Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 08/09/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Sunday, 02 September 2018 07:18

 

Trump dọa đánh thuế lên toàn bộ hàng Trung Quốc bán sang Mỹ.

 

media
Các container hàng của Trung Quốc tại một cảng ở Boston, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 09/05/2018.Reuters

Phát biểu với báo chí ngày 07/09/2018, tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẵn sàng đánh thuế nhập khẩu thêm 267 tỷ hàng Trung Quốc bán sang Hoa Kỳ. Tuyên bố này được đưa ra vào lúc chính quyền Mỹ vừa kết thúc khâu xem xét khả năng đánh thuế 25 % lên 200 tỷ đô la hàng Trung Quốc, đồng thời Washington và Bắc Kinh tiếp tục đàm phán để giải quyết xung khắc thương mại.

Nhiều nhà quan sát cho rằng, bị ám ảnh về nhập siêu với Trung Quốc, Donald Trump tiếp tục "đổ thêm dầu vào lửa". Không đi sâu vào chi tiết, nhưng tổng thống Mỹ giải thích hàng năm Trung Quốc bán 500 tỷ đô la hàng sang Hoa Kỳ, Washington đã đánh thuế vào 50 tỷ đô la hàng của Trung Quốc, rồi "sẽ nhanh chóng quyết định" về số phận của 200 tỷ khác và "bước kế tiếp, nếu muốn, tôi vẫn có thể đánh thuế tiếp vào 267 tỷ đô la". Nguyên thủ Mỹ gián tiếp để ngỏ khả năng đánh thuế vào toàn bộ hàng Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ.

Trước đó vài giờ, cố vấn kinh tế của Nhà Trắng, ông Lary Kudlow cho biết vẫn đang tiếp tục đàm phán với Bắc Kinh trên hồ sơ gai góc này.

Mỹ khai mào chiến tranh thương mại với Trung Quốc nhằm giảm thâm hụt với nền kinh tế lớn thứ nhì trên thế giới này, nhưng khoản nhập siêu của Mỹ với Trung Quốc tiếp tục tăng thêm trong tháng 8/2018. Thâm hụt của Mỹ với Trung Quốc lên tới 31,05 tỷ đô la, tăng 18,7 % so với cùng thời kỳ năm 2017.

Theo giới chuyên gia, trước mắt, chủ trương "phạt" hàng Trung Quốc của chính quyền Trump không có hiệu quả. Lo ngại Washington tăng tốc chính sách bảo hộ, các doanh nghiệp Mỹ trong hai tháng 7 và 8 vừa qua đã vội vã mua vào hàng của Trung Quốc trước khi các biện phát trừng phạt có hiệu lực.

Trong tháng 8/2018, Trung Quốc bán 44,4 tỷ đô la hàng cho Mỹ, và Hoa Kỳ xuất khẩu 13 tỷ đô la sang thị trường đông dân nhất thế giới.

Thượng đỉnh Teheran về Syria thất bại.

media
Tổng thống Iran Rohani và tổng thống Nga Vladimi Putin đến họp báo sau cuộc họp với tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan ở Teheran ngày 07/09/2018.Reuters

Tại thượng đỉnh ba bên Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ để bàn về tình hình Syria, mà chủ yếu là về số phận của tỉnh Idleb, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã không thuyết phục được hai lãnh đạo Nga và Iran ngừng bắn, để mở đường cho việc tìm giải pháp tránh thiệt hại cho khoảng 3 triệu thường dân. Nga và Iran thống nhất chỉ có một phương án, đó là quét sạch các lực lượng « khủng bố » ra khỏi lãnh thổ Syria.

Thông tín viên Shiavos Ghazi tường trình từ Teheran :

« Hai tổng thống Nga và Iran thống nhất bác bỏ yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức tại Idlib, như đòi hỏi của tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã nhiều lần đòi là yêu cầu ngừng bắn lập tức tại Idlib phải được đưa vào bản tuyên bố chung của thượng đỉnh. Các phát biểu của ông Erdogan được truyền hình trực tiếp tại Iran. Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng nhiệm Iran Hassan Rohani bác bỏ các đề nghị này.

Theo tổng thống Nga, chính quyền Syria ‘‘có quyền’’ kiểm soát lại toàn bộ lãnh thổ của mình. Phát biểu của ông Putin được đưa ra vào lúc chính quyền Damas và các đồng minh đang chuẩn bị khởi sự chiến dịch đánh chiếm lại Idlib, căn cứ cuối cùng của quân nổi dậy tại Syria.

Tổng thống Iran, có vẻ khó xử trước tình huống này, cuối cũng đã đưa ra giải pháp là bản tuyên bố chung của thượng đỉnh sẽ yêu cầu tất cả các nhóm khủng bố có mặt tại Idlib hạ vũ khí. Tuy nhiên, ngay sau đó, ông Rohani bổ sung là phải quét sạch toàn bộ các nhóm khủng bố khỏi vùng Idlib. ‘‘Khủng bố’’ là từ mà Damas và Teheran dùng để chỉ các nhóm vũ trang hoạt động tại Syria.

Tổng thống Iran cũng khẳng định là Iran sẽ tiếp tục hiện diện tại Syria, và các lực lượng Iran đến Syria là theo yêu cầu của chính phủ Damas. Ngược lại, ông Rohani yêu cầu Mỹ rút hết quân khỏi Syria ».

Hội Đồng Bảo An vẫn bất lực

Cũng trên hồ sơ Syria, ngày 07/09/2018 tại New York, Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc một lần nữa thất bại trong nỗ lực gia tăng áp lực  lên chính quyền Damas. Thông tín viên Marie Bourreau từ trụ sở Liên Hiệp Quốc tường trình :

"Thời gian trôi qua, những giải pháp để cứu Idlib tránh khỏi một cuộc tấn công đẫm máu của quân đội Syria càng hạn hẹp. Đặc phái viên Liên Hiệp Quốc Staffan de Mistura cố gắng đề xuất một kế hoạch cho phép phân biệt giữa một bên là các nhóm khủng bố, ước tính khoảng 10.000, và bên kia là thường dân Syria. Ông de Mistura cũng yêu cầu đề ra một tối hậu thư buộc quân khủng bố phải rút khỏi các vùng đông đúc dân cư. Thế nhưng, các nhà ngoại giao không mấy tin tưởng vào phương án này.

Ngược lại, họ trông đợi vào Nga và Iran để thuyết phục Damas tránh dùng giải pháp quân sự tấn công Idlib, nơi có dân số đông gấp 11 lần so với ở Aleppo. Giải pháp quân sự có nguy cơ gây ra một thảm họa nhân đạo cho dân cư Idlib, miền bắc Syria, sát với biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Các nhà ngoại giao biết rõ Idlib là trận đánh cuối cùng cho phép Damas chiếm lại toàn bộ lành thổ Syria, cho nên họ đã sử dụng lá bài cuối cùng, khi nêu lên kế hoạch tài trợ cho công cuộc tái thiết Syria.

Phía Mỹ, Anh và Pháp không chấp nhận khoán trắng cho Syria nếu không có một tiến trình tại quốc gia này. Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh rằng "không một quốc gia nào nên làm chuyện đó". Đây là một thông điệp mà Hoa Kỳ ngầm nhắn gửi tới Trung Quốc. »

Trung Quốc ép Đài Loan: Washington triệu về 3 đại diện ngoại giao.

media
Phó chủ tịch Trung Quốc, Vương Kỳ Sơn tiếp Tổng thư ký của đảng cầm quyền tại El Salvador, ông Medardo Gonzalez tại Bắc Kinh, ngày 21/08/2018.Roman Pilipey/Pool via REUTERS

Ngày 07/09/2018, chính quyền Mỹ đã triệu 3 đại diện ngoại giao tại Trung Mỹ về nước để tham vấn, nhằm đối phó với chiến lược cô lập Đài Loan của chính quyền Bắc Kinh.

Bộ Ngoại Giao Mỹ ra thông báo cho biết đại diện ngoại giao Mỹ tại Cộng Hòa Dominicana, Savaldor và Panama được triệu về để « thảo luận về các biện pháp mà Hoa Kỳ có thể làm để ủng hộ các định chế dân chủ, các nền kinh tế mạnh và độc lập tại Trung Mỹ và vùng Vịnh Caribê ». Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ lên án Trung Quốc, hồi tháng 8/2018, đã tiến hành chiến dịch « lôi kéo chính trị » nhắm tước đi các đồng minh cuối cùng của Đài Loan tại châu Mỹ. Theo Washington, hành động của Bắc Kinh gây thêm bất ổn cho quan hệ giữa Trung Quốc và Đài Loan.

Hồi tháng 8 vừa qua, Salvador cắt đứt quan hệ với Đài Bắc để thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh. Salvador là quốc gia thứ năm bỏ Đài Loan để đi với Trung Quốc, kể từ khi tổng thống Thái Anh Văn (TSai Ing-wen) lên nắm quyền vào năm 2016, và là quốc gia thứ ba tính riêng trong năm nay.

Hiện tại, Đài Loan chỉ còn duy trì quan hệ ngoại giao với 17 nước, trong số đó có Vatican, một quốc gia châu Phi duy nhất là Eswatini, ba quốc gia Mỹ Latinh (Paraguay, Guatemala, Honduras), và nhiều đảo quốc tại Thái Bình Dương. Cộng Hòa Dominicana cắt đứt với Đài Bắc hồi tháng 5/2018, còn Panama, hồi tháng 6/2017.

Trong thời gian gần đây, quan hệ Bắc Kinh – Đài Bắc liên tục căng thẳng. Trung Quốc nhiều lần đe dọa dùng quân đội tấn công đảo này.

Trở lại chính trường Mỹ, Obama đả kích Trump.

media
Cựu tổng thống Obama phát biểu tại Đại học Illinois Urbana-Champaign, bang Illinois, Hoa Kỳ, ngày 07/09/2018.Reuters

Hai tháng trước bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, cựu tổng thống Barack Obama lao vào cuộc vận động tranh cử. Lần đầu tiên từ khi rời Nhà Trắng, ông mạnh mẽ chỉ trích người kế nhiệm.

Phát biểu tại đại học bang Illinois ngày 07/09/2018, cựu tổng thống Obama kêu gọi dân Mỹ dùng lá phiếu để phản đối chính sách của Donald Trump gây chia rẽ công luận, làm suy yếu các liên minh của Hoa Kỳ, đe dọa tính độc lập của tư pháp và báo chí.

Illinois là chặng đầu đánh dấu việc ông Obama trở lại chính trường Mỹ. Hôm nay cựu tổng thống Hoa Kỳ tiếp tục vận động tại bang California.

Thông tín viên Anne Corpet từ Washington tường trình :

"Barack Obama chọn bang Illinois là điểm khởi đầu để trở lại sân khấu chính trị. Đây cũng đã là bệ phóng cho sự nghiệp của Obama. Tại đây, cựu tổng thống Mỹ được tiếp đón như một thần tượng nhạc rock. Nhưng ngay sau đó, « máu » chính trị của Obama đã trỗi dậy. Ông kêu gọi mọi người tham gia đông đảo bầu cử giữa kỳ. Barack Obama nói "với tư cách là một công dân, chứ không phải là một cựu tổng thống, tôi đến đây với thông điệp đơn giản là các bạn phải đi bầu, bởi vì lá phiếu của các bạn sẽ định đoạt số phận nền dân chủ của chúng ta".

Lần đầu tiên từ khi rời Nhà Trắng, Barack Obama nêu đích danh người kế nhiệm. Ông tuyên bố "Từ nhiều thập niên qua, khốn khổ thay, chủ trương gây chia rẽ, khuấy động hận thù, chứng hoang tưởng đã bắt rễ vào đảng Cộng Hòa. Hiện tượng đó không chỉ bắt đầu với Donald Trump. Trump là một triệu chứng, không phải là nguyên nhân. Ông ta chỉ khai thác sự hận thù mà nhiều chính trị gia đã gieo rắc từ nhiều năm".

Sau đó, Barack Obama nêu lên những đòn tấn công mà Donald Trump đã giáng vào báo chí, vào tính độc lập của tư pháp. Cựu tổng thống Mỹ kêu gọi người dân Mỹ "phải vùng lên để cưỡng lại những kẻ thô bạo, chứ đừng đi theo con đường ấy (...) Hoa Kỳ đã đạt được những tiến bộ không phải là nhờ những bài diễn văn của các nhà lãnh đạo, mà là nhờ vào nỗ lực của những con người đã ngẩng cao đầu, đã xuống đường và đã dùng lá phiếu để nói lên tiếng nói của mình". Cựu tổng thống Mỹ rõ ràng là đã lao vào cuộc vận động tranh cử."

Paris tố Matxcơva theo dõi một vệ tinh quân sự của Pháp.

media
Bộ trưởng Quân lực Pháp Florence Parly họp báo tại Helsinski ngày 23/08/2018.Reuters

Hôm qua, 07/09/2018, bộ trưởng Quân Lực Pháp mạnh mẽ cáo buộc Nga đã có « hành động gián điệp » nhắm vào một vệ tinh quân sự Pháp-Ý. Lãnh đạo quốc phòng Pháp thông báo một số biện pháp mới nhằm thúc đẩy khả năng phòng thủ của Pháp trong lĩnh vực không gian.

Trong chuyến đi thăm Trung Tâm Nghiên Cứu Không Gian Quốc Gia (CNES), tại Toulouse, bộ trưởng Quân Lực Florence Parly cho biết, hồi năm ngoái, một vệ tinh của Nga đã tiếp cận « quá gần » vệ tinh Athena-Fidus. Chỉ đích danh thủ phạm là vệ tinh Nga Louch-Olymp, bộ trưởng Quân Lực Pháp nhấn mạnh đây không chỉ là một « hành vi không thân thiện », mà còn chính là một « hành động gián điệp ». Bà Parly cũng cho biết Pháp đã có các biện pháp đề phòng trong trường hợp này, nhưng đồng thời đặt câu hỏi : Nếu sự việc tái diễn thì sao ?

Theo CNES, vệ tinh Athena-Fidus là một vệ tinh bán quân sự được Pháp và Ý phát triển nhằm phục vụ cho các liên lạc viễn thông của hai quân đội Pháp và Ý, cũng như cho ngành an ninh dân sự của hai nước.

Nhờ vệ tinh địa tĩnh này, nằm cách Trái đất khoản 36.000 cây số, phía trên Ấn Độ Dương, bộ tư lệnh quân đội Pháp và Ý có thể thường xuyên tổ chức các cuộc họp qua truyền hình. Vệ tinh Athena-Fidus còn đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác, như tiếp nhận các hình ảnh gửi về từ máy bay không người lái, chẩn đoán y học từ xa, cũng như cung cấp phương tiện cho việc giải quyết các khủng hoảng.

Theo Reuters, cũng trong chuyến thăm cơ quan không gian quốc gia CNES, bộ trưởng Quân Lực Florence Parly cảnh báo « chiến tranh giữa các vì sao » không còn là chuyện viển vông nữa, nước Pháp cần phải tự trang bị cho mình khả năng tự vệ trên không gian, một khu vực mà một số cường quốc đang mưu toan quân sự hóa.

Theo bộ trưởng Pháp, nhiệm vụ đầu tiên là tăng cường khả năng theo dõi và thu thập tin tình báo, đặc biệt thông qua việc đưa lên quỹ đạo nhiều vệ tinh cỡ nhỏ, hoặc siêu nhỏ. Hôm thứ Năm vừa qua, tại Luxembourg, tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi các đối tác châu Âu tham gia cùng với Pháp vào chiến lược phòng vệ trên không gian.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) - Quốc Hội Irak họp khẩn về bạo động tại Bassora. Trong một phiên họp bất thường chiều ngày 08/09/2018 thủ tướng Irak Haider al Abadi phát triểu trước Quốc Hội về khủng hoảng xã hội và y tế tại Bassora. Bạo động trong tuần đã làm 12 người thiệt mạng. Bassora là một thành phố có nhiều dầu hỏa ở miền nam Irak, nhưng bạo động đã dấy lên từ nhiều tuần qua. Thành phố này được đặt trong tình trạng giới nghiêm.

(AFP) – Hoàng thái tử Nhật thăm Pháp. Ông Naruhito, người sắp kế vị Nhật hoàng vào tháng 5 tới, đã đến thành phố Lyon, Pháp, hôm qua, 07/09/2018. Đây là ngày đầu tiên của chuyến công du 5 ngày, theo lời mời của tổng thống Pháp Macron. Chuyến đi của Nhật hoàng tương lai diễn ra ít ngày trước dịp kỉ niệm 160 năm Pháp – Nhật thiết lập quan hệ ngoại giao.

(AFP) – Macron, Merkel chuẩn bị cho bầu cử châu Âu 2019.

Tối 07/09/2018, tổng thống Macron đã tiếp thủ tướng Đức Angela Merkel tại Marseille nhằm chuẩn bị cho cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu năm 2019, trong bối cảnh các phong trào cực hữu và bài ngoại đang lớn mạnh trên toàn châu Âu. Kể cả tại các nước Bắc Âu như Thụy Điển. Trong cuộc bầu cử Quốc Hội Thụy Điển mở ra ngày mai, 09/09/2018, đảng cựu hữu đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò về ý định bỏ phiếu. Trên cả những lo ngại về kinh tế, nhập cư đang là đề tài thu hút cử tri nước này.

( New York Times) - Trump muốn dùng máy phát hiện nói dối đề truy lùng « kẻ phản bội ». Không chỉ yêu cầu bộ Tư Pháp Hoa Kỳ cho mở điều tra để « vach mặt » người đã viết bài báo được New York Times đăng cách nay hai ngày, tố cáo tổng thống Mỹ thứ 45 là kẻ bất tài, Donald Trump còn muốn dùng cả máy phát hiện nói dối để tìm cho được « kẻ phản bội ». Vẫn theo tiết lộ của New York Times, dường như chủ nhân Nhà Trắng đặc biệt nghi ngờ 12 cộng tác viên thân cận thân cận nhất của ông.

(AFP) - Đạo diễn Mỹ Mike Moore kêu gọi đồng hương của ông « kháng chiến » chống Donald Trump. Trình làng bộ phim tài liệu mới Fahrenheit 11/9 tại Liên hoan điện ảnh quốc tế Toronto, Canada, ngày 07/09/2018, đạo diễn Mike Moore tuyên bố : « Người Mỹ đang phải đối mặt với cuộc chiến để giành lại nước Mỹ của họ ». Phim mở đầu với cảnh tối 09/11/2016, khi những kết quả đầu tiên của bầu cử tổng thống Mỹ rơi xuống, và nhà tỷ phú địa ốc Trump đắc cử.

(AFP) - Festival phim Mỹ Deauville vinh danh tài tử Morgan Freeman. Liên hoan phim Mỹ Deauville, miền tây bắc nước Pháp, tối 07/09/2018 đã dành một xuất chiếu đặc biệt vinh danh sự nghiệp của ngôi sao điện ảnh Hoa Kỳ, Morgan Freeman. Ông đã xuất hiện trong tổng cộng 137 bộ phim. Một trong những vai diễn đáng ghi nhớ nhất của ông là vai vị anh hùng Nam Phi, Nelson Mandela. Năm nay 81 tuổi, Feeman cho biết ông chưa có ý định rời phim trường.

(AFP) – Sáng lập viên Alibaba, Jack Ma thông báo về hưu. Là một trong những người giàu nhất Trung Quốc, ngày 07/09/2018, sáng lập viên tập đoàn thương mại trực tuyến Alibaba, ông Jack Ma (Mã Vân), bất ngờ thông báo từ chức chủ tịch tập đoàn này. Giờ đây ông dành thời gian để đóng góp cho xã hội, làm việc từ thiện và tham gia vào các chương trình giáo dục. Năm nay 54 tuổi, xuất thân là giáo viên Anh văn, ông luôn thiết tha với việc đào tạo và giảng dạy. Alibaba được thành lập năm 1999, nay đang tuyển dụng 86.000 nhân viên trên thế giới.

(RFI) – Vụ kiện tập đoàn dầu khí Mỹ Chevron : Ecuador bị xử thua: Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye hôm qua, 08/09/2018, đã bác bỏ phán quyết của tư pháp Ecuador, buộc tập đoàn Chevron phải nộp phạt 9,5 tỉ đô la, vì gây tổn hại cho sinh thái vùng rừng Amazon tại quốc gia châu Mỹ này. Tổ chức bảo vệ môi trường Amazo Watch lên án quyết định chống lại « nền tư pháp độc lập của một quốc gia dân chủ có chủ quyền ». Theo chính quyền Quito, chính phủ tiền nhiệm Rafael Correa đã đồng lõa với tập đoàn dầu khí Mỹ, hủy hoại rừng Amazon.

Điểm tuần báo : Châu Âu và giấc mơ tự chủ.

media
Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu tại FrankfurtReuters

Mở đầu bài xã luận mang tựa đề « Sự tự chủ mà châu Âu mơ ước », Le Point nhận định Liên Hiệp Châu Âu đã biết rằng họ chỉ là một « chú lùn trên chính trường ». Qua hồ sơ Iran, giờ đây châu Âu biết thêm rằng họ cũng chỉ là « một chú lùn » trong lĩnh vực tài chính. Do sự thống trị của đồng đô la Mỹ, châu Âu không thể cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran. Tác giả Luc De Barochez nhận định Liên Âu đã không làm những điều cần làm, nên cho đến giờ châu Âu tự chủ vẫn chỉ là một giấc mơ.

Mùa hè vừa qua, các tập đoàn châu Âu như Total, Peugeot, Siemens, Daimler, Air France-KLM, British Airways … đã đồng loạt thông báo rút khỏi thị trường Iran, cho dù Liên Hiệp đã « nài nỉ » các doanh nghiệp tiếp tục giao thương với Iran. Trước đây, Liên Hiệp tin rằng có thể giúp cho các công ty châu Âu không bị Mỹ trừng phạt nếu tiếp tục làm ăn với Iran. Ngày 07/08/2018, bà Federica Mogherini, lãnh đạo Ngoại Giao châu Âu, thậm chí còn khẳng định : « Chính châu Âu mới có quyền quyết định giao thương với ai ». Thế nhưng, chỉ một tháng sau đó, các ngân hàng châu Âu đã từ chối giao dịch với Iran, vì họ chưa quên vụ BNP Paribas do vi phạm lệnh cấm của Mỹ mà bị phạt tới 8,9 tỉ đô la hồi năm 2015.

Để gia tăng áp lực lên các nhà băng, Mỹ còn yêu cầu SWIFT, công ty viễn thông liên ngân hàngtài chính quốc tế loại Iran ra khỏi danh sách dịch vụ kể từ ngày 04/11/2018. Nhưng trên thực tế, trong giai đoạn 2012 - 2016, các ngân hàng Iran đã gặp trở ngại khi sử dụng dịch vụ của SWIFT, khiến xuất khẩu dầu lửa của nước này giảm 50% : không có SWIFT, ngay lập tức Iran đã mất đáng kể khách hàng. Tất cả những điều đó cho thấy Mỹ sẽ lại đạt được mục đích trong những tuần sắp tới.

Thế nhưng, theo tác giả Luc De Barochez, thủ phạm thực sự không phải là SWIFT, mà là sự thống trị của đồng đô la Mỹ. Đã đến lúc Liên Hiệp Châu Âu phải nâng cao vị thế của đồng euro trên thị trường quốc tế, điều mà từ trước tới nay châu Âu không làm vì họ cảm thấy « thoải mái khi phục tùng một nước Mỹ bảo trợ nhân từ ». Giờ đây, Liên Âu đã nhận ra chính sách đó tai hại đến mức nào.

Nhà báo Luc De Barochez cho rằng để đối phó với chính sách hung hăng của Donald Trump, Liên Hiệp Châu Âu cần chú trọng phát triển để tự chủ trên mọi lĩnh vực. Không thể ngồi chờ Donald Trump mãn nhiệm để lấy lại « quan hệ lệ thuộc một cách thoải mái » với Mỹ có từ năm 1945. Xu hướng chia rẽ giữa Mỹ và Châu Âu thực ra đã có thể thấy rõ từ thời George W. Bush với cuộc chiến Irak và ở thời Barack Obama với sự xoay trục sang châu Á. Có lẽ sự chia rẽ đó sẽ tiếp tục ngay cả sau khi ông Donald Trump hết nhiệm kỳ tổng thống. Châu Âu cũng không nên vì chống Mỹ mà ngả sang Trung Quốc và Nga nhằm tạo đối trọng với Hoa Kỳ, vì chắc  chắn sẽ không có lợi.

Đi tìm sự tự chủ cho châu Âu là nhiệm vụ dài hạn, không chỉ là xây dựng nền tài chính tự chủ dựa trên đồng euro, mà còn phải xem xét lại cơ cấu an ninh và phòng  vệ cho châu Âu, nếu Liên Âu không muốn mãi là « một chú lùn ».

Ngày mà châu Âu chao đảo vì di dân

Liên quan tới hồ sơ di dân, trên trang Thế giới, tuần báo Le Point có bài « Ngày mà Châu Âu chao đảo vì di dân ». Đó là ngày 04/09/2015, cách nay vừa tròn 3 năm. Trước làn sóng di dân quốc tế tìm cách vượt biên giới Hungary sang Áo, để rồi sang Đức, thủ tướng Áo đã điện đàm với bà Merkel về việc có nên đóng cửa biên giới với Hungary để ngăn làn sóng di dân hay không. Câu trả lời của thủ tướng Đức Angela Merkel là không. Bà hứa với thủ tướng Áo là sẽ tiếp nhận di dân tới từ ngả nước Áo, cho dù nhiều đến đâu đi chăng nữa.

Trong vòng nhiều tuần lễ, bà Merkel được hoan nghênh, khâm phục vì quyết định rộng lượng nói trên đối với di dân. Nhiều thành phố của Đức huy động các sáng kiến, tình nguyện viên, tổ chức các hoạt động đón tiếp, cứu giúp di dân, phân phát quần áo, dạy tiếng Đức … Một số gia đình còn cho di dân ở nhờ trong nhà. Các chủ doanh nghiệp lạc quan thậm chí còn khẳng định di dân sẽ là nguồn nhân công tuyệt vời, đẩy mạnh sự cạnh tranh trong nước. Không ai có thể ngờ quyết định của bà Merkel mở cửa biên giới đón tiếp di dân sẽ làm đảo lộn đời sống chính trị tại nước Đức và cả châu Âu.

2 năm sau, AfD, đảng dân túy bài di dân, chiếm được 93 ghế tại Quốc Hội. Phe dân túy bài di dân cũng lên nắm quyền ở Ý. Tại Hungary, thủ tướng Orban, nổi tiếng với các chính sách khắc nghiệt với người xin tị nạn, đã tái đắc cử. Còn chiếc ghế thủ tướng của bà Angela Merkel thì vẫn đang bị đe dọa.

Một hệ thống bấp bênh 10 năm sau khủng hoảng

Ngày 15/09/2018 là tròn 10 năm ngân hàng Mỹ Lehman Brothers phá sản. Tuần báo L’Obs giới thiệu bài viết của giáo sư Daniel Cohen, trưởng khoa Kinh tế của Đại học sư phạm ENS. Bài viết có tiêu đề « Một hệ thống bấp bênh 10 năm sau khủng hoảng ».

Nếu so sánh Đại suy thoái 2008 do sự sụp đổ của Lehman Brothers gây ra với cuộc Đại khủng hoảng 1930, giáo sư Daniel Cohen đánh giá là Đại suy thoái 2008 ít nghiêm trọng hơn. Phần nào đó là nhờ các nhà quản lý đã rút ra bài học kinh nghiệm, nhất là nhờ chủ tịch ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed) - thời đó là giáo sư kinh tế Ben Bernanke - là chuyên gia về Đại khủng hoảng 1929. Các công trình nghiên cứu của ông đều liên quan đến tác động của sự sụp đổ của các nhà băng đối với sự lây lan của cuộc khủng hoảng. Dưới sự điều hành của Ben Bernanke, Fed đã can thiệp liên tục để cứu các ngân hàng. Còn tại khu vực đồng tiền chung châu Âu, chủ tịch ngân hàng trung ương châu Âu, với đầu óc thực tế tuyệt vời, đã mở van tín dụng, ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng tiền tệ trầm trọng tại châu Âu.

Trong Đại suy thoái 2008, nhất là với nhóm G20, hợp tác quốc tế ban đầu diễn ra tốt đẹp. Nhưng sau này, mọi chuyện dần xấu đi. Chính phủ các nước thành viên khu vực đồng euro vội vã thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng khiến cuộc khủng hoảng kéo dài hơn, thậm chí nền kinh tế Hy Lạp sụp đổ, tương tự như trong thập niên 1930.

Về hợp tác quốc tế, ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ và đã thay đổi các thỏa thuận đã có từ trước đó, đẩy thế giới vào cuộc chạy đua tăng thuế suất mà hiện chúng ta chưa biết sẽ được dẫn tới đâu.

Từng chút, từng chút một, những sai lầm trong thập niên 1930 đã lặp lại. Những sai lầm đó không chỉ là do chẩn đoán không tốt mà còn là hệ quả do chính cuộc khủng hoảng gây ra. Chính sách bảo hộ của tổng thống Mỹ Donald Trump thực ra cũng xuất phát từ tư tưởng bài ngoại.

Trong lĩnh vực ngân hàng, hiện nay, việc cứu một nhà băng lớn khỏi bị phá sản lại gặp nhiều khó khăn hơn hồi năm 2008, do lập luận « tại sao lại phải dùng tiền thuế của dân để cứu các chủ ngân hàng thiếu năng lực ? ». Người ta cũng không chấp nhận việc bắt dân chúng đóng thêm thuế để trả những món nợ cũ. Quyết tâm chính trị để khắc phục hậu quả của vụ ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ cũng suy giảm. Cuộc khủng hoảng đã tạo ra sự lớn mạnh cho các lực lượng chống hệ thống và chính các lực lượng này sẽ cản trở việc vực dậy hệ thống nếu một cuộc khủng hoảng mới nổ ra.

Syria, hành động cuối cùng

Trên mục Ý kiến, tuần báo L’Express giới thiệu bài viết của Christian Makarian « Syria, hành động cuối cùng ». Tại Idlib, cứ địa cuối cùng của quân nổi dậy tại Syria, sẽ diễn ra một trong những trận đánh phức tạp nhất trong cuộc nội chiến thảm khốc đã tàn phá đất nước Syria.

Trên bình diện quân sự, các đội quân của chính phủ Syria với sự hậu thuẫn của quân đội Nga và sự tham gia của binh lính Iran, sẽ phải đối đầu với phe nổi dậy dạn dày kinh nghiệm chiến đấu, trong đó, theo đặc phái viên Liên Hiệp Quốc Staffan de Mistura, có khoảng 10.000 chiến binh thuộc các phong trào Hồi Giáo cực đoan.

Các cuộc tấn công sẽ khủng khiếp tới mức nhiều người nghi ngờ là các loại vũ khí hóa học sẽ được sử dụng. Để tránh nguy cơ phương Tây tấn công quân chính phủ Syria với lý do chế độ Damas sử dụng vũ khí hóa học, Nga khẳng định nhiều chất hóa học đã được lực lượng Mũ Trắng - lực lượng cứu hộ tình nguyện Syria do phương Tây hỗ trợ - chuyển tới Idlib.

Trong những ngày qua, Hải Quân Nga đã được tăng cường tới phía đông Địa Trung Hải, ngoài 30 chiến đấu cơ Nga đặt tại căn cứ ở Syria. Về phía Mỹ, USS Ross, khu trục hạm được trang bị tên lửa Tomahawk, cũng được triển khai tới gần khu vực.

Trong lĩnh vực cứu trợ nhân đạo, gần 3 triệu thường dân đang mắc kẹt tại vùng sắp có giao tranh, đa số sống sót được trong nhiều tháng qua nhờ vào sự trợ giúp của quốc tế và các tổ chức phi chính phủ.

Về mặt chiến lược, điều đáng lo ngại nhất là quan hệ phức tạp giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga tại khu vực vốn nằm dọc biên giới giữa Syria với Thổ Nhĩ Kỳ. Từ nhiều năm nay, Ankara ủng hộ phe đối lập với tổng thống Syria Bachar Al Assad và hỗ trợ phe đối lập Syria tạo dựng thành trì ở Idlib, chủ yếu để phe này chặn đường không cho người Kurdistan kiểm soát miền bắc Syria. Để hậu thuẫn chế độ Damas, một mặt, Nga tấn công các nhóm đối lập được Ankara ủng hộ, mặt khác Matxcơva vẫn phải dàn xếp với Ankara vì trên danh nghĩa, Nga vẫn cần có Thổ Nhĩ Kỳ làm đồng minh trên bàn đàm phán quốc tế để giải quyết cuộc khủng hoảng Syria.

Tác giả Christian Makarian cho rằng « sự nhập nhằng không tên » đó ở Idleb liên quan đến các lợi ích trái ngược nhau của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Đối với tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan, không thể để các lực lượng nổi dậy Syria, vốn xuất thân từ các phần tử Hồi Giáo cực đoan nguy hiểm, tan rã rồi lọt vào lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, đối với Nga, điều quan trọng là đánh đuổi các phần tử Hồi Giáo cực đoan khỏi vùng Idlib, lấy lại quyền kiểm soát khu vực này cho chế độ Damas, để từ đó kết thúc các hoạt động quân sự, chuyển sang bước tiếp theo. Theo nhà báo Christian Makarian, có lẽ Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải nhượng bộ Nga, từ bỏ mục tiêu ở Syria.

Idlib sẽ trở thành ván bài cuối cùng trong tay tất cả các cường quốc đang sa lầy trong cuộc khủng hoảng Syria. Ít ra thì tổng thống Syria Bachar Al Assad cũng đã chiến thắng khi đưa cả các đồng minh, đối tác và đối thủ vào một tình thế rối ren, khó gỡ.

Du khách muôn năm !

Trong bài xã luận « Du khách muôn năm », Courrier international cho biết Tổ chức thế giới về du lịch thống kê trong cả năm 2017, số du khách trên toàn thế giới là 1 tỉ 323 triệu người, tăng 7% so với năm 2016. Lượng du khách quốc tế tăng mạnh do tầng lớp trung lưu trên thế giới tăng và chi phí các chuyến đi giảm, dẫn đến hiện tượng bài du khách.

Tuy nhiên, Courrier international lưu ý là sự bùng nổ du lịch kéo theo sự phát triển kinh tế và tạo nhiều công ăn việc làm. Hy Lạp là một ví dụ điển hình. Trong vòng 20, lượng du khách tới Hy Lạp đã tăng gấp 5 lần. Doanh thu từ du lịch chiếm 10% GDP toàn cầu. Thay vì hạn chế lượng du khách đến một số thành phố hay quốc gia, nên khuyến khích du khách khám phá các điểm đến mới, tránh mùa cao điểm, và đặc biệt tránh phản ứng thái quá với việc bùng nổ du khách quốc tế.

Tái chế thiết bị điện tử cũ : thách thức chiến lược

Trong lĩnh vực Môi trường, tuần báo Courrier International giới thiệu bài viết « Những thứ bỏ đi tốt hơn các loại quặng » trên tạp chí Ensia, do Viện môi trường thuộc đại học Minesota tài trợ. Việc tái chế máy tính và thiết bị điện tử cũ là một thách thức mang tính chiến lược vì dù phép thu được các kim loại với chi phí thấp hơn khai thác quặng nhưng lại có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Mỗi năm, khoảng 20-50 triệu tấn máy tính, ti vi, máy điều hòa nhiệt độ, điện thoại di động, tủ lạnh, bóng đèn và các loại rác thải điện tử khác bị thải ra trên toàn thế giới. Nhưng những « đồ bỏ đi » nói trên lại có nhiều kim loại có giá trị quý, như vàng, bạc, đồng, chì, … có thể phân tách, thu gom để tái sử dụng. Nhiều doanh nghiệp chuyên về tái chế rác thải điện tử từ Mỹ, tới Trung Quốc làm ăn rất phát đạt. Nhà nghiên cứu Mỹ Cornelis Baldé ước tính trong năm 2016, tổng giá trị các nguyên liệu thu được từ rác thải điện tử đạt khoảng 55 tỉ đô la, cao hơn GDP của phần lớn các quốc gia trên thế giới.

Tuy nhiên, nếu không tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và sức khỏe thì lĩnh vực tái chế rác thải điện tử và điện gia dụng cũng gây ra một cơn ác mộng về cả phương diện môi trường và xã hội. Một ví dụ điển hình là tại các khu gia công ở Mandoli, ngoại ô New Delhi, Ấn Độ. Axit được sử dụng để thu tách đồng khiến cả nguồn nước và không khí bị ô nhiễm nặng. Người ta sử dụng nhiều trẻ em làm công việc nguy hiểm khiến sức khỏe các em bị tàn phá.

Trang nhất các tuần báo Pháp

Trên trang nhất, tuần báo L’Express kêu gọi độc giả học hỏi cách học nhân mùa tựu trường. Tuần báo Le Point tôn vinh rượu vang, còn tuần báo Courrier International lại dành trang nhất cho đề tài du lịch. Trong khi đó, tuần báo L’Obs tiết lộ về Dubai Papers, một vụ bê bối trốn thuế mới liên quan quan tới nhiều chủ doanh nghiệp Pháp, nhiều lãnh đạo chính trị Nga, các nhân vật quý phái ở châu Âu …



Last Updated on Sunday, 09 September 2018 07:42
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation