Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 10/10/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Wednesday, 10 October 2018 06:57

 

Trump: Thượng đỉnh II với Kim Jong Un sẽ diễn ra sau bầu cử giữa kỳ.

 

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un từng bắt tay thân thiện nhân cuộc họp thượng đỉnh đầu tiên ở Singapore ngày 12/06/2018.REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo

Hôm 09/10/2018, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết là cuộc họp thượng đỉnh thứ hai giữa ông với lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ diễn ra sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, với ba hoặc bốn địa điểm đang được xem xét để chọn nơi tổ chức.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc Hội Mỹ sẽ diễn ra ngày 06/11. Tuyên bố với các phóng viên tối qua khi đến Iowa gặp gỡ các cử tri, tổng thống Trump giải thích là ông sẽ rất bận rộn với chuyện vận động bầu cử cho nên sẽ không thể gặp lại Kim Jong Un trước ngày đó.

Lãnh đạo Mỹ và Bắc Triều Tiên đã gặp nhau lần đầu tiên vào tháng 6 tại Singapore, nhưng ông Donald Trump nói rằng thượng đỉnh thứ hai sẽ không diễn ra ở Singapore, mà có thể được tổ chức trên lãnh thổ Hoa Kỳ hoặc Bắc Triều Tiên.

Ngoại trưởng Mike Pompeo, người vừa gặp lại ông Kim Jong Un hôm chủ nhật vừa qua, thì cho biết là ngày diễn ra thượng đỉnh Mỹ-Bắc Triều Tiên lần thứ hai có thể sẽ sớm được nêu lên.

Tuyên bố tại Nhà Trắng, Ngoại trưởng Pompeo khẳng định là cuộc thảo luận giữa ông với lãnh đạo Bắc Triều Tiên đã đạt được « những tiến bộ đáng kể » và tuy hiện còn nhiều việc phải làm, nhưng hai nước đã vạch ra một con đường đi đến mục tiêu cuối cùng, đó là phi hạt nhân hóa Bắc Triều Tiên một cách có thể kiểm chứng được. Ngoại trưởng Mỹ đã trở lại Bình Nhưỡng cuối tuần qua để tìm cách khởi động lại các cuộc đàm phán về hạt nhân đang gặp bế tắc.

Hôm qua, trong một cuộc họp báo tại Washington, những người Bắc Triều Tiên đào thoát đã kêu gọi tổng thống Donald Trump đừng quên vấn đề nhân quyền trong các cuộc thảo luận với ông Kim Jong Un.

Trong khi đó, hai miền Triều Tiên vẫn tiếp tục tiến trình xích lại gần nhau. Ra điều trần trước Quốc Hội hôm nay, Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung Wha cho biết là chính phủ Seoul đang xem xét khả năng bãi bỏ một số trong những biện pháp trừng phạt Bắc Triều Tiên, được ban hành sau vụ tấn công vào một chiến hạm Hàn Quốc, khiến 45 thủy thủ Hàn Quốc thiệt mạng, vào năm 2010.

Trung Quốc dùng sông Mêkông làm công cụ bành trướng tại Đông Nam Á.

media
Cảnh sát võ trang Trung Quốc chuẩn bị chuyến tuần tra chung đầu tiên trên sông Mêkông, cảng Quan Lũy, Vân Nam. Ảnh tư liệu ngày 09/12/2011REUTERS

Nhật Bản và 5 nước khu vực sông Mêkông (Việt Nam, Cam Bốt, Lào, Thái Lan, Miến Điện) ngày 09/10/2018 đã họp thượng đỉnh tại Tokyo để thúc đẩy một chính sách mới nhằm phát triển toàn vùng theo hướng kết nối khu vực, lấy trọng tâm là cư dân bên sông và bảo vệ môi trường. Dù không nói ra, nhưng đề án do Tokyo chủ trì là một nỗ lực nhằm hạn chế đà bành trướng của Trung Quốc trên vùng lục địa Đông Nam Á. Đài phát thanh Mỹ NPR ngày 06/10/2018 vừa qua đã có một bài phân tích chi tiết về điều được gọi là « Trung Quốc định hình lại sông Mêkông để tăng cường đà bành trướng – China Reshapes The Vital Mekong River To Power Its Expansion ».

Bài viết của NPR nêu bật một loạt hoạt động của Trung Quốc nhằm « chiếm hữu » dòng sông Mêkông, từ việc cho tàu tuần tra xuống đến tận cửa ngõ vào Thái Lan, tiếng là để bảo vệ an ninh cho tàu bè đi lại trên sông, cho đến việc xây đập vô tội vạ để làm điện, bất chấp tổn hại môi trường cho các nước láng giềng ở hạ nguồn.

Nhận xét đầu tiên của phóng viên đài NPR khi đến Thái Lan, một trong những quốc gia ven bờ Mêkông là tình trạng tràn ngập du khách Trung Quốc, được ghi nhận là đông đảo hơn bất kỳ du khách đến từ nơi khác. Đấy cũng là tình trạng chung tại hầu hết các nước Đông Nam Á khác.

Tàu Trung Quốc tuần tra trên sông: Mục tiêu hù dọa

Vấn đề tuy nhiên không chỉ là du khách : Hàng tháng đều có một vài chiếc tàu Trung Quốc có võ trang, từ cảng Quan Lũy (Guanlei) ở Vân Nam (Trung Quốc), xuôi dòng sông, qua Miến Điện và Lào để đến tận khúc vào Thái Lan.

Chiến thuyền Trung Quốc hụ còi inh ỏi để báo trước sự hiện diện, rồi đánh một vòng chữ U dài ngay sát đường ranh giới với Thái Lan, tàu tuần tra Thái Lan có mặt tại chỗ chỉ lặng yên quan sát. Trước khi rời đi, tàu Trung Quốc lại cho còi hụ một tràng dài và lớn. Đôi khi người ta thấy bóng dáng một chiếc tàu tuần giang của Lào tháp tùng theo tàu Trung Quốc.

Đối với phóng viên đài NPR, khu Tam Giác Vàng khét tiếng là một trung tâm buôn bán ma túy, và theo Bắc Kinh, mục tiêu các chiến dịch tuần tra hàng tháng của lực lượng Trung Quốc, quyết định từ năm 2011, sau vụ 13 thủy thủ bị giết chết, chỉ nhằm « giúp cho dòng sông biên giới an toàn hơn ».

Thế nhưng, theo một số nhà phân tích, lý do bảo đảm an ninh chỉ là cái cớ, còn thực ra mục tiêu chính là hù dọa, răn đe các nước trong vùng.

Chuyên gia Elliot Brennan, thuộc Học Viện Chính Sách Phát Triển và An Ninh, có trụ sở tại Bangkok, cho rằng sự hiện diện của chiến thuyền Trung Quốc trên sông Mêkông chỉ nhằm « nhắc nhở các láng giềng về trọng lượng và uy lực cứng cũng như sắc bén ngày càng tăng của Bắc Kinh… Trung Quốc ».

Đập thủy điện giúp Trung Quốc khống chế láng giềng

Bài phân tích của đài NPR không ngần ngại xem vùng Đông Nam Á là sân sau của Trung Quốc : « Ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Trung Quốc đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, sân sau của họ. Sáng kiến Một ​​Vành Đai và Một Con Đường đang mở rộng thêm ảnh hưởng của Bắc Kinh, với việc xây dựng đường xá, tàu cao tốc và hải cảng đang được rốt ráo tiến hành ở Đông Nam Á, giúp cho hàng hóa Trung Quốc tiếp cận tốt hơn với các thị trường cả trong khu vực lẫn xa hơn nữa ».

Mặt khác, Trung Quốc cũng đang xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mêkông, mà theo các nhà phân tích, sẽ sản xuất ra điện cần thiết, nhưng đặt ra các mối đe dọa lớn cho môi trường, và đặc biệt là tiếp tục cho phép Bắc Kinh mở rộng quyền kiểm soát của họ trong khu vực.

Theo NPR, đà bành trướng của Trung Quốc tại Đông Nam Á, đã được cảm nhận và trong nhiều trường hợp, làm dấy lên sự sợ hãi.

Chuyên gia Brennan nhận định : « Việc Trung Quốc đồng thời kiểm soát cả Biển Đông lẫn sông Mêkông, về mặt chiến lược, sẽ kẹp khu vực Đông Nam Á trong gọng kềm ». Đối với ông Brennan, âm mưu của Bắc Kinh nhằm kiểm soát các dòng sông tại Đông Nam Á là « phần nửa còn lại của cái gọi là chiến lược tằm ăn dâu (hay cắt lát xúc xích – salami-slicing) của Trung Quốc trong khu vực. »

Bắc Kinh không có cản lực trong vùng Mêkông

Theo chuyên gia Brennan, điều đáng ngại là trên đất liền Đông Nam Á, Trung Quốc không có đối thủ, trong lúc tại Biển Đông, Bắc Kinh đang vấp phải cản lực từ Mỹ và các đồng minh.

Chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc ở Biển Đông thể hiện qua việc từng bước bối đắp và xây dựng trên các rạn san hô trong vùng biển có tranh chấp của Biển Đông. Tuy nhiên Hoa Kỳ và các đồng minh hiện đang nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển rộng lớn mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Trong hồ sơ Mêkông, Trung Quốc có một lợi thế tự nhiên : Đó là việc con sông – tên tiếng Hoa là Lan Thương Giang - đã bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc, trước khi chảy qua năm nước Đông Nam Á trước khi đổ ra Biển Đông.

Chuyên gia Thitinan Pongsudhirak thuộc Đại Học Chulalongkorn của Thái Lan so sánh như sau : « Không giống như trường hợp Biển Đông, vùng sông Mêkông không có các cường quốc khu vực quan trọng khác… Vì vậy, Trung Quốc không phải tranh đấu với Hoa Kỳ hay Úc hoặc Ấn Độ và tất cả các quốc gia khác, như là ở Biển Đông ».

Từ hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mêkông, trên lãnh thổ của họ. Mười con đập đã được xây xong, với nhiều con đập đã được lên kế hoạch.

Đối với chuyên gia Thitinan, vốn đã nghiên cứu sâu về vấn đề Mêkông và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc dọc theo con sông thì tình trạng đó là một hiểm họa cho các nước Đông Nam Á.

« Tôi thấy rằng đó là một tình huống có thể xấu đi… Nếu có thêm nhiều con đâp được xây dựng, và nước khan hiếm đi thì... Trung Quốc có thể sử dụng vị trí của họ ở thượng nguồn làm phương tiện gây sức ép, thậm chí làm công cụ cưỡng chế » các quốc gia ở hạ nguồn.

Theo ông Thitinan, sinh kế của khoảng 60 triệu người ở khu hạ lưu sông Mêkông - Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam - phụ thuộc vào dòng sông.

Mở rộng con sông để phục vụ lợi ích thương mại

Hiện nay, tác hại của các con đập đã bắt đầu được cảm nhận, nhưng theo NPR, vấn đề không chỉ ngừng ở đó, mà Bắc Kinh còn có kế hoạch mở rộng và đào sâu một số khúc sông để cho tàu bè lớn hơn cho thể di chuyển được, từ Vân Nam xuống đến tận Luang Prabang ở Lào, phục vụ cho lợi ích thương mại của Trung Quốc.

Điều đó có nghĩa là phải phá ghềnh, nạo vét những đoạn sông hẹp, và các nhà môi trường cảnh báo rằng điều đó sẽ làm thiệt hại nhiều hơn cho dòng Mêkông và số cư dân lệ thuộc vào con sông.

Trước phong trào phản đối việc mở rộng con sông, một số đề án đã bị tạm dừng, nhưng chuyên gia Thitinan cho rằng việc dựng sẽ không lâu do việc chính quyền Thái Lan bị sức ép rất lớn từ phía Trung Quốc.

« Đối với Thái Lan, đó là điều mà Trung Quốc ... từng đòi hỏi, và Trung Quốc có một mức giá khá cao buộc (Thái Lan) phải trả nếu không đáp ứng. Áp lực sẽ tiếp tục ».

Vấn đề, theo ông Thitinan, Bangkok hiện đang bị kẹt giữa hai áp lực, vì bản thân các doanh nghiệp Thái Lan cũng muốn có thêm giao dịch với Trung Quốc…

Chiến thuyền Trung Quốc hụ còi inh ỏi để báo trước sự hiện diện, rồi đánh một vòng chữ U dài ngay sát đường ranh giới với Thái Lan, tàu tuần tra Thái Lan có mặt tại chỗ chỉ lặng yên quan sát. Trước khi rời đi, tàu Trung Quốc lại cho còi hụ một tràng dài và lớn. Đôi khi người ta thấy bóng dáng một chiếc tàu tuần giang của Lào tháp tùng theo tàu Trung Quốc.

Đối với phóng viên đài NPR, khu Tam Giác Vàng khét tiếng là một trung tâm buôn bán ma túy, và theo Bắc Kinh, mục tiêu các chiến dịch tuần tra hàng tháng của lực lượng Trung Quốc, quyết định từ năm 2011, sau vụ 13 thủy thủ bị giết chết, chỉ nhằm « giúp cho dòng sông biên giới an toàn hơn ».

Thế nhưng, theo một số nhà phân tích, lý do bảo đảm an ninh chỉ là cái cớ, còn thực ra mục tiêu chính là hù dọa, răn đe các nước trong vùng.

Chuyên gia Elliot Brennan, thuộc Học Viện Chính Sách Phát Triển và An Ninh, có trụ sở tại Bangkok, cho rằng sự hiện diện của chiến thuyền Trung Quốc trên sông Mêkông chỉ nhằm « nhắc nhở các láng giềng về trọng lượng và uy lực cứng cũng như sắc bén ngày càng tăng của Bắc Kinh… Trung Quốc ».

Đập thủy điện giúp Trung Quốc khống chế láng giềng

Bài phân tích của đài NPR không ngần ngại xem vùng Đông Nam Á là sân sau của Trung Quốc : « Ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Trung Quốc đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, sân sau của họ. Sáng kiến Một ​​Vành Đai và Một Con Đường đang mở rộng thêm ảnh hưởng của Bắc Kinh, với việc xây dựng đường xá, tàu cao tốc và hải cảng đang được rốt ráo tiến hành ở Đông Nam Á, giúp cho hàng hóa Trung Quốc tiếp cận tốt hơn với các thị trường cả trong khu vực lẫn xa hơn nữa ».

Mặt khác, Trung Quốc cũng đang xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mêkông, mà theo các nhà phân tích, sẽ sản xuất ra điện cần thiết, nhưng đặt ra các mối đe dọa lớn cho môi trường, và đặc biệt là tiếp tục cho phép Bắc Kinh mở rộng quyền kiểm soát của họ trong khu vực.

Theo NPR, đà bành trướng của Trung Quốc tại Đông Nam Á, đã được cảm nhận và trong nhiều trường hợp, làm dấy lên sự sợ hãi.

Chuyên gia Brennan nhận định : « Việc Trung Quốc đồng thời kiểm soát cả Biển Đông lẫn sông Mêkông, về mặt chiến lược, sẽ kẹp khu vực Đông Nam Á trong gọng kềm ». Đối với ông Brennan, âm mưu của Bắc Kinh nhằm kiểm soát các dòng sông tại Đông Nam Á là « phần nửa còn lại của cái gọi là chiến lược tằm ăn dâu (hay cắt lát xúc xích – salami-slicing) của Trung Quốc trong khu vực. »

Bắc Kinh không có cản lực trong vùng Mêkông

Theo chuyên gia Brennan, điều đáng ngại là trên đất liền Đông Nam Á, Trung Quốc không có đối thủ, trong lúc tại Biển Đông, Bắc Kinh đang vấp phải cản lực từ Mỹ và các đồng minh.

Chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc ở Biển Đông thể hiện qua việc từng bước bối đắp và xây dựng trên các rạn san hô trong vùng biển có tranh chấp của Biển Đông. Tuy nhiên Hoa Kỳ và các đồng minh hiện đang nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển rộng lớn mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Trong hồ sơ Mêkông, Trung Quốc có một lợi thế tự nhiên : Đó là việc con sông – tên tiếng Hoa là Lan Thương Giang - đã bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc, trước khi chảy qua năm nước Đông Nam Á trước khi đổ ra Biển Đông.

Chuyên gia Thitinan Pongsudhirak thuộc Đại Học Chulalongkorn của Thái Lan so sánh như sau : « Không giống như trường hợp Biển Đông, vùng sông Mêkông không có các cường quốc khu vực quan trọng khác… Vì vậy, Trung Quốc không phải tranh đấu với Hoa Kỳ hay Úc hoặc Ấn Độ và tất cả các quốc gia khác, như là ở Biển Đông ».

Từ hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mêkông, trên lãnh thổ của họ. Mười con đập đã được xây xong, với nhiều con đập đã được lên kế hoạch.

Đối với chuyên gia Thitinan, vốn đã nghiên cứu sâu về vấn đề Mêkông và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc dọc theo con sông thì tình trạng đó là một hiểm họa cho các nước Đông Nam Á.

« Tôi thấy rằng đó là một tình huống có thể xấu đi… Nếu có thêm nhiều con đâp được xây dựng, và nước khan hiếm đi thì... Trung Quốc có thể sử dụng vị trí của họ ở thượng nguồn làm phương tiện gây sức ép, thậm chí làm công cụ cưỡng chế » các quốc gia ở hạ nguồn.

Theo ông Thitinan, sinh kế của khoảng 60 triệu người ở khu hạ lưu sông Mêkông - Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam - phụ thuộc vào dòng sông.

Mở rộng con sông để phục vụ lợi ích thương mại

Hiện nay, tác hại của các con đập đã bắt đầu được cảm nhận, nhưng theo NPR, vấn đề không chỉ ngừng ở đó, mà Bắc Kinh còn có kế hoạch mở rộng và đào sâu một số khúc sông để cho tàu bè lớn hơn cho thể di chuyển được, từ Vân Nam xuống đến tận Luang Prabang ở Lào, phục vụ cho lợi ích thương mại của Trung Quốc.

Điều đó có nghĩa là phải phá ghềnh, nạo vét những đoạn sông hẹp, và các nhà môi trường cảnh báo rằng điều đó sẽ làm thiệt hại nhiều hơn cho dòng Mêkông và số cư dân lệ thuộc vào con sông.

Trước phong trào phản đối việc mở rộng con sông, một số đề án đã bị tạm dừng, nhưng chuyên gia Thitinan cho rằng việc dựng sẽ không lâu do việc chính quyền Thái Lan bị sức ép rất lớn từ phía Trung Quốc.

« Đối với Thái Lan, đó là điều mà Trung Quốc ... từng đòi hỏi, và Trung Quốc có một mức giá khá cao buộc (Thái Lan) phải trả nếu không đáp ứng. Áp lực sẽ tiếp tục ».

Vấn đề, theo ông Thitinan, Bangkok hiện đang bị kẹt giữa hai áp lực, vì bản thân các doanh nghiệp Thái Lan cũng muốn có thêm giao dịch với Trung Quốc…

Chiến thuyền Trung Quốc hụ còi inh ỏi để báo trước sự hiện diện, rồi đánh một vòng chữ U dài ngay sát đường ranh giới với Thái Lan, tàu tuần tra Thái Lan có mặt tại chỗ chỉ lặng yên quan sát. Trước khi rời đi, tàu Trung Quốc lại cho còi hụ một tràng dài và lớn. Đôi khi người ta thấy bóng dáng một chiếc tàu tuần giang của Lào tháp tùng theo tàu Trung Quốc.

Đối với phóng viên đài NPR, khu Tam Giác Vàng khét tiếng là một trung tâm buôn bán ma túy, và theo Bắc Kinh, mục tiêu các chiến dịch tuần tra hàng tháng của lực lượng Trung Quốc, quyết định từ năm 2011, sau vụ 13 thủy thủ bị giết chết, chỉ nhằm « giúp cho dòng sông biên giới an toàn hơn ».

Thế nhưng, theo một số nhà phân tích, lý do bảo đảm an ninh chỉ là cái cớ, còn thực ra mục tiêu chính là hù dọa, răn đe các nước trong vùng.

Chuyên gia Elliot Brennan, thuộc Học Viện Chính Sách Phát Triển và An Ninh, có trụ sở tại Bangkok, cho rằng sự hiện diện của chiến thuyền Trung Quốc trên sông Mêkông chỉ nhằm « nhắc nhở các láng giềng về trọng lượng và uy lực cứng cũng như sắc bén ngày càng tăng của Bắc Kinh… Trung Quốc ».

Đập thủy điện giúp Trung Quốc khống chế láng giềng

Bài phân tích của đài NPR không ngần ngại xem vùng Đông Nam Á là sân sau của Trung Quốc : « Ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Trung Quốc đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, sân sau của họ. Sáng kiến Một ​​Vành Đai và Một Con Đường đang mở rộng thêm ảnh hưởng của Bắc Kinh, với việc xây dựng đường xá, tàu cao tốc và hải cảng đang được rốt ráo tiến hành ở Đông Nam Á, giúp cho hàng hóa Trung Quốc tiếp cận tốt hơn với các thị trường cả trong khu vực lẫn xa hơn nữa ».

Mặt khác, Trung Quốc cũng đang xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mêkông, mà theo các nhà phân tích, sẽ sản xuất ra điện cần thiết, nhưng đặt ra các mối đe dọa lớn cho môi trường, và đặc biệt là tiếp tục cho phép Bắc Kinh mở rộng quyền kiểm soát của họ trong khu vực.

Theo NPR, đà bành trướng của Trung Quốc tại Đông Nam Á, đã được cảm nhận và trong nhiều trường hợp, làm dấy lên sự sợ hãi.

Chuyên gia Brennan nhận định : « Việc Trung Quốc đồng thời kiểm soát cả Biển Đông lẫn sông Mêkông, về mặt chiến lược, sẽ kẹp khu vực Đông Nam Á trong gọng kềm ». Đối với ông Brennan, âm mưu của Bắc Kinh nhằm kiểm soát các dòng sông tại Đông Nam Á là « phần nửa còn lại của cái gọi là chiến lược tằm ăn dâu (hay cắt lát xúc xích – salami-slicing) của Trung Quốc trong khu vực. »

Bắc Kinh không có cản lực trong vùng Mêkông

Theo chuyên gia Brennan, điều đáng ngại là trên đất liền Đông Nam Á, Trung Quốc không có đối thủ, trong lúc tại Biển Đông, Bắc Kinh đang vấp phải cản lực từ Mỹ và các đồng minh.

Chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc ở Biển Đông thể hiện qua việc từng bước bối đắp và xây dựng trên các rạn san hô trong vùng biển có tranh chấp của Biển Đông. Tuy nhiên Hoa Kỳ và các đồng minh hiện đang nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển rộng lớn mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Trong hồ sơ Mêkông, Trung Quốc có một lợi thế tự nhiên : Đó là việc con sông – tên tiếng Hoa là Lan Thương Giang - đã bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc, trước khi chảy qua năm nước Đông Nam Á trước khi đổ ra Biển Đông.

Chuyên gia Thitinan Pongsudhirak thuộc Đại Học Chulalongkorn của Thái Lan so sánh như sau : « Không giống như trường hợp Biển Đông, vùng sông Mêkông không có các cường quốc khu vực quan trọng khác… Vì vậy, Trung Quốc không phải tranh đấu với Hoa Kỳ hay Úc hoặc Ấn Độ và tất cả các quốc gia khác, như là ở Biển Đông ».

Từ hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mêkông, trên lãnh thổ của họ. Mười con đập đã được xây xong, với nhiều con đập đã được lên kế hoạch.

Đối với chuyên gia Thitinan, vốn đã nghiên cứu sâu về vấn đề Mêkông và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc dọc theo con sông thì tình trạng đó là một hiểm họa cho các nước Đông Nam Á.

« Tôi thấy rằng đó là một tình huống có thể xấu đi… Nếu có thêm nhiều con đâp được xây dựng, và nước khan hiếm đi thì... Trung Quốc có thể sử dụng vị trí của họ ở thượng nguồn làm phương tiện gây sức ép, thậm chí làm công cụ cưỡng chế » các quốc gia ở hạ nguồn.

Theo ông Thitinan, sinh kế của khoảng 60 triệu người ở khu hạ lưu sông Mêkông - Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam - phụ thuộc vào dòng sông.

Mở rộng con sông để phục vụ lợi ích thương mại

Hiện nay, tác hại của các con đập đã bắt đầu được cảm nhận, nhưng theo NPR, vấn đề không chỉ ngừng ở đó, mà Bắc Kinh còn có kế hoạch mở rộng và đào sâu một số khúc sông để cho tàu bè lớn hơn cho thể di chuyển được, từ Vân Nam xuống đến tận Luang Prabang ở Lào, phục vụ cho lợi ích thương mại của Trung Quốc.

Điều đó có nghĩa là phải phá ghềnh, nạo vét những đoạn sông hẹp, và các nhà môi trường cảnh báo rằng điều đó sẽ làm thiệt hại nhiều hơn cho dòng Mêkông và số cư dân lệ thuộc vào con sông.

Trước phong trào phản đối việc mở rộng con sông, một số đề án đã bị tạm dừng, nhưng chuyên gia Thitinan cho rằng việc dựng sẽ không lâu do việc chính quyền Thái Lan bị sức ép rất lớn từ phía Trung Quốc.

« Đối với Thái Lan, đó là điều mà Trung Quốc ... từng đòi hỏi, và Trung Quốc có một mức giá khá cao buộc (Thái Lan) phải trả nếu không đáp ứng. Áp lực sẽ tiếp tục ».

Vấn đề, theo ông Thitinan, Bangkok hiện đang bị kẹt giữa hai áp lực, vì bản thân các doanh nghiệp Thái Lan cũng muốn có thêm giao dịch với Trung Quốc…

Trump : Chính quyền Obama « bất lực » trong chính sách Biển Đông.

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng ngày 9/10/2018.REUTERS/Jonathan Ernst

Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích chính quyền của người tiền nhiệm Barack Obama « bất lực », không ngăn chặn được Bắc Kinh bành trướng ảnh hưởng ở Biển Đông khiến Hải Quân Trung Quốc hiện trở thành một mối đe dọa cho Hoa Kỳ trong khu vực đang có tranh chấp.

Theo trang Times of India, phát biểu với báo giới bên chiếc Air Force One ngày 09/10/2018, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định : « Chính quyền Obama đã bất lực trong chính sách về Biển Đông ». Nhận định của tổng thống Donald Mỹ được đưa ra sau khi ngoại trưởng Mike Pompeo đến Nhà Trắng trình bày kết quả chuyến công du Đông Á và các cuộc gặp lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc tại Bắc Kinh vào tuần trước.

Hoa Kỳ thường xuyên tiến hành nhiều cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải trong vùng Biển Đông và tham gia tập trận với nhiều nước trong khu vực. Một cuộc tập trận có quy mô lớn, huy động hải quân và không quân, sẽ được quân đội Mỹ tổ chức tại Biển Đông và eo biển Đài Loan vào tháng 11/2018, đúng thời điểm chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Philippines.

Ngày 09/10, Manila cho biết sẽ không tham gia cuộc tập trận quy mô trên của Mỹ. Tuy nhiên, theo South China Morning Post ngày 10/10, quân đội Philippines, lần đầu tiên, sẽ tham gia đợt thao dượt hải quân giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 29/10.

Đây là chặng thứ hai trong kế hoạch thao dượt hải quân chung giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, bắt đầu vào tháng 08/2018, tại Singapore. Mục tiêu là luyện tập tìm kiếm chung, tổ chức cứu hộ theo Bộ Quy tắc Ứng xử về những chạm trán ngoài ý muốn trên biển (Code for Unplanned Encounters at Sea, CUES).

Quốc tế yêu cầu Venezuela điều tra về cái chết một nhà đối lập.

media
Một buổi lễ tưởng niệm nhà đối lập Venezuela Fernando Alban diễn ra trong khuôn viên Quốc Hội Venezuela ngày 09/10/2018.REUTERS/Marco Bello

Liên Hiệp Quốc, Liên Hiệp Châu Âu, Tổ Chức Các Quốc Gia Châu Mỹ đồng loạt lên tiếng yêu cầu một cuộc điều tra độc lập, minh bạch sau khi ông Fernando Alban, một nhà đối lập Venezuela, bị chết trong tù ngày 18 tháng 10.

Ông Fernando Alban, 52 tuổi, ủy viên hội đồng một quận ở Caracas, bị bắt giam từ thứ Sáu 05/10/2018 vì bị cáo buộc liên quan đến vụ ám sát hụt tổng thống Nicolas Maduro vào ngày 04/08. Chính quyền Venezuela khẳng định ông Alban tự vẫn. Theo phát biểu của chưởng lý Tarek William Saab, « ông Alban yêu cầu đi vệ sinh và khi ở đó, ông đã nhảy từ tầng mười ».

Phát biểu với báo giới, luật sư Joel Garcia của nhà đối lập Alban cho rằng còn quá sớm để khẳng định đây có phải là một vụ tự vẫn hay không. Trong một thông cáo, đảng Primero Justicia của ông Alban lên án « một vụ ám sát »« quy trách nhiệm cho tổng thống Maduro và chế độ chuyên tra tấn ».

Theo AFP, chiều 09/10, linh cữu ông Alban, phủ cờ Venezuela, được chuyển đến khu vườn của Nghị Viện, nơi duy nhất còn do phe đối lập kiểm soát, để tổ chức tưởng niệm, sau đó được chuyển đến Đại học Trung ương Venezuela.

Cùng ngày, căn cứ vào « những thông tin mẫu thuẫn về những gì xảy ra », Văn phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc yêu cầu « một cuộc điều tra minh bạch » để làm rõ hoàn cảnh xảy ra vụ việc. Liên Hiệp Châu Âu cũng kêu gọi điều tra độc lập. Đại sứ Mỹ tại Caracas thì đánh giá cái chết của nhà đối lập là « khả nghi » và cho đây là « thêm một vụ vi phạm nhân quyền » ở Venezuela.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(Inquirer) - Năm ngư dân Philippines được thủy thủ Mỹ cứu ở Biển Đông. Thông tin ngày 09/10/2018 của Hạm Đội Thái Bình Dương Mỹ cho biết năm ngư dân trên được thủy thủ đoàn của một tầu chở hàng Mỹ cứu ngày 08/10. Họ được kiểm tra sức khỏe và tuân thủ quy trình kiểm tra an ninh.

(AFP) – Hàn Quốc diễn tập hải quân, Nhật Bản không tham gia. Hôm nay, 10/10/2018, Seoul khai mạc cuộc diễn tập hải quân lớn, với 13 nước tham dự. Tokyo quyết định rút lui, do vụ lá cờ của hải quân Nhật gây tranh cãi. Việc Nhật dự kiến tham gia đã gây nhiều cuộc biểu tình dữ dội tại Hàn Quốc. Cờ của hải quân Nhật bị lên án là giống với lá cờ của quân đội phát xít Nhật trong thời kỳ Thế chiến Hai.

(Reuters) - Trung Quốc chống sản phẩm Halal ở Tân Cương. Theo chính quyền địa phương, chiến dịch này nhằm mục đích ngăn chặn Hồi Giáo thâm nhập vào đời sống thế tục và nuôi dưỡng « cực đoan ». Thông báo được Hội đồng thành phố Urumqi đăng trên mạng xã hội sau cuộc họp ngày 08/10. Các cán bộ thành phố được lãnh đạo đảng yêu cầu tuyên thệ chống sản phẩm Halal lan truyền.

(AFP) - Đức giao cho Bỉ một nhà ngoại giao Iran bị tình nghi liên quan vụ khủng bố hụt ở ngoại ô Paris. Ông Assadollah Assadi, đang làm việc tại sứ quán Iran ở Đức, đã được giao cho phía Bỉ ngày 09/10/2018 và trình diện trước thẩm phán điều tra ngày 10/10. Ông bị đối lập Iran cáo buộc là « chủ mưu » kế hoạch khủng bố tại Villepinte, ngoại ô Paris hồi tháng Sáu, nhắm vào cuộc tập hợp của phong trào đối lập Iran Mojahedin-e Khalq (MEK).

(AFP) - Pháp muốn đóng cửa các phòng tắm nắng nhân tạo UV. Cơ Quan An Toàn Sức Khỏe Quốc Gia (Anses) đề xuất chính phủ Pháp cấm những cơ sở này. Theo thông tin được đăng ngày 10/10/2018 trên website của cơ quan, lý do là « rủi ro mắc bệnh ung thư do tia UV của các máy tắm nắng nhân tạo ngày càng cao ».

(FIDH) - Liên Minh Thế Giới chống án tử hình tố cáo tình trạng tử tù bị đối xử tàn tệ. Nhân ngày 10/10/2018, ngày Quốc tế chống án tử hình lần thứ 16, Liên Minh Thế Giới chống án tử hình (WCADP) khẳng định sẽ tiếp tục đấu tranh đến cùng để chống lại hình thức trừng phạt man rợ, vô nhân đạo này. Nhưng các nhà tranh đấu chống án tử hình cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế trước mắt đặc biệt chú ý đến các điều kiện giam giữ tù nhân, bị kết án tử hình, tại Hoa Kỳ hay nhiều quốc gia châu Phi và châu Á khác. WCADP tố cáo việc rất nhiều quốc gia không coi các tử tù như những con người.

(AFP) - Nghị Viện Toàn Châu Âu hoãn bỏ phiếu cho phép nghị sĩ Nga trở lại. Hôm qua, 09/10/2018, Nghị Viện của Hội Đồng Toàn Châu Âu, sau nhiều giờ tranh luận quyết liệt, đã quyết định hoãn lại việc bỏ phiếu thay đổi quy chế, cho phép nghị sĩ Nga trở lại với định chế châu Âu này. Các nghị sĩ Nga bị cấm cửa, sau việc Matxcơva sát nhập bán đảo Crimée của Ukraina năm 2014. Đối với các thế lực muốn duy trì quan điểm cứng rắn với Matxcơva, như Anh Quốc, hay Ukraina, đây là một thắng lợi.

(AFP) - Nghi án ám sát Skripal : Một trong hai nghi phạm là bác sĩ quân báo Nga. Trang mạng điều tra Bellingcat, hôm qua, 09/10/2018, cho biết một trong hai nghi phạm là bác sĩ, có tên thực là Alexandre Evguenievitch Michkine. Nhân vật này được biết đã gia nhập tình báo quân sự Nga, trước năm 2003, và đã từng tham gia nhiều hoạt động bí mật tại Ukraina trong những năm 2011-2014. Bác sĩ này trước đó được biết đến với tên gọi Alexandre Petrov, căn cứ theo hộ chiếu nhập cảnh vào Anh Quốc.

Cải tổ nội các Pháp: Chính phủ loay hoay với dư luận phấp phỏng.

media
Thủ tướng Pháp Edouard Philippe sau cuộc họp nội các hàng tuần tại Điện Élysée (Paris, France), ngày 03/10/2018.REUTERS/Philippe Wojazer

Thời sự được các báo Pháp hôm nay quan tâm nhiều nhất là cuộc cải tổ nội các chính phủ Pháp đang rất được mong đợi cuối cùng vẫn không xảy ra. Hình ảnh của thủ tướng Pháp Edouard Philippe trong những sắc mặt căng thẳng khác nhau xuất hiện trên hầu khắp các mặt báo.

Le Figaro chạy tựa : « Cải tổ nội các : cỗ máy mắc kẹt ». Libération nhận xét, « tìm người thay thế bộ trưởng Nội Vụ Gerard Collomd đang là vấn đề đau đầu làm tê liệt cả chính phủ trong lúc các hồ sơ nóng đang chồng đống ».

Các báo đều có chung một ghi nhận là suốt cả ngày hôm qua, các bộ trưởng trong chính phủ, báo chí cũng như phe đối lập phấp phỏng chờ đợi thông báo cải tổ thành phần nội các từ phủ tổng thống, dự kiến vào tối qua. Nhưng tất cả đều thất vọng. Thủ tướng Edouard Philippe vẫn không từ chức để thành lập nội các mới. Tổng thống Macron vẫn tỏ ra không vội vã, tham gia các hoạt động trong nước như bình thường.

Nhận định chung của các báo là cuộc « cải tổ chính phủ phức tạp hơn dự kiến » nhiều, bởi vì trong hậu trường, nội bộ đa số cầm quyền cũng đang bị chia rẽ thành các nhánh tả-hữu khiến cả tổng thống Macron và thủ tướng Philippe chật vật không lập được ê-kíp mới của chính phủ. Đây cũng là dịp để dư luận báo chí và các đảng đối lập rộ lên chỉ trích sự yếu kém, thiếu năng lực và những rối ren của chính phủ gần đây.

Trong khi đó La Croix cho rằng : Lần cải tổ chính phủ này được cho là rất cần thiết giúp chính quyền của ông Macron thoát ra khỏi nhưng khó khăn kể từ khi bê bối liên quan đến vụ Benalla, nhân viên bảo vệ tổng thống lạm quyền. Đồng thời cải tổ chính phủ cũng là cần thiết lúc này để chính phủ đương đầu với những thách thức trước mắt trong những hồ sơ cải cách gai góc và cuối cùng là để lấy lại uy tín trong dân đang bị giảm sút nghiêm trọng.

Pháp : Thiếu hụt chăm sóc y tế ban đầu

Nhật báo Le Figaro chú ý tới một tình trạng thiếu hụt hệ thống chăm sóc y tế đáng lo ngại. Tờ báo ghi nhận nước Pháp đang rơi vào tình trạng « hoang vắng y tế ».

Theo thống kê của Bộ Y Tế Pháp, « không dưới 11.329 thành phố (tức 1/3) rơi vào tình trạng thiếu bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Cả các thành phố ở ngay cửa ngõ Paris cũng rơi vào tình trạng trên. Người dân phải mất cả tháng trời mới lấy được một cái hẹn khám đa khoa hay chuyên khoa chưa nói đến việc chữa trị.

Liên quan đến tình hình này, Le Monde nêu lên tình trạng bất bình đẳng nghiêm trọng trong việc tiếp cận chăm sóc sức khỏe của người Pháp. Tùy theo các địa phương các dịch vụ y tế đến với người dân cũng khác nhau. Một thí dụ: ở thành phố lớn trung bình, để có một cái hẹn khám mắt thì phải mất 30 ngày, thì ở những vùng thôn quê hay thành phố nhỏ thời gian này ít nhất phải 3 tháng.

Chiến tranh thương mại, bảo hộ mậu dịch: tăng trưởng toàn cầu chững lại

Nhật báo Le Figaro lưu ý đến đánh giá của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế FMI về tình hình phát triển kinh tế thế giới trong cuộc họp hôm qua (09/10) của định chế tài chính quốc tế tại Bali, Indonesia.

FMI đã phải xem lại các dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu cho năm 2018-2019. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế từng dự báo trong tháng 4 năm nay tăng trưởng của Pháp năm 2018 là 2,1%, nhưng giờ chỉ còn 1,6%. Cả khu vực đồng euro, Trung Quốc tăng trưởng sẽ chậm lại ngay trong năm nay và năm tới sẽ đến lượt Hoa Kỳ. Nguyên nhân chủ yếu khiến các nền kinh tế thế giới bị chững lại như vậy là cuộc chiến tranh thương mại do nước Mỹ của tổng thống Donald Trump phát động. Tuy nhiên cũng còn khả quan là 10 năm sau khủng hoảng kinh tế thế nhìn chung vẫn giữ được tăng trưởng tuy vẫn còn nhiều bất trắc khó lường.

Nga – Ukraina : Đến lượt tôn giáo tuyệt giao

Nhìn qua châu Âu, nhật báo Libération quan tâm đến sự kiện tôn giáo diễn ra trong Chính Thống giáo Nga và Ukraina nhưng mang màu sắc chính trị với hàng tựa nhiều ẩn ý : « Vụ ly dị giữa Mátxcơva và Kiev hoàn tất ở nhà thờ Chính Thống Giáo ».

Theo Libération, giáo chủ Chính Thống Giáo Constantinople sắp chuẩn y thành lập giáo hội Chính Thống Giáo Ukraina độc lập. Từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng Ukraina, một bộ phận các tín đồ Chính Thống Giáo Ukraina ngày càng cảm thấy không chịu đựng được sự lệ thuộc vào thượng phụ Nga, người bị cho là quá thân cận với Kremlin.

Libération nhận xét : « Kiev hoàn thiện việc thoát Mátxcơva. Sau vụ ly dị chính trị năm 2014, Ukraina đang chuẩn bị có được độc lập về tôn giáo. Sau cuộc họp thượng hội đồng giáo hội Chính Thống Giáo tại Istanbul từ ngày 9 đến 11/10, giáo chủ Chính Thống Giáo Bartholomé đệ nhất sẽ chính thức trao quyền độc lập cho giáo hội Chính Thống Giáo Ukraina.

Libération điểm lại : « Giáo hội Chính Thống Giáo Ukraina bị lệ thuộc vào Mátxcơva từ thế kỷ thứ 16, vấn đề độc lập đã được đặt ra từ hơn một thế kỷ nay. Sau khi Liên Xô sụp đổ, Chính Thống Giáo Ukraina lại nổi dậy đòi ly khai với sức sống mới, nhưng luôn vấp phải sự từ chối của giáo hội Nga. Cuộc xung đột giữa hai nước, việc sáp nhập Crimée và cuộc nội chiến trong vùng Donbass là những xúc tác thúc đẩy tiến trình đòi độc lập của giáo hội Ukraina ».

Vị thượng phụ Nga lại là người thân cận với điện Kremlin trong khi mà Nga giờ đây là kẻ thù của Ukraina. Theo Libération, ở một số làng Ukraina, các linh mục lệ thuộc vào Mátxcơva còn từ chối không làm lễ tang cho những người Ukraina chết trong cuộc chiến chống phe ly khai do Nga hậu thuẫn.

Việc chia tay giữa giáo hội Chính Thống Giáo Nga và Ukraina sẽ đánh dấu sự đoạn tuyệt toàn bộ giữa hai láng giềng nay đang là kẻ thù không đội trời chung. Đây là một sự kiện lịch sử của giáo hội Ukraina, nhưng cũng được các nhà chính trị Ukraina tận dụng phục vụ mục đích chính trị của họ. Chính tổng thống Petro Porochenko là người đã coi việc độc lập của giáo hội Chính Thống Giáo Ukraina là một ưu tiên. Hồi tháng 4 năm nay, ông đích thân đến Istanbul để gặp giáo chủ Bartholomé đệ nhất để vận động, theo Libération.

Brazil ngả sang cực hữu

Chuyển qua Nam Mỹ, nhật báo Le Monde đến với cuộc bầu cử tổng thống tại Baizil bằng những quan sát đầy lo ngại trước viễn ảnh phe cực hữu dân túy có cơ lên cầm quyền. Xã luận của le Monde dưới tựa đề Brazil, nền dân chủ bị đe dọa sau khi ở vòng 1 cuộc bầu cử tổng thống Brazil hôm 7/11, ứng viên Jair Bolsonaro, 63 tuổi thuộc đảng cực hữu suýt giành chiến thắng ngay vòng đầu khi được 46% phiếu.

Tại vòng 2 cuộc bầu cử vào ngày 28/10 tới, nhiều khả năng ứng cử viên dân túy cực hữu này thắng cử. Và nếu điều này xảy ra thì sẽ là một tai họa lớn cho nền dân chủ non trẻ được xây dựng từ nhiều thập kỷ qua ở đất nước lớn nhất Nam Mỹ này.

Pháp : Nouvelle Calédonie độc lập để rồi rơi vào tay Trung Quốc ?

Trở lại với chuyện thời sự của nước Pháp, vẫn trên nhật báo Libération có bài phóng sự mang tựa đề khá thú vị : « Nouvelle Calédonie : « Nếu đồng ý, ta sẽ thành thuộc địa của Trung Quốc ».

Bài báo đề cập đến sự kiện trong vòng chưa đầy một tháng nữa sẽ diễn ra cuộc trưng cầu dân ý về độc lập của quần đảo thuộc lãnh thổ của Pháp ở hải ngoại chỉ có 300 nghìn dân.

Phóng viên của Libération đã có một ngày chứng kiến các chiến dịch vận động ở nhiều nơi trên hòn đảo thuộc các phe ủng hộ và chống Nouvelle Calédonie đòi quy chế độc lập Pháp. Libération ghi nhận đây là cuộc bỏ phiếu mang cả những lo sợ và hy vọng của người dân ở đây.

Các cuộc tranh cãi về việc độc lập hay ở lại trong lòng nước Pháp đang diễn ra rất gay gắt trong người dân cũng như trong chính quyền địa phương. Những người phản đối tách Nouvelle Caledonie ra khỏi Pháp thì lấy ví dụ quần đảo Vanuatu láng giềng, đã tách ra độc lập từ năm 1980 để khẳng định: nếu độc lập thì chỉ 10 năm nữa Nouvelle Caledonie sẽ lại trở thành thuộc địa của Trung Quốc như họ đã nhanh chân nhảy vào quần đảo Vanuatu.

Các nước châu Âu có nên sợ Trung Quốc ?

Cũng liên quan đến Trung Quốc, trong một bài báo ngắn Les Echos trích dịch của tuần báo « The Economist » với câu hỏi : Các nước châu Âu có nên dè chừng Trung Quốc ? Câu trả lời của The Economist là không đến nỗi phải sợ nhưng phải thận trọng. Một số dự án của Trung Quốc ít nhiều cũng có lý. Khác với Nga, Bắc Kinh không định phá vỡ nền tảng của Liên Hiệp Châu Âu. Một số nước còn thậm chí nhìn thấy ở Trung Quốc như một « đối trọng hữu ích » trước một nước Mỹ không lường. Tuy nhiên các nước châu Âu có nhiều điểm chung với Mỹ hơn là với Trung Quốc. Hơn nữa Bắc Kinh sử dụng quy định thống nhất toàn thể của Liên Âu cho mục đích chia rẽ các nước châu Âu để ngăn chặn các nghị quyết bất lợi cho họ trên hồ sơ nhân quyền.

Last Updated on Thursday, 11 October 2018 06:56
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation