Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 11/11/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Saturday, 03 November 2018 07:34

 

Anh, Úc, New Zealand, Ấn Độ kỷ niệm 100 năm chấm dứt Thế Chiến I.

 

media
Hình hoa anh túc được chiếu trên mái nhà hát Sydney, Úc, để tưởng niệm 100 năm kết thúc Thế Chiến I, ngày 11/11/2018.REUTERS/David Gray

Ngày 11/11/2018, New Zealand, Úc và Ấn Độ lần lượt kỷ niệm tròn 100 năm chấm dứt Thế Chiến I và tưởng nhớ đến 150.000 quân nhân của ba nước hy sinh khi sát cánh cùng quân đồng minh trên chiến trường châu Âu.

Ấn Độ tổ chức một buổi lễ long trọng tại thủ đô New Delhi để tưởng nhớ đến khoảng 74.000 người đã ngã xuống trong cuộc chiến 1914-1918. Dù không liên quan trực tiếp đến cuộc đại chiến thứ nhất, nhưng lúc đó Ấn Độ là thuộc địa của Anh nên có khoảng 1,3 triệu quân nhân Ấn Độ đã nhập ngũ.

Về phía Úc, thủ tướng Scott Morrison, trước hàng nghìn người tụ họp tại Canberra ngày 11/11, đã nhắc lại sự hy sinh những người lính Úc, đặc biệt là trên mặt trận Fromelles, phía bắc nước Pháp. Trong Thế Chiến I, có hơn 300.000 quân nhân Úc chiến đấu ở nước ngoài và gần 62.000 người tử trận.

Tại New Zealand, buổi lễ tưởng niệm bắt đầu bằng hai phút mặc niệm, đúng vào 11 giờ, thời điểm thỏa thuận đình chiến bắt đầu có hiệu lực. Tiếp theo là 100 cú đại bác được bắn ra phía bờ biển Wellington trong tiếng còi xe và tiếng chuông ngân vang từ các nhà thờ trên khắp nước. Hơn 100.000 người New Zealand, chiếm 1/10 dân số lúc đó, tham chiến ở nước ngoài trong Thế Chiến I, trong đó khoảng 18.300 người đã hy sinh.

Còn tại Anh, theo thông tín viên RFI Muriel Delcroix, từ một tuần trước ngày ký kết Đình chiến 1918, nhiều hoạt động nghệ thuật đã được tổ chức trên khắp nước Anh, đặc biệt là buổi lễ long trọng tại đài tưởng niệm Whitehall ở Luân Đôn vào ngày 11/11 :

« Người dân Anh gọi sự kiện này là « Remembrance Sunday », ngày Chủ Nhật tưởng nhớ, diễn ra vào ngày Chủ Nhật thứ hai của tháng Mười Một. Ngày này được vua George V đặt ra đúng một năm sau khi cuộc chiến chấm dứt để không bao giờ quên thảm họa, đó chính là « cuộc chiến phải chấm dứt mọi cuộc chiến khác ».

Theo thông lệ, vào lúc 11 giờ và trong vòng hai phút, mọi hoạt động trên cả nước dừng lại, người dân giữ im lặng để tưởng nhớ đến không chỉ hàng triệu người đã chết trong Chiến Tranh Thế Giới thứ nhất mà cả những người đã tử trận trong những cuộc chiến sau đó.

Rất nhiều buổi lễ được tổ chức trên khắp nước Anh và ở Luân Đôn là tại đài tưởng niệm Whitehall, nơi nữ hoàng Elisabeth II và nhiều chính trị gia đến tưởng nhớ những người đã khuất, sau đó là một buổi diễu binh. Năm nay, hàng nghìn người dân Anh đến đài tưởng niệm (The Cenotaph), tất cả đều cài trên khuy áo một bông hoa anh túc (poppy) bằng giấy hoặc bằng lụa để tưởng nhớ đến các cựu chiến binh.

Truyền thống bán hoa anh túc của Quân đoàn Anh vì lợi ích của các gia đình cựu chiến binh vẫn rất sôi nổi ở Anh Quốc. Hoa anh túc được chọn làm biểu tượng sau thành công của bài thơ In Flanders Fields (Trên Cánh đồng vùng Flandres), được một bác sĩ Canada viết năm 1915, xúc động trước những bông hoa anh túc, đỏ rực như mầu máu, nở rộ trên những vùng đất bị tàn phá ở vùng Flandres ».

100 năm kết thúc Thế Chiến I : Đại lễ quốc tế vì hòa bình tại Paris.

media
Nguyên thủ và lãnh đạo các nước trên thế giới dự lễ kỷ niệm 100 năm chấm dứt Thế Chiến I, ngày 11/11/2018 tại Khải Hoàn Môn, Paris.REUTERS/François Mori

Gần 70 nguyên thủ quốc gia và thủ tướng chính phủ từ năm lục địa tề tựu về Paris tham gia đại lễ 100 năm đại chiến khốc liệt giết chết hơn 10 triệu người, kết thúc vào ngày 11/11/1918 với hòa ước đình chiến, nước Đức đầu hàng. Đại lễ hòa bình cũng là cơ hội để tổng thống Pháp Emmanuel Macron cổ vũ cho tinh thần đa phương trong quan hệ quốc tế.

Paris trong ngày 11/11/2018 là một pháo đài đặt trong sự bảo vệ của một lực lượng khoảng 10.000 người trang bị vũ khí và các phương tiện an ninh đủ loại. Từ 8 giờ sáng, quan khách quốc tế, từ tổng thống Mỹ Donald Trump, thủ tướng Đức Angela Merkel, tổng thống Nga Vladimir Putin, thủ tướng Canada Justin Trudeau cho đến thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, từ tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan, quốc vương Maroc Mohammed đệ lục cho đến lẽnh đạo nhiều nước châu Phi lần lượt được tổng thống Emmanuel Macron nghênh đón tại Điện Élysée.

Sau đó, tất cả quan khách, đại diện của những quốc gia trước đây từng tham chiến, dù thắng hay bại, đều cùng tổng thống nước chủ nhà ra địa điểm hành lễ tại Khải Hoàn Môn trên đại lộ Champs-Élysées, theo tường thuật của phóng viên Trọng Thành.

« Paris một lần nữa lại ở trung tâm của thế giới. Toàn bộ đại lộ Champs-Élysée cấm người qua lại để nhường chỗ cho cuộc tưởng niệm. Hơn 60 lãnh đạo các nước có mặt tại Khải Hoàn Môn. Gần như tất cả lãnh đạo các nước châu Âu đều có mặt, trong đó có đại diện các quốc gia từng tham chiến trước đây, bên thắng trận, cũng như bên bại trận.

Đúng 11 giờ sáng, ngoại trừ tổng thống Mỹ đi bằng đường khác và tổng thống Nga đến trễ, lãnh đạo các nước tham dự, với trang phục sẫm màu, đi bộ chậm rãi hướng về cổng Khải Hoàn, trong tiếng chuông nhà thờ đổ dồn liên tục trong 11 phút, đúng như cách nay một thế kỷ, vào thời điểm thỏa thuận đình chiến chính thức có hiệu lực.

Hồi ức, tri ân và những bài học từ quá khứ

Hoà giải và rút ra các bài học từ quá khứ đau thương, để tránh lặp lại một cuộc chiến huynh đệ tương tàn, tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế nhằm hoá giải các thách thức ghê gớm mà nhân loại phải đối mặt hiện nay, là mục tiêu chính phủ Pháp đặt ra khi tổ chức cuộc tưởng niệm đặc biệt này. Trong buổi lễ tưởng niệm hôm nay, không có duyệt binh, không hề có chỗ cho niềm hân hoan kỷ niệm chiến thắng.

Cuộc tưởng niệm mở đầu phần nhân chứng của những người chứng kiến thời khắc đình chiến năm xưa, cả hai bên chiến tuyến, người Pháp, người Đức, người Hoa, qua giọng đọc của các học sinh thuộc nhiều quốc tịch. Đồng hành với các nhân chứng là nhạc phẩm saraband số 5 chậm rãi, trầm mặc và long trọng của nhà soạn nhạc Đức Jean-Sebastian Bach, do nghệ sĩ violoncelle Yo-Yo Ma người Mỹ gốc Hoa thể hiện. Một giàn hợp xướng của châu Âu cử hành bản nhạc Boléro nổi tiếng của Ravel, vào lúc tổng thống Pháp thắp lửa tại ngôi mộ Người lính vô danh

Hôm thứ Sáu 09/11 vừa qua, lần đầu tiên đóng góp của khoảng 400.000 người châu Á, chủ yếu là người Đông Dương (Việt Nam, Lào và Cam Bốt), người Ấn Độ, người Trung Quốc, trong Thế Chiến Thứ Nhất đã được vinh danh cũng tại địa điểm lịch sử này.

Trong bài diễn văn, tổng thống Pháp nhắc lại những nỗi thống khổ không kể xiết của chiến tranh, trong chiến tranh và sau chiến tranh, « một trăm năm sau cuộc thảm sát mà dấu ấn vẫn còn hiện rõ ». Emmanuel Macron tri ân những người đã ngã xuống cho tự do, cho lý tưởng của một nước Pháp mang trong mình những giá trị phổ quát của nhân loại, đồng thời nghiêng mình trước vong linh những người lính từng ở bên kia chiến tuyến.

Trách nhiệm chung tay hợp sức

Trên hết là hòa bình, mà tổng thống Pháp coi là giá trị cao nhất. Ông nhắc với lãnh đạo các nước về « trách nhiệm vô cùng lớn » trước vận mệnh nhân loại, và kêu gọi tất cả không để « bị quyến rũ bởi thái độ co cụm, thích bạo lực và tham vọng thống trị », để chung tay hợp sức đối mặt các đe dọa lớn trong hiện tại, « khí hậu bị hâm nóng, thiên nhiên bị suy thoái, nghèo đói, bệnh tật, bất bình đẳng, thất học ».

Sau lễ tưởng niệm tại Khải Hoàn Môn, đông đảo lãnh đạo các nước và nhiều định chế quốc tế sẽ tham dự Diễn Đàn Paris vì Hoà Bình, lần đầu tiên được tổ chức. Đây là một sáng kiến của Pháp nhằm cổ vũ cho cơ chế hợp tác đa phương, hiện đang bị thách thức bởi chính lãnh đạo nhiều quốc gia có truyền thống dân chủ. Tổng thống Mỹ Donald Trump không dự Diễn đàn Paris vì Hoà Bình. Lập trường đơn phương chủ nghĩa, đặt nước Mỹ lên trên hết của ông Donald Trump chắc chắn sẽ bị nhiều chỉ trích trong dịp này ».

Diễn Đàn Paris vì Hòa Bình

Sau buổi lễ tưởng niệm Chiến Sĩ Vô Danh dưới chân Khải Hoàn Môn, và hai giờ nghỉ trưa tại điện Élysée, tổng thống Pháp cùng các vị thượng khách đến La Villette khai mạc Diễn Đàn Hòa Bình. Đây là một sự kiện quan trọng khác đánh dấu lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế Chiến Thứ Nhất.

Diễn Đàn Hòa Bình mở ra từ chiều 11/11 đến hết ngày 13/11/2018. Thủ tướng Đức Angela Merkel là vị khách mời đầu tiên, trước nhiều nhà lãnh đạo khác, như thủ tướng Canada, hay tổng thư ký Liên Hiệp Quốc lần lượt thuyết trình, bảo vệ một mô hình đa phương trong quan hệ quốc tế. Mô hình đó được coi là nền tảng trong bang giao thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai.

Riêng tổng thống Mỹ vắng mặt trong Diễn Đàn Hòa Bình. Ông Donald Trump vốn không mặn mà với các cuộc đối thoại đa chiều, chọn viếng thăm nghĩa trang nơi hơn 1.500 lính Mỹ trong Đệ Nhất Thế Chiến yên nghỉ tại thị trấn Suresnes.

Diễn Đàn Hòa Bình không là một thượng đỉnh hay một hội nghị quốc tế. Đây là một hoạt động mới, dự trù tổ chức hàng năm nhằm mục đích đẩy mạnh hợp tác quốc tế vì hòa bình. Những tác nhân chính đóng góp cho hòa bình bao gồm từ các tổ chức chính phủ, các định chế quốc tế, đến các chính quyền địa phương, hội đoàn, tổ chức dân sự...

Lần đầu tiên thủ tướng Đức đến nơi Pháp và Đức ký Hòa Ước 11/11/1918.

media
Ảnh minh họa : Thủ tướng Đức Angela Merkel.Lehtikuva/Martti Kainulainen/via REUTERS

Tiếp tục chương trình kéo dài trong nhiều ngày nhân kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế Chiến I, chiều ngày 10/11/2018 tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiếp thủ tướng Đức Angela Merkel tại Rethondes trong khu rừng Compiègne.

Đây là nơi, trên một toa tàu hỏa, đúng ngày này 100 năm trước tướng Foch đại diện cho quân đội đồng minh của bên thắng cuộc đã ký kết Hoà Ước vào lúc 5 giờ 20 sáng ngày 11 tháng 11 năm 1918 và hiệp định có hiệu lực kể từ 11 giờ cùng ngày. Về phía Đức, Rethondes là một thất bại ê chề, là thời điểm quân đội Đức phải đầu hàng. Đến năm 1940, ngày 22 tháng 6, khi quân Đức Quốc Xã xâm chiếm nước Pháp trong Thế Chiến Thứ Hai, đến lượt Adolf Hitler ngồi vào chiếc ghế của tướng Foch và bắt Paris phải đặt bút ký xin hàng.

Từ năm 1940, chưa một nguyên thủ Đức nào đặt chân đến Rethondes. Chiều nay, tổng thống Macron và thủ tướng Merkel cùng ký tên vào sổ vàng ngay trên toa tàu mà hai hiệp định Hòa Ước 1918 và 1940 đã được ký kết năm xưa.

Cùng với thủ tướng Merkel tổng thống Macron trở lại Paris, để chuẩn bị tiếp khoảng 60 nguyên thủ quốc tế vào tối nay. Ông sẽ mời các vị thượng khách của Paris tham quan bảo tàng Osay, nơi đang triển lãm tranh của danh họa Picasso. Các bên sẽ dùng cơm tối trước buổi lễ trọng thể vào trưa mai trên đại lộ Champs Elysées trước Khải Hoàn Môn. Mười ngàn cảnh sát được huy động bảo vệ an ninh trong thời gian các lãnh đạo quốc tế có mặt tại Paris.

Thành phố Paris cũng tổ chức nhiều sự kiện tưởng niệm những người lính đã ngã xuống trong cuộc chiến 1914-1918 : gần 100.000 bông hoa ba màu xanh trắng đỏ, màu cờ của nước Pháp, được đặt trước cổng vào tòa đô chính Paris tưởng nhớ những người lính của thành phố.

Ngày 11/11/2018, bà đô trưởng Anne Hidalgo khánh thành một tượng đài tử sĩ trong khuôn viên nghĩa trang Père Lachaise vinh danh những vị anh hùng của Paris trong Chiến Tranh Thứ Nhất.

Thế Chiến I vẽ lại bản đồ thế giới.

media
Bản đồ thế giới năm 1914.herodote.net

Các đế chế tại châu Âu sụp đổ cùng với cuộc Đại Chiến Thứ Nhất. Từ đế chế Nga đến Áo - Hung hay đế chế Ottoman, bản đồ châu Âu và Trung Đông được vẽ lại.

Tại Nga, cuộc Cách Mạng Tháng 10 năm 1917 khai tử chế độ Sa Hoàng. Từ mùa xuân năm 1918, chính quyền của Lênin đàm phán trực tiếp với phía Đức.

Đế chế Áo - Hung, liên tục chiếm vị trí hàng đầu tại Trung Âu trong 5 thế kỷ, ảnh hưởng trải rộng từ Thụy Sĩ đến Ukraina ngày nay, nhường chỗ cho những quốc gia như Tiệp Khắc, Nam Tư… lần lượt ra đời. Áo và Hung trở thành hai nền cộng hòa độc lập.

Sau chiến tranh, Ba Lan hồi sinh. Bốn quốc gia mới được hình thành : Phần Lan, Estonia, Litva và Latvia.

Đế chế Ottoman tan rã. Thổ Nhĩ Kỳ trở thành một nhà nước Cộng Hòa. Nhưng trước khi tàn cuộc chiến, từ năm 1916, Paris và Luân Đô ngầm thỏa thuận với nhau để chia sẻ ảnh hưởng tại Trung Đông : Liban và Syria thuộc về phía Pháp, còn Jordani và Irak được đặt dưới sự kiểm soát của Anh.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) - Trung Quốc : 10 nhà bảo vệ người lao động bị bắt giữ

Ngày 10/11/2018, hiệp hội nhân công tập đoàn Trung Quốc Jasic Technology cho biết, trên toàn quốc, khoảng 10 thành viên bị công an bắt giữ từ nhiều ngày qua. Những người bị bắt là các nhà hoạt động bảo vệ công nhân. Năm trong số những người bị công an Trung Quốc bắt giữ tốt nghiệp Đại Học Bắc Kinh. Một người bắt ngay trong khuôn viên trường đại học này, bốn trường hợp khác bị bắt tại nhà riêng ở Bắc Kinh, Thượng Hải và Hàng Châu. Hãng tin Pháp AFP chưa thể kiếm chứng tin trên.

(Yonhap) - Bắc Triều Tiên kêu gọi Hàn Quốc "suy nghĩ kỹ" trước cuộc bỏ phiếu tại Liên Hiệp Quốc về hạt nhân

Trang mạng Uriminzokkiri trong bộ máy tuyên truyền của Bắc Triều Tiên ngày 11/11/2018 nêu lên những hậu quả "tai hại" nếu như Seoul tham gia cuộc biểu quyết được dự trù vào tháng tới của Hội Đồng Bảo An, gia tăng các biện pháp trừng phạt Bắc Triều Tiên. Ngoại trưởng Hàn Quốc trước đây từng thông báo vắng mặt trong cuộc bỏ hiếu sắp tới.

(Sunday Times) - Brexit : Bốn bộ trưởng Anh muốn từ chức

Tờ báo số ra ngày 11/11/2018 cho biết bốn bộ trưởng trong nội các Theresa May có lập trường muốn Anh Quốc ở lại trong Liên Hiệp thuế quan dường như sắp từ chức. Bruxelles đã bác đề nghị của thủ tướng Anh muốn đạt được một thỏa thuận tạm thời về thuế quan nhằm cho phép Luân Đôn thương lượng hiệp định thương mại song phương với những nước khác, trước khi vĩnh viễn chia tay với châu Âu.

(AFP) - Ba cựu tổng thống Peru có nguy cơ bị truy tố

Quốc Hội Peru ngày 10/11/2018 chấp thuận đề nghị của Ủy ban điều tra chống tham nhũng. Chiến dịch "tẩy sạch" yêu cầu truy tố 132 người, trong đó có ba cựu tổng thống dính líu vào đại án tham ô cấp quốc gia và liên quốc gia. Đó là vụ tham ô móc ngoặt giữa tập đoàn cây dựng BTP Oderbrech của Peru và tập đoàn dầu khí Brazil Petrobas, đã đưa cựu tổng thống Lula của Breazil vào tù. Ba cựu tổng thống Peru bị tố cáo gồm Alejandro Toledo, Ollanta Humala và Pedro Pablo Kuczynski.

(RFI) - Mỹ : 23 người chết vì hỏa hoạn tại California

Tính đến ngày 10/11, có ít nhất 23 người thiệt mạng, 35 người mất tích. Ở khu vực Los Angeles, quanh bãi biển Malibu, khoảng 200.000 người, trong đó có nhiều ngôi sao Hollywood, đã phải khẩn cấp sơ tán. Chỉ qua một đêm, lửa đã thiêu rụi hầu hết thị trấn Paradise với 26.000 dân ; 7.000 ngôi nhà bị cháy, cơ sở hạ tầng bị hư hại nặng, nhiều người bị chết cháy trong xe hơi vì lửa lan quá nhanh. Lực lượng cứu hỏa mới chỉ dập tắt được 20% đám cháy nhưng lửa có thể bùng lên trở lại vì theo dự báo thời tiết, sẽ có gió to vào ngày 12/11/2018.

(AFP) - Nhà văn Kundera được trả lại quốc tịch Séc ?

Thủ tướng Cộng Hòa Séc Andrej Babis ngày 10/11/2018 đề nghị "hoàn trả lại quốc tịch Séc" cho nhà văn Milan Kundera, 89 tuổi. Năm 1979, chính quyền Tiệp Khắc dưới chế độ cộng sản quyết định tước quốc tịch của tác giả cuốn Đời Nhẹ Khôn Kham. Bốn năm trước đó, Kundera và gia đình đã sang Pháp tị nạn. Sách của ông bị cấm xuất bản tại Tiệp Khắc. Từ sau cuộc Cách Mạng Nhung năm 1989, quan hệ giữa nhà văn nổi tiếng này với quê hương ông không đơn giản. Ông đã nhiều lần trở lại Cộng Hòa Séc nhưng không xuất hiện trước công chúng và khước từ mọi vinh dự mà chính quyền Praha dành cho ông.

(AFP) - Trung Quốc : Cổng mua bán trực tuyến Alibaba lại bội thu ngày lễ của người độc thân

Tại châu Âu ngày 11 tháng 11 là kỷ niệm kết thúc Chiến Tranh Thế Giới I, còn tại Trung Quốc đây là ngày lễ của những người độc thân, là cơ hội để mua sắm với giá rẻ. Cổng mua bán trực tuyến Alibaba năm nay lại bội thu khi thông báo đã thu về 20 tỷ đô la sau vài giờ hoạt động. Năm 2017 chỉ riêng trong một ngày, Alibaba thu về 25 tỷ đô la, tương đương với toàn GDP của Iceland.

Chủ nghĩa đơn phương của Mỹ định hình lại các liên minh quốc tế.

media
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đón tiếp đồng nhiệm Mỹ Donald Trump tại điện Elysée (Paris) ngày 10/11/2018.REUTERS/Vincent Kessler

Ngày 11 tháng 11 năm 2018 là đúng 100 năm ngày chấm dứt cuộc Thế Chiến Thứ I (1914-1918). Các tuần báo xuất bản nhân dịp này dĩ nhiên đã dành không ít trang, bài để đề cập đến những khía cạnh khác nhau của cuộc chiến. Đáng chú ý là hồ sơ chính trên tuần báo Pháp Courrier International, phân tích về « các liên minh mới » - tựa lớn trang bìa - đang chi phối thế giới ngày nay.

Đối với Courrier International, một thế kỷ sau khi kết thúc Chiến Tranh Thế Giới lần thứ nhất, chưa bao giờ sự cân bằng của thế giới lại có vẻ bấp bênh như ngày nay. Từ cuộc chiến Syria, vấn đề hạt nhân, cho đến thương mại hay di dân nhập cư, các quốc gia thời nay thường liên kết hay đối đầu với nhau tùy theo những tình huống cụ thể.

Theo tuần báo Pháp, một trong những nhân tố quan trọng khuấy động cục diện thế giới hiện nay là đường lối « nước Mỹ trên hết » của đương kim tổng thống Mỹ áp dụng vào chính sách đối ngoại, với hệ quả là cách hành xử đơn phương của Mỹ đã khiến cho các đồng minh thân cận nghi ngại, và tạo điều kiện cho các đối thủ vươn lên.

Xu hướng đơn phương của Trump: Món bở cho Nga và Trung Quốc

Courrier International đã trích dịch một bài viết trên nhật báo Anh Quốc The Guradian cho rằng « Trump đã bắn phát súng ân huệ vào thời kỳ Pax Americana », tức là vào thời kỳ hòa bình dưới sự lãnh đạo của Mỹ, với Hoa Kỳ nắm quyền lực toàn cầu.

Theo bài báo, tổng thống Trump đã phá hoại quyền lực mềm của Mỹ, vốn rất quan trọng trong việc giúp Mỹ ngự trị trên thế giới. Không chỉ thế, ông Trump còn khiến các đồng minh bất bình khi rút Mỹ ra khỏi hầu như tất cả các hiệp ước quốc tế quan trọng, từ hiệp định tự do thương mại xuyên Thái Bình Dương TPP, cho đến Hiệp Ước Khí Hậu Paris.

Nhận định của tờ báo Anh rất nghiêm khắc : « Donald Trump đã phá hủy nền móng của ảnh hưởng Mỹ mà các lãnh đạo tiền nhiệm đã phải tốn 3 phần tư thế kỷ để xây dựng »…

Đối với The Guardian, ông Trump đã coi thường quyền lực mềm (soft power) mà chỉ chú ý đến quyền lực cứng (hard power) mà không biết rằng sức mạnh của Mỹ trên thế giới đa phần dựa trên quyền lực mềm :

« Sở dĩ Hoa Kỳ đã trở thành một siêu cường, đó là vì phần còn lại của thế giới muốn như vậy. Mỹ có quân đóng tại hơn 170 quốc gia, có liên minh với khoảng 60 nước gia vì hầu hết các quốc gia khác trên thế giới không cảm thấy bị sức mạnh của Mỹ đe dọa… Hoa Kỳ hùng mạnh nhưng không gây sợ hãi hay kinh tởm như một số thế lực quân sự và tham lam trước đó, từ Tây Ban Nha thời triều đại Habsbourg, Pháp thời Napoléon, cho đến Liên Xô hay là Đức thời Wilhelm II và thời Quốc Xã.

Các siêu cường đó đã bị các nước khác liên minh lại với nhau để chống lại, và đã bị khuất phục, trong lúc Mỹ không hề phải đối phó với một liên minh quốc tế nào như vây, vì được đánh giá là một siêu cường tốt. Trong quá khứ, Mỹ không hề bị cô lập, mà trái lại, chính các đối thủ của Mỹ là Nga và Trung Quốc mới bị cô lập. Hai cường quốc độc đoán này có một số đàn em, nhưng hầu như không có bạn bè thực thụ, luôn luôn bị các láng giềng nhìn với một con mắt nghi kỵ và thiếu thiện cảm.

Tuy nhiên, chủ nghĩa đơn phương hiện nay của Donald Trump đang tạo ra những khoảng trống mà hai Nhà Nước phi tự do đó có thể nhanh chóng trám vào để tranh đoạt một số quyền lực của Hoa Kỳ.

Liệu có đồng minh nào tiếp tục tin tưởng vào Mỹ hay không ?

Kết luận của The Guardian khá bi quan: Sức mạnh của Mỹ đã bắt đầu suy giảm từ rất lâu trước khi tổng thống Trump nhậm chức, với một trong những nguyên nhân là sự vươn lên của các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc. Ông Trump đã chỉ đẩy mạnh tiến trình suy sụp, thậm chí là cho tiến trình này không thể đảo ngược.

Theo tờ báo Anh, ngay cả khi một tổng thống Mỹ tương lai có quay trở lại với chủ nghĩa quốc tế và đường lối tự do thương mại, phần còn lại của thế giới sẽ vẫn nhận thức đầy đủ rằng một ngày nào đó, cử tri Mỹ sẽ có thể chọn lại một tổng thống theo xu hướng cô lập và bảo hộ mậu dịch.

Như vậy, có thể cho là ông Donald Trump đang kết liễu cái gọi là Pax Americana, Hòa Bình kiểu Mỹ và tạo điều kiện cho sự ra đời của một thế kỷ của Trung Quốc, hoặc một thời kỳ rối loạn thế giới mới, nơi luật pháp quốc tế không tồn tại…

Các liên minh mới và sự vươn lên của Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải

Hồ sơ của Courrier International đã nêu bật một số ví dụ về các liên minh mới đã và đang hình thành trên thế giới. Trong bài viết mang tựa đề « Trật tự thế giới dịch chuyển từ Tây sang Đông », tuần báo Pháp nói về Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải (SCO) do Trung Quốc và Nga kết hợp hình thành.

Theo Courrier International, ra đời một cách kín đáo vào năm 2001 với các mục tiêu giới hạn về an ninh khu vực, Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải đang ngày càng trở nên quan trọng.

Trên chuyên san Nhật Bản The Diplomat, chủ tịch câu lạc bộ báo chí Tashkent tại Uzbekistan, một trong 6 thành viên ban đầu của tổ chức này, đã ghi nhận : « Một số nhà phân tích cho rằng SCO là một cơ chế quản trị toàn cầu ‘phi phương Tây’ mới, hay gọi đó là "mô hình mới của quan hệ quốc tế" ».

Ngoài Uzbekistan, các thành viên sáng lập Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải còn gồm có Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan. Với việc kết nạp Ấn Độ và Pakistan vào năm 2017, SCO hiện nay đại diện cho « gần một nửa dân số thế giới, một phần tư GDP và khoảng 80% lãnh thổ Á-Âu ». Đà mở rộng vẫn tiếp tục với đơn xin gia nhập của Afghanistan và Iran.

Điều được một quan sát viên nêu bật trên The Diplomat, là vào tháng 6 vừa qua, Hội Nghị Thượng Đỉnh Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải ở Thanh Đảo (tỉnh Sơn Đông ở miền đông Trung Quốc) đã phô trương một bộ mặt đoàn kết, trái hẳn với Thượng Đỉnh G7, tổ chức cùng thời điểm tại Canada, đã phơi bày bất hòa trước mắt toàn thể thế giới.

Theo tác giả trên The Diplomat, cuộc họp Thanh Đảo đã trưng ra hình ảnh về một « trật tự thế giới chuyển dịch từ tây sang đông », với « phương Tây đang rệu rã trong lúc phương Đông đang củng cố. »

Tuy vậy, đằng sau các đồng thuận được phô trương, là nhiều mâu thuẫn tiềm tàng : Ấn Độ đã không tham gia sáng kiến Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc, và câu hỏi đặt ra là liệu Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải có thể tồn tại khi tranh chấp bùng nổ giữa Ấn Độ và Pakistan, hoặc quan hệ xấu đi giữa Ấn Độ và Trung Quốc hay không.

Thổ Nhĩ Kỳ vẽ lại các liên minh ở Trung Đông

Một ví dụ khác về sự thay đổi liên minh đã được Courrier International nêu lên trong bài viết chạy tựa « Ankara, kẻ thắng lớn », đề cập đến các liên minh mới mà Thổ Nhĩ Kỳ đang củng cố để phục vụ tham vọng khu vực của mình.

Tạp chí Pháp đã trích dẫn các nhà nghiên cứu Colin P. Clarke và Ariane T. Tabatabai trên tạp chí Mỹ Foreign Affairs thẩm định rằng « Ở Trung Đông, các liên minh luôn luôn được vẽ lại », nêu lên trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ, mà trong nhiều thập kỷ qua là một đồng minh trung thành của Washington và thế lực chính đối lập với Iran, hiện lại đang xích lại gần Iran và Nga, hai đối thủ của Mỹ.

Đối với các tác giả, sự thay đổi này bắt nguồn từ ý thức hệ Hồi Giáo của tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, muốn xa rời phe phương Tây, từ bỏ chủ nghĩa thế tục nổi tiếng do Kemal Atatürk sáng lập ra vào đầu thế kỷ 20.

Tranh thủ các diễn biến tại Syria, nơi Mỹ đã bộc lộ thái độ miễn cưỡng, Thổ Nhĩ Kỳ đã liên kết với Nga và Iran, hai nước có nhiều điểm tương đồng trên hồ sơ này và lập ra một trục liên kết Ankara-Teheran-Matxcơva-Damas.

Để kết thân thêm với Nga, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã ký thỏa thuận mua hệ thống tên lửa S-400 do Nga sản xuất, bất chấp phản đối của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO mà Ankara là thành viên.

Lợi dụng đối thủ Ả Rập Xê Út đang bị suy yếu do vụ giết hại nhà báo Jamal Khashoggi, ông Erdogan đã liên minh với Qatar, kẻ thù dữ dằn nhất của Riyad.

Đối với Foreign Affairs, tại Cận Đông « Thổ Nhĩ Kỳ có vẻ là người chiến thắng lớn. Ankara đang chơi trên cả hai mặt của cuộc xung đột Syria, kiếm được điểm cho các cuộc đàm phán trong tương lai. »

100 năm sau Thế Chiến I, Paris muốn tái lập vai trò trung tâm hòa bình

Cùng khai thác chủ đề 100 năm kết thúc cuộc thế chiến thứ nhất, giống như Courrier International, tuần báo Le Point cũng dành trang bìa cho sự kiện này, với tựa chính « 1918, các bí mật, các anh hùng, các bài học lịch sử », bên trên một bức ảnh tư liệu đen trắng cho thấy các binh sĩ thời ấy đang di chuyển trong chiến hào.

Bên trang trong Le Point đã dành gần 20 trang để nói về nhu cầu gọi theo người Việt là « ôn cố tri tân » : « Khi chúng ta kỷ niệm 100 năm Ngày Đình Chiến – Armistice là tên chính thức của ngày kỷ niệm chấm dứt Thế Chiến I tại Pháp – với châu Âu đang ở trong một tình trạng căng thẳng mới, cuộc Đại Chiến vẫn còn rất nhiều điều để dạy chúng ta. »

Le Point nhắc lại rằng nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày Đình Chiến, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có sáng kiến tổ chức Diễn Đàn Paris về Hòa Bình, từ ngày 11 đến 13/11 để « nhắc nhở rằng vẫn cần hành động khẩn cấp, đòi hỏi mọi người phải có hành động cụ thể, thảo luận tự do và đối thoại cởi mở. Đã có gần 60 nguyên thủ quốc gia nhận lời mời đến Paris.

Theo tạp chí Pháp, như vậy là gần một thế kỷ sau Hội Nghị Hòa Bình Paris vào tháng Giêng 1919, thủ đô nước Pháp một lần nữa sẽ trở thành đầu não của các cuộc thảo luận để tạo ra « một cách tổ chức mới của thế giới », theo lời của chính tổng thống Macron.

Sáng kiến của Pháp có thiết thực hay không, hay là chỉ mang tính chất hình thức hào nhoáng bề ngoài ? Theo Le Point, nếu thế giới của năm 2018, với nhiều cơ chế ngăn chặn xung đột, hoàn toàn khác biệt với thời điểm năm 1914, khi Đại Chiến Thứ I bắt đầu, nhưng việc ôn cố tri tân vẫn rất cần thiết, đặc biệt để hiểu được vì sao hòa bình lại không được duy trì vào khi ấy.

Đối với Le Point, 1914 là một ví dụ hoàn hảo của một thảm họa từng được sử gia Christopher Clark cho là « không hề không thể tránh khỏi, ít ra là cho đến lúc nổ ra ».

The Economist: Một chính quyền Mỹ chia rẽ sau bầu cử giữa kỳ

Là tuần báo tối thứ Năm 08/11/2018 mới lên khuôn, tức là hai hôm sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, tờ The Economist đã giành trang bìa cho sự kiện này. Trên bức ảnh vẽ tổng thống Mỹ Donald Trump trên lưng một con lừa, biểu tượng của đảng Dân Chủ Mỹ, nhưng người lại hướng về phía sau, tuần báo Anh chạy tựa ngắn gọn Where’s next ? – Sắp tới đây sẽ ra sao ?

Trong bài phân tích trang trong, The Economist nhận định rằng « Cuộc bầu cử giữa kỳ đã tạo ra một chính quyền bị chia cắt trên một đất nước bị chia cắt ».

Đối với tờ báo Anh, ít ra là lần này, kết quả được dự đoán thực sự xảy ra. Đảng Dân Chủ chiếm Hạ Viện, và sẽ cho phép giám sát một số việc làm của Nhà Trắng. Đảng Cộng Hòa thì giữ được Thượng Viện   với đa số lớn hơn – giúp cho các quyết định bổ nhiệm của tổng thống được thông qua dễ dàng hơn.

Cả hai bên đều tuyên bố thắng lợi, nhưng thực tế cho thấy là một quốc gia từng bị chia rẽ giờ đây có một chính phủ bị chia cắt, với đảng Dân Chủ nắm Hạ Viện, đối lập với đảng Cộng Hòa và tổng thống Trump trong các cơ chế khác.

Điều này, theo The Economist, sẽ làm cho nước Mỹ khó điều hành hơn trong một tương lai gần.

Quyền thừa kế Johnny Halliday: Toàn bộ các con không được gì ?

Trên trang bìa, và trong một hồ sơ 12 trang, tạp chí L’Obs đã tập trung nói về « Chuyện trinh thám về thừa kế di sản » của Johnny Hallyday. Tạp chí như rất thích thú vì có được một cuộc phỏng vấn « độc quyền » nữ ký giả Léna Lutaud của tờ Figaro, người đã viết một quyển sách về chuyện dài nhiều tập đáng buồn này.

Có thể tóm tắt câu chuyện này như sau: Di chúc mà cố ca sĩ Pháp để lại dường như không đơn thuần là để truất quyền thừa kế của các đứa con đầu tiên của Johnny là David và Laura, mà là chủ yếu là để cho bà vợ của Laetitia ‘tránh được thuế’. Suy đoán này, theo Lutaud, lại càng có lý hơn khi Laetitaa đã nắm được một nửa gia sản của Johnny.

Người ta cũng được biết là Jade và Joy, hai người con gái nuôi của Laetitia và Johnny cũng không nhận được gì cả, vì bản di chúc Mỹ của Johnny không cho hai cô bé này bất kỳ một tài sản nào, cũng như đối với Laura và David.

Theo Lutaud thì Tư Pháp nước Pháp sẽ quyết định : « Ngày 30/11 này, tòa án Nanterre, nơi David và Laura nộp đơn kiện, sẽ cho biết là ngành Tư Pháp của Pháp có thẩm quyền phán xét vụ thừa kế gia tài này hay không trong bối cảnh Johnny, vốn thường trú tại Los Angeles, đã lập di chúc thừa kế theo luật của Mỹ.

Tòa án Nanterre đã tạm thời cho phong tỏa tạm thời tài sản bên Pháp của cố ca sĩ, hai ngôi nhà ở Marnes-la-Coquette (ngoại ô Paris) và ở Saint-Barth, và cả tác quyền… Nếu tòa án Pháp quyết định thụ lý hồ sơ này thì đây sẽ là một vụ xét xử lớn của thập niên này.

Người Pháp còn có thể ăn chung với nhau hay không

Trang bìa của tạp chí L’Express và hồ sơ chính tuần này được dành cho một vấn đề xã hội, xuất phát từ việc ngày nay người Pháp có những về chế độ ăn uống rất khác nhau.Tựa chính thấy trên trang bìa rất dài và rất hóm hỉnh : « Không gluten, không thịt, không sữa, không rượu…, to tiếng trên bàn ăn (và nhức đầu trong nhà bếp).

Bài viết của l’Express nêu bật lời thú nhận của Sophie, một nữ nhân viên làm việc trong ngành quảng cáo, gia đình chỉ có 4 người : hai vợ chồng và hai đứa con. Thế nhưng khi cuối tuần cả nhà ăn chung thì quả là một bài toán nan giải, như lời giải thích của Sophie : « Chồng tôi thì thích ăn thịt đỏ, còn tái. Tôi thì ăn thức ăn bio (sạch), con gái tôi thì thích thịt trắng, con trai tôi thì ăn chay (rau quả)… »

Những chế độ ăn uống khác nhau đó, kèm theo thái độ kiên quyết không thay đổi, đã khiến cho những bữa ăn tối trong nhà biến thành những đấu trường, từ đó làm dấy lên câu hỏi : « Liệu chúng ta còn có thể ngồi ăn chung với nhau hay không ».

Last Updated on Monday, 12 November 2018 14:40
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation