Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 12/07/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Sunday, 01 July 2018 07:09

Quân Mỹ sẽ ở lại Hàn Quốc, dù bán đảo Triều Tiên không còn vũ khí hạt nhân.

mediaTổng thống Hàn Quốc Moon Jae In tại cuộc họp báo ở Singapore, ngày 12/07/2018Wallace Woon/Pool via REUTERS

Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc vẫn sẽ tiếp tục giữ « vai trò quan trọng » trong việc duy trì « hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên và vùng Đông Bắc Á », kể cả sau khi khu vực này phi hạt nhân hóa. Trên đây là nội dung chính bài trả lời phỏng vấn của tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In, được đăng tải trên nhật báo Singapore The Strait Times hôm nay, 12/07/2018.

Tổng thống Hàn Quốc khẳng định là việc tạm thời đình chỉ các cuộc tập trận chung Mỹ-Hàn có mục tiêu tạo môi trường thuận lợi cho các đối thoại với Bình Nhưỡng, nhằm hướng tới việc Bắc Triều Tiên phi hạt nhân hóa hoàn toàn. Tuy nhiên, quyết định nói trên không hề liên quan đến việc xét lại quan hệ liên minh quân sự truyền thống giữa Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Hoàn toàn không có chuyện quân Mỹ sẽ rút khỏi Hàn Quốc, tiếp theo việc tập trận Mỹ-Hàn tạm thời đình chỉ, như một số đồn đoán.

Tổng thống Moon Jae In nhấn mạnh là liên minh quân sự Mỹ-Hàn hoàn toàn không liên quan đến việc đàm phán về phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Lãnh đạo Hàn Quốc Moon Jae In ghi nhận một tiến trình « chưa từng có » đang bắt đầu diễn ra, nhằm đưa bán đảo Triều Tiên, từ trạng thái chiến tranh chuyển sang hòa bình, và Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ đang nỗ lực cùng nhau đi những bước đầu tiên. Tuy nhiên, tổng thống Moon Jae In cũng lưu ý là « chìa khóa » của thành công sẽ phụ thuộc vào việc các bên đạt được đồng thuận về một « kế hoạch chi tiết » về phi hạt nhân hóa. Ông Moon hy vọng nền hòa bình chính thức giữa hai miền Nam Bắc Triều Tiên sẽ chính thức được thiết lập trước cuối năm nay.

Cuộc phỏng vấn tổng thống Hàn Quốc được thực hiện hồi tuần trước, nhưng được công bố vào hôm nay, ngày thứ hai chuyến công du của ông Moon Jae In tại Singapore, cũng là một quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ. Chuyến công du có mục tiêu siết chắt quan hệ giữa Hàn Quốc với Singapore, và với khối ASEAN nói chung, mà Singapore hiện đang đảm nhiệm chức chủ tịch luân phiên. Singapore vừa đăng cai thành công thượng đỉnh lịch sử giữa tổng thống Mỹ và lãnh đạo Bắc Triều Tiên ngày 12/06.

Nghị sĩ Pháp kêu gọi Paris thiết lập quan hệ ngoại giao với Bình Nhưỡng

Theo AFP, trong một báo cáo về vũ khí hạt nhân trên thế giới, được công bố hôm qua, 11/07, hai chính trị gia Pháp - nghị sĩ đảng Cộng Sản Jean-Paul Lecoq và nghị sĩ đảng cánh trung Modem Michel Fanget - đã khuyến nghị Paris thiết lập quan hệ ngoại giao với Bình Nhưỡng, nếu như Pháp muốn có tiếng nói trong vấn đề an ninh Đông Bắc Á.

Vẫn theo báo cáo của hai nghị sĩ Pháp về « Vũ khí hạt nhân trên thế giới, 50 năm sau khi thông qua Hiệp ước về không phổ biến vũ khí hạt nhân », không thể thảo luận về các vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên, nếu không có quan hệ ngoại giao chính thức. Hiện tại Pháp chỉ có một văn phòng đại diện tại Bình Nhưỡng, nhưng nằm trong sứ quán Đức.

Trung Quốc dùng vũ lực ở Biển Đông : Nước thứ ba có thể can thiệp ?

media
Tàu sân bay USS Carl Vinson trong cuộc tuần tra tại Biển Đông, ngày 03/03/2017. Trong ảnh, chiến đấu cơ F-18 đang chuẩn bị cất cánh.REUTERS/Erik De Castro

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng chế ở Biển Đông hay không ? Đối với người Việt nhất là ngư dân mưu sinh trên biển, thì đây là một câu khẳng định chứ không phải ở thể nghi vấn. Tuy nhiên theo phân tích của tiến sĩ Constantinos Yiallourides (*) trên The Diplomat, sức nặng của từ ngữ là rất đáng kể.

Căng thẳng thường xuyên tăng lên tại Biển Đông trong những năm gần đây do các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc, ngày nay đã trở thành một chuỗi các căn cứ quân sự hoàn chỉnh, được trang bị các phi đạo, thiết bị chiến tranh điện tử, hỏa tiễn chống hạm tầm xa và hỏa tiến địa-không.

Bộ trưởng Quốc Phòng Úc, Nhật Bản và Hoa Kỳ hôm 03/06/2018 đã ra một thông cáo chung, truyền đạt « sự phản đối mạnh mẽ » của chính phủ các nước này « về việc sử dụng vũ lực và cưỡng bức cũng như các hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng, và lợi dụng tính chất tranh chấp cho mục đích quân sự tại Biển Đông ».

Gần đây nhất, bộ trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ James Mattis tố cáo Trung Quốc dùng quân đội« cho mục đích đe dọa và cưỡng bức », cảnh báo nếu tiếp tục sẽ nhận lãnh « những hậu quả ».

Sự chọn lựa từ ngữ đặc biệt này, nhất là dùng từ « cưỡng bức » để mô tả các hành động của Trung Quốc trên quần đảo Trường Sa, theo nhà nghiên cứu Yiallourides, không phải là vô tình. Ngược lại, « mục đích cưỡng bức » là một trong những tiêu chí mà theo đó hành động của một Nhà nước có thể bị coi là vi phạm luật pháp quốc tế về việc cấm sử dụng vũ lực, như đã quy định ở Điều 2 Khoản 4 Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Theo chuyên gia về việc sử dụng vũ lực, giáo sư Olivier Corten, « mục đích cưỡng bức » phản ánh mục tiêu rõ ràng hoặc tác động của việc « áp đặt lên ý chí của một Nhà nước khác », buộc phải chấp nhận một hiện trạng mới.

« Mục đích cưỡng bức » đặc biệt liên quan đến các tình huống như triển khai quân đội và chiếm đóng một lãnh thổ tranh chấp mà không lâm chiến. Chẳng hạn như việc Ấn Độ sáp nhập vùng Goa một cách chớp nhoáng năm 1961, hay Nga chiếm Crimée năm 2014, và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất đưa quân sang chiếm đóng quần đảo Socotra của Yemen năm 2018.

Trong vụ Israel dựng lên một bức tường tại lãnh thổ Palestine chiếm đóng năm 2004, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) nhận định đây là sự chiếm hữu lãnh thổ bằng vũ lực, vi phạm Điều 2 (4) Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Dù phía Israel bảo đảm rằng bức tường này chỉ là tạm thời, ICJ vẫn cho rằng « việc xây dựng bức tường tạo ra ‘việc đã rồi’ trên mảnh đất này, và rất có thể trở thành vĩnh viễn » - như đã được chứng minh – « tương đương với việc sáp nhập trên thực tế ».

Cho dù vào năm 2015, ICJ vẫn chưa phân xử việc Nicaragua khi gởi quân sang vùng biển tranh chấp với Costa Rica là sử dụng vũ lực hay không, thẩm phán Patrick Robinson vẫn đưa ra ý kiến riêng về vấn đề này.

Ông Robinson nhận định « không có phát súng nào được bắn ra, không có loại vũ khí hạng nặng nào được sử dụng và chắc chắn là chẳng cần phải giết ai cả, trước khi một Nhà nước được cho là đã vi phạm điều khoản cấm ». Tuy vậy ông lý luận « ý định và mục đích » cũng như« động cơ » của Nhà nước xâm chiếm nằm trong các yếu tố liên quan để phán xét xem đây có phải là một sự xâm phạm bất hợp pháp khu vực tranh chấp hay không, cho dù không đi kèm với xung đột vũ trang, vẫn vi phạm Điều 2 (4).

Trong trường hợp đặc biệt này, « sự hiện diện kéo dài » của các nhân viên và doanh trại quân đội Nicaragua, cùng với việc từ chối rút quân khỏi lãnh thổ tranh chấp, việc « chĩa vũ khí » vào các máy bay của Costa Rica rõ ràng cho thấy Nicaragua có « mục đích cưỡng bức », cụ thể là« sẵn sàng sử dụng vũ lực mỗi khi Nicaragua cảm thấy cần thiết », như là phương tiện « để thách thức các quyền chủ quyền của Costa Rica ». Theo thẩm phán Robinson, cách xử sự của Nicaragua dẫn đến kết luận là nước này đã sử dụng vũ lực, vi phạm Điều 2 (4) Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Vì vậy, dù Trung Quốc bảo đảm « sẽ không sử dụng vũ lực » để giải quyết tranh chấp lãnh thổ, các hoạt động đào đắp và tiếp tục quân sự hóa các lãnh thổ tranh chấp, rõ ràng đã tạo ra việc đã rồi trên thực địa, cưỡng bức các bên yêu sách chủ quyền khác phải chấp nhận hiện trạng mới. Điều này cấu thành việc bành trướng lãnh thổ bất hợp pháp thông qua vũ lực, vi phạm luật pháp quốc tế. Chắc chắn là với việc quân sự hóa các đảo tranh chấp, Trung Quốc đã buộc các đối thủ không có chọn lựa nào khác : hoặc ngậm ngùi chấp nhận hiện trạng mới, hoặc phải đối mặt với một cuộc chiến tranh nhiều tổn thất trước một Nhà nước hùng mạnh, có vai trò chiến lược trong khu vực.

Ngay cả sau khi Tòa án Trọng tài Thường trực năm 2016 đã phán quyết yêu sách hầu như toàn bộ Biển Đông của Bắc Kinh là vô căn cứ, Trung Quốc vẫn đều đặn tiếp tục các hành động bành trướng trong khu vực. Theo nhà chính trị học hàng đầu, giáo sư Taylor Fravel, Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ nhằm « tỏ ra cứng rắn về mặt chủ quyền và răn đe các đối thủ khác trong mọi xung đột ».

Vì sao việc phân loại này là quan trọng trong luật pháp quốc tế ? Có gì khác biệt về phương diện luật pháp, khi đánh giá các hành vi của Trung Quốc trên Biển Đông là sử dụng vũ lực, theo ý nghĩa của Điều 2 (4) Hiến chương Liên Hiệp Quốc ?

Trước hết, việc đánh giá các hành động của Trung Quốc ở Trường Sa như là sử dụng vũ lực, theo luật pháp quốc tế sẽ mở ra khả năng đáp ứng bằng hành động tự vệ. Tuy nhiên, tự vệ chỉ có thể coi là chính đáng nếu đối mặt với một cuộc tấn công vũ trang (Điều 51 Hiến chương Liên Hiệp Quốc), như ICJ đã nêu trong phán quyết giữa Nicaragua và Hoa Kỳ, một trong « những dạng thức sử dụng vũ lực trầm trọng nhất », khác với những dạng khác ít nặng nề hơn.

Việc sử dụng vũ lực của Trung Quốc là tương đối nhỏ để có thể coi là tấn công vũ trang theo nghĩa pháp luật, nhưng là một phần của các hành động vũ trang tiệm tiến, mà khi cộng dồn lại sẽ trở thành một sự chuyển đổi mang tính chiến lược trên lãnh thổ, có lợi cho Trung Quốc. Như vậy, theo tác giả, cho dù mỗi lần triển khai lực lượng đơn lẻ không đủ nghiêm trọng để coi là tấn công vũ trang, nhưng nhìn một cách tổng thể, các hành động này có thể nằm trong phạm vi của Điều 51 Hiến chương Liên Hiệp Quốc (được gọi là lý thuyết « tích lũy các sự kiện »).

Thứ hai, điều này có thể mở ra cánh cửa cho các biện pháp đối phó của bên thứ ba. Có một sự đồng thuận rộng rãi là việc cấm sử dụng vũ lực là một nghĩa vụ « erga omnes »(theo công pháp quốc tế, có nghĩa là nghĩa vụ mà một Nhà nước phải thuận theo « cộng đồng quốc tế nói chung »). Chẳng hạn một nước có quyền xử lý các hành động hải tặc, diệt chủng, nô lệ…xảy ra trên lãnh thổ mình, bởi công dân một nước không trừng trị những hành động trên. Trong trường hợp xảy ra vi phạm nghĩa vụ « erga omnes », có nghĩa là tất cả các Nhà nước khác đều có quyền dùng biện pháp đối phó không mang tính cưỡng bức để chấm dứt vi phạm, như là họ trực tiếp bị ảnh hưởng bởi việc sử dụng vũ lực này.

Có nhiều ví dụ khác nhau trên thực tiễn cho thấy các Nhà nước có thể đáp trả những vi phạm nghĩa vụ « erga omnes » bằng cách sử dụng những biện pháp đối phó hợp pháp. Có thể kể : những trừng phạt của Hoa Kỳ đối với Liên Xô cũ vì đóng quân dọc theo biên giới Ba Lan, được coi là đe dọa hòa bình thế giới ; Cộng đồng châu Âu trừng phạt Achentina vì đã xâm lược vũ trang quần đảo Falkland và bị Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc lên án là « vi phạm hòa bình ».Hoặc các biện pháp trừng phạt của Liên Hiệp Châu Âu và Hoa Kỳ đối với Nga vì đã sáp nhập Crimée và can thiệp vào miền đông Ukraina.

Theo đó, nếu việc Trung Quốc chiếm đóng và đơn phương triển khai lực lượng vũ trang trên quần đảo Trường Sa được coi là sử dụng vũ lực chống lại các nước đòi hỏi chủ quyền, cấu thành vi phạm tiêu chí « erga omnes », thì các nước thứ ba dù không bị ảnh hưởng trực tiếp vẫn có thể viện đển trách nhiệm quốc tế của Trung Quốc. Với vi phạm này, có nghĩa là các quốc gia khác ngoài các bên đòi hỏi chủ quyền Biển Đông (Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, Đài Loan) cũng có thể áp đặt một loạt các biện pháp trừng phạt đối với Trung Quốc.

Tuy vậy, nước nào có thể sẵn sàng sử dụng các biện pháp đối phó như trên thì còn phải chờ xem. Đồng thời, trong bối cảnh hiện nay, liệu có quốc gia nào quyết tâm đưa Trung Quốc ra trước Tòa án Công lý Quốc tế ?

(*) Tiến sĩ Constantinos Yiallourides chuyên nghiên cứu Luật quốc tế về tranh chấp lãnh thổ tại Viện Luật quốc tế và so sánh của Anh quốc (BIICL) và là tác giả chính của công trình nghiên cứu, được công bố vào tháng Bảy năm 2018 « Sử dụng vũ lực liên quan đến tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ».

Mỹ-Triều : Sức ép Bình Nhưỡng - gọng kềm Washington, ai lợi thế hơn ?

Mỹ-Triều : Sức ép Bình Nhưỡng - gọng kềm Washington, ai lợi thế hơn ?
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo trả lời báo chí sau khi gặp Kim Yong Chol, phó chủ tịch đảng Lao Động Triều Tiên, 07/07/2018.Andrew Harnik/Pool via REUTERS

Ngoại trưởng Mỹ vừa kết thúc chuyến thăm Bắc Triều Tiên lần thứ ba trong vòng ba tháng, từ ngày 06 đến ngày 08/07/2018 để đàm phán một lịch trình phi hạt nhân hóa. Vào lúc Bình Nhưỡng bị tố cáo gia tăng nhịp độ tinh lọc uranium, Mỹ và Hàn Quốc dường như vẫn tin rằng Kim Jong Un có thực tâm muốn từ bỏ vũ khí chiến lược như đã tuyên bố tại thượng đỉnh Singapore. Mediapart, nhật báo mạng có uy tín tại Pháp, tìm hiểu cuộc đấu trí Mỹ-Triều qua bài Bình Nhưỡng và Washington gây sức ép lẫn nhau.

« Lệnh trừng phạt Bắc Triều Tiên tiếp tục được duy trì cho đến khi hoàn tất phi hạt nhân hóa ». « Mỹ chơi trò 'gangster', đòi hỏi như ăn cướp không thể chấp nhận được ». Đó là tuyên bố của ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và phản ứng đáp trả của Bắc Triều Tiên sau hai ngày thương lượng tại Bình Nhưỡng.

Không rõ cựu giám đốc tình báo CIA đã thảo luận với tướng Kim Yong Chol, cánh tay mặt của lãnh đạo Bắc Triều Tiên, một lịch trình phi hạt nhân hóa như thế nào mà ông mô tả là « quan trọng » nhưng rõ ràng là Bắc Triều Tiên rất bất bình. Đúng ra, trong giai đoạn một, Bình Nhưỡng phải công bố danh mục vũ khí cùng danh sách địa điểm sản xuất bom là tên lửa đạn đạo.

Những thông tin đáng ngại

Theo giới phân tích, đợt thương lượng đầu tiên mở ra với nhiều điềm xấu, gây e ngại.

Một tuần trước khi ngoại trưởng Mỹ lên đường sang Bình Nhưỡng , một loạt sự kiện mật được tiết lộ làm dậy lên mối nghi ngờ lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un không giữ lời hứa với tổng thống Mỹ Donald Trump tại Singapore ngày 12/06/2018.

Trước tiên, đài NBC trích dẫn các nguồn tin tình báo cho biết gần đây, Bắc Triều Tiên đã gia tăng tinh lọc uranium có độ phóng xạ cao tại nhiều nhà máy ly tâm bí mật : Bình Nhưỡng đang thực hiện ngụy kế che dấu Mỹ về vấn đề số lượng vũ khí, tên lửa và địa điểm chế tạo.

Một vấn đề gây lo ngại nữa là một trong những nhà máy chế tạo tên lửa, nằm ở Hamhung, bờ biển đông của Bắc Triều Tiên đã được nâng cấp, mở rộng thêm trong hai tháng Năm và Sáu. Hình ảnh vệ tinh được báo Mỹ Wall Street Journal công bố ngày Chủ nhật 01 tháng 07.

Công trình nâng cấp này được tiến hành ngay vào lúc Mỹ và Bắc Triều Tiên tăng tốc đàm phán tổ chức thượng đỉnh Singapore. Nhà máy Hamhung sản xuất đầu đạn có khả năng bay lên thượng tầng khí quyển và quay trở lại mà không bị bốc cháy.

Hamhung cũng là nơi chế tạo động cơ tên lửa đạn đạo sử dụng nhiên liệu rắn, lợi hại hơn nhiên liệu lỏng vì khó phát hiện hơn. Theo chuyên gia David Schmerler, sự kiện nhà máy chế tạo tên lửa Hamhung được cải tiến chứng tỏ « Kim Jong Un dường như không có ý định từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo ».

Vài ngày trước, hình ảnh vệ tinh của nhóm nghiên cứu Mỹ « 38th North » ( Bắc Vĩ tuyến 38) cho thấy Bắc Triều Tiên sửa sang trung tâm hạt nhân Yongbyon với một lò phản ứng 5 mégawatt đã được cải thiện, nhà máy phản ứng nước nhẹ đã hoàn tất và « hoạt động làm giàu uranium tiếp diễn ».

Các chuyên gia của nhóm 38th North còn ghi nhận là « các kỹ sư hạt nhân của Bắc Triều Tiên vẫn làm việc như thông lệ cho đến khi nào Bình Nhưỡng ra chỉ thị ngưng lại ». Lệnh này chưa bao giờ được ban hành, trái với tuyên bố đắc thắng của tổng thống Donald Trump trên Air Force One từ Sinagpore về nước : « Mối đe dọa hạt nhân của Bắc Triều Tiên đã biến mất ».

Cho đến nay, Bắc Triều Tiên chỉ có một vài tiến bộ duy nhất là ngưng thử hạt nhân và phóng tên lửa, phá ngõ vào bốn con đường hầm ở trung tâm thử nghiệm Punggye-ri hồi tháng Tư và giảm nhẹ tuyên truyền bài Mỹ.

Thế mà Washington và Seoul tiếp tục « tin rằng » chế độ Bắc Triều Tiên sẵn sàng từ bỏ vũ khí răn đe chiến lược.

Kim ngại nhân quả

Nhà báo Frédéric Ojardias, thông tín viên của RFI và của báo mạng Mediapart nằm tại Seoul ghi nhận, trước tiên đây là quan điểm công khai của Moon Chung In, cố vấn của tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In.

Trong một cuộc họp báo tại Seoul, cố vấn tổng thống giải thích : « Điều thuyết phục được tôi là trong cuộc đối thoại riêng với tổng thống Nam Hàn Moon Jae In trên chiếc cầu biên giới, Kim Jong Un nói rằng nếu chúng tôi đối thoại thường xuyên với Mỹ, nếu chúng tôi ký một hiệp định bất tương xâm với Mỹ thì tại sao chúng tôi lại tìm cách trang bị vũ khí hạt nhân để chịu hậu quả khổ đau ? Đây là lần đầu tiên Kim Jong Un liên kết nhân quả giữa bom hạt nhân và thống khổ ».

Người đưa ra nhận xét này là một nhân vật tham mưu dạn dày kinh nghiệm. Trước khi được mời làm cố vấn cho tổng thống Moon Jae In, ông Moon Chung In là một trong những kiến trúc sư xây dựng chính sách « Vầng Thái Dương » của cố tổng thống Kim Dae Jung, mở rộng vòng tay hòa bình với Kim Jong Il, thân phụ của Kim Jong Un vào đầu thập niên 2000.

Cố vấn tổng thống Hàn Quốc lưu ý một sự kiện cho phép suy đoán Bắc Triều Tiên thật tâm hòa giải, đó là ba lần gặp chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong vòng ba tháng : « Chính Kim Jong Un xin gặp. Tập Cận Bình sẽ không bao giờ tiếp nếu ông ấy không tin chắc là Kim Jong Un thật tâm muốn bỏ vũ khí hạt nhân ».

Nhờ có nhiều sĩ quan tình báo Trung Quốc từng theo học tại đại học Kim Nhật Thành, nên Bắc Kinh có một mạng lưới gián điệp tại Bắc Triều Tiên hiệu quả hơn Mỹ, và biết Bình Nhưỡng muốn gì.

« Kim Jong Un muốn noi gương Đặng Tiểu Bình, tập trung phát triển kinh tế và khởi đầu bằng lãnh vực nông nghiệp » như Trung Quốc đầu thập niên 1980, theo phân tích của cố vấn tổng thống Hàn Quốc.

Nồi cơm trước đã

Quan điểm tin vào thiện chí của Bình Nhưỡng của cố vấn Moon Chung Jae cũng được nhiều người chia sẻ.

Gregory Treverton, cựu tổng giám đốc Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia NIC giải thích : « Trong 20 năm qua, tình báo Mỹ nghĩ rằng chế độ Bắc Triều Tiên không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân, được xem là một loại bảo hiểm sinh mạng. Nhưng giờ đây cần phải xem lại giá trị của xác tín này. Kim Jong Un đã bổ túc được chương trình hạt nhân của cha và bây giờ muốn thụ hưởng thành quả ».

Theo cựu trùm gián điệp Mỹ Gregory Treverton, lập luận có cơ sở nhất hiện giờ là « Bắc Triều Tiên tập trung cải cách kinh tế. Kim Jong Un muốn nắm quyền trong 30 năm hay 40 năm nữa, và vì thế không muốn chế độ bị tẩy chay trong suốt thời gian này ».

Cũng cùng xu hướng tin vào « thực tâm phát triển kinh tế » của Bình Nhưỡng , Cheong Seong Chang, chuyên gia Hàn Quốc thuộc viện nghiên cứu Sejong, am tường chính trị Bắc Triều Tiên giải thích với nhà báo Pháp Frédéric Ojardias như sau : « Trong năm nay, Kim Jong Un chưa bao giờ chính thức đi thăm một đơn vị quân đội, trái với nhịp độ thường xuyên của các năm trước đây. Trước thượng đỉnh Singapore, Kim cách chức ba tướng lĩnh đầu não của guồng máy quân sự ».

Cheong Seong Chang xác quyết là Bắc Triều Tiên khao khát được giảm nhẹ trừng phạt, bởi vì tình hình kinh tế suy thoái nghiêm trọng trong năm nay. Do thiếu ngoại tệ, lương của các nhà ngoại giao và nhân viên sứ quán bị cắt giảm 30%. Bắc Triều Tiên cần một thỏa hiệp với thế giới bên ngoài.

Bản tin của KCNA ngày 10/07/2018 loan báo chủ tịch Kim Jong Un « đi thanh tra một nông trại ở huyện Samjiyon, sát biên giới Trung Quốc». Bức ảnh chụp lãnh đạo Bắc Triều Tiên mặc bộ quần áo toàn trắng ngồi trong một nông trại trồng khoai tây, chỉ thị « xây thêm khu giáo dục, khu gia cư, khu công nghiệp, khu thể thao, khu văn hóa, dịch vụ thương mại, khu du lịch … ». Kim dặn dò là không được làm hại cây rừng. Phải chăng đây là tín hiệu phúc đáp đề nghị hợp tác nông nghiệp và lâm nghiệp của Hàn Quốc ?

Hư hư thực thực

Dù đúng hay sai, những suy đoán tin tưởng chế độ Bình Nhưỡng có thực tâm giải trừ hạt nhân, phần nào là nguồn cội của chính sách thân thiện của Seoul đối với Kim Jong Un.

Từ đầu năm nay và nhất là trong những tuần lễ gần đây, Hàn Quốc gia tăng các cuộc tiếp xúc đàm phán với Bình Nhưỡng, thực hiện nhiều đề án chung từ nâng cấp đường xe lửa liên Triều cho đến hợp tác lâm nghiệp…

Phía Mỹ, từ tổng thống Donald Trump cho đến ngoại trưởng Mike Pompeo luôn tuyên bố tiến trình « phi hạt nhân hóa đã được khởi động ».

Trong khi đó, phe hoài nghi cũng đông đảo không kém, với những lập luận cũng đáng tin cậy.

Cụ thể là tại Hoa Kỳ. Nhiều tin tình báo « rò rỉ » trước chuyến đi Bình Nhưỡng của ngoại trưởng Mike Pompeo, có thể xem là một hình thức gây sức ép với tổng thống Donald Trump, để Nhà Trắng không nhượng bộ Bắc Triều Tiên một cách thiếu tính toán.

Tại Hàn Quốc cũng có nhiều tiếng nói cảnh báo. Andrei Lankov, chuyên gia đại học Quốc Dân ở Seoul lưu ý : « Bắc Triều Tiên không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân. Thật là điều lạ thường khi những bộ óc sáng suốt lại có thể hoài nghi một thực tế địa chính trị : chế độ Bắc Triều Tiên thành thật tin rằng sẽ bị tiêu diệt nếu không có vũ khí hạt nhân »

Khỏi nói, phe bảo thủ Hàn Quốc xỉ vả Donald Trump không tiếc lời, từ khi Washington tuyên bố ngưng một số cuộc tập trận chung với đồng minh Hàn Quốc. Phải nhìn nhận rằng Hàn Quốc từng « nghe » những tuyên bố lạc quan tương tự trước khi « thấy » thực tế không đúng như thế.

Chính xác là vào năm 2005, bộ trưởng bộ Thống Nhất Hàn Quốc, sau khi gặp lãnh đạo Kim Jong Il (Kim Chính Nhật) ở Bình Nhưỡng trở về Seoul tuyên bố trấn an : « Phi hạt nhân hóa là ước nguyện sau cùng của cố chủ tịch Kim Nhật Thành, chế độ Kim Chính Nhật không có lý do gì trang bị vũ khí hạt nhân ». Nhưng 13 năm sau, Kim Jong Un cho nổ quả bom đầu tiên, phóng hàng loạt tên lửa liên lục địa và chế tạo xong từ 20 đến 60 đầu đạn hạt nhân.

Go Myong Hun, một trong những nhà phân tích Hàn Quốc thuộc viện nghiên cứu Asan Institut ở Seoul nhận định : « Bắc Triều Tiên muốn duy trì sức mạnh nguyên tử ở cấp độ này càng lâu càng tốt, cùng lúc, giả vờ muốn phi hạt nhân hóa ».

Kim Jong Un tìm cách câu giờ, kéo dài đàm phán càng lâu càng tốt, thỉnh thoảng đưa ra một vài cử chỉ cần thiết để được giảm nhẹ cấm vận, nhất là từ phía đồng minh Trung Quốc.

Theo Go Myong Hun, Washington và Seoul phạm hai sai lầm chiến lược. Qua thượng đỉnh Singapore, Mỹ đã bỏ nguyên tắc « áp lực » tối đa. Còn chính phủ Hàn Quốc thì không còn xem mối đe dọa hạt nhân của Bắc Triều Tiên là mối nguy khẩn cấp. Hậu quả sẽ rất tai hại.

Seoul tìm diễn biến hòa bình

Trên thực tế, Mỹ và Hàn Quốc có giải pháp nào khác có thể trói tay Bắc Triều Tiên ?

Seoul dứt khoát loại bỏ phương án vũ lực, có thể đưa cả khu vực vào lửa máu. Chính phủ Hàn Quốc chỉ còn giải pháp duy nhất là duy trì cấm vận, nhưng tìm một khả năng hợp tác trong khuôn khổ hạn hẹp của các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc. Tổng thống Moon Jae In kỳ vọng thiết lập mối quan hệ mới với miền Bắc, và với thời gian tạo ra diễn biến hòa bình, thay đổi chế độ từ bên trong, theo tinh thần chính sách Vầng Thái Dương.

Phải chăng tổng thống Moon Jae In tin vào thuyết dịch lý, biểu tượng âm dương bát quái trên lá cờ Hàn Quốc : cùng tắc biến ?

Chuyện lý thú là tổng thống Mỹ Donald Trump nghiêng theo cách tiếp cận này sau khi xé bỏ hiệp định hạt nhân với Iran.

Vấn đề là với Bắc Triều Tiên, tương lai sẽ đầy bất trắc. Cho dù Bình Nhưỡng thực tâm phi hạt nhân hóa, thì làm cách nào để « kiểm chứng xem có toàn diện và không thể đảo ngược » ? Ngay cựu trùm gián điệp Mỹ Gregory Treverton còn không thấy giải pháp khả thi : « Bắc Triều Tiên đã làm được bom thì không ai xóa được kiến thức làm bom. Phải bao nhiêu nhân sự để kiểm soát 140 cơ sở hạt nhân của Bắc Triều Tiên ? ».

Donald Trump muốn có kết quả trong vòng một năm, trong khi Kim Jong Un có 40 năm trước mặt.

Kim bị trừng phạt kinh tế, Trump bị áp lực thời gian. Sức ép nào lợi hại nhất ?

Trong bài « Bình Nhưỡng và Washington gây sức ép lẫn nhau » Frédéric Ojardias cho rằng Kim chiếm thượng phong. Tuy nhiên, nhà báo Pháp công nhận Seoul có cách tiếp cận xây dựng : tạo điều kiện cho dân miền Bắc phát triển để cuối cùng dân chủ hóa chế độ.

An ninh châu Âu : Món hàng « mặc cả » Trump dành cho Putin?

mediaTổng thống Nga Vladimir Putin và đồng nhiệm Mỹ Donald Trump (P), ngày 11/11/2017.REUTERS/Jorge Silva

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương bị lung lay. Sau khẩu chiến giữa Mỹ và các đồng minh trong Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong cuộc họp ngày 11/07/2018, giới lãnh đạo châu Âu giờ phập phồng chờ xem thượng đỉnh Donald Trump – Vladimir Putin, sắp diễn ra trong 4 ngày tới. Liệu Donald Trump có « bán đứng » an ninh châu Âu để đạt lấy một thỏa thuận với tổng thống Nga hay không ?

« Trong chuyến đi năm rồi, tôi đã yêu cầu các nước thành viên NATO chi thêm nhiều tỉ đô la bổ sung nhưng hầu như không được đáp ứng. Mỹ đã chi tiêu quá nhiều. Biên giới của châu Âu là quá tồi tệ! Không thể chấp nhận chi đô la cho Nga qua đường ống dẫn dầu! ». Donald Trump sáng sớm nay đã có những phản ứng giận dữ như vậy trên mạng xã hội Twitter quen thuộc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump không ngừng tấn công các đối tác châu Âu như bôi nhọ NATO qua việc chỉ trích nhiều nước thành viên không chia sẻ gánh nặng ngân sách, đe dọa rút binh lính Mỹ, mở cuộc chiến thương mại nhắm vào Liên Hiệp… Ngược lại, chủ nhân Nhà Trắng lại có cử chỉ hòa dịu với Nga, đề nghị cho Nga gia nhập trở lại với khối G8.

Thế nhưng theo quan sát của ông Gregory Feifer, giám đốc Institute of Current World Affairs, được Reuters trích dẫn, châu Âu tỏ ra khó hiểu thay vì tức giận, không hề ưa thích gì những chỉ trích khiêu khích của ông Donald Trump. Nhưng điều mà họ lo ngại nhất là nguyên thủ Mỹ « bán đứng an ninh của phương Tây » để mặc cả với Putin. Tổng thống Nga có thể thuyết phục đồng nhiệm Mỹ ngừng các cuộc diễn tập quân sự của NATO tại Ba Lan và các nước vùng Baltic, cũng như là giảm nhẹ các trừng phạt của Mỹ nhắm vào Nga mà không đề cập đến vấn đề Crimée.

Về mặt nguyên tắc, cuộc gặp giữa hai nguyên thủ cường quốc hạt nhân hàng đầu này sẽ là dịp để đôi bên trình bày trực tiếp về nhiều vấn đề như thỏa thuận hạt nhân và giới hạn vũ khí. Nhưng một số chuyên gia chính trị tại Washinton tin rằng ông Trump sẽ đặt lá bài « an ninh phương Tây » để khuyến khích Putin giải quyết một số vấn đề thúc bách, bao gồm cả việc mở rộng hiệp ước New START về giảm trừ vũ khí được ký kết giữa hai nước sắp hết hạn trong vòng ba năm nữa hay như hồ sơ Ukraina, Syria và sự can dự của Nga vào bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Đương nhiên, cuộc gặp thượng đỉnh lần này không những sẽ là cơ hội để tổng thống Nga đánh bóng hình ảnh của mình với người dân trong nước, mà còn là dịp để làm suy yếu hơn nữa trật tự thế giới tự do do Mỹ dẫn đầu với sự trợ giúp của Donald Trump.

Một điều chắc chắn là cho dù có chuyện gì xảy ra, thượng đỉnh Donald Trump và Vladimir Putin sẽ đào sâu thêm rạn nứt giữa Hoa Kỳ và các đồng minh châu Âu. Điều trớ trêu là Trump không ngừng chỉ trích các nước đồng minh của mình không phải là vì những nước này thất bại trong việc hỗ trợ Mỹ dẫn đầu trong NATO, mà chính là vì họ cứ nài nỉ Mỹ duy trì vị thế này.

Cúp Bóng Đá Thế Giới : Niềm vui sướng tột độ của giới hâm mộ Croatia.

mediaNgười hâm mộ đội Croatia vui mừng sau bàn thắng trước đội Anh, tối ngày 11/07/2018REUTERS/Antonio Bronic

Sau hai hiệp phụ, đội tuyển Croatia mới hạ nổi các đối thủ Anh với tỷ số 2-1, đoạt chiếc vé vào chung kết Cúp Bóng Đá Thế Giới 2018. Tại Zagreb, giới hâm mộ choáng váng ngay những phút đầu trận đấu đêm 11/07/2018 sau khi đội tuyển Anh ghi bàn thắng đầu tiên, để rồi hy vọng kể từ phút thứ 68 của trận đấu, khi Ivan Perisic gỡ hòa. Trong hai hiệp phụ, ở phút thứ 109 Mario Mandzukic lập nên thành tích, loại Tam Sư của Anh.

Thông tín viên đài RFI, Laurent Rouy tường thuận lại không khí ở Zagreb đêm qua, khi giới hâm mộ từ thất vọng đến niềm vui sướng khôn tả :

"Trận đấu giữa Anh và Croatia đã mở ra trong bầu không khí ảm đạm, sau khi tuyển thủ Anh Kieran Trippier đã làm bàn trong những phút đầu tiên. Công chúng chán nản, rời khỏi quảng trường ở trung tâm Zagreb. Rất nhiều người đã nghĩ rằng, đội tuyển quốc gia phải dừng lại ở.

Một người đàn ông nói : Thôi, thế là hết! Croatia không có cơ may nào để đi tiếp. Đành chịu.

Nhưng bước sang hiệp hai, tình thế đã đổi thay. Ivan Perisic vừa ghi bàn, gỡ hòa. Không khí sôi động hẳn lên trên đường phố. Thêm một bàn thắng thứ nhì của Mandzuki trong hiệp phụ thứ hai. Croatia giành được chiến thắng và lễ hội bắt đầu. Một phụ nữ nói : Pháp coi chừng, chúng tôi xơi tái trong trận chung kết. Chúng tôi báo trước rồi đấy. Đội bóng Croatia đang ở trên đỉnh cao. Rồi cùng với cô bạn, cả hai cùng hát vang : Croitia chúng ta có nhiều nhà vô địch.

Ở phía xa một chút, một nhóm các cổ động viên Pháp cũng ăn mừng chiến thắng của đội Croatia, nhưng vì những lý do khác. Người thứ nhất nói : Đội tuyển Croatia phải đấu nhiều hơn đội Pháp đến 1 giờ đồng hồ, đó là một điều tốt cho chúng ta. Người thứ nhì phụ họa thêm : Anh- Croatia, một trận bóng tuyệt vời, thật điên luôn ! Nhưng Chủ Nhật này thì khác, Chủ Nhật này đến lượt chúng ta. Một cổ động viên Croatia nói chen vào với các cổ động viên Pháp : Xin lỗi mọi người, các bạn tiêu tùng rồi! Thế nhưng một cổ động viên Pháp đáp lại luôn: Không, các bạn mới bị tiêu tùng rồi.

20 năm sau lần bị đội Pháp hạ ở vòng bán kết Cúp Bóng Đá Thế Giới 1998, đội tuyển Croatia nuôi mộng phục thù. Trận chung kết tối Chủ Nhật này chắc chắn sẽ rất gay go!

TIN ĐỌC NHANH.

media

(Reuters) -Việt Nam phạt tù 6 người biểu tình ở Bình Thuận. Tòa án Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận Việt Nam phạt tù 6 người biểu tình chống dự luật đặc khu kinh tế, một người được hưởng án treo. Sau phiên tòa mở ra ngày 12/07/2018, các bị cáo bị xử phạt tù từ hai năm đến hai năm rưỡi vì tội gây "rối loạn trật tự công cộng", ném đá, bom xăng vào công an trong cuộc biểu tình ngày 11/06/2018. Thông báo của công an Việt Nam cho biết tất cả các bị cáo đều nhận tội.

(AFP) - Vụ giải cứu đội bóng nhí Thái sắp được lên màn ảnh.

Trên mạng xã hội Twitter, đồng giám đốc hãng phim Pure Flixe, Michael Scott, ngày 10/07/2018 thông báo sẽ thực hiện một bộ phim lấy cảm hứng từ vụ giải cứu đội bóng « nhí » Thái Lan. Ông nói : « Câu chuyện này quan trọng đến mức tôi đã theo dõi tại Thái Lan ». Liên quan đến đội bóng nhí, ban tổ chức giải vô địch bóng đá Tây Ban Nha ngày hôm qua 11/07/2018 cho biết mời cả 13 thành viên đội tuyển vừa thoát nạn đến xem một trận đấu của giải.

(AFP) - Nhật Bản : Hơn 200 người chết vì thiên tai. Nhật Bản tiếp tục hứng chịu hậu quả của trận thiên tai nghiêm trọng nhất từ năm 1982. Chính quyền Tokyo ngày 12/07/2018, cho biết ngoài 201 người chết, hiện vẫn còn rất nhiều người bị mất tích vì mưa lũ và sạt lở đất. Truyền thông Nhật Bản đưa ra con số khoảng 60 người.

(AFP) - Afghanistan : Phe Taliban mở đợt tấn công lớn ở phía bắc. Một đợt tấn công dữ dội nhắm vào nhiều vị trí quân sự ở Kunduz, phía đông bắc Afghanistan đã nổ ra trong đêm thứ Tư rạng sáng thứ Năm 12/07/2018. Con số thương vong hiện chưa được rõ, nhưng theo nhiều nguồn tin quân sự Afghanistan, khoảng 40 binh sĩ và cảnh sát chính phủ đã thiệt mạng. Phe Taliban trong một thông cáo lên tiếng nhận trách nhiệm vụ tấn công này.

(Reuters) - Doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc phản đối tăng thuế nhập khẩu. Theo kết quả cuộc khảo sát được công bố hôm qua, 11/07/2018, của Phòng Thương Mại Hoa Kỳ (American Chamber of Commerce) tại Thượng Hải, 69% trên tổng số 434 doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc được khảo sát phản đối chính sách áp đặt thuế nhập khẩu đối với các loại hàng hóa Trung Quốc, chỉ có 8,5% tán thành. Ông Ken Jarrett, chủ tịch Phòng Thương Mại, cho biết, số đông các doanh nhân đều ưa thích giải pháp đàm phán song phương thay vì ép thuế, nhưng mặt khác họ lại khen ngợi chính quyền Trump chú trọng giải quyết các vấn đề các công ty quốc tế ở thị trường Trung Quốc bị đối xử bất công.

(AFP) - Washington ký thỏa thuận với ZTE cho phép tập đoàn viễn thông Trung Quốc hoạt động lại tại Mỹ. Sau ba tháng bị cấm mua linh kiện của các tập đoàn Mỹ, bộ Thương Mại Hoa Kỳ ngày 11/07/2018 thông báo đạt được một thỏa thuận với ZTE. Đổi lại tập đoàn Trung Quốc này đã phải nộp phạt 1 tỷ đô la và một khoản tiền thế chân 400 triệu đô la. ZTE bị chính quyền Trump cáo buộc vi phạm lệnh cấm vận của Mỹ nhắm vào Bắc Triều Tiên và Iran. Quyết định của bộ Thương Mại mỹ được đưa ra trong bối cảnh chính Donald Trump xem ZTE "là một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia" và tố cáo các công ty Trung Quốc "ăn cắp" những phát minh của Mỹ.

(AFP) - Trung Quốc ngưng nhập rác của Mỹ, nhà máy xử lý rác ở Baltimore bị quá tải. Cách không xa thủ đô Washington, nhà máy rác tại Baltimore, Elkridge, đang tuyển dụng thêm nhân viên để xử lý 900 tấn rác thải hàng tuần không bán được cho Trung Quốc. Viện lý do rác quá "bẩn và độc hại", Trung Quốc ngưng mua lại rác của Mỹ. Tình trạng này đã kéo dài từ 5 tuần qua. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Science Advances, từ năm 1992, Trung Quốc mua vào gần 3/4 rác nhựa thải ra trên tế giới để tái chế. Nhưng từ đầu năm 2018 Bắc Kinh thông báo ngưng hoạt động này và Trung Quốc không còn là "thùng rác của thế giới".

(AFP) - Word Cup - Trung Quốc : 540 người bị bắt, vì bị tình nghi cá độ bất hợp pháp. Theo báo chí Trung Quốc hôm nay, tổng số tiền giao dịch cá độ thông qua một ứng dụng trên mạng vừa bị chính quyền tấn công lên tới hơn 10 tỉ nhân dân tệ (tương đương 1,3 tỉ euro). Ứng dụng nói trên được khoảng 330.000 khách hàng đặt tiền. Chính quyền thu giữ nhiều máy chủ, máy tính, điện thoại di động và thẻ ngân hàng. Trong thời gian diễn ra giải Vô địch bóng đá thế giới tại Nga, Bắc Kinh mở nhiều chiến dịch tấn công vào các mạng lưới cá độ của tư nhân. Ngược lại, người Trung Quốc có thể đánh cược về các kết quả thi đấu, thông qua hệ thống xổ số thể thao của Nhà nước.

(Reuters) - Tự động hóa đe dọa biến khoảng 70 triệu người Đông Nam Á thành « nô lệ ». Trong một báo cáo được công bố hôm nay, 12/07, một nhóm chuyên gia của văn phòng nhân quyền Verisk Maplecroft, có trụ sở tại Anh Quốc, cảnh báo việc tự động hóa sẽ đẩy hàng chục triệu công nhân ở các nước Đông Nam Á vào cảnh thất nghiệp. Theo Tổ Chức Lao Động Quốc Tế, hơn một nửa trong số 137 triệu công nhân trong ngành dệt may hay chế tạo xe hơi ở Việt Nam, Cam Bốt, Indonesia, Philippines và Thái Lan có nguy cơ mất việc trong 20 năm tới do việc tự động hóa dây chuyền sản xuất. Rất nhiều người trong số họ sẽ phải chấp nhận các điều kiện nghiệt ngã để có được một việc làm, với đồng lương ngày càng rẻ mạt. Văn phòng Verisk Maplecroft đặc biệt lo ngại cho tình hình tại Việt Nam.

(RFI-AFP) - Libya tái xuất khẩu dầu mỏ do áp lực của tổng thống Mỹ. Công ty dầu mỏ quốc gia Libya (NOC) hôm qua, 11/07/2018, thông báo nối lại các hoạt động xuất khẩu dầu mỏ tại miền đông nước này. Theo báo chí Libya, quyết định nói trên được đưa ra chưa đầy 24 giờ, sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra đòi hỏi. Nguồn cung dầu mỏ trên thế giới trở nên khan hiếm, với quyết định của Mỹ siết chặt hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, khiến giá dầu trên thế giới tăng vọt, là một nguyên nhân khiến tổng thống Trump gây áp lực buộc Libya tái xuất dầu.

(CNN) - Đầu tư vào Hoa Kỳ giảm 32%. Đây là con số thống kê được Cơ Quan Phân Tích Kinh Tế Mỹ (Bureau of Economic Analysis) công bố vào hôm qua, 11/07/18. Lượng đầu tư nước ngoài vào Mỹ năm 2017 giảm, chỉ còn 259,6 tỉ đôla. Năm 2016, con số này đạt mức cao kỷ lục 439,5 tỉ đôla. Canada, Anh Quốc, và Nhật Bản là ba quốc gia đầu tư nhiều nhất vào Hoa Kỳ.

(Reuters) - Thủ tướng Israel yêu cầu Nga thuyết phục Iran rút lui khỏi Syria. Lời kêu gọi này được thủ tướng Benjamin Netanyahu đưa ra trong buổi làm việc với tổng thống Vladimir Putin tại điện Kremlin ngày 11/07/2018. Cùng lúc, quân đội Israel thông báo bắn hạ máy bay không người lái của Syria thâm nhập vào không phận Israel. Báo chí tại Tel Aviv cho biết, đêm 11/07/2018 Israel đã bắn tên lửa vào nhiều địa điểm quân sự của quân đội Syria trong vùng Qouneitra để trả đũa, nhưng tên lửa của Israel đã bị lực lượng phòng không Syria bắn chận.

(AFP) - Quốc Khánh Pháp : Nhật Bản và Singapore là khách mời danh dự. Tiếp theo Hoa Kỳ, khách mời của dịp Quốc Khánh Pháp năm nay, 14/07/2018, là hai nước châu Á, Nhật Bản và Singapore. Năm 2018 là năm đánh dấu 160 năm Paris và Tokyo thiết lập quan hệ ngoại giao. Ngoại trưởng Nhật Taro Kono sẽ tham dự lễ Quốc Khánh Pháp, thay cho thủ tướng Shinzo Abe, phải hủy kế hoạch vì trận lũ nghiêm trọng tại Nhật. Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cũng sẽ có mặt trên lễ đài.

(RFI) - Tổ Chức các Quốc Gia Châu Mỹ (OEA) lên án Nicaragua đàn áp dân chúng. Ngoài Venezuela, toàn bộ các thành viên của Tổ Chức các Quốc Gia Châu Mỹ - có trụ sở tại Washington - hôm 10/07/2018, đã lên án các cuộc đàn áp tàn bạo của chính quyền Nicaragua nhắm vào dân chúng, và những người biểu tình chống tổng thống Ortega. Bạo lực từ 3 tháng nay khiến ít nhất 264 người chết. Đối lập Nicaragua kêu gọi tổng bãi công hôm nay, để gây áp lực buộc tổng thống Ortega từ chức.

Chiến tranh thương mại : « Kho vũ khí » của Trung Quốc để trả đũa Donald Trump.

mediaQuảng cáo hàng hóa
Mỹ tại trung tâm thương mại Thẩm Khuyến (Shenzhen), Trung Quốc (Ảnh chụp ngày 08/07/2018)REUTERS/Bobby Yip

Để đáp trả các quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump tăng thuế nhập khẩu lên hàng hóa Trung Quốc, Bắc Kinh cần tìm các loại « vũ khí » khác thay vì chỉ tăng thuế trên hàng nhập từ Mỹ vì lượng hàng hóa Trung Quốc nhập của Mỹ chỉ có tổng giá trị 130 tỉ đô la/năm, ít hơn 4 lần so với 506 tỉ đô la hàng Mỹ nhập từ Trung Quốc. Thêm vào đó, không ngoại trừ việc tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tăng thuế nhập khẩu trên toàn bộ sản phẩm của Trung Quốc.

Trong bài viết có tiêu đề « Kho vũ khí đạn dược của Bắc Kinh để chuẩn bị phản công Trump », thông tín viên báo La Croix Frédéric Schaeffer tại Bắc Kinh cho biết ngày 19/06, chính quyền Trung Quốc đã dự kiến kết hợp các biện pháp về « chất » « lượng ».

Biện pháp đầu tiên trong số năm biện pháp mà thông tín viên báo La Croix nói tới là Bắc Kinh sẽ tìm cách gây rắc rối cho các chi nhánh công ty Mỹ tại Trung Quốc thông qua việc tăng cường kiểm tra công tác bảo đảm vệ sinh, an toàn, môi trường, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, thậm chí là tổ chức các chiến dịch tẩy chay. Trung Quốc đã chơi lá bài « lòng yêu nước kinh tế ». Bị người dân Trung Quốc tẩy chay và bị chính quyền Trung Quốc « hành » về thủ tục hành chính, tập đoàn Lotte của Hàn Quốc năm ngoái đã phải đóng cửa 3/4 số cửa hàng, siêu thị tại Trung Quốc.

Biện pháp thứ hai là tạo cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh của Mỹ. Các chuyên gia phân tích của Deutsche Bank nhấn mạnh là Bắc Kinh có thể sẽ tìm cách tăng cường quan hệ với Liên Hiệp Châu Âu và các nước khác để bù đắp thiệt hại do cuộc chiến thương mại gây ra. Còn các nhà phân tích của công ty bảo hiểm tín dụng Euler Hermes dự báo Trung Quốc sẽ tìm cách ký thêm các thỏa thuận tự do mậu dịch và đối tác chiến lược với các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và khối ASEAN.

Biện pháp thứ ba là hạn chế số du khách và du học sinh Trung Quốc tại Mỹ. Hiện khách du lịch và du học sinh Trung Quốc chi tới 30 tỉ đô la cho các chuyến thăm và sinh hoạt, học tập tại xứ cờ hoa. Năm ngoái, 350.000 du học sinh Trung Quốc chiếm 1/3 lượng du học sinh nước ngoài tại Hoa Kỳ. Trung Quốc từng áp dụng biện pháp tương tự để trả đũa Hàn Quốc : Bắc Kinh đã ra lệnh ra các công ty lữ hành tẩy chay Hàn Quốc. Du khách Trung Quốc sang Hàn Quốc đã giảm hơn 40% trong nhiều tháng, khiến doanh thu của cửa hàng miễn thuế của Hàn Quốc sụt giảm mạnh.

Biện pháp thứ tư là Bắc Kinh tăng cường can thiệp để tăng giá đồng nhân dân tệ nếu thấy đồng tiền của mình có nguy cơ bị giảm giá. Và cuối cùng, Bắc Kinh sẽ bán trái phiếu kho bạc Mỹ 1.000 tỉ đô la mà Trung Quốc nắm trong tay được coi là « thứ vũ khí lợi hại » để Bắc Kinh đối phó với Donald Trump. Nhưng làm việc đó cũng có nghĩa là « gậy ông đập lưng ông », Bắc Kinh tự bắn vào chân mình vì việc Bắc Kinh bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ khiến giá trị tài sản của Trung Quốc giảm, nhất là khiến tỉ giá đồng đô la hạ so với đồng nhân dân tệ. Vì thế, công ty bảo hiểm tín dụng Euler Hermes cho rằng Bắc Kinh chỉ dọa suông chứ không bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ. Còn theo Deutsche Bank, đó là thứ vũ khí ít có khả năng được Trung Quốc sử dụng nhất.

Châu Âu : Học cách hành động mà không có Mỹ

Chuyển sang châu Âu, Le Monde đánh giá tuần lễ này là tuần của mọi nguy hiểm. Bắt đầu từ thứ Tư 11/07 tại Bruxelles, nơi diễn ra thượng đỉnh NATO trong không khí căng thẳng. Sau thượng đỉnh, tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ chính thức sang thăm Anh Quốc, đất nước ngày càng chao đảo vì Brexit. Ngày 16/07, ông Trump sẽ sang Helsinki gặp gỡ đồng nhiệm Nga Vladimir Putin. Hai nguyên thủ có chung ít nhất một mong muốn là chia rẽ châu Âu. Cũng trong hai ngày 16-17/07, các lãnh đạo châu Âu và Trung Quốc sẽ thảo luận để tìm cách liên minh trong một thế giới đầy bấp bênh.

Tác giả bài viết « Hành động mà không có Mỹ », nhà báo Sylvie Kauffmann hài hước nhận xét, may mắn là tại trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2018, châu Âu không phải cạnh tranh với Mỹ, cũng không phải đấu đá với Trung Quốc và Nga.

Nhưng liệu đây là tuần lễ của mọi nguy hiểm hay là của mọi khả năng tiềm ẩn ? Đối với châu Âu, nói thế nào cũng đúng, cũng giống như chúng ta có thể nói cốc nước mới đầy một nửa hay cốc nước đã vơi một nửa.

Một thực tế mới đang hiển hiện : « gã khổng lồ » Hoa Kỳ không còn là bạn của châu Âu. Chẳng hạn, bộ trưởng Tài Chính Pháp Bruno Le Maire cảnh báo Washington đang tìm cách « chia rẽ Pháp và Đức » - hai đầu tàu của Liên Hiệp. Kinh tế gia Jacques Attali khẳng định là đối với Mỹ, châu Âu không còn là đồng minh mà là « con mồi », « mảnh đất màu mỡ cho những gã thợ săn Hoa Kỳ ». Trong khi đó, ông Philipp Hildebrand, chủ một ngân hàng Thụy Sĩ tố cáo Washington là « nguồn gây bất ổn » …

Ông Jean-Dominique Senard, chủ tập đoàn Michelin, một trong 40 doanh nghiệp lớn nhất Pháp, cho rằng châu Âu phải vững vàng để đối chọi với hai mối họa mang tên Hoa Kỳ và Trung Quốc : Hoa Kỳ có quyền lực chính trị và tư pháp vuợt ra ngoài lãnh thổ Mỹ và đang tìm cách chỉ đạo cả các doanh nghiệp châu Âu ; còn Trung Quốc, với chủ nghĩa tư bản Nhà nước và các phương tiện mạnh nhất phục vụ Nhà nước, lại không có dân chủ như châu Âu.

Nhiều chuyên gia chia sẻ quan điểm giờ không phải là lúc « lập lại trật tự đã có », mà là thời điểm phải « tạo ra một trật tự mới » và « thiết lập các thỏa thuận đa phương mới ». Châu Âu được kêu gọi hành động vì Liên Hiệp đang đứng trước « một trang giấy trắng » : tại Hoa Kỳ, không ai có khả năng dự đoán chính sách của ông Trump trong tương lai.

Kinh tế gia, chiến lược gia của Pháp, ông Jean Pisani-Ferry, lấy làm tiếc là trước âm mưu của Trung Quốc, thay vì đoàn kết với châu Âu, Hoa Kỳ lại tấn công Liên Hiệp. Điều đó có nghĩa là tổng thống Mỹ ghét châu Âu, ông Trump coi Liên Hiệp là kẻ cắp, kẻ lợi dụng nên muốn vô hiệu hóa châu Âu.

Để kết luận bài viết, tác giả Kauffmann trích dẫn ông Pascal Lamy, cựu giám đốc Tổ Chức Thương Mại Thế Giới là Mỹ không muốn liên kết với châu Âu để chống Trung Quốc nhưng Liên Hiệp sẽ hợp sức với Trung Quốc để chống Hoa Kỳ, đồng thời vẫn liên minh với Mỹ để đối phó với Trung Quốc. « Phương án B » của châu Âu là « học cách hành động mà không cần Hoa Kỳ ». Nhưng châu Âu vẫn phải « mở to mắt » đề phòng Trung Quốc, nước phát triển phồn thịnh nhờ hệ thống kiểu phương Tây và biết cách tận dụng châu Âu để phát triển nhưng lại không theo các giá trị của Âu châu.

Kho ứng dụng App Store của Apple biến đổi ngành công nghiệp smarphone

Trong lĩnh vực công nghệ, ngày 10/07 vùa qua là tròn 10 năm kho ứng dụng App Store của Apple chào đời. Báo Le Figaro nhận định : « Trong vòng 10 năm, kho ứng dụng App Store của Apple đã làm đảo lộn ngành công nghiệp điện thoại di động » và cách thức chúng ta sử dụng điện thoại di động.

Ra đời vào năm 2008, một năm sau khi iPhone xuất hiện, kho ứng dụng App Store đã được coi là một cuộc cách mạng làm giàu cho Apple và được các đối thủ công nghệ điện thoại di động khác « bắt chước ». Ngay khi mới được tung ra thị trường, App Store đã có 500 ứng dụng do các đối tác của Apple sản xuất. Nói cách khác, vào thời điểm đó, các ứng dụng đã có từ trước, chỉ có kho ứng dụng App Store là khái niệm mới. Với App Store, Apple đã mở ra kỷ nguyên điện thoại di động mới và thống lĩnh thị trường ứng dụng trên mạng internet (66% doanh thu từ các ứng dụng trên toàn thế giới).

Từ năm 2010 đến năm 2017, cư dân mạng toàn cầu đã chi tới 130 tỉ đô la cho App Store. Phó giám đốc Marketting của Apple khẳng định sau 10 năm tồn tại, App Store đã vượt qua mọi kỳ vọng của hãng. Và theo dự báo của Apple, doanh thu của App Store chỉ riêng trong năm 2022 sẽ đạt 75,7 tỉ đô la, tăng 80% so với năm 2017. Hiện nay, kho App Store có tới 2 triệu ứng dụng. Tại Pháp, mỗi người dùng iPhone sử dụng trung bình 39 ứng dụng/tháng.

Cách mạng trong ngành may mặc, thách thức cho các nước châu Á

Vẫn liên quan tới công nghiệp, báo Le Figaro gọi « cuộc cách mạng trong ngành may mặc là một thách thức cho các nước phía nam ». Trong nhiều năm, câu hỏi thường được đặt ra là quần áo quý vị mặc được sản xuất tại đâu và do ai may ? Song bây giờ, một câu hỏi khác được đặt ra nhiều hơn là quần áo quý vị mặc được sản xuất như thế nào và bằng cái gì.

Nhiều người có thể không biết quần áo chúng ta mặc hiện là sản phẩm của một ngành công nghiệp mũi nhọn : trí thông minh nhân tạo và công nghệ robot. Đến 70% hàng may mặc được gia công tại các nước đang phát triển, nhất là ở châu Á. Nhân công ngành dệt may và da giày chủ yếu là người nghèo. Trí thông minh nhân tạo và công nghệ robot mang lại cuộc cách mạng về năng suất, chất lượng và giá thành sản phẩm nhưng mặt trái của cuộc cách mạng này là hàng triệu người lao động mất việc làm, gây ra thảm họa tại nhiều nước châu Á.

Trang nhất các báo Pháp

Chiến thắng của « những chú gà trống Gaulois » trước « những con quỷ đỏ » vẫn là đề tài được nhiều tờ báo đưa lên trang nhất. Le Monde chạy tựa « Nước Pháp tự thưởng cho mình những giờ phút hạnh phúc ». Chiến thắng của đội tuyển Pháp trước những người hàng xóm Bỉ đã được người dân ở khắp mọi miền hân hoan đón mừng, gợi nhớ lại hương vị chiến thắng tại World Cup 1998.

Báo Le Figaro cũng hân hoan vì « Hai mươi năm sau, nước Pháp lại được cuốn theo dòng những con sóng xanh ». Không khí sôi động và những cảm xúc ngập tràn trên đường phố khiến người Pháp nhớ lại những giây phút vỡ òa sung sướng trong mùa World Cup 1998.

Còn Libération giải mã thắng lợi của tuyển Pháp qua hàng tựa : « Đội tuyển Pháp : hệ thống của Dédé ». Huấn luyện Didier Deschamps đã biết cách biến một nhóm cầu thủ trẻ ít có thói quen chơi với nhau thành một đội tuyển có tinh thần kỷ luật, hăng hái tấn công, có khả năng thích nghi với chiến thuật của ông và lọt được vào chung kết World Cup 2018.

Khác với Le Monde và Libération, báo kinh tế Les Echos quan tâm tới tổng thống Mỹ Donald Trump qua hàng tựa « Trung Quốc và NATO : gánh nặng mới của Donald Trump. » Washington lại tiến một bước mới trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, trong khi đó tổng thống Mỹ ra sức thúc giục các nước đồng minh NATO tăng ngân sách quốc phòng.

Trong khi đó, báo công giáo La Croix quan tâm tới PMA - biện pháp hỗ trợ sinh sản bằng y học qua hàng tựa : « PMA - sự lựa chọn sẽ mang tính chính trị ». Tham chính viện Pháp gióng hồi chuông báo động về các hậu quả của việc sử dụng rộng rãi biện pháp hỗ trợ sinh sản bằng y học. Tham chính viện Pháp cũng phản đối phương pháp trợ tử.

Last Updated on Friday, 13 July 2018 07:38
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation