường của hai bên hết sức cách biệt. Phía Mỹ đòi hỏi Bắc Triều Tiên phải giải trừ hạt nhân trước rồi mới gỡ bỏ trừng phạt. Bắc Triều Tiên đòi hỏi ngược lại.

Kim dùng Bắc Kinh chống lại Washington

Vẫn về chuyến đi của Kim Jong Un đến Trung Quốc, Le Figaro có bài nhận định : « Kim dùng Bắc Kinh chống lại Washington ». Le Figaro dẫn lời của nhà chính trị học Thành Hiểu Hà (Cheng Xiaohe), đại học Nhân Dân ở Bắc Kinh, theo đó Bình Nhưỡng cần đến sự ủng hộ của Trung Quốc để một khi Bắc Triều Tiên có nhân nhượng, thì Bắc Kinh gây áp lực để Washington cũng phải làm tương tự. Còn chuyên gia Mỹ Harry Kazianis, Center for the National Interst, thì nhấn mạnh là trong lúc đàm phán Hoa Kỳ-Bắc Triều Tiên đang trong ngõ cụt, thì việc Bình Nhưỡng đe dọa xích gần lại với Trung Quốc có thể khiến Mỹ lo ngại.

Le Figaro cũng nhấn mạnh đến khả năng Trung Quốc dùng chuyến công du của Kim Jong Un để gây áp lực với Mỹ « một cách gián tiếp ». Theo ông Thành Hiểu Hà, trong bối cảnh kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại, đặc biệt do cuộc chiến tăng thuế của Mỹ, chuyến công du của Kim Jong Un rõ ràng mang lại lợi thế cho Bắc Kinh.

Về phần mình, Les Echos đưa ra một góc nhìn khác, qua bài phỏng vấn nhà nghiên cứu Trung Quốc Triệu Thông (Zhao Tong), Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh, với tựa đề « Bắc Triều Tiên tìm cách tranh thủ thế đối đầu gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ». Với chuyến công du này, lãnh đạo Bắc Triều Tiên muốn chứng tỏ mối quan hệ đặc biệt với Trung Quốc, và nhờ đó mà Bình Nhưỡng hy vọng đạt được các kết quả có lợi trong những thương thuyết sắp tới với Mỹ. Tuy nhiên, theo Les Echos, việc lãnh đạo Bình Nhưỡng đến Bắc Kinh vào dịp này, lần thứ tư trong chưa đầy một năm, cho thấy chế độ Kim Jong Un « hết sức phụ thuộc vào đồng minh trụ cột này ».

Mỹ bỏ kế hoạch rút quân sớm, nhưng Trump lên án báo chí « bịa đặt »

Mỹ từ bỏ kế hoạch rút quân nhanh chóng là một chủ đề thời sự lớn khác được các báo quan tâm. Le Monde mô tả kỹ phản ứng một lần nữa gây bất ngờ của tổng thống Mỹ. Hôm 07/01, trên Twitter, ông Donald Trump lên án tờ New York Times đã « cố tình bịa ra một câu chuyện không chính xác về những ý định của tôi liên quan đến Syria ». Tổng thống Mỹ bảo đảm là tuyên bố mới được đưa ra « không khác gì với các tuyên bố trước đó », cụ thể là quân đội Mỹ tại Syria sẽ rút quân với một tốc độ phù hợp, trong lúc vẫn tiếp tục chiến đấu chống lại quân thánh chiến.

Le Monde dẫn lại các phát biểu của tổng thống Mỹ hôm 19/12/2018, việc lực lượng Mỹ ở Syria sẽ rút ngay, trở về nhà ngay, để cho thấy lập trường của ông Donald Trump thực ra đã thay đổi hoàn toàn. Le Monde cũng điểm lại những phản ứng dữ dội từ mọi phía, từ các đồng minh của Hoa Kỳ cũng như trong nội bộ chính quyền Mỹ, kể cả phe ủng hộ tổng thống, sau tuyên bố rút quân ngay tức khắc trước kỳ Noel. Đây là các áp lực đã buộc tổng thống Mỹ thay đổi lập trường.

Cuộc họp của cố vấn Mỹ với tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ bị hủy phút chót

Cũng về hồ sơ Syria, Le Figaro chú ý đến chuyến công du của cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton đến Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tìm một thỏa hiệp trong vấn đề người Kurdistan ở miền bắc Syria, lực lượng được coi là đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống Daech. Bài « Cuộc đọ sức Mỹ - Thổ về Syria » cho thấy quan hệ hai bên đang hết sức căng thẳng. Ông John Bolton tới Ankara vào tối thứ Hai, 7/1, nhưng cuộc gặp giữa cố vấn an ninh quốc gia Mỹ và tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã bị hủy bỏ vào phút chót. Theo một nhật báo thân chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, thì lý do là lịch trình của tổng thống không cho phép.

Trước khi đến Thổ Nhĩ Kỳ, trong chặng dừng chân tại Israel, cố vấn John Bolton khẳng định 2.000 quân Mỹ ở vùng đông bắc Syria sẽ chỉ rút đi chừng nào mà Ankara bảo đảm an toàn cho lực lượng vũ trang YPG người Kurdistan. Ngay lập tức, phía Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ đòi hỏi của phía Mỹ, tái khẳng định quan điểm coi YPG là tổ chức khủng bố. Lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ là YPG phải bị loại trừ, để một vùng tự trị của người Kurdistan giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ không có cơ hội ra đời.

Người Kurdistan muốn Nga giúp

Về vấn đề người Kurdistan ở đông bắc Syria, Le Figaro có bài « Lực lượng Kurdistan quay sang Nga tìm kiếm hậu thuẫn », cho biết hiện tại một phái đoàn Kurdistan đang có mặt tại Matxcơva. Trước áp lực xâm lăng Thổ Nhĩ Kỳ, người Kurdistan hiện nay nghiêng về phía chấp nhập quân đội Damas trở lại kiểm soát khu vực Kurdistan, và tìm kiếm một mức độ tự trị đáng kể trong khuôn khổ Nhà nước Syria độc lập, một khi chiến tranh kết thúc. Để đạt được mục tiêu này, người Kurdistan phải có được sự ủng hộ của nước Nga, đồng minh chủ chốt của chính quyền Syria.

Pháp : Cuộc Tranh luận nhiều ẩn số

Thời sự nước Pháp với cuộc Tranh luận lớn toàn quốc, dự kiến khởi sự ngày 15/01/2019, là một chủ đề lớn khác. Cuộc tranh luận để đáp ứng các đòi hỏi của phong trào Áo Vàng là tựa trang nhất của nhật báo thiên hữu Le Figaro, với tựa đề « Tranh luận lớn : Những ẩn số của một cuộc thương thảo chưa từng có ». Theo Le Figaro, trong cuộc họp hôm nay, chính phủ sẽ phải xác định rõ các khuôn khổ của cuộc Tranh luận, về mặt thời gian, cũng như về mặt nội dung, về mục đích và thành phần tham gia. Để tránh các hiểu lầm, tổng thống Macron sẽ gửi thư đến người Pháp ít hôm trước ngày khai mạc.

Tuy nhiên, theo Le Figaro, cho dù chưa biết cuộc Tranh luận lớn này sẽ đi đến đâu, nhưng có một điều chắc chắn mà chính phủ Pháp muốn tránh là không thể để cuộc Tranh luận này là nơi bày tỏ quan điểm của « những người thất vọng với nguyên tắc phổ thông đầu phiếu », cũng có nghĩa là những người chống lại chính phủ hợp pháp hiện nay, như lời người phát ngôn chính phủ Benjamin Griveaux.

Le Figaro cũng có bài xã luận mang tựa đề « Dễ bắt lửa », nhấn mạnh đến nguy cơ cuộc Tranh luận có thể làm trầm trọng thêm những rạn nứt trong xã hội Pháp hiện tại.

Tranh luận : « Hồi I » cho nền Cộng Hòa thứ 6

Cũng về cuộc tranh luận lớn toàn quốc, nhật báo thiên tả Libération có bài phỏng vấn thị trưởng thành phố Grenoble, Eric Piolle, với tựa đề « Cuộc thảo luận lớn cần phải là Hồi I của một tiến trình xây dựng Hiến pháp mới ». Theo vị thị trưởng theo đảng Xanh này, thì tổng thống Pháp không nên bảo thủ với mô hình chính trị hiện tại, vốn đã tỏ ra « bất lực trước các khủng hoảng xã hội, môi trường, chính trị cũng như về châu Âu », mà cần phải đặt nền móng cho một nền Cộng Hòa thứ 6, để thay thế cho nền Cộng Hòa đệ ngũ hiện nay.

« Áo Vàng » và Tranh luận toàn quốc : Hai cựu vô địch võ thuật gây tai tiếng

Liên quan đến cuộc Tranh luận lớn toàn quốc, theo kế hoạch của tổng thống, và những diễn biến xung quanh phong trào Áo Vàng, báo chí Pháp hôm nay đặc biệt dành nhiều giấy mực cho thông tin về hai nhân vật đặc biệt, đều là cựu vô địch võ thuật.

Người thứ nhất là bà Chantal Jouanno, một nhà vô địch karate, bộ trưởng Thể Thao, được giao nhiệm vụ dẫn dắt cuộc Tranh luận toàn quốc. Nhân vật thứ hai là cựu vô địch quyền Anh Christophe Dettinger, người nổi tiếng sau vụ hành hung hai hiến binh hôm thứ Bảy (05/01) bên lề các cuộc biểu tình của người Áo Vàng tại Paris, ngay trước ống kính truyền thông. Cựu vô địch quyền Anh sau đó đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi trên các mạng xã hội, với hàng chục nghìn euro quyên góp ủng hộ. Theo báo 20 Minutes, cựu vô địch quyền Anh Christophe Dettinger đã nhận lỗi và trình diện cảnh sát, với lời thanh minh là đã có hành động bạo lực vì bức xúc, do thấy cảnh sát thô bạo với người biểu tình.

Le Figaro chế giễu quyết định bổ nhiệm cựu võ sĩ karete làm người dẫn dắt cuộc tranh luận toàn quốc, vốn rất tế nhị nói trên. Một vấn đề khác cũng khiến chính phủ bị phản đối mạnh trong trường hợp này là khoản lương 14.700 euro của nữ bộ trưởng Thể Thao. Trước các chỉ trích đang gia tăng, bà Chantal Jouano đã quyết định không đảm nhiệm cương vị dẫn dắt tranh luận, để tránh tai tiếng cho chính phủ.

Về cựu vô địch quyền Anh Christophe Dettinger hành hung hai hiến binh, Le Figaro cho biết sau chưa đầy 48 giờ, tiền quyên góp ủng hộ đã lên đến gần 120.000 euro (việc quyên tiền đã đình chỉ, sau khi bị nhiều chỉ trích từ chính phủ và các nghiệp đoàn cảnh sát. Ngược lại, các nghiệp đoàn cảnh sát tổ chức quyên tiền ủng hộ hai hiến binh bị hành hung). La Croix dành một bài xã luận mang tựa đề « Cuộc quyên tiền phi lý », lên án hành động khiến các giá trị bị đảo lộn một cách « đáng buồn » này, và lưu ý rằng người ta chỉ quyên tiền để ủng hộ các nạn nhân, chứ không phải một kẻ hành hung.

Xã luận Les Echos « Đấu sĩ quyền Anh, cuộc quyên tiền và ý nghĩa của những điều đó với chúng ta » nhận xét : các hiện tượng này cho thấy « sự lộn tùng phèo » của các giá trị. Tờ báo thốt lên : « Trong hai tháng khủng hoảng vừa qua, nhiều thành lũy (bảo vệ các giá trị) đã bị tan vỡ. Bạo lực ngày càng được coi là chuyện bình thường, và nói một cách chính xác hơn, bạo lực xã hội được coi là lý do để biện minh cho bạo lực thể chất ».

Nền dân chủ vận hành kém, nhưng 80% người Pháp tin vào dân chủ

Le Monde có bài phân tích về cuộc khủng hoảng sâu sắc tại Pháp mang tựa đề : « Sự rạn nứt của nền dân chủ ». Bài viết nêu lên hai nhận định chính. Nhận định thứ nhất là ngày càng có nhiều người Pháp nhận thức là nền dân chủ hiện nay vận hành kém. Viện Cevipof vừa tiến hành một điều tra quan trọng thường niên, được thực hiện hồi tháng 12/2018, mà kết quả chính thức sẽ được công bố ngày 16/12. Một số thông tin sơ bộ từ cuộc điều tra này cho thấy có đến hơn 70% người Pháp đồng ý với quan điểm trên. Thậm chí có đến 85% cho rằng những người có trách nhiệm chính trị ít hoặc không quan tâm đến những người có suy nghĩ khác họ. Chỉ có hơn 28% tin vào tổng thống, 22% vào chính phủ, 23% vào Quốc Hội, và 9% vào các đảng phái chính trị.

Tuy nhiên, nhận định đáng chú ý thứ hai là, cho dù nền dân chủ đang suy yếu, vẫn có đến 80% người Pháp (nhiều hơn 2 điểm so với năm ngoái) tin tưởng là không có bất cứ thể chế nào tốt hơn dân chủ. Bất chấp việc thể chế chính trị hiện tại và các chủ thể của hệ thống này đang bị chỉ trích nặng nề, đại đa số người dân Pháp vẫn đặt niềm tin vào chế độ dân chủ. Theo Le Monde, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người dân là thách thức chủ yếu trong những tháng tới.

Last Updated on Thursday, 10 January 2019 08:49
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation