Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 11/02/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Friday, 09 February 2018 08:20

Thủ tướng Israel cảnh báo thế giới và Iran.

media
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong cuộc họp nội các hàng tuần, Jerusalem, ngày 11/02/2018REUTERS

Tối thứ Sáu rạng sáng thứ Bẩy, 10/02/2018, một chiếc máy bay không người lái của Iran, xuất phát từ Syria, đã bị bắn hạ trên không phận Israel. Đây là vụ va chạm nghiêm trọng nhất kể từ nhiều năm qua giữa Syria và Israel. Theo thủ tướng Israel Benyamin Netanyahu, vụ đụng độ quân sự này đã cho thấy chủ ý gây hại của Iran. Một chiếc tiêm kích của không quân Israel đã bị bắn hạ, chắc là bị trúng tên lửa của Syria. Để trả đũa, không quân Israel đã tiến hành nhiều vụ oanh kích tại Syria.

Từ Jerusalem, thông tín viên Guilhem Delteil tường trình:

Khi thủ tướng Israel Benyamin Netanyahu phát biểu bằng tiếng Anh, ông chủ ý muốn gửi thông điệp tới toàn thế giới. Hôm qua, thứ Bẩy, thủ tướng Israel đã nói với cộng đồng quốc tế rằng trước đây, ông đã cảnh báo mối nguy hiểm Iran. Ông nhấn mạnh: Từ lâu nay, tôi đã cảnh báo về việc Iran cắm rễ quân sự tại Syria. Chính quyền Iran tìm cách sử dụng lãnh thổ Syria để tấn công Israel với mục đích công khai là triệt tiêu Israel.

Theo thủ tướng Israel, vụ va chạm quân sự này cho thấy là những lời cảnh báo của ông đúng 100%. Sau đó, ông cảnh báo chế độ Damas và đồng minh Iran. Thủ tướng Netanyahu nói: Israel coi Iran và Syria phải chịu trách nhiệm về hành động xâm lược này. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm những việc cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh của chúng tôi.

Thủ tướng Israel đã nhắc lại thông điệp này trong các cuộc nói chuyện với nhiều nhà lãnh đạo quốc tế. Ngoại trưởng Mỹ, trong cuộc hội đàm với Benyamin Netanyahu, đã tuyên bố ủng hộ quyền tự vệ của Israel.

Người đứng đầu chính phủ Israel cũng đã điện đàm với tổng thống Nga, đồng minh của tổng thống Syria Bachar Al Assad. Thế nhưng, Nga chỉ đưa ra lời kêu gọi các bên liên quan nên kiềm chế.

Vào cuối này hôm qua 10/02, Heather Nauert, phát ngôn viên của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, phát biểu rằng Mỹ "ủng hộ mạnh mẽ quyền tự vệ của Israel". Theo bà Nauert, sự leo thang trong mối đe dọa và tham vọng của Iran để thâu tóm quyền lực và thống trị khu vực đặt tất cả các quốc gia trong khu vực, từ Yemen sang Liban, vào vòng nguy hiểm. Bà nói Washington kêu gọi chấm dứt những hành vi của Iran đe dọa hòa bình và ổn định.

Còn tổng tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres kêu gọi các bên tham chiến kiềm chế và xuống thang bạo lực ngay lập tức và vô điều kiện tại Syria, trong bối cảnh Israel thực hiện nhiều cuộc không kích vào lãnh thổ Syria trong ngày hôm qua 10/02. Ông Guterres nhấn mạnh tất cả các bên có liên quan tới cuộc chiến ở Syria đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế.

Phó TT Mỹ Mike Pence không hài lòng về sự hiện diện của em gái Kim Jong Un tại Thế Vận Hội.

media
Phó tổng thống mỹ Mike Pence (G) và bà Kim Yo Jong (P) trên khán đài trong lễ khai mạc TVH Pyeongchang, Hàn Quốc, ngày 09/02/2018Yonhap via REUTERS

Lễ khai mạc Thế Vận Hội Pyeongchang 2018 đặc biệt thu hút sự chú ý của công luận với sự hiện diện của em gái nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un và sự xích lại gần nhau giữa hai miền nam bắc Triều Tiên. Điều này đã khiến sự xuất hiện của phó tổng thống Mỹ Mike Pence tại lễ khai mạc trở nên mờ nhạt. Và Mike Pence đã nhấn mạnh là mục tiêu của các nước đồng minh trong khu vực vẫn là cô lập Bắc Triều Tiên.

Thông tín viên RFI Grégoire Pourtier giải thích từ New York:
«Mike Pence không tìm cách che giấu sự bực tức khi biết em gái nhà lãnh đạo Kim Jong Un ngồi cách ông chỉ vài mét trong lễ khai mạc Thế Vận Hội. Mike Pence có nhìn thấy em gái ông Kim Jong Un không? Ông Pence dường như cố không quay đầu về phía bà ấy.

Như vậy là, mặc dù Hàn Quốc muốn phó tổng thống Mỹ trao đổi với phái đoàn Bắc Triều Tiên, nhưng không có cuộc đối thoại nào diễn ra.

Hôm thứ Bảy, trên đường bay về Mỹ, trong chuyên cơ Air Force 2, ông Pence đã nhắc lại rằng mục tiêu của Mỹ vẫn là buộc chế độ Kim Jong Un từ bỏ chương trình phát triển hạt nhân và tên lửa đạn đạo, thông qua hàng loạt biện pháp trừng phạt của cộng đồng quốc tế.

Và phó tổng thống Mỹ đặc biệt muốn Tokyo và Séoul theo đường hướng của Mỹ.

Tuy nhiên, tổng thống Hàn Quốc trong những ngày qua đã có nhiều dấu hiệu cởi mở với người anh em Bắc Triều Tiên. Thậm chí, ông Moon Jae In còn được mời tới thăm Bình Nhưỡng.

Nếu có, chuyến thăm của ông Moon Jae In sẽ không làm chính quyền Mỹ hài lòng. Washington có lẽ sẽ xem xét lại chiến lược cứng rắn đã được áp dụng trong những tháng qua. Tuy nhiên, về mặt chính thức, chủ đề trên không được nhăc tới trong buổi làm việc giữa phó tổng thống Mike Pence và tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In».

Ngoại trưởng Pháp và Hàn Quốc thống nhất tăng cường quan hệ song phương

Trong chuyến thăm Seoul, ngoại trưởng Pháp Jean Yves Le Drian, đặc phái viên của tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ khai mạc Thế Vận Hội Pyeongchang 2018, đã ăn tối và làm việc với ngoại trưởng Hàn Quốc, bà Kang Kyung-wha.

Lãnh đạo ngoại giao của hai nước ghi nhận sự hợp tác của Pháp và Hàn Quốc trải rộng trên nhiều lĩnh vực và hai bên sẽ tăng cường hợp tác mạnh mẽ hơn nữa để củng cố quan hệ song phương, thông qua các chuyến thăm viếng cấp cao và các cuộc thảo luận chiến lược cấp bộ.

Ngoại trưởng Pháp Jean Yves Le Drian hoan nghênh việc hai miền nam bắc Triều Tiên nối lại đối thoại và hy vọng đối thoại liên Triều sẽ được tiếp tục sau Thế Vận Hội Pyeongchang.

Thái Lan: Hàng trăm người biểu tình chống "độc tài".

media
Biểu tình phản đối chế độ quân sự độc tài và đòi bầu cử, tại Bangkok, Thái Lan, ngày 10/02/2018REUTERS

Tại Thái Lan, từ gần bốn năm qua, sự khó chịu của dân chúng đối với chính quyền quân sự độc tài ngày càng gia tăng. Hôm qua, 10/02/2018, một cuộc biểu tình tập hợp khoảng 500 người đã diễn ra tại khu phố lịch sử của Bangkok nhằm phản đối chế độ quân sự và đòi tổ chức bầu cử.

Khác với những lần trước, lần này, cảnh sát chỉ giám sát, không bắt giữ người biểu tình.

Từ thủ đô Thái Lan, thông tín viên Arnaud Dubus gửi về bài tường trình :

Trong tiếng hô “Chúng tôi muốn bầu cử… Chúng tôi căm ghét chế độ độc tài”, hàng trăm người thuộc phe đối lập đã tụ tập gần Tượng Đài Dân Chủ, nơi mang tính biểu tượng của các cuộc biểu tình chống chính quyền quân sự.

Những người tổ chức là sinh viên, nhà tranh đấu và luật sư. Họ là những đối tượng mà chính quyền đã phát lệnh bắt giam vì đã tham gia các cuộc biểu tình khác trước đó.

Lần này, cảnh sát chỉ kìm giữ, vây quanh, không để cho những người biểu tình tràn xuống lòng đường. Tuy có quy mô hạn chế nhưng cuộc biểu tình lại mang nhiều ý nghĩa.

Cho dù tiến hành nhiều vụ bắt giữ, chính quyền quân sự độc tài vẫn không làm cho những người đối lập run sợ, và họ ngày càng trở nên mạnh bạo hơn. Yêu sách chính của người biểu tình là tổ chức bầu cử trước cuối năm nay, như lãnh đạo chế độ quân sự độc tài, tướng Prayut Chan Ocha, đã cam kết, rồi sau đó lại nuốt lời hứa.

Các nhà đối lập thông báo là họ sẽ biểu tình vào thứ Bẩy mỗi tuần cho đến khi cuộc bầu cử được tổ chức.

Tại Thái Lan, phong trào phản kháng càng gia tăng thì chính quyền quân sự độc tài lại càng co cụm, bám lấy lập trường của mình và đẩy lùi thời điểm tái lập nền dân chủ.

Em gái Kim Jong Un rời Hàn Quốc sau chuyến thăm được xem là thành công.

media
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in (P) gặp chào bà Kim Yo-jong, em gái lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un. (Ảnh do KCNA công bố ngày 10/02/2018, nhưng không ghi ngày)KCNA/via REUTERS

Sau ba ngày được tiếp đón trọng thể tại Hàn Quốc, phái đoàn cấp cao Bắc Triều Tiên trở về Bình Nhưỡng vào hôm nay, 11/02/2018.

Trước đó, nhân vật chủ chốt của phái đoàn Bắc Triều Tiên là bà Kim Yo Jong, em gái lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, đã cùng với tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In đến xem buổi trình diễn thứ hai của đoàn ca nhạc Bắc Triều Tiên. Vào lúc trưa, bà đã được thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak Yeon chiêu đãi tại một khách sạn 5 sao ở Seoul.

Sự kiện nổi bật hôm qua là bà Kim Yo Jong đích thân chuyển lời của lãnh đạo Bắc Triều Tiên mời tổng thống Hàn Quốc qua Bình Nhưỡng họp thượng đỉnh. Có thể nói, chuyến thăm Hàn Quốc của phái đoàn Bắc Triều Tiên đã gặt hái thành công về phương diện ngoại giao và truyền thông.

Từ Seoul, thông tín viên RFI Frédéric Ojardias nhận định:

«Đệ Nhất Tiểu Muội» của Bắc Triều Tiên kết thúc vào tối nay chuyến thăm Hàn Quốc kéo dài ba ngày. Chuyến công du lịch sử đó - lần đầu tiên trong vòng 70 năm nay của một thành viên của gia đình cai trị miền Bắc - có thể được coi là một thành công về ngoại giao và truyền thông đối với chế độ Bình Nhưỡng.

Giới truyền thông và công chúng Hàn Quốc như đã bị bà Kim Yo Jong cuốn hút. Nụ cười bí ẩn luôn nở trên môi cũng như bộ trang phục rất giản dị của bà đã được soi rọi kỹ lưỡng mỗi khi bà xuất hiện trước công chúng, chẳng hạn như nhân bữa ăn trưa với tổng thống Hàn Quốc hoặc nhân trận đấu khúc côn cầu của đội tuyển nữ Triều Tiên thống nhất.

Dù bị Mỹ trừng phạt do vai trò của bà trong những vụ vi phạm nhân quyền ở Bắc Triều Tiên, người phụ nữ trẻ đã được tiếp đón ở Hàn Quốc với mọi nghi thức long trọng. Bà đã kết thúc chuyến thăm với một bữa tiệc trưa do thủ tướng Hàn Quốc khoản đãi và một buổi hòa nhạc tại Seoul do một dàn nhạc Bắc Triều Tiên biểu diễn.

Ở phía đối diện, Hoa Kỳ đã bị thua trong trận chiến truyền thông. Phó tổng thống Mỹ Mike Pence - cũng ghé thăm Hàn Quốc - đã cố nhắc lại tội trạng của chế độ Bình Nhưỡng. Nhưng việc ông khăng khăng từ chối gặp đại diện Bắc Triều Tiên đã bị nhiều người cho là phản tác dụng.

Về phần mình, tổng thống Hàn Quốc vẫn chưa trả lời đề nghị họp thượng đỉnh ở Bình Nhưỡng. Ông cố tránh làm mích lòng đồng minh Mỹ rất đa nghi, và nói rằng cần phải hội đủ các điều kiện cần thiết. Thế nhưng ông được cho là sẽ vẫn tiếp tục nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng với miền Bắc thông qua đối thoại và đàm phán.

Miến Điện : Binh lính, cảnh sát sẽ bị trừng phạt vì giết người Rohingya.

media
Ảnh minh họa: Một trại ở vùng Maungdaw, bang Rakhine, để đón người Rohingya hồi hương. Ảnh ngày 24/01/2018.REUTERS/Stringer

Một phát ngôn viên của chính phủ Miến Điện hôm nay 11/02/2018 tuyên bố chính quyền sẽ trừng phạt 10 thành viên của lực lượng an ninh liên quan tới việc sát hại người Hồi Giáo Rohingya tại bang Rakhine, nhưng cho biết việc này không liên quan tới tiết lộ điều tra của Reuters ngày 09/02.

Reuters hôm thứ Sáu tuần trước đã công bố các chi tiết cuộc điều tra, cho thấy các sự kiện dẫn đến vụ thảm sát và chôn vùi trong một hố chôn tập thể 10 người Rohingya ở làng Inn Din, thuộc bang Rakhine.

Theo Reuters, phát ngôn viên Zaw Htay của chính phủ Miến Điện khẳng định cuộc điều tra của nước này đã được tiến hành trước khi tin tức của Reuters được công bố; 7 binh sĩ, 3 cảnh sát và 6 thường dân tham gia vụ thảm sát trên sẽ bị xử lý theo pháp luật, nhưng không cho biết thêm chi tiết.

Ngoại trưởng Anh Boris Johnson tới thăm Miến Điện vì hồ sơ Rohingya

Ngoại trưởng Anh Boris Johnson hôm nay 11/02 đã có buổi làm việc với đồng nhiệm Miến Điện tại Naypyidaw về hồ sơ cuộc khủng hoảng người Hồi Giáo Rohingya.

Trong một thông cáo được đăng tải trên Facebook, bộ Ngoại Giao Miến Điện cho biết hai vị ngoại trưởng đã trao đổi thẳng thắn và trên tinh thần hữu nghị về các sự kiện tại bang Rakhine và cả về việc hồi hương người Rohingya.

Hôm qua 10/02, ngoại trưởng Anh Boris Johnson đã sang Bangladesh. Tại đó, ông đã gặp gỡ người tị nạn Rohingya và thăm khu trại tị nạn, nơi đón tiếp khoảng 500.000 người Rohingya Miến Điện, để hiểu thêm về tình cảnh khốn khổ của họ.

TT Philippines dọa cho nổ súng nếu tài nguyên biển bị ăn cắp.

media
Ảnh minh họa : Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Ảnh 24/11/2017).REUTERS/Romeo Ranoco

Vào lúc ông bị một bộ phận dư luận trong nước chỉ trích về thái độ bị cho là chủ bại và mềm yếu trước Trung Quốc trên vấn đề Biển Đông, tổng thống Philippines hôm 09/02/2018 đã lớn tiếng cho rằng ông sẽ ra lệnh cho Hải Quân nổ súng nếu các nước khác khai thác và lấy đi tài nguyên biển trong các vùng đặc quyền kinh tế của nước ông.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Rodrigo Duterte thừa nhận là Philippines không thể chiến đấu với các cường quốc mạnh hơn mình như Mỹ hay Trung Quốc, nhưng lại cảnh cáo rằng nếu các nước này « lấy đi một cái gì đó trong vùng đặc quyền kinh tế (của Philippines), tôi sẽ ra lệnh cho Hải Quân nổ súng ».

Tổng thống Duterte đề cập đến vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của nước này, tức là vùng biển mà các quốc gia ven biển hay đảo quốc như Philippines được độc quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên theo Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982. Tàu thuyền ngoại quốc có quyền đi qua vùng biển này nhưng không được quyền đánh bắt cá hay khai thác dầu khí dưới đáy biển.

Tổng thống Philippines gần đây đã ra lệnh đình chỉ mọi chương trình nghiên cứu khoa học của nước ngoài tại vùng Benham Rise, nhìn ra Thái Bình Dương và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Philippines. Ông đồng thời yêu cầu Hải Quân và Không Quân Philippines tuần tra vùng biển này. Trong cuộc họp báo, ông Duterte nhắc lại: «Tôi đã lưu ý thế giới rằng vùng Benham Rise, mà chúng ta gọi là Philippine Rise, là của chúng ta ... và khu đặc quyền kinh tế là của chúng ta».

Tuyên bố mạnh mẽ của tổng thống Philippines được đưa ra trong bối cảnh nhiều người đã chỉ trích chính quyền Manila lại cho phép môt nhóm Trung Quốc nghiên cứu khoa học trong vùng biển của Philippines.

Hôm qua, 10/02, hàng chục người thuộc cánh tả Philippines đã tập hợp trước lãnh sự quán Trung Quốc ở vùng Manila, mang theo các khẩu hiệu đòi «Trung Quốc cút đi!». Họ đã lên tiếng báo động về việc Trung Quốc cho triển khai thiết bị quốc phòng và quân sự trên các hòn đảo nhân tạo trong tay Bắc Kinh ở quần đảo Trường Sa, ở Biển Đông.

Venezuela chỉ trích thượng nghị sĩ Mỹ ủng hộ đảo chính lật đổ tổng thống Maduro.

media
Thượng nghị sĩ Mỹ Marco Rubio, người khuyến khích đảo chính quân sự lật đổ tổng thống Venezuela Nicolas Maduro(@wikipedia.com)

Chính phủ Venezuela đã chỉ trích thượng nghị sĩ Marco Rubio sau khi ông này gợi ý rằng "thế giới sẽ ủng hộ" một cuộc đảo chính vũ trang để lật đổ tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, người mà ông Marco Rubio tố cáo là « một nhà độc tài".

Thượng nghị sĩ Marco Rubio, người gốc Cuba, đứng đầu tiểu ban Thượng Viện về dân chủ và nhân quyền ở Tây bán cầu. Hôm thứ Sáu 09/02, ông Rubio viết trên Twitter là "thế giới sẽ hỗ trợ lực lượng vũ trang Venezuela nếu họ quyết định bảo vệ người dân và khôi phục lại nền dân chủ bằng cách lật đổ một nhà độc tài."

Thượng nghị sĩ Marco Rubio chỉ trích tình trạng những người lính tại Venezuela phải bới thùng rác kiếm thức ăn, gia đình họ đói ăn, trong khi tổng thống Maduro và bạn bè ông này có cuộc sống vương giả và ngăn cản các hoạt động cứu trợ nhân đạo. Rubio còn trích lời anh hùng dân tộc quốc gia "Liberator" Simon Bolivar: "Khi bạo quyền trở thành luật pháp, sự nổi dậy là một quyền."
Theo AFP, ngoại trưởng Venezuela, ông Jorge Arreaza hôm qua 10/02 tuyên bố các lực lượng vũ trang Venezuela «tuân thủ Hiến Pháp" và sẽ bảo vệ cuộc bầu cử tổng thống dự kiến được tổ chức vào ngày 22/04/2018.

Thế vận hội mùa đông không còn là sân chơi dành cho xứ lạnh.

Thế vận hội mùa đông không còn là sân chơi dành cho xứ lạnh
Cờ Nam Phi nổi bật trên thảm cỏ khi đoàn vận động viên nước này tiến vào sân vận động Pyeongchang, Hàn Quốc, ngày 09/02/2017REUTERS

Thế Vận Hội Mùa Đông Pyeongchang 2018 đã chính thức khai cuộc. Buổi lễ khai mạc kéo dài hai giờ đồng hồ tại sân vận động Olympic Pyeongchang, Hàn Quốc tối ngày 09/02/2018, đã in đậm không khí hòa giải và hòa bình. Bên cạnh đó Olympic Pyeongchang 2018 còn ghi nhận sự tham dự ngày càng đông đảo của những đại diện đến từ xứ nóng.

Trước hết xin trở lại với lễ khai mạc Pyeongchang đầy ấn tượng mạnh. Cái bắt tay lịch sử và nụ cười chia sẻ giữa lãnh đạo Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên trên khán đài khi phía dưới sân đoàn vận động viên Nam-Bắc Triều Tiên trong bộ đồng mục màu trắng sau lưng chỉ có đơn giản một từ Korea (Triều Tiên) tiến vào sân vận động nét mặt hân hoan vẫy lá cờ trắng in hình bán đảo Triều Tiên  …. Hình ảnh biểu tượng hòa bình đó là điểm nhấn thu hút mọi sự chú ý của hơn 35 000 khán giả có mặt trên sân vận động Pyeongchang cũng như hàng triệu khán giả trên khắp thế giới.

Chủ tịch Ủy Ban Olympic Quốc Tế, Thomas Bach, trong lời phát biểu đã dành cho các vận động viên hai miền Triều Tiên ngồi sau lưng ông lời ca ngợi như sau: « Tất cả các bạn sẽ là nguồn cảm hứng cho chúng ta để được sống hòa bình và hài hòa cho dù những khác biệt ».

Một hình ảnh khác cũng mang thông điệp hòa giải gây xúc động cho khán giả, đó là khi hai vận động viên của đội nữ khúc côn cầu trên băng chung hai miền, Jong Su Hyon của miền Bắc và Park Jong Ah của Hàn Quốc, cùng chung tay đưa ngọn đuốc Olympic lên đài lửa để nữ quán quân Olympic 2010 trượt băng nghệ thuật Kim Yu Na, thần tượng thể thao của người Hàn Quốc, châm lên đài lửa Olympic.

Hình ảnh ngày hội thể thao giúp hai miền Nam Bắc Triều Tiên xích lại gần nhau đã gây ấn tượng mạnh với giới quan sát và cả các nhà hoạt động trong phong trào Olympic.

Ông Hoàng Vĩnh Giang, phó chủ tịch Ủy Ban Olympic Châu Á, kiêm tổng thư ký Ủy Ban Olympic Quốc Gia Việt Nam cho biết cảm nhận về kỳ Olympic Mùa Đông Pyeongchang và những khả năng để Việt Nam tham gia ngày hội thể thao mùa đông trong tương lai, trong khi mà ngày càng có nhiều nước xứ nhiệt đới có đại diện dự Olympic Mùa Đông.

Vụ con trai Fidel Castro tự sát và hoàng hôn của chế độ Cuba.

media
"Fidelito", con trai cả của cố chủ tịch Cuba Fidel Castro, tự sát ở tuổi 68.ADALBERTO ROQUE / AFP

Tác giả Christian Makarian trong bài viết « Vụ tự sát trong gia đình Castro » đăng trên L’Express nhận định: việc người con trai của lãnh tụ Cuba Fidel Castro tự kết liễu cuộc đời là một chỉ dấu chính trị.

Đó là người nối dõi duy nhất có ngoại hình giống y Fidel Castro. Trong số những người con trong và ngoài giá thú mà lãnh tụ Cuba để lại, Fidelito cũng là người duy nhất tìm đến cái chết ở tuổi 68. Người ta biết được sự kiện này qua một thông cáo ngắn gọn : « Tiến sĩ khoa học Fidel Castro Diaz-Balart, đã được một nhóm bác sĩ chăm sóc từ nhiều tháng qua do bị trầm cảm nặng nề, đã tự sát sáng nay 01/02/2018 ».

Theo tác giả, bản thân vụ tự tử này cho thấy sự trượt dốc của chế độ Castro - dường như không thể nào vực dậy được nếu không thay đổi triệt để đường lối. Cuộc đời của Fidelito là sự tóm lược kinh nghiệm thảm hại của chủ nghĩa mác-xít Cuba. Cái chết của ông như một sự biểu hiện về chính trị, nhấn mạnh đến sự vô nghĩa của một ý thức hệ cằn cỗi mà một giai cấp phải bám vào – một viễn cảnh tuyệt vọng.

Fidelito được biết đến rất sớm. Năm 1959, trong một cuộc phỏng vấn hết sức nổi tiếng do kênh truyền hình CBS thực hiện, nhà cách mạng có bộ râu quai nón đang thách thức Hoa Kỳ, xuất hiện trên màn hình với bộ pyjama. Để trấn an công chúng Mỹ, Fidel bỗng dưng bế cậu bé Fidelito, cũng đang mặc đồ ngủ, giơ lên cao.

Nhưng tình phụ tử chỉ ở ngoài mặt… Fidel không quan tâm lắm đến con cái, ngược lại với chủ tịch hiện nay, ông Raul Castro là người cha rất có trách nhiệm của bốn đứa con. Raul cũng có một thời gian mang cháu Fidelito về chăm sóc.

Sau khi học ngành vật lý nguyên tử ở Liên Xô dưới một cái tên giả, trong một trường đại học dành riêng cho con cái quan chức lớn, Fidelito trở về Cuba, tiếp tục làm công tác nghiên cứu khoa học và đến năm 1980 trở thành người lãnh đạo CEA (Trung tâm nghiên cứu về nước Mỹ). Nói thạo tiếng Nga, ông cưới cô Olga Smirnova, có hai con là Fidel Antonio và Mirta Maria.

Năm 1992, Fidelito bỗng dưng bị chính cha mình tước chức vụ. Fidel Castro tuyên bố một cách nghiêm khắc : « Fidelito không phải từ chức mà bị cách chức : Cuba không phải là một nước quân chủ ! ». Sau đó nhà khoa học bị trầm cảm nặng, kéo theo một chuỗi ngày suy sụp, dù người ta đã cho ông một chức vụ ngồi chơi xơi nước là phó chủ tịch Viện hàn lâm khoa học Cuba.

Số phận của Fidelito cho thấy sự thô bạo của chế độ cộng sản Cuba. Mẹ ông, bà Mirta Diaz-Balard, vợ đầu của Fidel Castro vốn là thành viên một gia đình đông đúc. Do đó Fidelito có người anh em họ là dân biểu Mỹ Mario Diaz-Balart, một nhân vật chống chế độ Castro kịch liệt. Ông Mario rất ủng hộ Donald Trump, gần đây tuyên bố « mọi người đã đánh giá không đúng về tổng thống Trump » - người mà hồi tháng 6/2017 đã hủy bỏ thỏa thuận xích gần lại với Cuba do ông Barack Obama ký kết.

Tác giả Christian Makarian kết luận, như một thách thức cuối cùng đối với người cha đã đưa ra khẩu hiệu nổi tiếng « Tổ quốc hay là chết », Fidelito đã chọn cái chết lạnh lẽo, thay cho Tổ quốc xã hội chủ nghĩa dưới ánh mặt trời nhiệt đới.

Trí thức Pháp bị Mao mê hoặc như thế nào ?

Cũng liên quan đến ý thức hệ cộng sản, Le Point có bài phỏng vấn chuyên gia François Hourmant, tác giả cuốn « Những năm tháng mao-ít tại Pháp ». Nhiều trí thức Pháp trong thời kỳ từ 1966 đến 1976 đã bị Mao Trạch Đông mê hoặc như thế nào ?

Theo ông Hourmant, từ khi khởi đầu cuộc Trường Chinh, Mao trở thành một biểu tượng cách mạng, một con người hành động theo kiểu Fidel Castro hoặc Che Guavara. Việc phổ biến quyển Sách Đỏ tại Pháp với giá rất rẻ cũng giúp nâng Mao Trạch Đông lên hàng lý thuyết gia cách mạng, bên cạnh Lênin và Stalin.

Cuộc chiến tranh Việt Nam mang lại một luống gió mới « chống đế quốc ». Vụ Budapest và bản báo cáo Khrouchtchev năm 1956 đã khiến Liên Xô gây thất vọng nơi những người mác-xít. Cuộc Cách mạng văn hóa do Mao Trạch Đông tung ra năm 1966 mang lại tia hy vọng : được tuyên truyền là một phong trào đột xuất của quần chúng, chiến dịch này giúp Trung Quốc gây tiếng vang lớn, qua mặt cả Cuba. Mốt cổ áo kiểu Mao được nhiều nhà tạo mốt lừng danh của Pháp lăng-xê.

Nhiều trí thức, chính khách tên tuổi Pháp được mời sang Trung Quốc, được Bắc Kinh hậu đãi. Đa số khám phá ra rằng giấc mơ bình đẳng mà trong sâu thẳm tâm hồn họ luôn tin, vẫn chỉ là giấc mơ, nhưng « há miệng mắc quai ». Bên cạnh đó, một số vẫn còn ảo tưởng. Tác giả Simon Leys sau khi can đảm tung ra cuốn « Bộ áo mới của Mao chủ tịch » năm 1971, tố cáo sự tàn bạo của Cách mạng văn hóa và sự mù quáng của những người tôn sùng Mao, đã bị đả kích dữ dội.

Tựa chính báo Pháp : Thế vận hội Pyeongchang, bitcoin…

Trang nhất tuần báo L’Express chạy tựa « Để hiểu bitcoin » với các câu hỏi được đặt ra : Liệu có thể hưởng lợi từ đồng tiền ảo này, hay nên nghi ngại ? Và các ngân hàng và Nhà nước chừng như không theo kịp thời sự ?

Le Point tuần này đăng chân dung Laurent Wauquier, thủ lãnh đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa, mà tờ báo nhận định là người làm cho tổng thống Emmanuel Macron e sợ.

L’Obs báo động về « Những xu hướng hằn thù mới đối với người Do Thái », với những bài phóng sự tại Đức, Bỉ, Thụy Điển và Pháp.

Le Courrier International dành chủ đề cho « Hàn Quốc, Thế vận của đối thoại » với nhận định tổng thống Moon Jae In trông cậy vào Olympic Pyeongchang vừa khai mạc ngày thứ Sáu 09/02/2018 để đánh bóng lại hình ảnh một trong những nền dân chủ hiếm hoi ở châu Á.

Moon Jae In, người mơ mộng bướng bỉnh

Trước hết về tống thống Hàn Quốc, Le Point nhận định « Ông Moon, người mơ mộng bướng bỉnh ».

Theo một người có trách nhiệm ở Phủ tổng thống Hàn Quốc, hồi đầu tháng 11/2017, trong cuộc hội đàm với người đứng đầu nước Mỹ, ông Donald Trump có hỏi ông Moon Jae In là « Ngoài Bắc Triều Tiên, ông còn đang lo lắng điều gì khác ? Tôi có thể giúp ông được không ? ». Dù rất muốn trả lời « Điều đáng lo nhất của tôi chính là ông ! », nhưng ông Moon lại thổ lộ « Đó là Thế vận hội mùa đông ». Donald Trump đồng ý giúp, và gởi phó tổng thống Mike Pence đến hỗ trợ.

Ba tháng sau, giấc mộng của ông Moon trở thành sự thật. Nhưng nhiều chiến lược gia Mỹ lo lắng, liệu tổng thống Hàn Quốc có rơi vào bẫy, làm lỏng lẻo đi liên minh Seoul-Washington, nhờ đó Bắc Kinh và Bình Nhưỡng thủ lợi lớn ? Để trấn an, Moon Jae In đòi hỏi việc phi hạt nhân hóa phải nằm trong chương trình nghị sự liên Triều.

Ông cố làm mọi cách để qua sự kiện Olympic tái lập được kênh liên lạc với Bình Nhưỡng, điều kiện cần thiết để tiến đến một hội nghị thượng đỉnh với Kim Jong Un. Nhưng không phải bằng mọi giá, « không mở thượng đỉnh chỉ để có được thượng đỉnh ». Moon Jae In không muốn bước theo vết xe đổ của người tiền nhiệm Roh Moo Hyun – viện trợ ồ ạt cho Bắc Triều Tiên nhưng không được đáp lại bao nhiêu.

Thời gian không còn nhiều đối với một tổng thống mà Hiến Pháp cấm tái ứng cử. Nhà nghiên cứu Kim Jiyoon, Viện nghiên cứu châu Á ở Seoul cảnh báo : « Ông Moon có hai năm để thành công, sau đó sức bật sẽ không còn nữa ». Trừ phi Thế vận hội mang lại được phép lạ.

Dân chủ có thể đi liền với văn hóa Khổng giáo

Trong hồ sơ về Olympic Pyeongchang, Le Courrier International dịch bài báo của tờ Kyunghyang Shinmun cho rằng « Người Hàn Quốc phải tỏ ra gương mẫu ». Nhật báo xuất bản tại Seoul vui mừng nhận định, dân chủ có thể hòa hợp với văn hóa Khổng giáo, mà những sự kiện chính trị chấn động gần đây tại nước này đã chứng tỏ.

Tác giả nhắc lại cuộc tranh luận năm 1994 giữa thủ tướng Singapore thời đó là ông Lý Quang Diệu và ông Kim Dae Ung, thủ lãnh phe đối lập dân chủ Hàn Quốc. Ông Lý cho rằng Khổng giáo vốn độc đoán, giúp phát triển kinh tế nhưng không phù hợp với nền dân chủ. Nhưng ông Kim phản bác, nói rằng dân chủ không phải là một loại văn hóa, mà là một giá trị phổ quát của lịch sử nhân loại.

Về sức mạnh phong trào quần chúng và cách điều hành nhà nước dân chủ, thì Singapore, Trung Quốc và thậm chí Nhật Bản tỏ ra yếu hơn Hàn Quốc, nếu so sánh với tầm vóc kinh tế. « Cuộc cách mạng nến » tại Hàn Quốc năm 2017 cho thấy rõ điều đó. Bài xã luận của tờ Financial Times hôm 29/08/2017 khẳng định « Dân chủ và kinh tế đều tiến triển » tại nước này, sau vụ tư pháp kết án cựu tổng thống và người kế nghiệp Samsung - tập đoàn uy lực nhất nước.

Hàn Quốc cũng gặp phải các vấn đề bất bình đẳng xã hội, dân số lão hóa…như đa số các quốc gia phát triển. Nhưng nếu các nước này tiết giảm vai trò của Nhà nước, thì ông Moon lại mở rộng, đồng thời áp dụng các biện pháp tự do hóa. Theo Bloomberg, chính sách này có cơ thành công, vì nền tài chính Hàn Quốc khá lành mạnh, và phúc lợi xã hội cũng tương đối. Hãng tin bày tỏ hy vọng Hàn Quốc giải quyết được những vấn đề kinh tế một cách dân chủ.

Bốn chàng ngự lâm pháo thủ của Donald Trump

Liên quan đến Hoa Kỳ, L’Express nói về « John Kelly, ông từ giữ đền của Donald Trump ». Là cựu tướng lãnh trong chiến tranh Irak, John F.Kelly đã được đôn lên làm chánh văn phòng Nhà Trắng, một chức vụ chủ chốt tại Phủ tổng thống.

Có cách nói năng điềm tĩnh, khuôn mặt thản nhiên, rất tự chủ, ông Kelly không cần phải cao giọng để buộc người ta lắng nghe. Bốn mươi lăm năm phục vụ ở thủy quân lục chiến và tài lãnh đạo bẩm sinh khiến vị tướng bốn sao trở thành một huyền thoại, được cả phe Cộng Hòa lẫn Dân Chủ kính nể. Vị tướng về hưu 67 tuổi có sức khỏe rất tốt : ông có thể hít đất liên tục 200 cái một cách thoải mái.

Với chức vụ chánh văn phòng Nhà Trắng (chief of staff), ông John Kelly, được gọi thân mật « Kel », là cố vấn thân cận nhất của tổng thống. Chính ông là người quyết định xem ai được bước vào Phòng Bầu dục. Ông thương lượng với Quốc Hội, tiếp xúc trực tiếp với các nguyên thủ nước ngoài, là người duy nhất ở bên cạnh tổng thống trong những quyết định quan trọng. Từ khi nhậm chức hôm 31/12/2017, ông đã lập lại trật tự ở « West Wing », khu vực trước đây là nơi tranh giành ảnh hưởng của ba phe : Steve Bannon, cặp vợ chồng Ivanka, và người tiền nhiệm của ông là Reince Priebus. Nay thì tất cả những ai muốn nói chuyện với tổng thống phải được chánh văn phòng thông qua, kể cả cô con gái cưng Ivanka của ông Trump !

Tổng biên tập tạp chí The Atlantic nhận định, nếu Nhà Trắng không còn lộn xộn như trước, phần lớn là do công lao của Kelly và hai vị tướng khác. Đó là H.R.McMaster, cố vấn an ninh quốc gia ; và James Mattis, bộ trưởng Quốc Phòng, trước đây là sếp của ông Kelly. Ngoài ra còn phải kể thêm tướng Joseph Dunford, tổng tham mưu trưởng quân đội. Bốn vị tướng uy tín này là « bốn chàng ngự lâm pháo thủ » của tổng thống.

Xuất thân từ một gia đình công giáo bình dân gốc Ireland, chàng thiếu niên Kelly từng du lịch xuyên nước Mỹ bằng cách đi nhờ xe. Thích phiêu lưu, ông trở thành thủy thủ tàu vận tải năm 1970, và chuyến hải hành đầu tiên của Kelly là nhằm giao 10.000 tấn bia cho Việt Nam. Sau đó ông gia nhập thủy quân lục chiến, leo dần từ lính trơn lên đến chức vụ ngày hôm nay.

Gần đây theo lời đồn đãi Donald Trump do bất đồng quan điểm với John Kelly, có nặng lời về ông. Nhưng cũng theo tin đồn, là bốn chàng ngự lâm pháo thủ có bí mật cam kết với nhau, nếu một người rời chức vụ thì tất cả sẽ từ chức cùng một lúc. Do đó tổng thống khó thể tự tiện xuống tay.

Last Updated on Monday, 12 February 2018 08:00
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation