Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 15/11/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Wednesday, 07 November 2018 08:40

 

Quốc Hội Mỹ cảnh báo « Hoa Kỳ có thể bại trận trước Nga và Trung Quốc ».

 

media
Ảnh tư liệu: Tàu sân bay Mỹ John C. Stennis tham gia cuộc tập trận Malabar 2016. Ảnh 15/06/2016.Reuters

Hoa Kỳ đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia và quân sự. Trong trường hợp phải lâm trận chống Nga và Trung Quốc, nước Mỹ có thể bị thua. Báo cáo do một ủy ban lưỡng đảng thuộc Quốc Hội Mỹ ngày 14/11/2018 đã đưa ra lời cảnh báo này.

Ủy ban Chiến lược Quốc phòng của Quốc Hội Mỹ bao gồm hơn một chục nghị sĩ gồm hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa, chuyên trách xem xét Chiến lược An ninh Quốc gia (NDS) của tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Hoa Kỳ đang bước vào một kỷ nguyên « Cạnh tranh Siêu cường mới » với Nga và Trung Quốc.

Theo các tác giả bản báo cáo, các chiến lược hiện nay đang đi ngược lại với xu thế chung của thời đại. Quân đội Mỹ hiện phải đối mặt với việc cắt giảm ngân sách và giảm bớt các lợi thế quân sự, trong khi mà Nga và Trung Quốc đang gia tăng các nỗ lực nhằm « khống chế thế mạnh của Hoa Kỳ ».

Báo cáo viết : « Thế ưu việt quân sự của Mỹ, một trong những thế mạnh cốt lõi của việc phát huy tầm ảnh hưởng cũng như là bảo đảm an ninh quốc gia, đang bị xói mòn đến một mức độ nguy hiểm ».

Chiến lược NDS của Mỹ quá tập trung vào các chiến dịch chống quân nổi dậy dẫn đến việc lơ là nhiều mặt trận khác như tên lửa phòng thủ, cuộc chiến an ninh mạng và không gian, cũng như là cuộc chiến chống tầu chiến và tầu ngầm.

« Nhiều kỹ năng cần thiết cho việc lập kế hoạch và thực hiện các chiến dịch quân sự chống lại các đối thủ có năng lực như Trung Quốc và Nga chẳng hạn đã bị suy yếu ».

Cách thức vận hành và đưa ra các quyết định chính trị từ hai đảng vì thế mà cũng bị rối loạn, đặc biệt là các biện pháp kiểm soát ngân sách được thực hiện trong năm 2011. Việc hội tụ tất cả những yếu tố này đủ để gây ra « một cuộc khủng hoảng » đe dọa an ninh nước Mỹ.

Báo cáo của Ủy Ban Chiến Lược Quốc Phòng còn chỉ trích Lầu Năm Góc là « quá dựa vào các giả định và phân tích yếu kém », để ngỏ nhiều « câu hỏi quan trọng về việc Hoa Kỳ sẽ phải đối phó như thế nào trước những thách thức của một thế giới ngày càng trở nên nguy hiểm ».

Ủy ban cho rằng trên khắp châu Á và châu Âu, tầm ảnh hưởng của Mỹ đang bị suy giảm và cán cân quân sự rõ ràng đang thay đổi theo hướng bất lợi cho Mỹ, làm gia tăng rủi ro xung đột.

Báo cáo kết luận : « Quân đội Mỹ có nguy cơ hứng chịu thiệt hại về nhân mạng và vật chất lớn chưa từng thấy trong các cuộc xung đột tương lai. Hoa Kỳ phải vất vả chiến đấu để giành thắng lợi, nhưng cũng có thể bị thua trong cuộc chiến chống Trung Quốc hay Nga. Nhất là, Mỹ có nguy cơ bị lấn át nếu như quân đội nước này sẽ phải chiến đấu trong cùng một lúc trên hai hay ba mặt trận ».

AFP nhắc lại, Lầu Năm Góc năm nay đã được cấp một ngân sách hơn 700 tỷ đô la, cao gấp nhiều lần so với mức ngân sách của cả Nga và Trung Quốc gộp lại. Dù vậy, ủy ban quân sự Hạ Viện đánh giá là mức ngân sách này « vẫn chưa đủ » để đáp ứng các mục tiêu do NDS đặt ra. Ủy ban đề nghị tăng thêm từ 3-5% hàng năm cho ngân sách quốc phòng.

Pháp: Tầu sân bay Charles de Gaulle tuần tra Biển Đông-Ấn Độ Dương năm 2019.

media
Tầu sân bay Charles de Gaulle, ngoài khơi thành phố Toulon, miền nam Pháp, sau 18 tháng nâng cấp. Ảnh chụp ngày 08/11/2018.REUTERS/Christophe Simon

« Nhà máy chiến đấu », mệnh danh được đặt cho tầu sân bay Pháp Charles de Gaulle, đã sẵn sàng hoạt động trở lại từ ngày 05/11/2018 sau 18 tháng nâng cấp tại cảng Toulon (miền nam Pháp) với tổng kinh phí lên đến 1,3 tỉ euro.

Tuần tra vì tự do hàng hải tại vùng Ấn Độ Dương là nhiệm vụ đầu tiên ngay vào khoảng đầu tháng 02/2019 của tầu sân bay hạt nhân duy nhất tại châu Âu.

« Việc tầu sân bay Charles de Gaulle chuẩn bị ra khơi với khả năng tác chiến toàn vẹn sẽ mang lại sức bật và tầm quan trọng chính trị cho lực lượng không lực Hải Quân Pháp », theo khẳng định với nhật báo La Provence ngày 19/10/2018 của bộ trưởng Quân Lực Pháp.

Bà Florence Parly nhấn mạnh Pháp « luôn trên tuyến đầu để bảo vệ một quyền vĩnh viễn, đó là tự do hàng hải tại các vùng biển quốc tế. Và mỗi lần, nếu nguyên tắc cơ bản này của luật pháp quốc tế bị vi phạm, như trường hợp đang xảy ra hiện nay tại Biển Đông, chúng tôi sẽ thể hiện quyền tự do hành động và lưu thông của mình trong các vùng biển đó ». Đây là lý do giải thích nhiệm vụ đầu tiên của tầu sân bay Charles de Gaulle là đến vùng Ấn Độ Dương, trong đó có Biển Đông.

Nhiệm vụ đầu tiên : Tuần tra vùng biển chiến lược Ấn Độ Dương

Trang Le Parisien (19/10/2018) nhắc lại Biển Đông là một khu vực chiến lược, nơi trung chuyển của 1/3 thương mại hàng hải thế giới. Vùng biển nửa kín này dài khoảng 3.000 km và rộng 1.000 km với hơn 200 hòn đảo lớn nhỏ và bị nhiều nước trong vùng đòi chủ quyền chồng lấn. Riêng Trung Quốc đòi chủ quyền đối với 80% diện tích Biển Đông.

Để bảo vệ quyền tự do hàng hải trước những yêu sách của Trung Quốc trong vùng biển này, Hải Quân Hoa Kỳ thường xuyên tuần tra trên không và trên biển. Gần đây, căng thẳng với Trung Quốc tăng thêm một bậc sau khi tầu chiến của Trung Quốc cắt ngang mũi khu trục hạm Mỹ USS Decatur khi tuần tra bên trong vùng 12 hải lý quanh các rạn san hô Ga Ven và Gạc Ma ở quần đảo Trường Sa.

Với Paris, Biển Đông và rộng hơn là Ấn Độ Dương, là khu vực mà Pháp cũng có lợi ích. Từ năm 2014, nhiều chuyến tuần tra đã được Hải Quân Pháp tiến hành tại đây. Năm 2016, ông Jean-Yves Le Drian, bộ trưởng Quốc Phòng lúc đó và hiện là ngoại trưởng Pháp, kêu gọi hải quân châu Âu « có mặt thường xuyên, rõ rệt nhất có thể trong các vùng biển ở châu Á ».

Trong chuyến công du Úc vào tháng 04/2018, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trấn an các đồng minh trong vùng trước sự bành trướng của Trung Quốc với lời khẳng định muốn « xây dựng một trục Ấn Độ-Thái Bình Dương » để « buộc tôn trọng quyền tự do lưu thông hàng hải và hàng không ».

Cuối tháng 05/2018, tầu đổ bộ-chỉ huy-chở trực thăng Dixmude của Pháp đã tham gia một chiến dịch có quy mô lớn trong vùng này cùng với ba chiến đấu cơ Rafales, một máy bay vận tải quân sự A400M, một máy bay Airbus A310 và một máy bay tiếp liệu.

Với việc điều tầu sân bay Charles de Gaulle bảo vệ quyền tự do hàng hải ở Ấn Độ Dương, Pháp muốn tiến hành chiến lược ngoại giao quân sự tại vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương để bảo vệ quyền lợi của mình trước những tham vọng của Trung Quốc. Vì Pháp có khoảng 1,5 triệu dân sống trên năm vùng lãnh thổ hải ngoại với vùng đặc quyền kinh tế rộng 9 triệu km vuông tại châu Á-Thái Bình Dương.

Trước khi đưa vào bảo dưỡng và nâng cấp, tầu sân bay Charles de Gaulle được triển khai ba lần, từ tháng 01/2015 đến 09/2016, trong khuôn khổ liên quân quốc tế chống tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo tại Irak và Syria.

Tầu sân bay Charles de Gaulle : « 42.000 tấn trọng lượng ngoại giao »

Chiều 14/11/2018, tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cùng với bộ trưởng Quân Lực Florence Parly, đã lên con tầu 42.000 tấn, nặng gấp 4 lần tháp Eiffel, gặp gỡ các nhân viên Hải Quân Pháp làm việc trên tầu và trải nghiệm ngủ lại một đêm trên « thành phố nổi ».

Charles de Gaulle là tầu sân bay thứ ba của Pháp, sau hai tầu sân bay Clemenceau (1961-1997) và Foch (1963-2000). Theo website của Hải Quân Quốc Gia Pháp, dài 261,5 mét, rộng 64,36 mét, tầu sân bay Charles de Gaulle có thể chứa 40 máy bay, trong đó có 30 chiến đấu cơ Rafales và thủy thủ đoàn khoảng 2.000 người sẵn sàng đối phó với « các tình huống thù nghịch ».

Đi vào hoạt động từ năm 2001, tầu Charles de Gaulle trở thành « một tầu sân bay thế hệ 2.0 » sau 18 tháng nâng cấp tính từ đầu năm 2017, và dự kiến hoạt động đến khoảng năm 2038-2040. Tầu Charles de Gaulle được hiện đại hóa hệ thống điều khiển và chiến đấu, hệ thống cảm biến và radar được điều chỉnh. Hệ thống khai thác thông tin chiến thuật cũng được xem xét lại để « tăng cường khả năng tương tác ».

Quá trình nâng cấp tầu Charles de Gaulle cần đến hơn 4 triệu giờ làm việc, trong đó đã có đến 1,8 triệu giờ chỉ dành riêng cho việc lập đồ án và thiết kế. Trong suốt 18 tháng, hàng ngày có hơn 2.100 người và 160 công ty thầu phụ hoạt động tại công xưởng khổng lồ này.

Trả lời Reuters, thuyền trưởng Christophe Charpentier, chỉ huy lực lượng không quân (Groupe aérien embarqué, Gaé), cho biết đội ngũ nhân viên trên tầu Charles de Gaulle đang « củng cố khả năng tác chiến với các quốc gia khác ». Sau đợt huấn luyện cấp tốc sẽ kết thúc vào cuối tháng 11, tầu sân bay Charles de Gaulle sẽ tiến hành một đợt thử khác với đoàn hộ tống của đội không lực Hải Quân (GAN), trong đó có một chiến hạm phòng không và một chiến hạm chống tầu ngầm. Theo một sĩ quan trên tầu, khi trả lời Reuters, « đây là cơ hội để xem xét lại cách tối ưu hóa lực lượng của chúng tôi đối với các mối đe dọa tương lai, dự đoán các cuộc chiến sau này »,

Ngày 08/11, đô đốc Christophe Prazuck, tham mưu trưởng Hải Quân Quốc Gia Pháp, nhấn mạnh đến thách thức quân sự hóa hàng hải. Vẫn theo vị đô đốc này, đối mặt với « thay đổi sâu sắc về bối cảnh chiến lược hải quân », nhằm nhắc đến những tham vọng bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, tầu sân bay vẫn là « giá trị chiến lược và chính trị » không thể so sánh được. Vì vậy, vị tham mưu trưởng Hải Quân Quốc Gia Pháp hy vọng Pháp sẽ có thêm « khoảng 6 chiếc tầu sân bay ».

Bộ trưởng Quân Lực Pháp thì khẳng định : « Tầu sân bay này là một công cụ kết hợp về mặt ngoại giao và quân sự và đóng một vai trò quan trọng trong bối cảnh thiết lập dự án phòng thủ chung châu Âu ».

Vì vậy, Pháp đang thực hiện một nghiên cứu kéo dài 18 tháng về kế hoạch đóng một tầu sân bay tương lai, thay thế cho chiếc Charles de Gaulle. Tuy nhiên, công việc này sẽ không bắt đầu trước năm 2021 và ngân sách dự trù sẽ từ 5 đến 7 tỉ euro, theo tổng thống Pháp Emmanuel Macron, khi trả lời kênh truyền hình TFI 1 ngày 14/11/2018 từ tầu sân bay Charles de Gaulle.

Mỹ - ASEAN: Phó tổng thống Mike Pence trấn an các lãnh đạo Đông Nam Á.

media
Phó tổng thống Mỹ Mike Pence nói chuyện với cố vấn an ninh John Bolton và bên cạnh là tổng thống Nga Vladimir Putin tại thượng đỉnh Đông Á, Singapore, ngày 15/11/2018.REUTERS/Edgar Su

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Hoa Kỳ đã diễn ra vào sáng 15/11/2018 tại Singapore, nhưng không có sự hiện diện của tổng thống Mỹ Donald Trump. Đại diện cho ông Trump, phó tổng thống Mike Pence đã nhân dịp này trấn an các nước Đông Nam Á về sự can dự của Mỹ trong khu vực, đồng thời gián tiếp cảnh cáo Trung Quốc về hành động « bá quyền và xâm lấn » ở châu Á.

Từ Trung tâm Hội nghi Quốc tế Suntec, Singapore, đặc phái viên Thanh Phương trả lời các câu hỏi của ban Việt ngữ :

Chào Thanh Phương, tổng thống Mỹ Donald Trump không đến dự thượng đỉnh ASEAN lần này, mà cử phó tổng thống Mike Pence thay thế. Vậy thì tại Singapore hôm nay, ông Pence đã nói gì về chính sách của Hoa Kỳ đối với vùng này ?

Nhiệm vụ của phó tổng thống Mike Pence khi thay mặt Donald Trump đến dự thượng đỉnh ASEAN lần này là trấn an các nước Đông Nam Á rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục can dự mạnh mẽ vào châu Á và Washington có một dự án tốt hơn cho vùng này cả về kinh tế lẫn chính trị so với kế hoạch của Trung Quốc. Nói cách khác, tại Singapore, ông Pence phải cụ thể hóa ý tưởng về một vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương « tự do và cởi mở » mà tổng thống Trump đã đưa ra tại thượng đỉnh APEC ở Đà Nẵng vào năm 2017.

Nhưng các nước ASEAN muốn là lời nói của Mỹ phải đi đôi với hành động. Trong khi Trung Quốc đã đổ hàng tỷ đôla vào các dự án cơ sở hạ tầng và các dự án đầu tư khác trong khuôn khổ sáng kiến Một Con đường, Một Vành đai do chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng, thì hiện giờ, những nguồn tài chính mà Hoa Kỳ dành cho các dự án ở châu Á còn hạn chế.

Trong bài phát biểu khai mạc thượng đỉnh ASEAN - Hoa Kỳ hôm nay, phó tổng thống Mike đã lập lại một số điểm đã được nêu trong bài viết của ông trên tờ Washington Post ngày 09/11. Ông nói :

« Sự can dự của Hoa Kỳ vào vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương là vững chắc và lâu dài. Trong tất cả những gì chúng tôi làm ở vùng này, Hoa Kỳ chỉ tìm kiếm sự hợp tác, chứ không hề muốn kiểm soát. Chúng tôi rất tự hào xem ASEAN là đối tác chiến lược của Mỹ. ASEAN có vị trí trung tâm trong dự án của chúng tôi về vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương. Đây là một đối tác chiến lược cần thiết và không thể thay thế được của chúng tôi. Chúng ta có cùng lợi ích và thật sự có chung một nhãn quan.

Cũng như quý vị, chúng tôi muốn xây dựng một vùng Thái Bình Dương mà trong đó mọi quốc gia, dù lớn hay nhỏ, có thể đạt đến thịnh vượng, bảo vệ được chủ quyền, tin tưởng vào những giá trị của chúng ta, cùng nhau phát triển ngày càng mạnh hơn ».

Như một lời cảnh cáo gởi đến Trung Quốc, phó tổng thống Mỹ nhấn mạnh « bá quyền và xâm lấn không có ch trong vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương ». Ông Pence nhắc lại cam kết của Hoa Kỳ về việc bảo đảm tự do lưu thông trên biển và trên không, sát cánh với các nước trong khu vực để bảo vệ quyền tự do hàng hải, đồng thời giúp các nước ASEAN bảo vệ biên giới trên bộ, trên biển và trên mạng.

Về măt kinh tế, phó tổng thống Mike Pence nhắc lại là Hoa Kỳ đã thúc đẩy đầu tư tư nhân vào vào các dự án cơ sở hạ tầng trong khắp khu vực châu Á và sẽ phát triển một mối quan hệ kinh tế và thương mại mới với châu Á, dựa trên những nguyên tắc mà tổng thống Trump đã đề ra : tự do, công bằng và có qua có lại.

Nhân dịp này, ông Mike Pence thông báo một hiệp định mới Đối tác Các thành phố thông minh Hoa Kỳ - ASEAN, nhằm đẩy mạnh đầu tư của Mỹ vào cơ sở hạ tầng công nghệ tin học trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Kết luận bài phát biểu, phó tổng thống Pence nhấn mạnh :

« Dự án của chúng tôi về vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương không loại trừ quốc gia nào. Chúng tôi chỉ yêu cầu là mỗi quốc gia trong khu vực phải đối xử các nước láng giềng với sự tôn trọng chủ quyền của mỗi nước và tôn trọng trật tự dựa trên pháp luật.

Chúng tôi tin tưởng là dự án này sẽ mang lại một tương lai tươi sáng và vô hạn cho vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương. Trong tương lai đó, chúng tôi tin tưởng là Hoa Kỳ và ASEAN có thể làm việc với nhau trên những giá trị chung và lợi ích chung ».

Về phần lãnh đạo các nước ASEAN, họ đánh giá như thế nào về quan hệ hiện nay giữa khối này với Hoa Kỳ ?

Trong bài phát biểu khai mạc thượng đỉnh sáng nay, thủ tướng Lý Hiển Long của Singapore, nước chủ tịch luân phiên ASEAN, cho biết quan hệ kinh tế giữa ASEAN với Hoa Kỳ rất vững chắc và Mỹ hiện là đối tác thương mại đứng hàng thứ ba của khối Đông Nam Á. Đầu tư của Mỹ vào Đông Nam Á hiện lên tới tổng cộng gần 274 tỷ đôla, hơn toàn bộ đầu tư của Mỹ vào Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại. Ông Lý Hiển Long cũng không quên nhấn mạnh là trao đổi mậu dịch giữa Hoa Kỳ với ASEAN tạo ra hơn nửa triệu việc làm cho dân Mỹ.

Ông Lý Hiển Long nhìn nhận sự hiện diện của phó tổng thống Mike Pence tại thượng đỉnh ASEAN lần này thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của Mỹ đối với khu vực. Thủ tướng Singapore cũng cho rằng dự án của Mỹ về một vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương « tự do và cởi mở » là phù hợp với các lợi ích chủ chốt của ASEAN vì nó dựa trên những nguyên tắc căn bản : tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy một trật tự thế giới dựa trên luật pháp, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình.

Thủ tướng Singapore cũng bày tỏ hài lòng khi thấy quan hệ tốt đẹp ASEAN - Mỹ không chỉ bó hẹp trong những lĩnh vực truyền thống như quốc phòng, mà nay đã được mở rộng sang những lĩnh vực khác như an ninh mạng. Ông thông báo là Tuyên bố của các lãnh đạo ASEAN - Mỹ về an ninh mạng đã được thông qua, nhằm tăng cường khả năng chống tội phạm trên mạng và các vụ tấn công tin tặc.

Tuy nhiên, ông Lý Hiển Long nhấn mạnh là ASEAN muốn làm việc với cả Hoa Kỳ lẫn Trung Quốc. Theo thủ tướng Singapore, quan hệ Mỹ - Trung là quan hệ quan trọng nhất trong các mối quan hệ song phương và mối quan hệ giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới này có tác động rất lớn đối với ASEAN. Ông hy vọng là quan hệ Mỹ Trung được ổn định. Một cách gián tiếp, thủ tướng Singapore bày tỏ quan ngại của khối ASEAN trước cuộc đối đầu ngày càng gay gắt giữa Washington với Bắc Kinh.

Không chỉ có Hoa Kỳ mà Nhật Bản cũng có một dự án riêng về một vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương « tự do và cởi mở ». Có vẻ như đang có sự « cạnh tranh » Mỹ - Nhật nhằm lôi kéo các nước ASEAN đi theo dự án của mình ?

Những nguyên tắc cơ bản trong dự án của Nhật cho vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương cũng rất phù hợp với những ưu tiên của Singapore nói riêng và của ASEAN nói chung, đó là tuyên bố của thủ tướng Lý Hiển Long hôm qua, tại thượng đỉnh ASEAN - Nhật Bản.

Ông Lý Hiển Long cho biết là trong việc kiến tạo vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương, ASEAN dựa trên 3 yếu tố chính : Dự án đó có hỗ trợ cho sự đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN hay không, dự án đó có thúc đẩy thương mại, đầu tư, và sự kết nối trong khu vực không và dự án đó có đi theo hướng một trật tự thế giới dựa trên luật pháp quốc tế hay không ? Nói chung, đó phải là một cấu trúc khu vực mở, bao gồm toàn bộ các nước khu vực, mà trong đó ASEAN không buộc phải chọn đứng về phe nào.

Không chỉ « cạnh tranh » về dự án vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương, Nhật Bản có vẻ như đang qua mặt Hoa Kỳ về hỗ trợ tài chính cho ASEAN. Tại cuộc họp thượng đỉnh hôm qua, thủ tướng Shinzo Abe cho biết là Tokyo đã cấp cho ASEAN một mức hỗ trợ tài chính cao hơn mức cam kết cho 5 năm qua, mà vẫn bảo đảm được tính gắn kết và vai trò trung tâm của khối các nước Đông Nam Á.

Phó đô đốc Phil Sawyer, tư lệnh Hạm Đội 7, như đã xác nhận mục tiêu phô trương thanh thế để thị uy khi tuyên bố : « Việc hai nhóm tác chiến tàu sân bay tập trận cùng lúc cho phép phát huy sức mạnh chiến đấu ít ai sánh nổi ».

Chỉ mới đầu tháng 11 này, tàu sân bay USS Reagan đã tham gia cuộc tập trận Keen Sword 2019 cùng với Hải Quân Nhật ở trên đất liền và vùng biển sát Nhật Bản. Quy tụ 57.000 quân nhân, trong đó có 47.000 binh lính Nhật Bản, cùng với hàng chục chiến hạm và hàng trăm máy bay, cuộc tập trận đó được cho là có quy mô lớn nhất tại Nhật Bản từ ngày Thế Chiến Thứ II kết thúc.

Các đại sứ tại Bắc Kinh yêu cầu giải thích hành vi trấn áp người Duy Ngô Nhĩ.

media
Một người Duy Ngô Nhĩ sống tại Thổ Nhĩ Kỳ biểu tình phản đối Trung Quốc trấn áp cộng đồng thiểu số theo Hồi Giáo, Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 06/11/2018.REUTERS/Murad Sezer

Hãng tin Reuters ngày 15/11/2018 tiết lộ bản thảo một bức thư của 15 đại sứ tại Bắc Kinh gửi đến Bí thư Tân Cương, ông Trần Toàn Quốc. Bức thư yêu cầu giải thích về các hành vi trấn áp nhắm vào cộng đồng thiểu số Hồi Giáo người Duy Ngô Nhĩ.

Đại sứ Canada, Anh, Pháp, Thụy Sĩ, Đức, Hà Lan, Áo, Ailen, Bỉ, Thụy Điển, Na Uy, Estonia, Phần Lan, Đan Mạch và đại diện của Liên Hiệp Châu Âu tại Bắc Kinh cùng ký tên vào lá thư nói trên.

Các bên bày tỏ "quan ngại sâu sắc trước những báo cáo về chính sách của Trung Quốc đối với các cộng đồng thiểu số, đặc biệt là với người Duy Ngô Nhĩ trong vùng tự trị Tân Cương". Đại sứ 15 quốc gia vừa nêu yêu cầu được gặp bí thư Tân Cương để được giải thích về hồ sơ này.

Vẫn theo hãng tin Reuters, một bản sao của lá thư gửi đến bí thư Tân Cương đã được các nhà ngoại giao phương Tây gửi đến bộ Ngoại Giao, Công An và ban Đối Ngoại của Đảng Cộng Sản Trung Quốc.

Trước mắt, chưa một cơ quan chính thức nào của Trung Quốc được Reuters liên lạc bình luận về tin trên. Ngược lại, về phía Canada, một trong những bên chủ xướng của bức thư gửi đến bí thư tỉnh Tân Cương, bộ Ngoại Giao Canada không bình luận trực tiếp về lá thứ này nhưng một lần nữa nhấn mạnh "quan ngại sâu sắc về những báo cáo liên quan đến các vụ bắt giữ và kiểm soát hàng loạt người Duy Ngô Nhĩ, cũng như các cộng đồng theo đạo Hồi khác tại Tân Cương".

Phản ứng của nhiều nhà ngoại giao phương Tây được đưa ra sau báo cáo của Liên Hiệp Quốc hồi tháng 8/2018 cho biết một triệu người Duy Ngô Nhĩ đang bị nhốt trong những trại giam bí mật tại Tân Cương. Bên cạnh đó còn có khoảng hai triệu khác gồm cả người Duy Ngô Nhĩ và nhiều sắc tộc thiểu số khác đã bị đưa đến các "trại học tập chính trị" tức là những trại cải tạo cũng tại Tân Cương.

Theo nhận định của hãng tin Anh, sự phối hợp nói trên cho thấy phản ứng mạnh mẽ của quốc tế trước việc Trung Quốc siết chặt gọng kềm tại vùng tự trị Tân Cương. Về phía Mỹ, Washington muốn trừng phạt nhắm vào bí thư Tân Cương và một số các quan chức, các doanh nghiệp Trung Quốc có liên hệ đến các hành vi chà đạp nhân quyền tại Tân Cương.

Hai tàu sân bay Mỹ đến vùng biển phía nam Trung Quốc tập trận thị uy.media
Tầu sân bay Mỹ USS Ronald Reagan và tầu chở trực thăng Nhật Bản JS Hyuga tập trận "Keen Sword" cùng với 16 tầu chiến khác của Hải Quân Mỹ và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ngày 08/11/2018 trên Biển Philippines.REUTERS/U.S. Navy/Kaila V. Peters

Hải Quân Hoa Kỳ ngày 15/11/2018 xác nhận : Hai hàng không mẫu hạm Mỹ với khoảng 150 chiến đấu cơ đang tiến hành những cuộc tập trận « phức tạp » trên Biển Philippines.

Giới quan sát xem đây là một động thái phô trương lực lượng tại vùng biển phía nam Trung Quốc, với Bắc Triều Tiên nằm trong tầm tấn công của các phương tiện tham gia tập trận.

Trong một bản thông cáo báo chí, Hạm Đội 7 của Mỹ cho biết là tàu sân bay USS Ronald Reagan, đặt căn cứ tại Nhật Bản, đã kết hợp với chiếc USS John C. Stennis đến thẳng từ Hoa Kỳ, để tiến hành các bài tập chiến đấu trên không, trên biển và chống tàu ngầm. Dĩ nhiên là hai hàng không mẫu hạm này đều có hải đội tác chiến tháp tùng theo.

Rất ít khi Hải Quân Mỹ huy động nhiều hàng không mẫu hạm cùng tham gia tập trận một lúc. Vào năm 2017, khi căng thẳng với Bắc Triều Tiên leo thang, Mỹ đã từng huy động đến ba tàu sân bay đến tập trận ở vùng biển châu Á.

Lần này, cuộc diễn tập quân sự được tổ chức vào lúc phó tổng thống Mỹ Mike Pence công du châu Á và trong bối cảnh cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa với Bắc Triều Tiên thiếu tiến triển, cũng như cuộc chiến thương mại với Trung Quốc leo thang.

Phó đô đốc Phil Sawyer, tư lệnh Hạm Đội 7, như đã xác nhận mục tiêu phô trương thanh thế để thị uy khi tuyên bố : « Việc hai nhóm tác chiến tàu sân bay tập trận cùng lúc cho phép phát huy sức mạnh chiến đấu ít ai sánh nổi ».

Chỉ mới đầu tháng 11 này, tàu sân bay USS Reagan đã tham gia cuộc tập trận Keen Sword 2019 cùng với Hải Quân Nhật ở trên đất liền và vùng biển sát Nhật Bản. Quy tụ 57.000 quân nhân, trong đó có 47.000 binh lính Nhật Bản, cùng với hàng chục chiến hạm và hàng trăm máy bay, cuộc tập trận đó được cho là có quy mô lớn nhất tại Nhật Bản từ ngày Thế Chiến Thứ II kết thúc.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) - Nhật Bản: Bộ trưởng phụ trách an ninh mạng chưa bao giờ dùng máy tính. Ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi, đã khiến phe đối lập Nhật Bản chưng hửng vào ngày 14/11/2018, khi thú nhận trước một ủy ban Quốc Hội Nhật Bản là từ năm 25 tuổi đến nay, ông chưa bao giờ sử dụng máy tính trong công việc. Lời thú nhận của ông lại càng gây sốc hơn nữa khi ông còn là nhân vật số hai của bộ phận đặc trách chiến lược an ninh tin học của chính phủ, đồng thời là bộ trưởng phụ trách Olympic và Paralympic Tokyo 2020.

(AFP) - Mỹ -Trung nối lại đàm phán thương mại. Bộ Thương Mại Trung Quốc ngày 15/11/2018 khẳng định Washington và Bắc Kinh đã trở lại đàm phán ở cấp cao về thương mại. Vào tháng này, trong một cuộc điện đàm với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tổng thống Donald Trump đã hy vọng Trung - Mỹ sẽ ký một thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, tổng thống Mỹ cũng cho biết sẵn sàng áp các thuế mới đối với hàng hóa Trung Quốc, nếu không có tiến bộ nào trong quan hệ buôn bán giữa hai nước.

(Reuters) - Mỹ hoàn trả ba cái chuông Balangiga cho Philippines. Lễ trao trả được tổ chức tại căn cứ Không Quân F.E. Warren, tiểu bang Wyoming (Hoa Kỳ) ngày 14/11/2018 với sự hiện diện của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Jim Mattis và đại sứ Philippines tại Hoa Kỳ Jose Manuel Romualdez. Ba quả chuông cổ này bị quân đội Mỹ lấy làm chiến lợi phẩm và mang về nước từ hơn 100 năm nay, và được chính quyền Manila liên tục đòi lại. Hai chiếc được trưng bày tại đài kỷ niệm ở bang Wyoming, chiếc còn lại nằm ở viện bảo tàng Quân Đội Mỹ ở Hàn Quốc. Ba quả chuông sẽ được tu bổ và chuyển giao cho Philippines vào đầu tháng 12/2018.

(AFP) - Hàn Quốc : Cả nước tạm ngưng hoạt động để học sinh thi tú tài. Trong 9 giờ đồng ngày 15/11/2018, 595.000 thí sinh Hàn Quốc phải vượt qua kỳ thi quan trọng nhất. Tránh để học trò bị trễ giờ thi, nhiều trục giao thông chính tại thủ đô Seoul ngưng hoạt động. Nhiều công sở đóng cửa hay bắt đầu làm việc trễ hơn, giảm bớt số lượng xe cô vào giờ cao điểm. Chính quyền Seoul kêu gọi toàn dân tránh gây ồn ào, để các học sinh trung học làm bài thi trong yên tĩnh.

(AFP) - Tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo dọa tấn công Úc và các nước phương Tây. Trung tâm Mỹ SITE chuyên giám sát các tổ chức khủng bố ngày 14/11/2018 cho biết tổ chức mang tên Dera' al Sunni trên mạng internet đăng áp phích với thông điệp "Úc đừng tưởng đã thoát khỏi các cuộc tấn công". Kèm theo là ảnh một chiếc xe bị thủ phạm vụ tấn công bằng dao tại Melbourne hồi tuần trước đốt cháy. Một tin nhắn khác trên trang mạng này đặt câu hỏi : "Hôm nay Melbourne, ngày mai tới lượt thành phố nào ?"

(Reuters) - Mỹ : Một cố vấn An Ninh của Nhà Trắng mất chức vì Melania Trump. Trong buổi họp báo ngày 14/11/2018, phát ngôn viên của Nhà Trắng Sarah Sanders xác nhận nhân vật số 2 trong số các cố vấn An Ninh của phủ tổng thống là bà Mira Ricardel "rời chức vụ". Tin trên được đưa ra một ngày sau khi đại diện của đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump trong một thông cáo chỉ trích bà Ricardel "không xứng đáng phục vụ" trong Nhà Trắng. Lời cáo buộc bất thường đến từ bà Melania Trump không đi sâu hơn vào chi tiết. Có tin đồn, lời chỉ trích này liên hệ đến vòng công du châu Phi của bà Trump vào tháng trước.

(Reuters) - Yemen : Liên quân Ả Rập thông báo ngừng oanh kích Hodeida. Đây là thành phố cảng nằm trong tay phe nổi dậy Houthis. Thông tin được một nguồn tin quân sự thân cận với liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cung cấp ngày 15/11/2018. Liên quân can thiệp tại Yemen từ tháng 03/2015. Từ nhiều ngày qua, quốc tế kêu gọi Riyad khép lại ba năm rưỡi giao tranh làm hơn 10.000 người thiệt mạng, hàng triệu người thiếu ăn.

Brexit : ''Theo thủ tướng May hay để rơi vào hỗn loạn'' ?

media
Biểu tình chống Brexit trước Nghị Viện Anh, Luân Đôn, ngày 13/11/2018.REUTERS/Simon Dawson

Thỏa thuận sơ bộ giữa chính phủ Anh và Bruxelles về Brexit đạt được hôm thứ Ba, 13/11/2018, là chủ đề thu hút nhiều nhất sự chú ý của báo chí Pháp ngày 15/11. Le Figaro chạy tựa trang nhất : « Thủ tướng Anh ép phe bà chấp thuận thỏa thuận Brexit ». Trang nhất Le Monde là hình ảnh thủ tướng Anh trên nền đen, với dòng chữ lớn : « Bà May thương lượng về Brexit với nước Anh ». Cho dù bước tiến lớn, nhưng không có gì cho thấy Anh Quốc và Liên Hiệp Châu Âu sẽ dễ đạt được thỏa thuận, để tránh một cuộc chia tay trong hỗn loạn.

« Brexit, May hay hỗn loạn » là tựa đề một bài xã luận của báo Les Echos. Theo báo kinh tế Pháp, trong bối cảnh « bị lên án từ mọi phía » hiện nay, thỏa thuận sơ bộ của thủ tướng May dường như chính là « điểm cân bằng hết sức mong manh », con đường duy nhất tránh rơi vào hỗn loạn. Hôm qua, ngành tài chính Anh Quốc đã tỏ ra hoan hỉ với một thỏa thuận mà quan hệ Anh và Liên Âu về cơ bản được coi là vẫn « giữ nguyên trạng, ít nhất cũng trong một khoảng thời gian nữa ». Và đây là điều đã không được dự kiến.

Le Monde dự báo « Giữa May và Liên Âu, thỏa thuận đầy bất trắc ». Theo Le Monde, thủ tướng Anh đang chơi ván cờ được ăn cả ngã về không : « Hoặc đạt thỏa thuận, hoặc rơi vào hỗn loạn ». Việc thỏa thuận được thông báo trễ hơn so với thường lệ, có mục tiêu để dành thời gian cho các thành viên chính phủ phản ứng, bởi nhiều người trong số họ đã có ý định từ chức. Le Figaro cho hay rốt cục thỏa thuận của thủ tướng May đã nhận được đèn xanh của chính phủ Anh chiều hôm qua, sau 5 giờ thương lượng, điều mà bà May coi là « một giai đoạn quyết định để hoàn tất thỏa thuận, trong những ngày tới ».

Theo Le Figaro, « thỏa thuận mà thủ tướng Anh vừa đạt được (với chính phủ) là một bước tiến lớn theo đúng hướng : một sự chia tay trong êm dịu, cho phép tránh được những rối ren của một sự chia tách không hợp đồng (No Deal). Tuy nhiên, Quốc Hội Anh còn phải có ý kiến, và không thể loại trừ điều gì, thậm chí một cú đảo chính chống lại Theresa May ». Le Figaro nhấn mạnh đến nguy cơ phe cứng rắn trong đảng Bảo Thủ chống lại thỏa thuận này.

Thỏa hiệp của bà May gây thất vọng lớn ở hai phe

Theo Le Figaro, đối với phe cứng rắn trong vấn đề Brexit, không thể chấp nhận được việc Luân Đôn tiếp tục bị chi phối bởi các quy định về thị trường, được quyết định từ Bruxelles, cũng không thể có được các thỏa thuận thương mại song phương với một nước thứ ba. Trong khi đó, phe ủng hộ Anh ở lại Liên Âu thì tiếp tục lên án việc « từ bỏ một cuộc hôn nhân sáng suốt », để đổi lấy « một liên minh ít có lợi hơn ».

Báo Libération cũng chia sẻ nhận định này, khi nhấn mạnh nhiều hơn đến nỗi thất vọng của hai thế lực chính trị lớn tại Anh. Phe Brexit cứng rắn lo sợ viễn cảnh « Anh Quốc sẽ vĩnh viễn ở lại trong liên minh thuế quan (với châu Âu), mà không thể tác động đến các quy tắc chung, và đây là một sự phản bội lại chính các nguyên tắc của Brexit ». Còn đối với những người ủng hộ ở lại với Liên Âu, « đây là giải pháp tồi tệ nhất có thể có ». Libération cho hay, ngay từ đầu tối qua, đã có nhiều tin đồn về khả năng bỏ phiếu « bất tín nhiệm » đối với thủ tướng tại Quốc Hội Anh.

Trưởng đoàn đàm phán châu Âu : « Bước tiến quyết định »

Về phía châu Âu, theo Le Figaro, người phụ trách đàm phán Michel Barnier hôm qua, trong cuộc họp báo tại Ủy Ban Châu Âu, tỏ ra rất lạc quan về « các bước tiến mang tính quyết định » vừa đạt được. Một thỏa hiệp lớn giữa Anh và Bruxelles là thị trường Bắc Ailen vẫn ở trong Liên minh thuế quan và thị trường duy nhất, và giữa Anh và Liên Âu sẽ không có biên giới trên bộ, nếu không có giải pháp nào khác, sau đó. Tuy nhiên, lãnh đạo đàm phán của Liên Hiệp Châu Âu báo trước là còn rất nhiều việc phải làm.

Theo xã luận Le Figaro, « đối với khối 27 nước, đây là một tin vui. Châu Âu rốt cục có thể sang trang giai đoạn Brexit, và tập trung vào việc tái xây dựng (Liên Âu), được hứa hẹn ».

« Ba trở ngại phải vượt qua »

Về Brexit, báo kinh tế Les Echos có bài « Ba trở ngại phải vượt qua », nhấn mạnh trước hết đến Quốc Hội Anh là cửa ải đầu tiên mà thỏa thuận sơ bộ phải được chấp thuận. Bất trắc lớn nhất hiện nay là cửa ải này. Tối thứ Ba 13/11, một lãnh đạo của đảng Bảo Thủ Anh, ông Julian Smith, cho biết tự tin về kết quả. Tuy nhiên, hiện tại nhiều thành viên của đảng này cho biết sẽ bỏ phiếu chống. Trong số những người phản đối, có cả thành phần ủng hộ Brexit cứng rắn không chấp nhận, điều mà họ cho là Anh Quốc sẽ là một « quốc gia chư hầu của Liên Hiệp Châu Âu », cũng như những người muốn Anh Quốc ở lại với châu Âu.

Hiện tại, đa số của đảng cầm quyền chỉ có 13 ghế nhiều hơn đa số tuyệt đối. Liên minh của thủ tướng Anh phải dựa vào đảng DUP (Democratic Unionist Party) (10 phiếu), trong khi đảng này chủ trương sẽ bỏ phiếu chống.

Phe Công Đảng có thể bỏ phiếu ủng hộ dự thảo thỏa thuận của thủ tướng, nhưng lãnh đạo đảng này, ông Jeremy Corbyn đã kêu gọi bỏ phiếu chống lại điều mà ông gọi là « một thỏa thuận cẩu thả ».

Nếu dự thảo thỏa thuận được Anh thông qua, đến lượt Nghị Viện Châu Âu bỏ phiếu. Về cơ bản, theo Les Echos, đa số các nghị sĩ châu Âu sẽ chấp thuận kết quả đàm phán của Bruxelles. Tuy nhiên, về mặt chi tiết, sau khi dự thảo thỏa thuận 500 trang này được chính phủ Anh chấp thuận, văn bản sẽ còn phải được chính quyền 27 nước châu Âu xem xét kỹ lưỡng đến từng dấu phẩy, trước thượng đỉnh Liên Âu ngày 25/11.

Tuy nhiên, một bất trắc rất lớn hiện nay là vấp phải sự phản đối quá lớn trong nội bộ, chính phủ của thủ tướng May có thể tan vỡ. Nước Anh có thể sẽ phải tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý lần nữa về Brexit. Và việc này sẽ chỉ có thể diễn ra trong vòng 12 đến 18 tháng nữa. Nhưng nước Anh lại chọn Brexit lần nữa thì sao ? Hai năm sau cuộc trưng cầu dân ý ủng hộ Brexit, xã hội Anh giờ đây đã chia rẽ sâu sắc.

Anh : Nỗi lo thiếu nhu yếu phẩm

Về tình hình tại Anh, Le Monde có bài phóng sự mang tựa đề « Anh là nước lo nhất về nhu yếu phẩm », cho biết từ nhiều tháng nay, trong bối cảnh đàm phán giữa Luân Đôn và Bruxelles giậm chân tại chỗ, nhiều người lo ngại khủng hoảng hàng hóa. Cuối tháng 9 vừa qua, lần đầu tiên kể từ sau Thế Chiến Hai, Anh Quốc bổ nhiệm một bộ trưởng phụ trách phân phối thực phẩm và nhu yếu phẩm. Chúng ta biết 40% thực phẩm của Anh nhập từ bên ngoài.

Trên báo chí Anh, người ta đưa ra danh sách hàng loạt thực phẩm cần được dự trữ. Từ đầu tháng 10, chuỗi siêu thị Tesco loan báo trong trường hợp không đạt thỏa thuận, lượng hàng dự trữ của tập đoàn này là « rất, rất hạn chế ». Cơ quan phụ trách thị trường dược phẩm của Anh ngay từ tháng 7, đã cảnh báo là, nếu « No Deal », sẽ thiếu thuốc insulin cho 3,7 triệu người mắc bệnh tiểu đường. Kể từ đó, Luân Đôn yêu cầu ngành dược phẩm dự trữ thuốc men đủ tự túc trên toàn quốc trong vòng 6 tháng.

Merkel mang lại hy vọng cho dự án đánh thuế GAFA

Về tình hình châu Âu, Le Figaro chú ý đến bước tiến về phía Đức, đối với « dự án thuế của châu Âu » nhắm vào các tập đoàn kỹ thuật số thế giới, thường được gọi là nhóm GAFA.

Cho đến nay, sự lưỡng lự của Berlin đã khiến dự án đánh thuế nói trên, theo sáng kiến của chính phủ Pháp (đánh thuế GAFA là một trong các dự án cải cách châu Âu chính), bị giậm chân tại chỗ. Tuy nhiên, một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền thông Đức T-Online, tối thứ Ba 13/3, thủ tướng Angela Merkel cho biết « sẽ có một đề xuất từ đây đến tháng 12 tới ». Thủ tướng Đức thông báo cụ thể hơn là các bộ trưởng Tài Chính châu Âu dự kiến họp ngày 4/12, Berlin đang thảo luận vấn đề này với Paris, « không phải về việc một dự án đánh thuế với các công ty kỹ thuật số như thế có ý nghĩa hay không, mà vấn đề là cần làm như thế nào ».

Theo những người chủ trì dự án đánh thuế GAFA, hiện tại các tập đoàn Mỹ chỉ phải trả 9% thuế tại châu Âu, trong lúc các doanh nghiệp châu Âu tại Mỹ bị đánh thuế trung bình tới 23%.

Cho đến nay, do lo ngại bị Mỹ trả đũa đối với hàng xuất khẩu Đức, mà Berin dè dặt trong dự án đánh thuế GAFA, vốn đã thỏa thuận với Pháp trong thượng đỉnh ở Mesberg, hồi tháng 6. Việc Đức nỗ lực tham gia dự án này sẽ thuyết phục được các quốc gia đối lập cuối cùng trong nội bộ châu Âu : Ailen, Đan Mạch và Thụy Điển.

Để tăng khả năng dự án thuế được thông qua, Pháp quyết định dời thời hạn luật mới về thuế này, có hiệu lực từ 2020.

Đức có thể không cho Trung Quốc tham gia mạng 5G

Liên quan đến lĩnh vực kỹ thuật số, theo phụ trương Les Echos, Đức có thể sẽ không cho công ty Trung Quốc Huawei (Hoa Vi) tham gia mạng 5G, sau Mỹ và Úc, vì lý do an ninh.

Công ty Trung Quốc Huawei từ nhiều năm nay hoạt động mạnh tại châu Âu. Cho đến nay, đầu tư của công này rất bị nghi ngờ tại khối Anh - Mỹ. Trong thời gian gần đây, một số nước châu Âu bắt đầu lo lắng với đầu tư Trung Quốc trong lĩnh vực mạng.

Mạng internet 5G với tốc độ cao, khối lượng thông tin truyền tải, nếu bị thao túng, sẽ rất nguy hại cho hàng loạt cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội trọng yếu, như sân bay, bến cảng, bệnh viện… cũng như các doanh nghiệp. Theo Les Echos, chính phủ Pháp chưa lên tiếng về vấn đề này. Huawei hiện tại có nhiều cơ sở tại Pháp, có đầu tư trong mạng 4G, nhưng không được phép tham gia vào các thiết bị cốt lõi của mạng này.

Thế giới có kháng cự được, nếu kinh tế Trung Quốc suy thoái ?

Về viễn cảnh khủng hoảng thế giới, kinh tế Trung Quốc rơi vào suy thoái là chủ đề một bài phân tích đáng chú ý của giáo sư Havard Kenneth Rogoff, nguyên kinh tế gia trưởng của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, với tựa đề : « Liệu thế giới có thể kháng cự được sự thoái lùi của kinh tế Trung Quốc ? »

Kinh tế gia Kenneth Rogoff cảnh báo sự suy thoái của kinh tế Trung Quốc đi kèm với một cuộc khủng hoảng tài chính của thế giới, do núi nợ khủng khiếp hiện nay, sẽ là đầu mối của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu sắp tới. Xét về dài hạn, kinh tế gia Mỹ cho rằng cuộc suy thoái của Trung Quốc là « giai đoạn thứ ba » của cuộc khủng hoảng nợ, vốn bắt đầu từ năm 2008 tại Mỹ, lan sang châu Âu năm 2010. Kinh tế gia này đánh giá là « cuộc chiến thương mại », mà tổng thống Mỹ đang chủ trương để chống lại Trung Quốc hiện nay, « dù có lý hay không có lý, đã rơi vào một thời điểm tồi ».

Đường sắt cao tốc đầu tiên tại châu Phi

Hôm nay, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của châu Phi, tại Maroc, đã được khánh thành. Theo Le Figaro, tuyến đường - do các doanh nghiệp Pháp thi công - cho phép nối liền thủ phủ kinh tế của Maroc Casablanca với thành phố Tanger, dài 337 km, trước mắt trong 2 giờ 10 phút. Dự án khởi sự từ năm 2007, với chi phí hơn 2 tỉ euro, trong đó một nửa do Pháp đầu tư. Theo nhiều chuyên gia, giá thành xây dựng tuyến đường này, do Pháp thực hiện, thuộc loại thấp nhất thế giới, với khoảng 8 triệu euro/km, so với 15 triệu đến 20 triệu euro/km, tại châu Âu.

Pháp : 5 biện pháp đối phó với phong trào phản đối giá xăng tăng

Về thời sự nước Pháp, trong lúc những người phản đối việc thuế xăng dầu tăng cao chuẩn bị cuộc tuần hành lớn với thứ Bảy tới, Le Figaro cho biết chính phủ đưa ra 5 biện pháp nhằm giảm bớt căng thẳng. Chính phủ khẳng định không từ bỏ sắc thuế đánh vào các-bon được coi là để « phục vụ cho tiến trình chuyển sang mô hình kinh tế xanh », nhưng gia tăng các biện pháp hỗ trợ người thua thiệt. Theo đó, 500 triệu euro sẽ được giải ngân để hỗ trợ cho người dân, bị giá cả xăng dầu tăng cao ảnh hưởng.

Trong số 5 biện pháp đưa ra có, hỗ trợ tiền cho việc chuyển sang mua xe chạy điện hay động cơ lưỡng hợp điện xăng, với tài trợ tối đa lên tới 4.000 euro cho các gia đình khó khăn nhất ; thêm 2 triệu người (so với 3,6 triệu người hiện nay), sẽ được hưởng tiền trợ giá khoảng 50 đến 75 euro/người, với tổng chi về phía chính phủ là 160 triệu năm…

Vẫn trong lĩnh vực môi trường, Les Echos có bài về tình trạng ô nhiễm nặng nề tại các thành phố ở Ấn Độ, với 13 trên tổng số 20 thành phố ô nhiễm nhất thế giới.



Theo Le Figaro, đối với phe cứng rắn trong vấn đề Brexit, không thể chấp nhận được việc Luân Đôn tiếp tục bị chi phối bởi các quy định về thị trường, được quyết định từ Bruxelles, cũng không thể có được các thỏa thuận thương mại song phương với một nước thứ ba. Trong khi đó, phe ủng hộ Anh ở lại Liên Âu thì tiếp tục lên án việc « từ bỏ một cuộc hôn nhân sáng suốt », để đổi lấy « một liên minh ít có lợi hơn ».

Báo Libération cũng chia sẻ nhận định này, khi nhấn mạnh nhiều hơn đến nỗi thất vọng của hai thế lực chính trị lớn tại Anh. Phe Brexit cứng rắn lo sợ viễn cảnh « Anh Quốc sẽ vĩnh viễn ở lại trong liên minh thuế quan (với châu Âu), mà không thể tác động đến các quy tắc chung, và đây là một sự phản bội lại chính các nguyên tắc của Brexit ». Còn đối với những người ủng hộ ở lại với Liên Âu, « đây là giải pháp tồi tệ nhất có thể có ». Libération cho hay, ngay từ đầu tối qua, đã có nhiều tin đồn về khả năng bỏ phiếu « bất tín nhiệm » đối với thủ tướng tại Quốc Hội Anh.

Trưởng đoàn đàm phán châu Âu : « Bước tiến quyết định »

Về phía châu Âu, theo Le Figaro, người phụ trách đàm phán Michel Barnier hôm qua, trong cuộc họp báo tại Ủy Ban Châu Âu, tỏ ra rất lạc quan về « các bước tiến mang tính quyết định » vừa đạt được. Một thỏa hiệp lớn giữa Anh và Bruxelles là thị trường Bắc Ailen vẫn ở trong Liên minh thuế quan và thị trường duy nhất, và giữa Anh và Liên Âu sẽ không có biên giới trên bộ, nếu không có giải pháp nào khác, sau đó. Tuy nhiên, lãnh đạo đàm phán của Liên Hiệp Châu Âu báo trước là còn rất nhiều việc phải làm.

Theo xã luận Le Figaro, « đối với khối 27 nước, đây là một tin vui. Châu Âu rốt cục có thể sang trang giai đoạn Brexit, và tập trung vào việc tái xây dựng (Liên Âu), được hứa hẹn ».

« Ba trở ngại phải vượt qua »

Về Brexit, báo kinh tế Les Echos có bài « Ba trở ngại phải vượt qua », nhấn mạnh trước hết đến Quốc Hội Anh là cửa ải đầu tiên mà thỏa thuận sơ bộ phải được chấp thuận. Bất trắc lớn nhất hiện nay là cửa ải này. Tối thứ Ba 13/11, một lãnh đạo của đảng Bảo Thủ Anh, ông Julian Smith, cho biết tự tin về kết quả. Tuy nhiên, hiện tại nhiều thành viên của đảng này cho biết sẽ bỏ phiếu chống. Trong số những người phản đối, có cả thành phần ủng hộ Brexit cứng rắn không chấp nhận, điều mà họ cho là Anh Quốc sẽ là một « quốc gia chư hầu của Liên Hiệp Châu Âu », cũng như những người muốn Anh Quốc ở lại với châu Âu.

Hiện tại, đa số của đảng cầm quyền chỉ có 13 ghế nhiều hơn đa số tuyệt đối. Liên minh của thủ tướng Anh phải dựa vào đảng DUP (Democratic Unionist Party) (10 phiếu), trong khi đảng này chủ trương sẽ bỏ phiếu chống.

Phe Công Đảng có thể bỏ phiếu ủng hộ dự thảo thỏa thuận của thủ tướng, nhưng lãnh đạo đảng này, ông Jeremy Corbyn đã kêu gọi bỏ phiếu chống lại điều mà ông gọi là « một thỏa thuận cẩu thả ».

Nếu dự thảo thỏa thuận được Anh thông qua, đến lượt Nghị Viện Châu Âu bỏ phiếu. Về cơ bản, theo Les Echos, đa số các nghị sĩ châu Âu sẽ chấp thuận kết quả đàm phán của Bruxelles. Tuy nhiên, về mặt chi tiết, sau khi dự thảo thỏa thuận 500 trang này được chính phủ Anh chấp thuận, văn bản sẽ còn phải được chính quyền 27 nước châu Âu xem xét kỹ lưỡng đến từng dấu phẩy, trước thượng đỉnh Liên Âu ngày 25/11.

Tuy nhiên, một bất trắc rất lớn hiện nay là vấp phải sự phản đối quá lớn trong nội bộ, chính phủ của thủ tướng May có thể tan vỡ. Nước Anh có thể sẽ phải tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý lần nữa về Brexit. Và việc này sẽ chỉ có thể diễn ra trong vòng 12 đến 18 tháng nữa. Nhưng nước Anh lại chọn Brexit lần nữa thì sao ? Hai năm sau cuộc trưng cầu dân ý ủng hộ Brexit, xã hội Anh giờ đây đã chia rẽ sâu sắc.

Anh : Nỗi lo thiếu nhu yếu phẩm

Về tình hình tại Anh, Le Monde có bài phóng sự mang tựa đề « Anh là nước lo nhất về nhu yếu phẩm », cho biết từ nhiều tháng nay, trong bối cảnh đàm phán giữa Luân Đôn và Bruxelles giậm chân tại chỗ, nhiều người lo ngại khủng hoảng hàng hóa. Cuối tháng 9 vừa qua, lần đầu tiên kể từ sau Thế Chiến Hai, Anh Quốc bổ nhiệm một bộ trưởng phụ trách phân phối thực phẩm và nhu yếu phẩm. Chúng ta biết 40% thực phẩm của Anh nhập từ bên ngoài.

Trên báo chí Anh, người ta đưa ra danh sách hàng loạt thực phẩm cần được dự trữ. Từ đầu tháng 10, chuỗi siêu thị Tesco loan báo trong trường hợp không đạt thỏa thuận, lượng hàng dự trữ của tập đoàn này là « rất, rất hạn chế ». Cơ quan phụ trách thị trường dược phẩm của Anh ngay từ tháng 7, đã cảnh báo là, nếu « No Deal », sẽ thiếu thuốc insulin cho 3,7 triệu người mắc bệnh tiểu đường. Kể từ đó, Luân Đôn yêu cầu ngành dược phẩm dự trữ thuốc men đủ tự túc trên toàn quốc trong vòng 6 tháng.

Merkel mang lại hy vọng cho dự án đánh thuế GAFA

Về tình hình châu Âu, Le Figaro chú ý đến bước tiến về phía Đức, đối với « dự án thuế của châu Âu » nhắm vào các tập đoàn kỹ thuật số thế giới, thường được gọi là nhóm GAFA.

Cho đến nay, sự lưỡng lự của Berlin đã khiến dự án đánh thuế nói trên, theo sáng kiến của chính phủ Pháp (đánh thuế GAFA là một trong các dự án cải cách châu Âu chính), bị giậm chân tại chỗ. Tuy nhiên, một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền thông Đức T-Online, tối thứ Ba 13/3, thủ tướng Angela Merkel cho biết « sẽ có một đề xuất từ đây đến tháng 12 tới ». Thủ tướng Đức thông báo cụ thể hơn là các bộ trưởng Tài Chính châu Âu dự kiến họp ngày 4/12, Berlin đang thảo luận vấn đề này với Paris, « không phải về việc một dự án đánh thuế với các công ty kỹ thuật số như thế có ý nghĩa hay không, mà vấn đề là cần làm như thế nào ».

Theo những người chủ trì dự án đánh thuế GAFA, hiện tại các tập đoàn Mỹ chỉ phải trả 9% thuế tại châu Âu, trong lúc các doanh nghiệp châu Âu tại Mỹ bị đánh thuế trung bình tới 23%.

Cho đến nay, do lo ngại bị Mỹ trả đũa đối với hàng xuất khẩu Đức, mà Berin dè dặt trong dự án đánh thuế GAFA, vốn đã thỏa thuận với Pháp trong thượng đỉnh ở Mesberg, hồi tháng 6. Việc Đức nỗ lực tham gia dự án này sẽ thuyết phục được các quốc gia đối lập cuối cùng trong nội bộ châu Âu : Ailen, Đan Mạch và Thụy Điển.

Để tăng khả năng dự án thuế được thông qua, Pháp quyết định dời thời hạn luật mới về thuế này, có hiệu lực từ 2020.

Đức có thể không cho Trung Quốc tham gia mạng 5G

Liên quan đến lĩnh vực kỹ thuật số, theo phụ trương Les Echos, Đức có thể sẽ không cho công ty Trung Quốc Huawei (Hoa Vi) tham gia mạng 5G, sau Mỹ và Úc, vì lý do an ninh.

Công ty Trung Quốc Huawei từ nhiều năm nay hoạt động mạnh tại châu Âu. Cho đến nay, đầu tư của công này rất bị nghi ngờ tại khối Anh - Mỹ. Trong thời gian gần đây, một số nước châu Âu bắt đầu lo lắng với đầu tư Trung Quốc trong lĩnh vực mạng.

Mạng internet 5G với tốc độ cao, khối lượng thông tin truyền tải, nếu bị thao túng, sẽ rất nguy hại cho hàng loạt cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội trọng yếu, như sân bay, bến cảng, bệnh viện… cũng như các doanh nghiệp. Theo Les Echos, chính phủ Pháp chưa lên tiếng về vấn đề này. Huawei hiện tại có nhiều cơ sở tại Pháp, có đầu tư trong mạng 4G, nhưng không được phép tham gia vào các thiết bị cốt lõi của mạng này.

Thế giới có kháng cự được, nếu kinh tế Trung Quốc suy thoái ?

Về viễn cảnh khủng hoảng thế giới, kinh tế Trung Quốc rơi vào suy thoái là chủ đề một bài phân tích đáng chú ý của giáo sư Havard Kenneth Rogoff, nguyên kinh tế gia trưởng của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, với tựa đề : « Liệu thế giới có thể kháng cự được sự thoái lùi của kinh tế Trung Quốc ? »

Kinh tế gia Kenneth Rogoff cảnh báo sự suy thoái của kinh tế Trung Quốc đi kèm với một cuộc khủng hoảng tài chính của thế giới, do núi nợ khủng khiếp hiện nay, sẽ là đầu mối của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu sắp tới. Xét về dài hạn, kinh tế gia Mỹ cho rằng cuộc suy thoái của Trung Quốc là « giai đoạn thứ ba » của cuộc khủng hoảng nợ, vốn bắt đầu từ năm 2008 tại Mỹ, lan sang châu Âu năm 2010. Kinh tế gia này đánh giá là « cuộc chiến thương mại », mà tổng thống Mỹ đang chủ trương để chống lại Trung Quốc hiện nay, « dù có lý hay không có lý, đã rơi vào một thời điểm tồi ».

Đường sắt cao tốc đầu tiên tại châu Phi

Hôm nay, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của châu Phi, tại Maroc, đã được khánh thành. Theo Le Figaro, tuyến đường - do các doanh nghiệp Pháp thi công - cho phép nối liền thủ phủ kinh tế của Maroc Casablanca với thành phố Tanger, dài 337 km, trước mắt trong 2 giờ 10 phút. Dự án khởi sự từ năm 2007, với chi phí hơn 2 tỉ euro, trong đó một nửa do Pháp đầu tư. Theo nhiều chuyên gia, giá thành xây dựng tuyến đường này, do Pháp thực hiện, thuộc loại thấp nhất thế giới, với khoảng 8 triệu euro/km, so với 15 triệu đến 20 triệu euro/km, tại châu Âu.

Pháp : 5 biện pháp đối phó với phong trào phản đối giá xăng tăng

Về thời sự nước Pháp, trong lúc những người phản đối việc thuế xăng dầu tăng cao chuẩn bị cuộc tuần hành lớn với thứ Bảy tới, Le Figaro cho biết chính phủ đưa ra 5 biện pháp nhằm giảm bớt căng thẳng. Chính phủ khẳng định không từ bỏ sắc thuế đánh vào các-bon được coi là để « phục vụ cho tiến trình chuyển sang mô hình kinh tế xanh », nhưng gia tăng các biện pháp hỗ trợ người thua thiệt. Theo đó, 500 triệu euro sẽ được giải ngân để hỗ trợ cho người dân, bị giá cả xăng dầu tăng cao ảnh hưởng.

Trong số 5 biện pháp đưa ra có, hỗ trợ tiền cho việc chuyển sang mua xe chạy điện hay động cơ lưỡng hợp điện xăng, với tài trợ tối đa lên tới 4.000 euro cho các gia đình khó khăn nhất ; thêm 2 triệu người (so với 3,6 triệu người hiện nay), sẽ được hưởng tiền trợ giá khoảng 50 đến 75 euro/người, với tổng chi về phía chính phủ là 160 triệu năm…

Vẫn trong lĩnh vực môi trường, Les Echos có bài về tình trạng ô nhiễm nặng nề tại các thành phố ở Ấn Độ, với 13 trên tổng số 20 thành phố ô nhiễm nhất thế giới.









Last Updated on Friday, 16 November 2018 08:51
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation