Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 07/08/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Saturday, 04 August 2018 06:58

Mỹ-Trung : Từ chiến tranh thương mại đến hối đoái ?

Mỹ-Trung : Từ chiến tranh thương mại đến hối đoái ?
Đô la Mỹ và Nhân dân tệ Trung QuốcREUTERS

Vào lúc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung ở cao trào, đồng nhân dân tệ tuột giá so với đô la, tạo thuận lợi cho xuất khẩu của Trung Quốc. Bắc Kinh phá giá đồng tiền ? Nhân dân tệ là một công cụ để đối phó với chính sách bảo hộ của Washington ?

Gần nửa năm qua, xung đột mậu dịch giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng gay gắt. Diễn tiến mới nhất là chính quyền Trump đòi đánh thuế tới 25 % trên 200 tỉ đô la hàng Trung Quốc bán sang thị trường Mỹ.

Trong những tháng qua, Bắc Kinh luôn đáp trả Washington một cách tương xứng. Ngoài việc áp đặt những rào cản thuế quan và tăng thuế nhập khẩu, Trung Quốc có những phương tiện khác để mặc cả với chính sách bảo hộ của Donald Trump.

Một trong những công cụ ấy có lẽ là phá giá đồng tiền. Ảnh hưởng của việc phá giá đó cũng chỉ có giới hạn, bởi vì tới nay, 5 % các khoản thanh toán trên thế giới được tính bằng nhân dân tệ ; vị thế của đồng đô la là 45 % và euro là 30 %.

Ngày 12/07/2018 Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc hạ giá nhân dân tệ 0,73 % so với đô la Mỹ. Vài giờ trước khi quyết định này được đưa ra, ở Washington, đại diện thương mại Mỹ nêu ý định đánh thuế nhập khẩu trên 200 tỉ đô la hàng Trung Quốc bán sang thị trường Mỹ.

Về mặt chính thức, thủ tướng Lý Khắc Cường và đội ngũ cố vấn kinh tế của chủ tịch Tập Cận Bình vẫn khẳng định là không có kế hoạch phá giá để tìm lợi thế cạnh tranh. Riêng hãng tin Bloomberg từ tháng 4/2018 đã cho biết Trung Quốc đắn đo về khả năng sử dụng tỉ giá hối đoái như một công cụ để gây áp lực với chính quyền Trump trong cuộc đọ sức thương mại Mỹ-Trung.

Trên thực tế, từ cuối tháng 3/2018 đến nay, sau khi Mỹ bắt đầu đòi đánh thuế nhôm, thép rồi tăng thuế nhập khẩu nhắm vào 50 tỉ đô la hàng Trung Quốc, đồng nhân dân tệ, còn được gọi là đồng nguyên, đã mất giá 8 % so với đô la Hoa Kỳ.

« Nhà máy sản xuất » của thế giới mừng thầm, trong lúc đang phải đỡ đòn của Mỹ. Việc đồng tiền Trung Quốc bị mất giá so với đô la lại càng là một tin vui ở Bắc Kinh vào lúc tổng sản phẩm nội địa trong quý 2 tăng 6,7 %, tức là ở mức độ chậm nhất từ năm 2016. Các biện pháp chỉnh đốn ngành ngân hàng, bắt các doanh nghiệp thanh toán bớt nợ do chính quyền trung ương ban hành đè nặng lên tăng trưởng của Trung Quốc, đè nặng lên mức tiêu thụ nội địa, lên khả năng đầu tư của các doanh nghiệp và số các hãng xưởng bị vỡ nợ tăng nhanh hơn so với hồi quý 1 năm nay.

Mặc dù chính quyền Trung Quốc tuyên bố không phá giá đồng tiền và ban hành các biện pháp giới hạn tín dụng, nhưng Ngân Hàng Trung Ương nước này trong hai tháng 6 và 7/2018 đã bơm tổng cộng 1.200 tỉ nhân dân tệ – tương đương với 176 tỉ đô la, vào cỗ xe kinh tế để hỗ trợ tăng trưởng.

Cần nói thêm thống đốc ngân hàng Trung Ương Trung Quốc, ông Dịch Cương, một người được cho là rất ăn ý với cố vấn kinh tế kiêm phó thủ tướng Lưu Hạc. Cặp bài trùng Lưu Hạc-Dịch Cương là những người thân tín với chủ tịch Tập Cận Bình.

Vậy phải chăng chiến tranh mậu dịch Mỹ- Trung đã tràn sang một mặt trận mới để trở thành một cuộc chiến hối đoái giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới ? Chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa cho rằng bài toán không đơn giản như vậy. Phá giá đồng tiền là con dao hai lưỡi mà Bắc kinh cũng rất thận trọng. Về phía Hoa Kỳ, thì chính quyền Trump khai thác thái độ phân vân của đối phương để đạt được những bàn thắng quyết định.

Nguyễn Xuân Nghĩa : Chúng ta có ba tầng phân tích chuyện này. Thứ nhất là về ấn tượng, tổng thống Donald Trump than rằng Trung Quốc và cả khối Liên Âu đã can thiệp vào thị trường ngoại hối để có đồng nhân dân tệ và đồng euro rẻ hơn đồng Mỹ kim cho dễ bán hàng hơn. Sự thật nó không đơn giản như vậy và bộ trưởng Ngân Khố Hoa Kỳ Steven Mnuchin cũng chỉ nói rằng Hoa Kỳ đang theo dõi chuyện ấy chứ không kết án như vậy.

Thứ hai là về lập trường thì đầu năm 2017, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ không nghĩ rằng Bắc Kinh có ý lũng đoạn ngoại tệ để có đồng bạc rẻ nhằm cạnh tranh bất chính, ông đả kích Trung Quốc về tội khác.

Thứ ba, trên thực tế, sau vụ tổng suy trầm 2008-2009, khối Âu-Mỹ-Nhật cùng hạ lãi suất gần tới số không và ào ạt bơm tiền kích thích kinh tế làm đồng bạc của họ mất giá nặng, khi ấy chẳng ai nói các nước này đã phá giá đồng bạc. Sau đấy, khi kinh tế Hoa Kỳ tạm phục hồi thì chấm dứt dần việc hạ lãi suất và còn hút lại tiền nên Mỹ kim lên giá mạnh. Bây giờ Bắc Kinh mới chết kẹt vì đà tăng trưởng giảm sút nên Ngân Hàng Trung Ương mới có biện pháp nới lỏng tiền tệ làm đồng tiền quốc gia sụt giá, từ gần 6 đồng rưỡi ăn một Mỹ kim thì nay phải sáu đồng tám mới được một đô la Mỹ. Bảo rằng Bắc Kinh phá giá thì không sai nhưng vẫn chưa đúng.

Một bài toán nan giải

Nguyễn Xuân Nghĩa : Bắc Kinh có giàng giá đồng bạc của họ vào một rổ gồm có nhiều ngoại tệ mạnh mà thực chất thì vẫn có cái neo là tiền Mỹ. Khi Mỹ kim lên giá từ hai năm trước thì họ không nới lỏng dây neo, ngày nay mới cho điều chỉnh. Nhưng tôi nghĩ lý do chính không là tìm ưu thế mậu dịch nhằm bán hàng cho rẻ mà vì họ bơm tiền kích thích kinh tế. Bắc Kinh thừa biết rằng biện pháp phá giá là con dao hai lưỡi vì xuất cảng rẻ hơn nhưng lại nhập cảng đắt hơn và khi đồng nhân dân tệ mất giá thì họ gặp nạn tẩu tán tư bản, làm khối dự trữ ngoại tệ lại hao hụt như đã từng thấy năm 2015.

Chúng ta nên lưu ý tới hai quan điểm khác biệt của bộ Tài Chính và Ngân Hàng Trung Ương Bắc Kinh về việc nên cải cách cơ chế quản lý gánh nợ quá lớn của các chính quyền địa phương hay là nên ưu tiên bơm tiền kích thích kinh tế.

Đã vậy, cố vấn Kinh Tế Quốc Gia của tổng thống Donald Trump là Larry Kudlow lại nói rằng tổng bí thư Tập Cận Bình đã bác bỏ ý kiến của các cố vấn kinh tế là nên hưu chiến với Hoa Kỳ. Phải chăng Mỹ cũng thấy ra sự bất nhất đó nên cố gây phân hóa trong hàng ngũ đối phương ?

Trận chiến ngoại hối lồng vào mậu dịch

Nguyễn Xuân Nghĩa : Ông Trump cứ tuyên bố lung tung chứ nội các của ông lại rất biết việc. Kinh tế Mỹ đã tăng trưởng mạnh nên Ngân Hàng Trung Ương Hoa Kỳ đã và sẽ còn nâng lãi suất, cùng phân lời trên thị trường trái phiếu gia tăng thì làm Mỹ kim lên giá so với các ngoại tệ khác. Vì vậy, ông Trump đả kích Ngân Hàng Trung Ương Mỹ là gây bất lợi cho ngoại thương.

Nhưng đấy chỉ là màn kịch cho thành phần cử tri của ông, chứ trọng tâm xử lý của Trump vẫn là Trung Quốc.

Khi thấy lãnh đạo Bắc Kinh phân vân giữa nhiều ưu tiên mâu thuẫn thì phía Hoa Kỳ đổ dầu vào lửa nhằm làm suy yếu tư thế của Tập Cận Bình khiến Bắc Kinh phải nhượng bộ. Chứ nếu phá giá đồng nhân dân tệ thì lợi bất cập hại và càng mang tội là chưa thả nổi đồng bạc như đã cam kết từ hai năm trước. Ngược lại, phía Bắc Kinh cũng mong rằng trận chiến mậu dịch sẽ gây thiệt hại cho dân Mỹ khiến đảng Cộng Hòa có thể mất đa số hiện nay trong lưỡng viện Quốc Hội.

Iran bác bỏ đề nghị đàm phán sau khi Mỹ áp dụng các trừng phạt.

media
Tổng thống Iran Hassan Rohani trả lời phỏng vấn trên đài truyền hình, Téhéran, ngày 06/08/2018IRANIAN PRESIDENCY / AFP
Các trừng phạt của Hoa Kỳ nhắm vào Iran bắt đầu có hiệu lực kể từ lúc 4 giờ, giờ quốc tế, hôm nay, 07/08/2018. Trước đó, tổng thống Mỹ Donald Trump lại đưa ra lời cảnh cáo Iran, nhưng đồng thời ông tuyên bố để ngỏ khả năng đàm phán với Teheran về một thỏa thuận rộng lớn hơn liên quan đến toàn bộ « các hoạt động tiêu cực » của Iran, bao gồm cả chương trình phát triển tên lửa đạn đạo và ngăn chặn nước này ủng hộ khủng bố.

Ngay lập tức, tổng thống Iran Hassan Rohani tố cáo thái độ của Donald Trump và bác bỏ đề nghị đàm phán của nguyên thủ Hoa Kỳ.

Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi gửi về bài tường trình :

« Trong phản ứng đầu tiên, tổng thống Rohani đã khẳng định rằng người ta không thể vừa muốn đàm phán vừa áp đặt các trừng phạt chống lại Iran. Nguyên thủ Iran nói : Đề nghị đàm phán cùng lúc tiến hành trừng phạt, thế có nghĩa là gì ? Nếu một người nào đó dùng dao đâm phập vào tay đối thủ hoặc kẻ thủ, đồng thời lại đề nghị đàm phán, câu trả lời là người đó trước tiên phải cất dao vào túi đã, rồi hãy ngồi vào bàn và tiến hành đàm phán. Đó là một cuộc chiến tranh tâm lý và Hoa Kỳ tìm cách làm cho người dân Iran ngờ vực.

Do vậy, trong bài phát biểu của mình, tổng thống Rohani đã bác bỏ mọi khả năng đàm phán với Hoa Kỳ trong hoàn cảnh hiện nay.

Ngay cả trước khi có hiệu lực, các trừng phạt mới của Mỹ đã tác động rất mạnh mẽ đến nền kinh tế Iran. Đồng tiền sụt giá đến chóng mặt, làm cho giá của tất cả các loại hàng hóa tăng rất cao, nhất là những mặt hàng tiêu dùng hàng ngày. Hoạt động kinh tế chậm lại, dẫn đến việc sa thải nhân công hàng loạt trong nhiều lĩnh vực. Trong các cửa hàng, một số mặt hàng bắt đầu khan hiếm. Tình trạng này lại càng làm cho người dân thêm lo ngại ».

Sáng nay, trên Twitter, tổng thống Donald Trump cảnh báo: bất kỳ ai làm ăn với Iran sẽ không thể làm ăn với Hoa Kỳ.

Vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh: Chính phủ Slovakia bị khủng hoảng.

media
Cựu bộ trưởng Nội Vụ Slovakia Robert Kalinak bị báo chí tố cáo có dính líu đến vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh.(United States Department of State)

Theo bản tin của hãng thông tấn Đức DPA lúc 16 giờ chiều ngày 06/08/2018, vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Berlin đang thực sự gây ra một cuộc khủng hoảng cấp quốc gia ở Slovakia. Quan hệ Đức – Việt cũng bị căng thẳng.

Thông tín viên Trung Khoa từ Berlin cho biết thêm chi tiết:

Nghi ngờ về sự dính líu của nhà chức trách Slovakia trong vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Berlin đã gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị tại thủ đô Bratislava. Bộ trưởng Nội Vụ, bà Denisa Sakova, tuyên bố hôm thứ Hai rằng, trong thời gian điều tra về nghi ngờ này, bà đã đình chỉ công việc của người đứng đầu cơ quan Nhà nước bảo vệ an ninh cho yếu nhân.

Mặc dù vậy, tổng thống Slovakia, ông Andrej Kiska, không thuộc đảng phái nào, còn đòi bãi nhiệm bà bộ trưởng Nội Vụ Denisa Sakova. Sau cuộc gặp thủ tướng Slovakia Peter Pellegrini, thuộc đảng Dân Chủ Xã Hội, nguyên thủ Slovakia tuyên bố, ông không còn tin tưởng bà bộ trưởng Nội Vụ nữa và cơ quan của bà là cánh tay phải của cựu bộ trưởng Nội Vụ Kalinak.

Cùng ngày hôm qua, chưởng lý Jaromir Ciznar thỉnh cầu tổng thống triệu tập một cuộc họp với thủ tướng và chủ tịch Quốc Hội Slovakia nhằm giải quyết khủng hoảng.

Trên Facebook ông Kalinak, cựu bộ trưởng Nội Vụ Slovakia, phủ nhận các cáo buộc.

Tuần rồi nhật báo Đức “Frankfurter Allgemeine Zeitung” và nhật báo Slovakia “Dennik N” cáo buộc nhà chức trách Slovakia, bao gồm cả bộ trưởng Nội Vụ vào thời điểm đó, ông Robert Kalinak, đã dính líu đến vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh hồi cuối tháng 7 năm 2017 mặc dù biết rõ vụ việc ngay từ đầu. Cựu bộ trưởng Nội Vụ Kalinak đã nhiều lần lên tiếng trên Facebook phủ nhận sự nghi ngờ này. Mặc dù ông đã cung cấp chiếc chuyên cơ của chính phủ Slovakia cho một phái đoàn Việt Nam để bay ra khỏi khu vực Schengen, nhưng ông có thể loại trừ trường hợp nạn nhân bị bắt cóc đã được đưa lên chuyên cơ này.

Trong thời gian qua, chính quyền Việt Nam bắt giữ và đưa ra xét xử nhiều quan chức cao cấp, nhân danh chiến dịch chống tham nhũng. Ông Trịnh Xuân Thanh bị kết án 2 lần tù chung thân trong hai phiên tòa xét xử ở Việt Nam về tội tham nhũng và cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Vụ bắt cóc ông Thanh tại Berlin đã gây căng thẳng trong quan hệ Đức-Việt.

Quá dựa vào Trung Quốc, châu Phi đối mặt với khó khăn nghiêm trọng.

media
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại thượng đỉnh BRICS ở Johannesburg, Nam Phi, ngày 26/07/2018.Reuters/Gulshan Khan

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi với tổng số tiền đầu tư lên đến 114 tỉ đô la vào cuối năm 2016, chiếm khoảng 14% trao đổi thương mại quốc tế trên toàn châu lục. Tuy nhiên, tác giả Idriss Linge, nhận định trên trang Ecofin Hebdo (20-27/07/2018), “quá dựa vào Trung Quốc, châu Phi có thể gặp khó khăn nghiêm trọng”.

Trên thực tế, đến 80% khối lượng hàng nhập khẩu của Trung Quốc từ các nước châu Phi là nhiên liệu, trong khi khối lượng hàng thành phẩm lại rất ít, chỉ chiếm khoảng 7% thị phần.

Mỗi nước châu Phi có chiến lược khác nhau, nhưng đều dựa vào Trung Quốc vì cường quốc châu Á này cần khoáng sản để thực hiện hàng loạt công trình đầu tư cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, thời kỳ vàng son có vẻ đang trôi qua. Nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với một loạt trở ngại có nguy cơ tác động tiêu cực đến nhu cầu mua nhiên liệu từ châu Phi. Cụ thể, theo số liệu thống kê, đầu tư vào cơ sở hạ tầng của Trung Quốc chỉ tăng 12% vào cuối tháng 05/2018, thấp hơn con số 20% vào cùng kỳ năm 2017. Ngoài ra, nhiều dự án được thông báo thực hiện trong năm 2018 cũng bị tạm ngừng hoặc bị đình chỉ.

Trung Quốc : Giảm đầu tư, bớt nhu cầu về nhiên liệu

Việc giảm nhịp độ phát triển hạ tầng tại Trung Quốc là do nhiều yếu tố. Thứ nhất, chính phủ Trung Quốc đang thẩm định hiệu suất khối cơ sở hạ tầng hiện có.

Yếu tố thứ hai chính là ý định giảm khối lượng nợ công của nước này. Năm 2016, các ngân hàng Trung Quốc đã cấp số tiền vay khổng lồ, 1.880 tỉ đô la vì chính phủ khuyến khích các biện pháp tái thiết bằng cách cấp tín dụng để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra.

Vào cuối tháng 03/2018, tổng số tiền cho các doanh nghiệp công tại Trung Quốc vay lên đến 5.963,4 tỉ đô la, tương đương với 47% GDP nước này. Khối tiền này thường được vay ở các ngân hàng, chủ yếu là ngân hàng nhà nước, để phục vụ các dự án đầu tư, qua đó chủ yếu là tạo việc làm và chỉ thu được lợi nhuận vừa đủ cho hoàn vốn và lãi của khối nợ công khổng lồ này.

Yếu tố thứ ba chính là cuộc chiến thương mại với Washington mà chính phủ Bắc Kinh đang phải đối phó. Về mặt kỹ thuật, đánh thuế vào 250 tỉ đô la hàng nhập khẩu Trung Quốc không gây bất trắc gì lớn. Nhưng thách thức ở chỗ trong bối cảnh Bắc Kinh đang phải tìm cách giải quyết khối nợ công này, chính phủ của ông Tập Cận Bình sẽ khó kìm hãm được mối đe dọa từ việc giảm khối lượng hàng nhập khẩu vì việc này sẽ tác động gián tiếp đến nhiều lĩnh vực liên quan, theo đánh giá của các nhà phân tích thuộc ngân hàng Mỹ JP Morgan.

Cuối cùng, phải nhắc đến thỏa thuận thương mại mới được Liên Hiệp Châu Âu và Nhật Bản ký kết, khiến nền kinh tế Trung Quốc có nguy cơ bị cô lập hơn nữa.

Tăng tiêu thụ nội địa Trung Quốc : một giải pháp thay thế cho châu Phi?

Trước những thách thức đang đe dọa tham vọng đầu tư Trung Quốc, các nhà phân tích của công ty thẩm định Mỹ Moody’s cho rằng châu Phi phải chờ cơ hội Trung Quốc biến thành một nền kinh tế tiêu thụ. Tuy nhiên, lợi ích từ việc này sẽ có tác động khác nhau đến các nước châu Phi.

Nhu cầu của Trung Quốc về các loại sản phẩm như đồng, colbat và nhôm vẫn rất mạnh vì được sử dụng rộng rãi trong ngành sản xuất ô tô, đồ điện tử gia dụng và phương tiện giao thông cho xã hội Trung Quốc. Ngoài ra, kế hoạch “Made in China 2025” cũng sẽ tăng đáng kể nhu cầu về các kim loại này. Các nước châu Phi được lợi từ nhu cầu này là Cộng hòa Dân chủ Congo hoặc Zambia.

Tương tự, vẫn theo các nhà phân tích của Moody’s, khối lượng hàng thực phẩm xuất sang Trung Quốc, như các loại dầu ăn thực vật, đã tăng trong những thập kỷ gần đây và sẽ còn tăng trong tương lai. Điều này có lợi cho các nước Senegal và Ethiopia, nơi Trung Quốc đầu tư ồ ạt.

Cuối cùng, thu nhập của người dân Trung Quốc tăng cũng làm thay đổi sở thích tiêu thụ. Họ hướng đến các sản phẩm và trải nghiệm cầu kỳ hơn, cao sang hơn, như du lịch chẳng hạn.

Theo thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới, lượng khách quốc tế đến châu Phi tăng 8,1% vào năm 2016. Từ năm 2012, số khách Trung Quốc đến châu Phi đã tăng thêm 30%, du con số này vẫn còn khá khiêm tốn, chỉ chiếm 1,5% tổng số khách Trung Quốc đi du lịch nước ngoài.

Sức tiêu thụ bị đe dọa vì khối nợ của các hộ gia đình tăng

Châu Phi có thể hy vọng vào sức tiêu thụ của Trung Quốc hay không? Về điểm này vẫn còn một giả thuyết lớn phụ thuộc vào cầu trúc thu nhập và nợ của các hộ gia đình Trung Quốc.

Theo thống kê chính thức của nhà nước Trung Quốc, từ năm 2007, phần tài sản quốc gia Trung Quốc dành cho hộ gia đình đã giảm, từ 46% xuống còn 42% GDP. Phần còn lại của GDP chủ yếu được chia về các doanh nghiệp do nhà nước và tầng lớp lãnh đạo kiểm soát. Phần thu nhập của các hộ gia đình đã giảm 1% chỉ riêng trong năm 2017.

Bên cạnh đó, người ta cũng nhận thấy giá trị cổ phiếu trên thị trường chứng khoán bị sụt giảm. Từ đầu năm 2018, chỉ số chứng khoán Thượng Hải đã giảm 15,7% vào ngày 16/07/2018. Dù số lượng tỉ phú Trung Quốc vẫn tăng và thu nhập cá nhân cũng tăng, thì đông đảo người tiêu dùng đang phải đối mặt với hiện tượng giảm việc làm và giảm thu nhập tiềm tàng do thặng dư chứng khoán tạo ra.

Nhưng mối đe dọa lớn nhất mà người tiêu dùng Trung Quốc phải đối mặt lại là khối nợ của các hộ gia đình tăng nhanh hơn tăng trưởng kinh tế trong những năm gần đây, với nhịp độ trung bình là 23%. Như vậy, trong khi lương tăng gấp 3 lần ở Trung Quốc thì khối nợ của các hộ gia đình tăng gấp 9 lần.

Trong một bản báo cáo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, khối nợ của các hộ gia đình Trung Quốc vào ngày 31/03/2018 là 6.141,3 tỉ đô là, tương đương khoảng 50% GDP của nước này.

Xu hướng Trung quốc giảm bớt đầu tư có thể được bù lại nhờ sức tiêu thụ của người dân trong nước để duy trì khối lượng hàng xuất khẩu của châu Phi vào quốc gia Đông Á này. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo châu Phi cần chú ý theo dõi sức tiêu thụ này vì nó đang bị tình trạng nợ tăng nhanh của các hộ gia đình đe dọa. Đây là một thách thức mà chính quyền Trung Quốc còn chưa đưa ra đường hướng giải quyết.

Canada- Ả Rập Xê Út leo thang đấu khẩu.

media
Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland trong buổi họp báo kết thúc vòng đàm phán NAFTA tại thủ đô Mêhicô, ngày 05/03/2018.REUTERS/Edgard Garrido

Ottawa khẳng định « tiếp tục bảo vệ nhân quyền » trên thế giới sau khi Ryad thông báo trục xuất đại sứ Canada với lý do « can thiệp vào nội tình » Ả Rập Xê Út, ủng hộ một phụ nữ tranh đấu đòi tự do cho chồng cũ và anh trai, hai blogger bất đồng chính kiến.

Xung khắc giữa Canada và Ả Rập Xê Út, hai đồng minh của Mỹ tiếp tục căng thẳng kể từ thứ hai 06/08/2018. Ryad bất ngờ loan báo trục xuất đại sứ Canada trong vòng 24 tiếng đồng hồ, triệu hồi đại sứ Ả Rập Xê Út về nước, phong tỏa quan hệ thương mại song phương sau khi sứ quán Canada kêu gọi vương quyền Ả Rập Xê Út trả tự do tức khắc và vô điều kiện cho các nhà hoạt động nhân quyền và tố cáo đợt trấn áp mới đang diễn ra.

Tuy nhiên, Ottawa giữ lập trường cứng rắn. Vài giờ sau khi Ryad thông báo trục xuất đại sứ Dennis Horak, ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland tuyên bố thẳng thừng : « Tất cả mọi người phải biết rõ … là Canada sẽ luôn luôn bảo vệ nhân quyền tại Canada cũng như trên khắp địa cầu ».

Trước thái độ kiên quyết của Canada, Ryad thông báo một loạt biện pháp trả đũa mới : ngưng cấp học bổng cho sinh viên Ả Rập Xê Út du học tại Canada và chuyển qua nước khác.

Được báo chí đặt câu hỏi liệu số phận hợp đồng vũ khí 15 tỉ đôla bán xe bọc thép hạng nhẹ cho Ả Rập Xê Út có bị tác động hay không, ngoại trưởng Chrystia Freeland cho là « vấn đề này còn quá sớm » và tốt hơn là nên hỏi Ryad.

Colombia : Tân tổng thống tuyên thệ nhậm chức.

media
Tân tổng thống Colombia, ông Ivan Duque, tại Bogota. Ảnh chụp ngày 16/07/2018.REUTERS/Luisa Gonzalez

Tại Colombia, ông Ivan Duque, đắc cử tổng thống vào ngày 17/6 vừa qua với 54% số phiếu, tuyên thệ nhậm chức vào hôm nay, 07/08/2018. Chính khách 42 tuổi này sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh phe đối lập kêu gọi biểu tình.

Theo thông tín viên Marie Eve Detoeuf tại Bogota, ông Duque phải đối phó với các khó khăn trong lúc người tiền nhiệm của ông là cựu tổng thống Juan Manuel Santos thanh thản ra đi :

« Với Giải Nobel Hòa Bình trong tay, Juan Manuel Santos ra đi trong tâm trạng rất hài lòng, thậm chí còn sung sướng nữa là khác. Từ mấy ngày qua ông đã trả lời nhiều cuộc phỏng vấn, và còn tỏ ra hài hước trên internet.

Ông Santos không mấy được lòng dân, ông bị cánh hữu vừa chiếm lại quyền hành rất ghét. Nhưng bản thân ông tin là đã làm điều tốt cho đất nước khi ký hiệp định hòa bình với phiến quân FARC.

Vị tổng thống mãn nhiệm không còn muốn can thiệp vào đời sống chính trị, và để cho người kế nhiệm, thân cận với tổng thống trước ông là Alvaro Uribe, hoàn toàn rảnh tay hành động.

Ivan Duque không có kinh nghiệm và sẽ lãnh đạo một đất nước bị chia rẽ, một bên là những người ủng hộ hiệp định hòa bình với FARC, và bên kia là những người chống đối.

Tại quảng trường Bolivar ở Bogota, khán đài, màn ảnh truyền hình to lớn, loa phóng thanh…, tất cả đã chuẩn bị xong cho sự kiện chuyển quyền quan trọng này, diễn ra vào chiều nay.

Trên các mạng xã hội, phe đối lập kêu gọi biểu tình sáng nay trên đường phố Bogota. »

Bắc Triều Tiên: Liên Hiệp Quốc nới lỏng viện trợ nhân đạo.

media
Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc quyết định trừng phạt Bắc Triều Tiên hôm 22/12/2017. Ảnh minh họaREUTERS/Amr Alfiky

Một văn kiện do Hoa Kỳ đề xướng nhằm tránh cho nhu yếu phẩm cứu trợ cho dân chúng Bắc Triều Tiên không bị các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc cản trở đã được Hội Đồng Bảo An chấp thuận hôm thứ Hai 06/08/2018, theo AFP.

Trong bối cảnh khoảng 10 triệu dân Bắc Triều Tiên, tức gần một nửa dân số bị thiếu ăn cộng thêm tình trạng mất mùa trong năm 2017, Liên Hiệp Quốc phải khẩn cấp tìm giải pháp viện trợ lương thực mà không vi phạm lệnh cấm vận.

Trong chiều hướng này, tháng Bảy vừa qua, Hoa Kỳ đề nghị một loạt chỉ thị mới cho phép các tổ chức thiện nguyện quốc tế và của Liên Hiệp Quốc được miễn trừ một số biện pháp trói buộc của Ủy Ban Giám Sát Trừng Phạt. Sau nhiều tuần lễ thương lượng, các biện pháp mới đã được Ủy Ban Giám Sát của Hội Đồng Bảo An chấp thuận.

Nhà ngoại giao Hà Lan, Lise Gregoire-Van Haaren, điều hành Ủy Ban Giám Sát hy vọng các chỉ thị vừa được thông qua sẽ cho phép « cung cấp lương thực cho người dân Bắc Triều Tiên mà không vi phạm các nghị quyết cấm vận » mà mục tiêu tối hậu là phi hạt nhân hóa bán đảo.

Úc đòi Bắc Triều Tiên trao trả hài cốt binh sĩ Úc tử trận

Cũng trong quan hệ với Bình Nhưỡng, chính phủ Úc cho biết đã yêu cầu Bắc Triều Tiên trao lại hài cốt của 43 chiến binh Úc bị xem là mất tích trong chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.

Ngoại trưởng Úc Julie Bishop đưa ra yêu cầu này trong cuộc tiếp xúc hiếm hoi với đồng nhiệm Bắc Triều Tiên Ri Yong Ho vào cuối tuần trước tại Singapore, sau khi Bình Nhưỡng trao trả cho Washington 55 hài cốt quân nhân Mỹ.

Cũng trong quan hệ với Bình Nhưỡng, chính phủ Úc cho biết đã yêu cầu Bắc Triều Tiên trao lại hài cốt của 43 chiến binh Úc bị xem là mất tích trong chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.

Ngoại trưởng Úc Julie Bishop đưa ra yêu cầu này trong cuộc tiếp xúc hiếm hoi với đồng nhiệm Bắc Triều Tiên Ri Yong Ho vào cuối tuần trước tại Singapore, sau khi Bình Nhưỡng trao trả cho Washington 55 hài cốt quân nhân Mỹ.

Theo bà Julie Bishop, ngoại trưởng Bắc Triều Tiên « ghi nhận » các đề nghị của Úc : thăm viếng nghĩa trang, trợ giúp pháp y và chuyên gia cải táng.

Trong cuộc chiến tranh Triều Tiên, 17.000 quân Úc tham chiến dưới ngọn cờ Liên Hiệp Quốc. Tổng cộng thiệt hại nhân mạng : 340 lính Úc tử trận, 1.126 người bị thương và 43 người bị xem là mất tích.

Động đất đảo Lombok: Indonesia di tản du khách.

media
Du khách vội vã rời khỏi đảo Gili Trawagan của Indonesia.REUTERS/Beawiharta

Theo thông báo mới nhất ngày 07/08/2018, số nạn nhân vụ động đất ở Lombok, Indonesia, lên 98 người. Chiến dịch cứu trợ nạn nhân động đất vẫn khẩn trương, nhất là tìm kiếm những người sống sót, nhưng đồng thời còn phải di tản du khách, nhất là trên đảo Gili nổi tiếng, ở phía đông bắc Lombok.

Hàng trăm khách du lịch bị kẹt lại tại đây. Công việc không dễ dàng, tàu thuyền thiếu, việc di tản rất chậm, những người muốn nhanh chóng rời bằng máy bay cũng phải vất vưởng chờ đợi. Thông tín viên RFI Joël Bronner, đã đến phi trường Lombok, ghi nhận tâm trạng du khách :

Khi bước vào sân bay Lombok, khung cảnh đập vào mắt là hàng chục du khách, người ngồi, kẻ nằm trên mặt đất khắp nơi.

Trong số người chờ một chuyến bay này, nhiều người rõ ràng là đã bị chấn động.

Họ không ngủ được từ hai đêm qua, khi nhớ lại cảnh tượng khủng khiếp khi những bức tường sụp đổ. Một bà mẹ cứ muốn ở lại phi trường với con gái thay vì ra ở khách sạn ở ngoài, bà luôn nhớ lại cảnh tượng nơi bà thuê, tường nhà đã sụp lên người họ.

Charlotte, 28 tuổi, nhớ lại cảnh ở bãi biển, nơi mà dư chấn suýt làm sụp đổ tất cả.

Heikki, 30 tuổi, người Phần Lan, giọng run run nói đến khoảng thời gian phải đợi một chiếc thuyền hàng tiếng đồng hồ, trên bãi biển, không có một ngụm nước, trong khi những người chủ khách sạn thì đã rời đi từ lâu.

Cuối cùng là cảm giác bị người dân tại chỗ trấn lột khi đòi những khoản tiền rất lớn để đưa họ đến sân bay. Điều này làm cho những người vốn đã rất mệt mỏi và còn hoảng sợ này hoàn toàn bị sốc.

Vụ Skripal : Luân Đôn yêu cầu Nga cho dẫn độ 2 nghi phạm.

media
Thu thập mẫu vật tại công viên Nữ hoàng Elizabeth ở Salisbury, Anh, 19/07/2018.REUTERS/Hannah McKay

Theo nhật báo Anh The Guardian hôm qua, 06/07/2018, Luân Đôn chuẩn bị yêu cầu Matxcơva cho dẫn độ hai người Nga bị tình nghi dùng chất Novichok đầu độc cựu điệp viên Serguei Skripal và cô con gái ở Salisbury, tây nam Anh Quốc.

Trích dẫn nguồn tin chính phủ và giới an ninh Anh Quốc, tờ báo còn cho biết thêm là cơ quan công tố của nữ hoàng (CPS) đã chuẩn bị đơn dẫn độ và sắp gởi đến Matxcơva.

Theo The Guardian, cảnh sát và nhân viên tình báo Anh đã tái hiện được hoạt động của hai người này từ lúc họ vào nước Anh cho đến lúc họ rời đi.

Ngày 19/07, hãng tin Anh Press Association cho biết là cảnh sát đã nhận diện hai người Nga tình nghi là đã thực hiện vụ đầu độc. Bộ trưởng An Ninh Anh Ben Wallace đã lập tức lên tiếng cho đó là những « phỏng đoán thiếu cơ sở ».

Serguei Skripal và cô con gái đã bị đầu độc vào đầu tháng Ba năm nay, và Luân Đôn đã cho rằng tình báo Nga là thủ phạm. Vụ việc đã gây căng thẳng trong quan hệ giữa Matxcơva với Anh và các đồng minh của Anh.

Sau vụ Skripal, còn có hai người khác trong khu vực, cũng bị đầu độc bằng chất Novichok, Charlie Rowley, 45 tuổi, và bà Dawn Sturguess, 44 tuổi. Họ đã bị trúng độc và được đưa vào bệnh viện sau khi nhặt được một lọ nước hoa. Người phụ nữ đã chết sau đó.

Theo The Guardian, cảnh sát và tình báo Anh nghi ngờ là chất độc Novichok đã được thủ phạm bơm vào lọ nước hoa, rồi hoặc là xịt thẳng vào mặt Skripal, hoặc xịt vào tay nắm cửa nhà của nạn nhân. Sau đó, có thể là lọ nước hoa chứa chất độc bị vứt đi, ông Rowley đã nhặt được và tặng cho bà Sturgess, khiến cả hai người này bị vạ lây.

 

Sự nghiệp của đầu bếp thế kỷ Joël Robuchon.

media
Vua đầu bếp Joël Robuchon tại Monaco, 12/2008.VALERY HACHE / AFP

Lúc sinh tiền, Joël Robuchon được mệnh danh là đầu bếp có ‘‘nhiều sao nhất thế giới’’, do các tiệm ăn của ông đều thuộc vào hàng hai sao trở lên. Khi tính gộp lại, ông có tổng cộng 32 sao. Joël Robuchon nay không còn nữa, ông từ trần ở Genève, Thụy Sĩ hôm 06/08/2018, hưởng thọ 73 tuổi.

Sau gần hai năm chống chọi, Joël Robuchon đã qua đời vì bệnh ung thư tuyến tụy. Sức khỏe của ông đã giảm sút rất nhiều sau khi ông bị giải phẫu cách đây một năm. Do biết rằng kỳ này ông sẽ khó ‘‘tai qua nạn khỏi’’, cho nên Joël Robuchon đã kín đáo bán lại nhiều cơ sở kinh doanh cho một "quỹ đầu tư" có trụ sở tại Anh và Luxembourg. Theo hợp đồng chuyển nhượng, thương hiệu J.R (Joël Robuchon) vẫn được duy trì trong vòng 7 năm, các nhà đầu bếp trẻ từng được đào tạo với ông, có nhiệm vụ duy trì ‘‘nhãn quan ẩm thực’’ của Joël Robuchon, quỹ đầu tư quốc tế không được quyền thay đổi mô hình kinh doanh nhà hàng.

Sinh năm 1945 tại thành phố Poitiers, Joël Robuchon lớn lên trong một gia đình nghèo nhưng rất mộ đạo, cha ông làm nghề thợ nề, mẹ ông giúp việc nhà. Thời niên thiếu, ông theo học trường dòng, ở chủng viện Mauleon (vùng Deux-Sèvres) với ý định trở thành một linh mục. Tuy nhiên, chính trong thời gian đi học ở tu viện, phụ giúp công việc bếp núc, ông Joël Robuchon mới phát hiện ông giỏi nấu ăn, một cái tài mà theo các thầy sau này của ông là bẩm sinh, thiên phú.

Vào năm 15 tuổi (1960), ông theo học nghề với hai thầy là nhà đầu bếp Robert Auton, chủ tiệm ăn "Relais de Poitiers" và đầu bếp Jean Delaveyne của tiệm ăn Concorde Lafayette (Paris quận XVII). Đây là cơ hội cho ông rèn luyện tay nghề, phát huy tài năng qua việc học hỏi các kỹ thuật cũng như cung cách làm việc. Nghệ thuật Nouvelle Cuisine (Ẩm thực mới) vẫn còn trong giai đoạn phôi thai, chỉ thật sự phát triển vài năm sau đó nhờ sự dẫn đường của ‘‘Giáo hoàng’’ Paul Bocuse. Nhờ vào nghề đúng lúc, Joël Robuchon học được cả hai : cách nấu ăn kinh điển truyền thống và óc sáng tạo không ngừng nhờ nắm vững ‘‘ngữ vựng ẩm thực’’.

Joël Robuchon thật sự khởi nghiệp năm ông 29 tuổi (năm 1974) khi ông điều hành một đội ngũ gồm 90 đầu bếp. Ông trở thành đầu bếp “lành nghề” biết nấu các món mặn cũng như món ngọt sau khi đoạt giải ‘‘Meilleur Ouvrier de France’’ (Nghệ nhân tài ba của Pháp) vào năm 1976. Sau một thời gian làm việc, ông giành được hai sao Michelin cho tiệm ăn của khách sạn Nikko tại Paris (1978). Ngôi sao thứ ba được trao cho ông vào năm 1984, khi ông mở nhà hàng riêng (Jamin ở Paris quận XVI).

Giai đoạn huy hoàng nhất của Joël Robuchon là vào những năm 1990-2000, thời ông được sách hướng dẫn ấm thực Gault & Millau bình chọn làm ‘‘Đầu bếp của thế kỷ’’ vào năm 1990. Tờ báo có uy tín International Herald Tribune trao tặng cho ông giải thưởng dành cho “Nhà hàng ngon nhất thế giới”, vào năm 1994.

Tuy vậy, sau nhiều năm làm việc, gặt hái nhiều thành công với các tiệm ăn do chính ông điều hành và kinh doanh, Joël Robuchon vào năm 51 tuổi (1996) trả lại toàn bộ các ngôi sao mà ông từng được trao tặng. Một mặt, ông không còn muốn chịu đựng áp lực của công việc, chạy theo hệ thống ‘‘nhà hàng nhiều sao’’. Mặt khác, ông không còn cần phải chứng minh tài năng và bản lĩnh sau hơn 30 năm có mặt trong nghề.

Từ năm 2003 trở đi, Joël Robuchon vẫn duy trì uy tín của ông qua việc kinh doanh thương hiệu và mở nhiều nhà hàng theo khái niệm Atelier (J.R). Quán ăn Atelier giống như các quán ‘‘tapas bar’’ hay là ‘‘sushi bar’’ không cầu kỳ nặng nề về mặt hình thức, các món ăn đơn giản mà vẫn ngon, không kiểu cách mà vẫn sang.

Từ Tokyo đến Paris, Bangkok, Hồng Kông, Las Vegas, London, Macau, Monaco, Montréal, New York, Thượng Hải hay Đài Bắc, các quán Atelier của Joël Robuchon tiếp đón thực khách mà không cần phải đặt bàn trước. Thực khách ngồi ở trên ghế cao bên cạnh những quầy bar, nơi họ gọi các món ăn và nhất là họ có thể nhìn thấy các đầu bếp trực tiếp trổ tài nấu ăn theo ý của khách hàng. Phong cách này gợi hứng rất nhiều từ các quán ăn Nhật Bản, và chính tại xứ hoa anh đào mà Joël Robuchon đã mở nhiều nhà hàng nổi tiếng : 7 ngôi sao trên số 32 sao mà ông đã được trao tặng trong đời.

So với những năm 1980, quan niệm ẩm thực của Joël Robuchon đã hoàn toàn thay đổi. Cách đây 30 năm, ông nổi tiếng nhờ món khoai tây nghiền nhuyễn (purée) : hai ký lô khoai tây trộn với 200 gram bơ, rồi xay đều bằng tay, càng xay thì khoai tây càng mịn màng mềm nhuyễn. Joël Robuchon còn nổi danh nhờ sáng chế các món như bánh tarte nhồi nấm truffe, súp bông cải trắng với trứng cá caviar, súp raviolis nhân tôm hùm.

Với thời gian, các nhà đầu bếp được đào tạo qua trường lớp của Joël Robuchon đều có cùng một tác phong trong việc đơn giản hóa cách nấu ăn. Thức ăn càng tươi càng tốt, thực đơn có nhiều món hấp, cá và rau củ, ít thịt và ít đường, bớt chất đạm và chất béo. Các đầu bếp lúc nào cũng mặc một chiếc tạp dề màu đen, giống với màu áo của các linh mục, vì theo giải thích của Joël Robuchon lúc sinh tiền : nấu ăn thật sự là một cái nghiệp, người khác chỉ vào nghề còn ông thì theo đạo.

Đọ sức thương mại với Mỹ : Bắc Kinh dè dặt do sợ lãnh đòn nặng.

mediaĐồng đô la Mỹ và đồng yuan Trung Quốc.REUTERS/Thomas White

Mỹ tái áp đặt trừng phạt kinh tế Iran, Luân Đôn cáo buộc Paris làm suy yếu vị thế trung tâm tài chính của Anh Quốc, vua đầu bếp Pháp Joel Robuchon qua đời là một số tít lớn trang nhất các báo hôm nay. Về cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, Le Monde có bài phân tích về các phản ứng rất dè dặt từ phía Bắc Kinh, trước viễn cảnh Trung Quốc chịu nhiều tổn thất nặng nề, xét về « trung hạn ».

Bài « Thương mại : Trung Quốc chưa muốn xung trận » của Le Monde mở đầu với nhận định « Bắc Kinh đang bị kẹp giữa hai gọng kìm ». Một mặt, chắc chắn Trung Quốc không thể làm thinh trước các đe dọa tăng thuế với 200 tỉ đô la hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc của Mỹ. Ngày 3/8 vừa qua, Bắc Kinh đã trả lời bằng các biện pháp đánh thuế 60 tỉ đô la hàng Mỹ. Tuy nhiên, cùng lúc đó, Trung Quốc cũng hiểu rằng không thể địch lại với chính quyền Donald Trump trong cuộc chạy đua gia tăng trừng phạt hàng hóa nhập khẩu.

Lý do đơn giản là Trung Quốc chỉ nhập khẩu có 130 tỉ đô la hàng hóa Mỹ hàng năm, trong lúc Hoa Kỳ nhập đến 550 tỉ đô la hàng Trung Quốc.

Chênh lệnh rất lớn này buộc Bắc Kinh phản ứng rất chừng mực. Bộ Thương Mại Trung Quốc đã hứa hẹn sẽ trả đũa « về mặt số lượng », nhưng đồng thời cả « về mặt chất lượng ». « Về mặt chất lượng » có nghĩa là, không chỉ hàng xuất khẩu Mỹ, mà cả các doanh nghiệp Mỹ làm ăn tại Trung Quốc cũng sẽ là đối tượng trừng phạt.

Thế nhưng trên thực tế, chưa có gì cho thấy Bắc Kinh thực sự làm đúng như nói. Ngay giữa tháng 7 vừa qua, việc phó chủ tịch Trung Quốc Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan) đón tiếp ông chủ doanh nghiệp Mỹ Tesla nổi tiếng ngay tại Trung Nam Hải – được coi là đầu não của chính quyền Trung Quốc, cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng mở rộng cửa cho các doanh nghiệp Mỹ. Elon Musk đến Trung Quốc ký hợp đồng hợp đồng xây dựng một nhà máy lớn tại Thượng Hải.

Cho đến nay, chính quyền Trung Quốc chưa biết cách làm thế nào để khiến Donald Trump nguôi giận. Đích thân phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc (Liu He) – một cựu sinh viên trường Harvard - đến Washington hồi tháng 5, với hy vọng tìm được một thỏa thuận nhằm giảm bớt tình trạng nhập siêu của Hoa Kỳ, với các biện pháp như nới lỏng hàng rào thuế quan với máy bay và đậu nành Mỹ. Tuy nhiên, thương thuyết không đạt kết quả.

Theo một giảng viên đại học Trung Quốc, ngay từ đầu, Bắc Kinh đã bị động trước cuộc chiến về thuế của Mỹ, và tìm cách tránh né, bởi về trung hạn, xung đột với Mỹ sẽ gây tổn hại cho kinh tế Trung Quốc.

Bắc Kinh cấm báo chí dùng từ « chiến tranh thương mại »

Lo ngại căng thẳng với Mỹ gây bất lợi trong nội bộ, Bắc Kinh đã ra lệnh cho báo chí Nhà nước không được sử dụng cụm từ « chiến tranh thương mại », mà phải thay bằng những cách diễn đạt khác mềm mại hơn. Tháng 6 vừa qua, Bắc Kinh cũng buộc báo chí ngừng quảng bá cho chương trình « Made in China 2025 », dự kiến đầu tư ồ ạt, để biến Trung Quốc thành quốc gia dẫn đầu thế giới về các công nghệ mũi nhọn. Một chương trình vốn bị lên án mạnh mẽ tại Mỹ, Washington cáo buộc Trung Quốc cạnh tranh bất chính.

Thêm một yếu tố nữa khiến Bắc Kinh lo ngại hơn, đó là trong tháng vừa qua, Hoa Kỳ và Liên Âu đã đạt được một thỏa thuận hưu chiến về thương mại. Bruxelles và Tokyo cũng nhanh chóng thông qua một thỏa thuận mậu dịch tự do. Trung Quốc ngày càng cảm thấy cô độc, bởi Liên Âu có cùng chung quan điểm với Hoa Kỳ, chống lại chính sách quản lý chặt thị trường của Bắc Kinh.

Theo giáo sư kinh tế Hồ Tinh Đẩu (Hu Xingdou), Viện Công Nghệ Bắc Kinh, thì « cuộc chiến tranh kinh tế » hiện nay có mặt tích cực của nó, đó là điều này buộc Trung Quốc phải gia tăng các cải cách, có lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài.

WTO : Ba cải cách chống Trung Quốc thao túng thị trường

Cuộc chiến thương mại mà tổng thống Mỹ vừa khởi sự, ngoài Trung Quốc là đối thủ trực tiếp, còn có một đích ngắm khác, đó là gây áp lực để buộc Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) - định chế thương mại lớn nhất của thế giới, với 164 thành viên - phải cải cách.

Bài « Cải cách WTO : Những hướng đi bắt đầu xuất hiện » của Les Echos nhấn mạnh đến việc Hoa Kỳ, Liên Hiệp Châu Âu, Nhật Bản và cả Trung Quốc trong ít tháng gần đây bắt đầu có các nỗ lực đi theo hướng này. Les Echos điểm lại năm hướng cải cách, trong đó không phải hướng nào cũng được Washington hưởng ứng. Tuy  nhiên đa số có mục tiêu hạn chế các can thiệp của chính quyền vào thị trường, gây bất lợi cho các nước khác. Đích nhắm chủ yếu không ai khác hơn là Trung Quốc.

Les Echos nhắc đến ba cải cách chủ yếu chống lại việc thao túng thị trường. Thứ nhất là minh bạch hóa các khoản trợ giá của chính quyền cho doanh nghiệp. Cho đến nay, hơn một nửa quốc gia thành viên WTO không thông báo về trợ giá, do vậy các nước bị thiệt khó đưa ra các biện pháp trả đũa tương xứng. Liên Hiệp Châu Âu đề nghị minh bạch hoàn toàn, quốc gia nào không cung cấp thông tin sẽ bị trừng phạt.

Cải cách thứ hai là chống lại các ưu đãi dành cho các doanh nghiệp Nhà nước. « Chủ nghĩa tư bản Nhà nước Trung Quốc » là đích ngắm chính, bởi các doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc là xương sống của hệ thống kinh tế nước này. Liên Hiệp Châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada và Mêhicô cùng chung quan điểm không nhắm mắt làm ngơ trước việc các doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc được hưởng các khoản vay với lãi suất thấp hơn thị trường, được coi là thủ phạm của cạnh tranh bất chính, và gia tăng tình trạng nhiều ngành công nghiệp Trung Quốc, do Nhà nước nắm, sản xuất dư thừa, và các mặt hàng này được bán ồ ạt ra các thị trường bên ngoài. Tuy nhiên, một vấn đề khó với trường hợp Trung Quốc, đó là còn cần phải tìm ra các biện pháp riêng đối với những doanh nghiệp, về hình thức là của tư nhân, nhưng thực chất do một thành viên của đảng Cộng Sản chi phối.

Một cải cách quan trọng khác, mà Liên Hiệp Châu Âu và Hoa Kỳ cùng ủng hộ. Đó là phải sửa đổi quy định của WTO để chấm dứt tình trạng nhiều quốc gia sở tại, đặc biệt là Trung Quốc, gây áp lực buộc các doanh nghiệp nước ngoài muốn làm ăn phải chuyển giao công nghệ, bản quyền. Cho đến nay, các quy định của WTO chưa cho phép khắc phục các tệ nạn trong lĩnh vực này.

Đối đầu với Mỹ, Bắc Kinh nhập nhiều hơn hàng châu Á

Về ảnh hưởng lâu dài của cuộc chiến tăng thuế nhập khẩu mà Washing đang tiến hành, Le Monde có bài dự báo : « Cuộc chiến thương mại của Mỹ có thể vẽ lại các dòng lưu chuyển hàng hóa toàn cầu ». Châu Á là một khu vực có triển vọng được hưởng lợi trong bối cảnh này.

Do cuộc chiến thương mại với Mỹ, xu hướng Trung Quốc gia tăng nhập khẩu từ các nước trong vùng, vốn đã gia tăng, sẽ tiếp tục tăng mạnh hơn. Theo kinh tế gia trưởng của tập đoàn Edmond Rothschild, đi liền với việc tăng thuế với hàng hóa nông phẩm Mỹ, Trung Quốc cũng hạ thuế đối với hàng hóa từ nhiều nước trong khu vực, như Hàn Quốc, Ấn Độ, Lào, Sril Lanka… để cân bằng lại. Thuế nhập khẩu xe hơi của Trung Quốc từ các nước láng giềng cũng giảm xuống.

Riêng về vấn đề tỉ giá đồng nhân dân tệ trong bối cảnh chiến tranh kinh tế với Mỹ khởi sự, theo Les Echos, chính quyền Trung Quốc đang lo ngại đồng tiền quốc gia sụt giá quá nhanh. Đồng yuan sụt liên tục từ 8 tuần qua, lần đầu tiên kể từ năm 1994. Đồng yuan xuống giá giúp cho hàng xuất khẩu của Trung Quốc rẻ hơn, nhưng mặt khác nếu xuống quá mạnh, vượt vòng kiểm soát, sẽ gây lạm phát và làm mất lòng tin trong xã hội. Gần 80% các nhà đầu tư chờ đợi đồng nhân dân tệ tiếp tục xuống giá.

Iran : Kinh tế điêu đứng, nhưng phe cực đoan có thể mạnh hơn

Mỹ tái áp đặt trừng phạt kinh tế với Iran là một chủ đề thời sự lớn. Le Monde có bài xã luận « Iran : Trump và chiếc đuôi sư tử ». Bài viết nhấn mạnh đến không khí căng thẳng giữa Washington và Teheran như bên bờ vực chiến tranh. Lập trường của chính quyền Trump là buộc Iran phải đàm phán một thỏa thuận mới, Washington không chấp nhận Iran mở rộng ảnh hưởng, nhằm « thống trị » vùng Trung Đông. « Đuôi sử tử » là lời lẽ bóng gió mà tổng thống Iran dùng, để đe Mỹ đừng đụng đến Iran mà mang họa.

Về phần mình, La Croix có bài xã luận « Người Iran bị kẹt » nhắc nhở đến một điều là, với chiến dịch tái áp đặt trừng phạt, tổng thống Mỹ có thể thành công trong cuộc bầu cử giữa kỳ tới, nhận được nhiều ủng hộ của cử tri hơn do tỏ ra « cứng rắn » với một chế độ không được lòng dân, nhưng một điều nghịch lý là, các trừng phạt này có thể khiến «phe cực đoan nhất » của chế độ mạnh hơn, làm gia tăng nguy cơ bất ổn gia tăng khu vực.

Cũng La Croix có bài của chuyên gia Mahnaz Shirali (Viện Công Giáo Paris), ghi nhận là « chế độ Cộng Hòa Hồi Giáo Iran đang hết sức mong manh và bất ổn », áp lực từ Hoa Kỳ làm đời sống kinh tế tại Iran ngày càng khốn đốn, đồng tiền quốc gia mất giá 80% từ một năm nay. Tuy nhiên, có một nghịch lý là, đối mặt với « khủng hoảng xã hội » trong nước, thế lực siêu bảo thủ và thế lực ôn hòa đang dần dần xích lại với nhau, và chế độ Hồi Giáo dường như đoàn kết hơn bao giờ hết.

Trong khi đó, về phía dân chúng, các phong trào phản kháng chống lại đời sống đắt đỏ hứa hẹn sẽ kéo dài, còn người dân dường như không sẵn sàng đoàn kết với chính quyền, chống lại kẻ thủ bên ngoài, như hồi Cách mạng mới bùng lên cách nay 40 năm. Từ một tháng nay, Teheran đang nhờ đến quốc gia láng giềng Oman, đứng ra làm trung gian đàm phán với Hoa Kỳ.

Điện thoại cũ tái chế : Huy động vốn kỷ lục

Trong lĩnh vực kinh tế - môi trường, Les Echos chú ý đến thành công mới của công ty khởi nghiệp Pháp mang tên Remade, hoạt động trong lĩnh vực làm mới các điện thoại đã qua sử dụng.

Công ty, có cơ sở tại vùng Normandie, ra đời năm 2013, được coi là đứng đầu nước Pháp trong lĩnh vực này. Remade vừa huy động được 125 triệu euro tiền vốn.

Cho đến nay, hãng năm Remade đã đưa trở lại thị trường khoảng 500.000 điện thoại di động một năm, trong đó chủ yếu là iPhone. Nhờ huy động thêm vốn, sản phẩm của hãng dự kiến sẽ tăng lên 840.000 chiếc trong năm tới. Theo giám đốc công ty, đây là lần đầu tiên một số vốn lớn đến như vậy được huy động trong lĩnh vực này.

Công ty Remade chiếm 25% thị phần điện thoại tái chế ở Pháp.

Thị trường điện thoại tái chế toàn cầu có tiềm năng rất lớn. Theo dự báo của IDC, từ nay đến năm 2022, thị trường này sẽ đạt doanh số 52,7 tỉ đô la.

Vua đầu bếp Pháp qua đời

Vua đầu bếp Pháp Joel Robuchon qua đời. Báo chí Pháp hôm nay dành nhiều bài để nói về người được coi là một « thiên tài ». La Croix tiếc thương ngôi sao của nghề bếp đã trở về với « trời sao ».

Đầu bếp Joël Robuchon qua đời hôm qua ở tuổi 73. Phụ trương báo kinh tế Les Echos ca ngợi ông là « đầu bếp nhiều sao nhất thế giới ». Tổng cộng ông Joël Robuchon được cẩm nang du lịch ẩm thực Michelin vinh danh 32 lần. Lần đầu tiên là vào năm 1981.

Joël Robuchon từ giã cõi đời, nhưng hệ thống 38 cơ sở ẩm thực với 1.200 nhân viên do ông sáng lập, ở khắp nơi trên thế giới, tiếp tục đưa những món ăn mang dấu ấn của ông đến với thế giới. Theo Le Figaro, Joel Robuchon trước hết là một nghệ sĩ, chứ không phải là một doanh nghiệp. Nhà đầu bếp tìm sự hoàn hảo trong chất lượng và vẻ đẹp của các món ăn, chứ không phải trong các hợp đồng làm ăn. Chưa bao giờ trong đời ông ký một hợp đồng, như lời kể của Guy Job, một trong những khách hàng lâu năm và cũng là một cộng sự trung thành của ông.

« Món khoái tây nghiền nhuyễn để tang » là câu đầu tiên trong bài xã luận của Libération để nói về vị đầu bếp thiên tài. Joël Robuchon chính là người đã làm sống dậy món ăn cổ truyền của người Pháp, biến nó thành một niềm tự hào của ẩm thực Pháp.

 

 

Last Updated on Wednesday, 08 August 2018 06:57
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation