Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 04/06/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Saturday, 02 June 2018 07:10

 

Mỹ dự trù gia tăng tuần tra Biển Đông.

 

media
Hàng không mẫu hạm Mỹ USS Carl Vinson hoạt động tuần tra trên Biển Đông (Ảnh chụp ngày 03/03/2017)REUTERS/Erik De Castro

Hoa Kỳ đang xem xét việc gia tăng các cuộc tuần tra trên biển ở Biển Đông nhằm đáp lại việc Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa vùng này.

Theo hãng tin Reuters hôm nay, 04/06/2018, trích dẫn hai quan chức Mỹ, cùng các nhà ngoại giao châu Á và Tây phương, cho biết Lầu Năm Góc đang tính đến việc đẩy mạnh các chiến dịch bảo đảm tự do hàng hải, đưa tàu tuần tra đến gần các đảo nhân tạo mà Trung Quốc bồi đắp ở Biển Đông.

Việc đẩy mạnh các chiến dịch tự do hàng hải có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ tiến hành các cuộc tuần tra dài ngày hơn, huy động nhiều tàu hơn và các tàu này sẽ theo dõi sát hơn các  thiết bị quân sự của Trung Quốc trong khu vực, trong đó có thiết bị gây nhiễu sóng và các radar quân sự tân tiến.

Các quan chức Mỹ cũng đang thúc đẩy các nước đồng minh và đối tác gia tăng tuần tra ở Biển Đông, một tuyến giao  thương rất quan trọng của thế giới, trong bối cảnh Trung Quốc đang củng cố khả năng quân sự trên cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Tuy nhiên, theo Reuters, một số nhà phân tích cho rằng các cuộc tuần tra trên biển chẳng có tác động gì đáng kể đối với những hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông và những hoạt động này chỉ nhằm che lấp việc thiếu vắng một chiến lược ngăn chận thế áp đảo ngày càng rõ nét của Trung Quốc trong khu vực.

Vào tháng trước, Bắc Kinh lần đầu tiên đã điều động các oanh tạc cơ chiến lược đến đảo Phú Lâm, Hoàng Sa, để tham gia thao dượt quân sự, Việt Nam và Philippines đã lên tiếng phản đối. Trước đó, các ảnh vệ tinh của Mỹ chụp vào ngày 12/05 cho thấy Trung Quốc dường như đã triển khai tên lửa địa đối không và tên lửa diệt hạm trên đảo Phú Lâm.

Theo các tùy viên quân sự trong vùng, bước kế tiếp của Bắc Kinh có thể sẽ là lần đầu tiên triển khai chiến đấu cơ phản lực đến Trường Sa hoặc tuyên bố thiết lập vùng nhận dạng phòng không ADIZ ở Biển Đông. Theo hãng tin Reuters, các sĩ quan quân đội Việt Nam có mặt tại Singapore nhân diễn đàn Shangri-la cho biết họ đặc biệt lo ngại về khả năng Trung Quốc lập vùng nhận dạng phòng không, vì điều này sẽ đe dọa sự toàn vẹn không phận của Việt Nam.

Hàn Quốc theo dõi sát những thay đổi nhân sự lãnh đạo quân đội Bắc Triều Tiên.

media
Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong vui mừng sau khi theo dõi vụ bắn thử tên lửa đạn đạo tầm trung Hwasong-10 (Ảnh không ghi ngày do KCNA công bố ngày 23/06/2016)REUTERS/KCNA/File Photo

Hôm nay, 04/06/2018, Hàn Quốc cho biết đang theo dõi sát những thay đổi nhân sự trong hàng ngũ lãnh đạo quân đội Bắc Triều Tiên, sau khi có tin là Bình Nhưỡng đã thay thế ba nhân vật cao cấp nhất, trước khi diễn ra cuộc họp thượng đỉnh với Hoa Kỳ.

Cụ thể, báo chí chính thức Bắc Triều Tiên cuối tháng 5 loan tin là ông Kim Su Gil đã được bổ nhiệm làm tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị, thay thế ông Kim Jong Gak. Còn theo hãng tin Yonhap của Hàn Quốc, tổng tham mưu trưởng quân đội Ri Myong Su đã phải nhường chỗ cho phó tổng tham mưu trưởng Ri Yong Gil. Trong khi đó, cũng theo Yonhap, phó thủ tướng thứ nhất No Kwang Chol được bổ nhiệm làm tân bộ trưởng Quốc Phòng, thay thế ông Pak Yong Sik.

Theo báo chí Hàn Quốc, những cải tổ nhân sự nói trên là nhằm ngăn chận phản đối từ các lãnh đạo quân đội trước việc chế độ Bình Nhưỡng thay đổi chính sách hạt nhân. Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trên nguyên tắc sẽ gặp nhau vào ngày 12/06 tới tại Singapore, với hồ sơ chủ yếu là vấn đề phi hạt nhân hóa.

Từ Seoul, thông tín viên Frédéric Ojardias tường trình :

« Chỉ trong vài tháng, Bắc Triều Tiên đã cách chức bộ trưởng Quốc Phòng, tổng tham mưu trưởng quân đội và tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị của quân đội, tức là ba nhân vật có thế lực nhất của bộ máy quân sự. Chỉ có một trong ba vụ cách chức nói trên là được báo chí chính thức đề cập đến. Những thông tin kia là đến từ các nguồn Hàn Quốc và đã được một quan chức Mỹ xác nhận, theo tin của Reuters.

Theo một nguồn tin tình báo Hàn Quốc được hãng Yonhap trích dẫn, những thay đổi nhân sự nói trên chính là do có những bất đồng giữa các lãnh đạo quân sự, vào lúc mà chế độ Bình Nhưỡng đang thảo luận về phi hạt nhân hóa với Washington. Tân bộ trưởng Quốc Phòng Bắc Triều Tiên No Kwang Chol dường như là một nhân vật « ôn hòa ».

Tại Hàn Quốc, nơi mà chính quyền đang cố cải thiện quan hệ với miền Bắc, nhiều nhà phân tích nghĩ rằng những cải tổ nhân sự lãnh đạo quân sự là một dấu hiệu cho thấy Bình Nhưỡng có thể đang chuẩn bị thay đổi đường lối chính trị và dành ưu tiên cho kinh tế hơn là cho quân đội. Nhưng phải thận trọng với nhận định lạc quan như vậy, bởi vì rất khó mà biết được chuyện gì xảy ra bên trong chế độ khép kín này. »

Chương trình nghị sự thượng đỉnh Trump –Kim

Trong ngày làm việc thứ ba liên tiếp, phái đoàn Mỹ và Bắc Triều Tiên ngày 04/06/2018 tiếp tục thảo luận tại Bàn Môn Điếm về chương trình nghị sự thượng đỉnh Singapore.

Sau khi tổng thống Mỹ, Donald Trump chính thức nêu lên khả năng đàm phán kết thúc chiến tranh Triều Tiên tại thượng đỉnh Singapore vào ngày 12/06/2018, hồ sơ phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên tạm được gác lại trong cuộc trao đổi hôm nay ở Bàn Môn Điếm giữa hai phái đoàn.

Hãng tin Yonhap cho biết, đại sứ đương nhiệm Hoa Kỳ tại Philippines, Sung Kim, và thứ trưởng ngoại giao Bắc Triều Tiên bà Choe Son Hui dẫn đầu hai phái đoàn đàm phán, tập trung vào việc chuẩn bị bản tuyên bố kết thúc chiến tranh Triều Tiên. Seoul-Bình Nhưỡng có thể chính thức tuyên bố kết thúc chiến tranh nhân thượng đỉnh Trump-Kim tại Singapore ngày 12/06/2018. Về mặt kỹ thuật, Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc hiện vẫn trong tình trạng chiến tranh do hai nước mới chỉ ký thỏa thuận đình chiến, sau cuộc chiến tranh Liên Triều (1950-1953).

Theo các nhà quan sát, nếu đạt được mục tiêu này, đây sẽ là một thắng lợi của tổng thống Mỹ Donald Trump trên mặt ngoại giao. Nhật báo Hàn Quốc Korea Joongang Dailysố ra ngày 03/06/2018 vẫn tin rằng tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In sẽ có mặt tại Singapore.

Pháp và Anh Quốc sẽ điều chiến hạm tới khu vực biển Đông có tranh chấp.

media
Bộ trưởng Quốc Phòng Pháp Florence Parly tham dự phiên Diễn đàn an ninh Shangri La, Singapore, ngày 03/06/2018Nicholas YEO / AFP

Nhằm đối phó với việc Trung Quốc gia tăng quân sự hóa Biển Đông, Pháp và Anh Quốc thông báo sẽ điều chiến hạm tới vùng đang có tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực. Bộ trưởng Quốc Phòng Pháp, bà Florence Parly, và đồng nhiệm Anh, Gavin Williamson, tuyên bố như trên tại diễn đàn Đối Thoại Shangri La ở Singapore cuối tuần qua.

Bộ Quốc Phòng Pháp hôm qua 03/06/2018 thông báo trên website là bài diễn văn của bộ trưởng Florence Parly trong phiên toàn thể diễn đàn Đối Thoại Shangri La mang chủ đề : « Hợp tác an ninh trong khu vực : tham vọng được nâng cao », nhấn mạnh quan điểm của Pháp về tình hình trên bán đảo Triều Tiên, cuộc chiến chống khủng bố và vấn đề tôn trọng luật pháp quốc tế tại Biển Đông.

Về tình hình Biển Đông, bộ trưởng Quốc Phòng Florence Parly khẳng định : « Pháp không có và sẽ không có tranh chấp gì ở vùng biển này, nhưng chúng tôi mong muốn rằng hai nguyên tắc về trật tự quốc tế dựa trên luật pháp phải được tuân thủ. Tranh chấp cần được giải quyết bằng luật pháp và thương lượng, chứ không phải bằng cách tạo ra “sự đã rồi”; và tự do hàng hải phải được duy trì ». Bà Parly nhấn mạnh là Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC) phải « ràng buộc về mặt pháp lý, toàn diện, hiệu quả và phù hợp với luật pháp quốc tế ». Bà khẳng định Pháp không gây chiến với Trung Quốc.

Cũng theo bộ trưởng Parly, ít nhất 5 chiến hạm của Pháp đã tới vùng biển này trong năm 2017. Trực thăng và tàu chiến Anh cũng tham gia nhóm tác chiến của Pháp ở Biển Đông. Các chuyên gia của Đức cũng có mặt trên chiến hạm của Pháp với tư cách quan sát viên.

Trong khi đó, theo The Strait Times của Singapore, bộ trưởng Quốc Phòng Anh Gavin Williamson cũng khẳng định sẽ cho triển khai chiến hạm đến khu vực có tranh chấp ở Biển Đông. Luân Đôn sẽ điều 3 chiến hạm tới vùng biển này trong năm 2018 để góp phần duy trì trật tự quốc tế dựa trên các nguyên tắc luật pháp.

Đảo Hải Nam : Tiền đồn quân sự Trung Quốc khống chế Biển Đông
Thủ phủ Hải Khẩu của tỉnh Hải Nam, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 06/05/2018.China Daily via REUTERS

Đảo Hải Nam có vị trí chiến lược đối với Trung Quốc trong vùng Biển Đông. Tại thành phố Tam Á, phía nam hòn đảo rộng 34.000 km2, Trung Quốc lập một căn cứ quân sự hùng hậu nhằm cân bằng với sự hiện diện của Hoa Kỳ ở Tây Thái Bình Dương, đặc biệt phải kể đến đội tầu ngầm (tấn công quy ước và hạt nhân) thuộc Hạm Đội Nam Hải. Đảo Hải Nam còn hỗ trợ về mặt hậu cần và quân sự cho các đảo và đá bị Trung Quốc kiểm soát ở Biển Đông, trong đó có 7 hòn đảo nhân tạo ở Trường Sa, nằm cách Hải Nam hơn 1.000 km.

Ngoài vai trò chiến lược về mặt quân sự, tháng 04/2018, chủ tịch Trung Quốc nâng tầm của Hải Nam lên một bậc khi quyết định biến hòn đảo thành vùng tự do thương mại. Chưa đầy một tháng sau, chính quyền địa phương đã khởi công ba dự án công nghiệp lớn trong khu vực Hainan Resort Software Community và đưa ra chính sách đãi ngộ nhằm thu hút một triệu tài năng, cũng như các nhà đầu tư nước ngoài. Theo chính sách mới, công dân 59 nước được miễn visa du lịch với thời hạn lưu trú tối đa là 30 ngày với điều kiện đặt tour qua các hãng lữ hành.

Nằm cách bờ biển Việt Nam khoảng 300 km, chiến lược thay đổi trên đảo Hải Nam có tác động như thế nào đối với Việt Nam và các nước trong khu vực, cũng như trong chiến lược đòi chủ quyền trên gần toàn bộ Biển Đông của Trung Quốc ? Ban tiếng Việt đài RFI đã đặt câu hỏi với nhà nghiên cứu Mathieu Duchâtel, chuyên gia về Trung Quốc, trợ lý giám đốc chương trình châu Á của Hội Đồng Quan Hệ Đối Ngoại Châu Âu (European Council on Foreign Relations).

 

T.S. Mathieu Duchatel_Hai Nam 04/06/2018 Nghe

 

RFI : Đảo Hải Nam có vị trí chiến lược như nào đối với miền bắc Việt Nam và trong vùng ?

Mathieu Duchâtel : Đảo Hải Nam dĩ nhiên là có một vị trí chiến lược theo hai hướng. Trước hết, bởi vì đảo là tiền đồn, vừa là của Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc, đặc biệt là Hải Quân và Không Quân nhằm phô trương sức mạnh Trung Hoa ở Biển Đông, vừa là của lực lượng dân quân, đóng chủ yếu ở bên bờ đông của đảo, giúp Trung Quốc duy trì sự hiện diện quan trọng ở Biển Đông. Chính vì vậy, đảo Hải Nam là một tiền đồn thực sự quan trọng đối với Trung Quốc.

Tiếp theo, yếu tố quan trọng nhất khi chúng ta chú ý một chút đến cách tiếp cận của Trung Quốc về vấn đề tranh chấp lãnh hải, chính là ý đồ răn đe hạt nhân của Trung Quốc vì tại căn cứ hải quân Du Lâm (Yulin), nằm ở phía nam đảo Hải Nam, có đội tầu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN) đang tìm lối ra vùng biển sâu để có thể trú ẩn, xây dựng sức răn đe hạt nhân và khả năng tấn công của Trung Quốc.

Đây là một chi tiết thường ít được nhắc đến khi nói về vấn đề hàng hải ở Đông Nam Á, nhưng đây lại là yếu tố hoàn toàn mang tính quyết định để hiểu được cách tiếp cận của Trung Quốc và những gì mà nước này đang tiến hành, có nghĩa là các công trình xây dựng tiền đồn quân sự trên đảo Phú Lâm, ở quần đảo Hoàng Sa và trên các đá Chữ Thập, đá Xu Bi, đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa, vừa để bảo vệ đội tầu ngầm vừa để đảm bảo sự hiện diện hải quân ở trong vùng.

RFI : Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân ở đảo Hải Nam như thế nào ?

Mathieu Duchâtel : Điều quan trọng đối với tôi chính là đội tầu ngầm mang tên lửa đạn đạo vì đây là yếu tố vô cùng quan trọng đối với mọi chính sách quốc phòng của Trung Quốc. Điều cần chú ý là Trung Quốc đã đưa ra chương trình trong những năm 1960 và cố đóng được một tầu ngầm tấn công có năng lực đáng tin cậy. Để thực hiện được điều này, yếu tố đầu tiên là tầu phải có khả năng ra khỏi căn cứ mà không bị theo dõi, một cách kín đáo và có thể ẩn trong đại dương, mà không bị tầu ngầm, hoặc máy bay tuần tra hàng hải của Mỹ phát hiện.

Dù nếu không bị phát hiện, nhưng để có khả năng răn đe hạt nhân một cách tin cậy, tầu ngầm đó phải có khả năng bắn được các tên lửa liên lục địa. Tuy nhiên, về điểm này, Trung Quốc vẫn chưa phát triển được một cách khả quan, ví dụ theo những gì chúng tôi được biết, loại tên lửa JL-2 mà nước này đang phát triển chưa đạt hiệu quả. Còn tên lửa JL-3 thế hệ mới vẫn chưa hoạt động.

Điểm lý thú có thể nhận thấy trong sự năng động này, đó là Trung Quốc có căn cứ quân sự ở phía nam đảo Hải Nam, cùng với nhiều tầu ngầm tấn công, nhưng lại chưa có khả năng răn đe hạt nhân mà nước này vẫn tìm kiếm.

Vì thế, Trung Quốc đang trong giai đoạn tăng tốc hiện đại hóa. Đây cũng là một cách giải thích cho những hoạt động của Trung Quốc ở phía nam đảo Hải Nam, ở các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Trung Quốc cần bảo vệ căn cứ hải quân và đội tầu ngầm này để sớm trang bị được khả năng răn đe dưới đại dương, hiện vẫn còn thiếu. Đó là một yếu tố vô cùng quan trọng trong cách tiếp cận của Trung Quốc ở Biển Đông. Điều này giải thích một phần những công trình xây dựng quân sự mà chúng ta thấy được tiến hành với nhịp độ rất nhanh.

RFI : Sự kiện oanh tạc cơ Trung Quốc diễn tập hạ cánh ở đảo Phú Lâm có liên quan đến căn cứ hải quân trên đảo Hải Nam hay không ?

Mathieu Duchâtel : Tôi cho rằng việc oanh tạc cơ chiến lược hạ cánh trên đảo Phú Lâm mang một ý nghĩa khác. Sự kiện đó mang ý nghĩa răn đe, không phải đối với Hoa Kỳ mà là với các nước trong khu vực đang có tranh chấp với Bắc Kinh, như Việt Nam, Philippines.

Loại oanh tạc cơ H-6K này được truyền thông giới thiệu rất nhiều là một loại oanh tạc cơ nguyên tử, điều này là đúng ! Và có khả năng tấn công đến tận đảo Guam, điều này cũng đúng ! Nhưng tôi không cho rằng Bắc Kinh muốn phô trương khả năng hạt nhân của loại oanh tạc cơ H-6K mà thực ra, muốn chứng tỏ với khu vực rằng Trung Quốc có khả năng tấn công quy ước, ví dụ đến những thực thể ở Trường Sa do các nước khác kiểm soát.

Ngược lại, những hoạt động mà Trung Quốc đang tiến hành ở các đá Xu Bi, Vành Khăn, Chữ Thập, như lập hệ thống phòng không, chống hạm, đúng là nhằm mục đích bảo vệ đội tầu ngầm hạt nhân và ngăn chặn điều cản trở nhất đối với Trung Quốc, có nghĩa là cách giám sát, chủ yếu là từ phía Mỹ, các hoạt động hàng hải và tầu ngầm mà Trung Quốc luôn tự cho mình là nạn nhân.

RFI : Đảo Hải Nam có vai trò như thế nào trong chiến lược đòi chủ quyền của Trung Quốc trong khu vực ?

Mathieu Duchâtel : Trung Quốc có một logic là làm chuyện đã rồi về mặt hành chính trong khu vực. Có nghĩa là nói với các nước láng giềng trong khu vực và cộng đồng quốc tế, theo kiểu : « Hãy nhìn đây, tôi thực sự quản lý hành chính vùng này. Khu vực này nằm dưới quyền quản lý hành chính trực tiếp của chúng tôi ! »

Thành phố Tam Á (Sanya) được hình thành theo kiểu đó và là hình ảnh phản chiếu cho cộng đồng quốc tế thấy rằng Trung Quốc đã quản lý vùng này. Vì vậy, Hải Nam đóng một vai trò quan trọng.

RFI : Khi chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình quyết định biến đảo Hải Nam thành một khu vực tự do thương mại, ông muốn đưa ra chiến lược gì ?

Mathieu Duchâtel : Có một điểm rất quan trọng là tất cả những gì liên quan đến kinh tế, đặc biệt là kinh tế biển, Hải Nam từng là một tỉnh đầu tầu trong chương trình cải cách của Đặng Tiểu Bình. Năm 2018, nhân dịp 30 năm thành lập tỉnh Hải Nam, ông Tập Cận Bình thông báo xây dựng một vùng tự do thương mại hướng đến lĩnh vực biển. Ông thậm chí còn nói là Hải Nam sẽ trở thành viên ngọc trai của Trung Quốc.

Như vậy, ông Tập biến Hải Nam thành biểu tượng của chính sách mở cửa của Trung Quốc và đặc biệt nhấn mạnh vào lĩnh vực du lịch. Hiện Hải Nam có cả một kế hoạch thu hút khách du lịch nước ngoài lưu lại lâu hơn trên đảo, như không cần visa, thời hạn lưu trú dài hơn so với những thành phố khác của Trung Quốc. Người ta nhận thấy có sự tăng tốc trong tiến trình mở cửa ở Hải Nam. Vì là một hòn đảo, Hải Nam không dính với phần còn lại của Trung Hoa lục địa nên có thể dễ dàng thử nghiệm hơn những chính sách theo hướng mở cửa.

Cũng cần chú ý là tất cả những gì liên quan đến kinh tế biển như vận tải hàng hải, chuyên chở container, du lịch biển, đánh bắt hải sản, tất cả những gì liên quan đến sinh vật biển, sử dụng sản vật biển để bào chế thuốc… đang phát triển rất mạnh. Đó là những lĩnh vực mà Trung Quốc chú trọng và đảo Hải Nam đóng một vai trò thực sự quan trọng.

Đây cũng là một thách thức chính trị, cạnh tranh giữa các tỉnh miền nam Trung Quốc, như Hải Nam, Quảng Đông, Phúc Kiến, Chiết Giang… để trở thành tỉnh dẫn đầu về ngành kinh tế biển. Ở điểm này, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thật sự lựa chọn Hải Nam làm tiền đồn để phát triển một nền kinh tế hướng đến tự do trao đổi nhiều hơn, mở cửa hơn với những chính sách ưu đãi để phục vụ tiến trình quốc tế hóa của đảo. Những chính sách này rất có lợi cho sự phát triển của Hải Nam.

RFI : Du lịch Hải Nam phát triển mạnh có gây tác động đến Việt Nam và các nước khác trong vùng không ?

Mathieu Duchâtel : Có, tôi nghĩ là sẽ có tác động vì Trung Quốc đã phát triển du lịch ở quần đảo Hoàng Sa mà nước này chiếm từ Việt Nam và đang quản lý hành chính. Thông qua hình thức du lịch, Trung Quốc tìm cách củng cố quyền quản lý quần đảo Hoàng Sa.

Trung Quốc phản đối tuyên bố của ngoại trưởng Mỹ về Thiên An Môn.

media
Quảng trường Thiên An Môn, nơi diễn ra phong trào đòi dân chủ 1989, bị chính quyền Bắc Kinh đưa quân đội đàn áp.©REUTERS

Hôm nay, 04/06/2018, Trung Quốc đã cực lực phản đối Hoa Kỳ sau khi ngoại trưởng Mike Pompeo yêu cầu Bắc Kinh phải làm sáng tỏ về vụ đàn áp đẫm máu trên quảng trường Thiên An Môn cách đây đúng 29 năm, sự kiện mà cho tới nay vẫn là đề tài cấm kỵ ở Trung Quốc.

Trong một thông cáo đưa ra hôm qua, ngoại trưởng Mỹ Pompeo yêu cầu chính phủ Trung Quốc công bố danh sách những người bị giết chết, bị bắt giam hoặc mất tích trong đêm mồng 03 rạng sáng 04/06/1989, khi quân đội Trung Quốc dìm trong biển máu phong trào sinh viên đòi dân chủ. Theo thẩm định đã có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người thiệt mạng trên quảng trường Thiên An Môn.

Tuyên bố của ngoại trưởng Mỹ đã khiến Bắc Kinh phẫn nộ. Trong cuộc họp báo hôm nay, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Hoa Xuân Oánh cho rằng Hoa Kỳ « cáo buộc Trung Quốc vô căn cứ » và « xen vào chuyện nội bộ của Trung Quốc ». Theo lời bà Hoa Xuân Oánh, Bắc Kinh đã gởi công hàm phản đối đến Washington.

Cho tới nay, Đảng Cộng Sản Trung Quốc về mặt chính thức vẫn xem những người biểu tình trên quảng trường Thiên An Môn là « một nhóm nhỏ người gây bạo loạn phản cách mạng ». Gia đình của các nạn nhân bị giết chết năm 1989 gần đây đã đề nghị chủ tịch Tập Cận Bình phục hồi danh dự cho người thân của họ.

Hôm nay, Bắc Kinh đã tăng cường kiểm duyệt về đề tài Thiên An Môn trên các mạng xã hội, thậm chí ngăn cư dân mạng trao đổi với nhau về số tiền 89,64 hay 64,89 nhân dân tệ, số tiền nhắc gợi đến kỷ niệm 04/06 năm 1989.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(Le Figaro) - Một bức tranh của danh họa Van Gogh được bán đấu giá tại Paris. Bức họa “Những người vá lưới trên đụn cát” được Van Gogh vẽ trong giai đoạn đầu sự nghiệp, vào năm 1882. Theo ước tính, bức tranh sẽ được bán với giá 3 đến 5 triệu euro. Từng được trưng bày trong vòng nhiều thập niên ở La Haye, Hà Lan, rồi ở Montréal, Canada, bức tranh sau đó được đưa về trưng bày trong Bảo tàng Van Gogh ở thủ đô Amsterdam suốt 8 năm qua. Đây là lần đầu tiên trong vòng 20 năm qua, tranh của Van Gogh được bán đấu giá ở Paris.

(AFP) - Úc : Ngân hàng Commonwealth Bank bị phạt 530 triệu đô la Mỹ. Ngân hàng lớn nhất của Úc hôm qua 03/06/2018 chấp nhận nộp khoản tiền phạt nói trên để chấm dứt vụ kiện tụng liên quan tới việc Commonwealth Bank vi phạm các quy định về rửa tiền và cung cấp tài chính cho khủng bố. Nếu thỏa thuận này được tòa liên bang thông qua, đó sẽ là khoản tiền phạt lớn nhất mà một doanh nghiệp Úc phải chịu từ trước tới nay. Matt Comyn, ông chủ Commonwealth Bank đã công bố lời xin lỗi về « sai sót » trên, nhưng khẳng định đó không phải do họ cố tình sai phạm.

(AFP) - Ung thư thận di căn : Phẫu thuật là vô ích. Nghiên cứu - do giáo sư Arnaud Méjan, trưởng khoa tiết niệu của Bệnh viện châu Âu Georges-Pompidou (Pari), chỉ đạo - cho thấy phẫu thuật không giúp kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân mắc ung thư thận trong giai đoạn di căn, thay vào đó nên sử dụng các phương pháp trị liệu giảm nhẹ khác. Nghiên cứu trên được tiến hành từ năm 2009 đến năm 2017, trên khoảng 450 bệnh nhân của 79 trung tâm điều trị bệnh ung thư ở Pháp, Anh và Thụy Điển. Theo tổ chức Y Tế Thế Giới, năm 2012 có 338.000 người được chẩn đoán ung thư thận.

(AFP) - Pháp : Một nhân vật thân cận của tổng thống Macron bị nghi tham nhũng. Theo báo chí Pháp hôm nay, 04/06/2018, Hiệp hội chống tham nhũng Anticor vừa đệ đơn kiện ông Alexis Kohler, tổng thư ký (chánh văn phòng) điện Elysée, nhân vật được coi là cánh tay phải của tổng thống Emmanuel Macron. Ông Kohler bị kiện về tội « trục lợi trái phép », « hối mại quyền thế » « nhận hối lộ ». Phủ tổng thống Pháp xem cáo buộc này là « không có cơ sở ».

(AFP) - Thủ tướng Jordani từ chức. Hôm nay, 04/06/2018, thủ tướng Jordani Hani Mulqi đã từ chức sau khi đã là đối tượng đả kích của hàng ngàn người biểu tình từ nhiều ngày qua, phản đối chính sách xã hội của ông. Người dân Jordani bất bình về những biện pháp của chính phủ Mulqi, như mở rộng diện bị đóng thuế sang những người có thu nhập thấp và tăng giá xăng, giá điện. Những biện pháp này được ban hành chính là theo yêu cầu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

(Reuters) - Giải thể hai trại của người nhập cư bất hợp pháp tại Paris. Cảnh sát Paris ngày 04/06/2018 cho biết, 973 người nhập cư trái phép, sống tạm bợ ở gần kênh Saint Martin, quận 10 Paris được đưa về các trại tạm cư ở khu vực quận 18. Trong số này có khoảng 60 người là phụ nữ, trẻ vị thành niên. Không một sự cố nào xảy ra xảy ra.

Thương trường quốc tế 1 chống 7.

media
Tại nhà máy thép Mittal ở Ghent, Bỉ, 22/05/2018REUTERS/Yves Herman

Chiến tranh thương mại  1 chống 7, thượng đỉnh Mỹ-Triều, vùng Vịnh trỗi dậy, châu Âu đau đầu với chính phủ mới tại Ý là những vấn đề chiếm nhiều trang và gây tốn kém giấy mực tranh luận trên báo Pháp hôm nay. Nhân kỷ niệm 29 năm thảm sát tại Thiên An Môn, Le Figaro giới thiệu nhà thơ cựu tù nhân Liêu Diệc Vũ, vượt biên sang Việt Nam và sau đó tị nạn tại Đức.

Cuộc chiến của Donald Trump chống đồng minh

Một mặt trận chung « G6 +1 » (tức 6 cường quốc kinh tế của nhóm G7 (không kể Mỹ) cộng với Trung Quốc) chống Hoa Kỳ, tựa của Les Echos kèm theo bài nhận định bi quan : nền công nghiệp châu Âu lo ngại lãnh hệ quả. Trong khi đó Le Monde và La Croix nhìn về tương lai với những đề nghị « thực tế ».

Trước hết, trong bài phân tích : giờ sự thật của Liên Hiệp Châu Âu, nhật báo Le Monde nhấn mạnh thái độ kiên quyết của Bruxelles cứng rắn không mặc cả với Washington trong thế yếu, bị đối tác « kê súng vào đầu ».

Trước thái độ này của Liên Hiệp Châu Âu, nước Mỹ của Donald Trump ban hành biện pháp áp thuế bất chấp những hệ quả xấu : phá hoại nguyên tắc tự do thương mại của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, làm quan hệ đồng minh suy yếu thêm kể từ khi Washington bỏ hiệp định hạt nhân với Iran và dời sứ quán Mỹ ở Israel từ Tel Aviv về Jerusalem. Về chuyện nhôm và thép, biện pháp áp thuế của Mỹ đánh trật mục tiêu, bởi vì thủ phạm sản xuất dư thừa làm giá thép sụt giảm và làm mất việc làm ở Tây phương, nhưng Bắc Kinh thì lại được tha.

Trong cái rủi có cái may

Tuy nhiên, theo Le Monde, thái độ hung hăng của Washington cũng có một cái hay : Liên Hiệp Châu Âu bị đặt trước trách nhiệm của chính mình. Trong cái rủi có cái may, đây là cơ hội để các thành viên chứng tỏ tinh thần đoàn kết và sự vững chắc của toàn khối.

Donald Trump biết rõ thiết giáp hạm châu Âu có một nhược điểm, đó là quyền lợi không tương đồng giữa Pháp và Đức. Liệu Berlin, để bảo vệ thặng dư thương mại với Mỹ, có tìm cách ép buộc Paris nhượng bộ Mỹ hay không ? Theo Le Monde, thái độ khôn ngoan nhất sẽ là « chuẩn bị các biện pháp trả đũa Mỹ », nhưng cùng lúc tìm một giải pháp quân bình giữa trả đòn và tôn trọng luật lệ quốc tế, hầu tránh cho cả hai bên rơi vào chiếc bẫy chiến tranh thương mại.

Cũng trong chiều hướng này, La Croix đặt câu hỏi là cuộc đọ sức thương mại sẽ leo thang đến đâu ? G7 không giấu thái độ bất bình đối với Washington. Vấn đề là Hoa Kỳ đã bước vào mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ, tổng thống Donald Trump có khả năng sẽ « đánh » vào lĩnh vực nông sản nhập khẩu để lấy lòng nông dân Mỹ.

Cũng như đồng nghiệp Le Monde, La Croix cho rằng chiến tranh thương mại chưa xảy ra, nhưng thách thức lớn là ngăn chận Donald Trump tiến tới chiến tranh, ông ta đã đe dọa lãnh vực xe hơi. Đây là quyền lợi chung của Đức và Pháp. Đối sách của Liên Hiệp Châu Âu là vừa tự vệ, vừa lôi kéo Donald Trump vào khuôn khổ một thế cờ đa phương mà đối thủ nguy hiểm thật sự chính là các xí nghiệp luyện kim Trung Quốc được chính quyền hỗ trợ cạnh tranh bất chính.

Thượng đỉnh Mỹ-Triều : Lừa đảo lên ngôi, Hàn Quốc ngây thơ ?

Tổng thống 45 của Mỹ xuất hiện trên nhiều cột báo khác. Donald Trump xác nhận ngày thượng đỉnh Mỹ-Triều, tựa của Le Monde. Les Echos khuyến cáo : Ngoại giao không phải là sự mặc cả theo kiểu con buôn, Washington sẽ thất bại trước Bình Nhưỡng vì Kim Jong Un nắm hết các lá chủ bài, thượng đỉnh Singapore sẽ được Lịch sử ghi chép lại là cuộc họp của hai tay « lừa đảo ».

Theo Les Echos, « ai dám nghĩ rằng Bắc Triều Tiên sẽ từ bỏ vũ khí hạt nhân » cho dù họ tuyên bố như thế trong những ngày qua. Donald Trump thêu dệt một miền Bắc phồn vinh nhờ đầu tư quốc tế, nếu ký hiệp định giải trừ vũ khí.

Nhưng trong ván cờ này, chỉ có một số người Nam Hàn là có thể bị ru ngủ. Seoul bị giằng co giữa một bên là nguy cơ chiến tranh tàn phá và một bên là niềm hy vọng hòa bình với một nước Bắc Triều Tiên anh em phồn thịnh. Nhưng nhãn quan của Seoul không phải là tầm nhìn của Bình Nhưỡng, cho dù niềm hy vọng của miền Nam bị miền Bắc khai thác một cách thâm hiểm. Liệu tổng thống Mỹ thật sự muốn sử dụng cuộc thương lượng hạt nhân với Bắc Triều Tiên để làm bàn đạp phi hạt nhân hóa Iran hay chẳng qua, đối với Donald Trump « ngoại giao chỉ là mặc cả thị trường » mà chủ đích là thuyết phục cử tri Mỹ dồn phiếu cho đảng Cộng hoà trong mùa bầu cử tháng 11 ?

Cũng như Les Echos, Libération cho rằng trong nội bộ chính quyền Trump, không ai nghĩ rằng có thể nhanh chóng đạt được thỏa thuận phi hạt nhân hóa. Tuy vậy, trong bài phỏng vấn, sử gia Pháp François Godement, tin rằng Trump và Kim đều có chủ đích chiến lược. Tổng thống Mỹ muốn chấm dứt nguy cơ tên lửa hạt nhân của Bắc Triều Tiên đe dọa lãnh thổ Mỹ còn Bình Nhưỡng thì muốn « an toàn » : Mỹ phải công nhận chế độ miền Bắc và xem như bán đảo Triều Tiên vĩnh viễn cưa đôi.

Abou Dhabi và tham vọng bá chủ hàng hải cấp vùng

Tình hình địa chính trị vùng Vịnh nổi bật trên Le Figaro và Le Monde hôm nay. Ả Rập Xê Út dọa đánh Qatar trong khi Tiểu Vương Quốc Ả Rập từng bước trở thành cường quốc hàng hải trong mục tiêu chung với Ryad là « đê điều ảnh hưởng của Iran ».

Theo Le Figaro, Ả Rập Xê Út không khuất phục được Qatar một năm sau ngày Riyad, lãnh đạo hệ phái Sunni, huy động các đồng minh khu vực cấm vận Qatar vì tiểu quốc này « chơi thân » với Iran Shia. Trong cuộc chiến tranh cân não với Iran, tổng thống Mỹ cần các đồng minh vùng Vịnh đoàn kết thành một khối nhưng Qatar, được Pháp « dung thứ » tiếp tục đương đầu với liên minh chống Iran. Hệ quả là theo tin riêng của Le Monde, Riyad đã viết thư cho tổng thống Macron kêu gọi gây áp lực với Qatar. Trong thư, Ả Rập Xê Út dọa là sẽ sử dụng « vũ lực » để đánh Qatar, nếu Qatar mua tên lửa phòng không S-400 của Nga như đã thông báo ý định.

Trong cuộc đọ sức này, Riyad được hỗ trợ của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập. Dưới ảnh hưởng của thái tử Abou Dhabi, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất theo đuổi một chính sách « ngoại giao chiến thuyền », từ Yemen cho đến vùng Sừng Phi Châu và hướng đến Ấn Độ Dương. Trong khi Ả Rập Xê Út, can thiệp vào Yemen đánh phe Houthi-Shia thân Iran một cách khó khăn và thiếu vắng một chiến lược thì đồng minh Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập kiểm soát toàn bộ đảo Socotra của Yemen, biến đảo này thành một « hàng không mẫu hạm » khổng lồ.

Trong chiến lược phát huy ảnh hưởng, hạm đội của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập « phong tỏa » hải phận Yemen, kiểm soát một hải cảng nhỏ ở Erythrea. Theo Le Monde, về mặt quân sự, Abou Dhabi xây dựng một đế quốc hàng hải để chống lại mối đe dọa của Iran, nhưng trận chiến thương mại, tham vọng chiến lược của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập to lớn hơn nhiều. Các chiến lược gia của Abou Dhabi nghiên cứu các bản đồ cũ của Liên xô trước đây trên khắp khu vực, đầu tư vào những hải cảng, quân cảng bị bỏ quên từ khi chiến tranh lạnh kết thúc qua trung gian tập đoàn xây dựng Dubai Port World có sự hợp tác « thông minh » của quân đội.

Tuy nhiên, vùng ảnh hưởng của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập đang bị Trung Quốc cạnh tranh ráo riết. Sau khi đánh bật Abou Dhabi ra khỏi một hải cảng của Djibouti, Bắc Kinh cắm dùi tại hải cảng Hobyo của Somalia một cách lặng lẽ.

Thiên An Môn : Món « Vịt quay Tứ Xuyên » trong tù cải tạo

Cũng liên quan đến Trung Quốc, Le Figaro, nhân tưởng niệm 29 năm vụ thảm sát Thiên An Môn (04/06/1989), dành cho độc giả một trang giới thiệu nhà thơ Liêu Diệc Vũ (Liao Yi Wu), « Soljennitsine Trung Hoa », bạn thân của khôi nguyên Nobel Hoà Bình Lưu Hiểu Ba.

Với đầu cạo trọc, cặp kính trắng và nụ cười đôn hậu, Liêu Diệc Vũ trông giống như một nhà sư. Nhà thơ được mệnh danh là « Soljennitsine Trung Hoa » sau bốn năm tù « cải tạo lao động », vượt biên sang Việt Nam và cuối cùng tị nạn tại Berlin. Theo Herta Muller, Nobel văn học, Liêu Diệc Vũ là nhà thơ Trung hoa lớn nhất của thế hệ « lời thơ là tiếng nói từ những vết thương không lành của cơ thể » : Thảm sát, Âm Phủ, kể lại những nhục hình trong bốn năm bị giam cầm trong khuôn khổ chiến dịch đàn áp phong trào dân chủ Mùa Xuân Bắc Kinh.

Trong nhà giam, ông chịu nhiều nhục hình tra tấn được đặt tên bằng một món ăn ngon : « Vịt quay Tứ Xuyên » là dùng lửa đốt bộ phận sinh dục. « Mỳ nước trong » là nhét giấy toilette nhúng nước tiểu vào miệng tù nhân, còn món « Lẩu Cá vàng » là ghìm đầu tù nhân vào cầu xí….. Nhờ sự can thiệp của thủ tướng Angela Merkel, nhà thơ « lý tưởng », theo sự mô tả của chính đương sự, mới được tạm tha để sang Đức dự liên hoan sách ở Kiel, nhưng cuối cùng bị chận ở phi trường Bắc kinh. Đó là lần « vượt biên » thứ 18 bị thất bại.

Năm sau, chính quyền Trung Quốc nhượng bộ, Liêu Diệc Vũ được sang Đức dự liên hoan sách, được tiếp đón như một anh hùng. Nobel văn học Herta Muller nài nỉ ông ở lại, nhưng ông từ chối. Trở về nước ông bị ba công an « đón » tại phi trường Bắc kinh, « mời uống trà » để thông báo giấy phép xuất cảnh đã bị rút lại. Cuối cùng, năm 2011, Liêu Diệc Vũ đi lậu sang Việt Nam và ông được sứ quán Đức tại Hà Nội âm thầm giúp sang Đức.

Mẹ nhà thơ còn ở lại không bị khó khăn gì, nhưng « kẻ khốn khổ » là anh chàng công an quản chế, than thở là « nhiều đêm mất ngủ », theo lời mẹ ông kể lại qua điện thoại.

Đối với nhà thơ sinh năm 1958 thì chế độ cộng sản « hậu Mao » còn tàn độc hơn Mao : chính quyền đã thành công đưa người dân Trung Hoa vào quỹ đạo của tiền bạc, cả xã hội chỉ lo chạy theo đồng tiền, cả một dân tộc bị mù quáng. Tâm sự với nhà báo Pháp Patrick Saint Paul, Liêu Diệc Vũ tiếc thương cho một thế hệ sinh viên 1989 « bị hy sinh » và những người bạn đã chết. Ông nói là không bao giờ trở về Trung Quốc. Người dân có mắt, được đi ra ngoài để thấy sự khác biệt giữa chế độ Bắc Kinh với thế giới Tây phương nhưng họ không dám tranh đấu. Bởi vì tranh đấu là chết ngay.

Niềm hy vọng duy nhất của Liêu Diệc Vũ là cứu được bà Lưu Hà, vợ góa của cố giáo sư Lưu Hiểu Ba . Công an đặt điều kiện là nếu nhà tranh đấu này chấp nhận ra nước ngoài thì họ sẽ thả kể từ ngày 13 tháng 07, ngày giỗ của khôi nguyên Nobel Hoà Bình 2010. Liệu chính quyền có thực hiện lời hứa ?

Macron-SNCF : ai thắng ?

Cuối cùng, về thời sự Pháp, Liberation thẩm định tổng thống Macron  thắng lớn trong cuộc đọ sức với các công đoàn xe lửa : đình công yếu dần, quốc hội sẽ biểu quyết luật cải cách SNCF. Tuy thua, giới công đoàn đã đạt được thành công cốt yếu là đánh, Le Figaro cho biết tất cả các đảng chính trị Pháp đều chưa lập được danh sách ứng cử viên tranh Nghị Viện Châu Âu. Xin miễn kể ra các lý do « nát óc » để tránh làm phiền độc giả.

Châu Âu còn điên đầu hơn nữa vì lập trường bài di dân của tân chính phủ Ý, thuộc liên minh dân túy và cực hữu : Matteo Salvini, tân bộ trưởng Nội Vụ Ý tuyên bố « di dân phải xếp hành trang », tựa của Le Figaro.

Last Updated on Tuesday, 05 June 2018 07:03
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation