Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 15/11/2016 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Saturday, 11 November 2017 07:55

Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc trừng phạt Bình Nhưỡng.

media
Nông dân Bắc Triều Tiên trên một cánh đồng ở ngoài thủ đô Bình Nhưỡng (ảnh chụp ngày 04/05/2016).REUTERS/Damir Sagolj/File Photo

Trong một nghị quyết không mang tính trói buộc và được biểu quyết ngày thứ ba 14/11/2017, Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc phê phán Bắc Triều Tiên dồn sức phát triển vũ khí, bất chấp tình trạng dân chúng nghèo đói.

Theo AFP, nghị quyết, do Liên Hiệp Châu Âu và Nhật Bản đề nghị, lên án chế độ Bình Nhưỡng huy động tài nguyên để thực hiện chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo thay vì chăm lo phúc lợi cho người dân.

Văn bản nhấn mạnh mối quan ngại về tình trạng "tra tấn và hành quyết tù nhân, bắt giam, bắt cóc và kết án tùy tiện công dân ngoại quốc trong và ngoài lãnh thổ Bắc Triều Tiên."

Một trong những trường hợp cụ thể được dẫn chứng là vụ sinh viên Mỹ Otto Warmbier, 22 tuổi, bị bắt giam vào tháng 10/2016 và qua đời ngay sau khi được trả tự do.

Nghị quyết nhân quyền yêu cầu Bình Nhưỡng tái lập các cuộc hội ngộ giữa các gia đình ly tán ở hai miền nam bắc cũng như cho phép công dân nước ngoài, trong trường hợp bị bắt, được đại diện ngoại giao thăm viếng và liên lạc với thân nhân.

Những lời tố cáo và khuyến cáo này sẽ được đưa ra Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc thảo luận vào tháng 12 tới.

Trump đáng tội chết

Trong bài bình luận công bố sáng 15/11/2017, cơ quan tuyên truyền của Bình Nhưỡng một lần nữa sỉ vả tổng thống Mỹ. Rodong nhật báo cho là ông Trump "hèn nhát" không dám đến vùng phi quân sự. Tổng thống Mỹ "đáng bị kết án tử hình" vì đã gọi Kim Jong Un là một "tên bạo chúa" trong diễn văn tại Quốc hội Hàn Quốc hồi tuần trước.

Hồ sơ Rohingya: Ngoại trưởng Mỹ gây sức ép trên quân đội Miến Điện.

media
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và cố vấn Nhà nước Miến Điện Aung San Suu Kyi họp báo chung tại Naypyitaw, ngày 15/11/2017.REUTERS/Aye Win Myint

Ngay sau hội nghị ASEAN tại Philippines, ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã đến Miến Điện vào hôm nay, 15/11/2017, với mục tiêu gây sức ép lên chính phủ và quân đội nước này nhằm chấm dứt bạo lực ở bang Rakhine.

Trong chuyến dừng chân một ngày, ngoại trưởng Mỹ muốn tỏ thái độ cứng rắn đối với giới lãnh đạo quân đội Miến Điện, bị quốc tế cho là phải « chịu trách nhiệm về thảm kịch người Rohingya » hiện nay.

Theo chương trình, ngoại trưởng Mỹ có cuộc tiếp xúc kín đầu tiên với lãnh đạo quân đội Miến Điện, tướng Min Aung Hlaing, để yêu cầu ông chấm dứt tình trạng bạo lực ở bang Rakhine và cho tiến hành một cuộc « điều tra đáng tin cậy » về các tội ác ở đấy, như ông Tillerson giải thích trước khi lên đường.

Miến Điện, theo ông, đã « tiến bộ nhiều trong những năm qua, và không ai muốn thấy những thành tựu bị xóa bỏ chỉ vì đối sách không thích hợp trước một cuộc khủng hoảng như hiện nay. »

Theo AFP, vào cuối tháng 10, ông Tillerson đã đánh giá « Thế giới không thể chỉ đứng nhìn trước những hành vị dã man được nêu lên… »

Quân đội Miến Điện mới đây đã lên tiếng phủ nhận các cáo buộc sau một cuộc điều tra nội bộ và khẳng định là chiến dịch chỉ nhắm vào những phần tử Rohingya nổi dậy. Nhưng tại các trại tị nạn ở Bangladesh, người Rohingya đều nói đến những vụ sách nhiễu, giết người mà họ là nạn nhân.

Theo giới quan sát, Hoa Kỳ và quốc tế hiện nay đang lâm vào một tình thế khó khăn vì muốn giữ một thế cân bằng, không muốn gây sức ép quá nặng lên bà Aung San Suu Kyi, phân biệt rõ chính quyền dân sự của bà với quân đội.

Washington vừa qua khẳng định tiếp tục hậu thuẫn cho bà và hoan nghênh quyết định của chính quyền cho phép người tị nạn trở về Miến Điện.

Trong cuộc họp báo chung với bà Aung San Suu Kyi hôm nay, ông Tillerson cho là trước mắt, ông không tán đồng các biện pháp trừng phạt mới đối với Miến Điện, và sẽ xem xét rất cận thận vấn đề một khi ông trở về Washington.

Một nhà sư chống người Rohingya bị cầm tù

Cũng tại Miến Điện, một trong những tu sĩ Phật Giáo cực đoan và có ảnh hưởng lớn vừa bị cầm tù và truy tố về tội xúi giục bạo động do ông đã tổ chức biểu tình trước đại sứ quán Mỹ ở Rangoon vào năm ngoái 2016.

Nhà sư Parmaukkha bị câu lưu cuối tuần qua và bị tạm giam trong khi chờ đợi phiên xét xử vào ngày 21/11. Theo AFP, vào hôm qua, 14/11, tòa án Rangoon đã bác bỏ đơn xin tại ngoại hầu tra của nhà sư này.

Tu sĩ Parmaukkha là người sáng lập phong trào cực đoan Mabatha, tổ chức biểu tình vào tháng 4/2016, phản đối Mỹ sử dụng từ ‘Rohingya’ chỉ người Hồi Giáo ở Rakhine. Theo những phần tử Phật Giáo cực đoan, phải gọi họ là người Bangladesh mới đúng. Nhà sư Parmaukkha khi đến tòa án, khẳng định ông chỉ « bảo vệ chủ quyền quốc gia ».

Hồ sơ Nga : Bộ trưởng Tư Pháp Mỹ lúng túng biện hộ.

media
Bộ trưởng Tư Pháp Mỹ Jeff Sessions điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện Mỹ tại Washington, ngày 14/11/2017.Brendan Smialowski / AFP

Ra điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện Hoa Kỳ hôm qua 14/11/2017, bộ trưởng Tư Pháp Jeff Sessions rốt cuộc đã nhìn nhận là có gặp ông George Papadopoulos hồi tháng 3/2016. Trong cuộc họp này, cựu cố vấn của Donald Trump khoe rằng có thể tổ chức một cuộc tiếp xúc với tổng thống Nga. Tuy trái ngược với những lời khai trước đó, nhưng bộ trưởng Tư Pháp Mỹ vẫn cho rằng mình không nói dối, mà do chỉ vừa nhớ ra.

George Papadopoulos hồi tháng 10 khai nhận là đã nói dối với FBI, đang là mục tiêu cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt George Mueller về nghi vấn thông đồng với Nga.

Từ Washington, thông tín viên RFI Anne Corpet tường trình :

Jeff Sessions từng khẳng định rằng không biết có những cuộc tiếp xúc với Nga trong chiến dịch tranh cử, nhưng trí nhớ đã quay trở lại. Hôm qua ông nhìn nhận có tham gia một cuộc họp, trong đó một cố vấn đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp giữa hai ông Donald Trump và Vladimir Putin.

Bộ trưởng Tư Pháp giải thích: « Tôi chỉ nhớ ra sau khi báo chí nói về cuộc họp này ». Ông nhất định cho rằng đã không nói dối trong cuộc điều trần trước đó. Jeff Sessions nói : « Trong tất cả những cuộc điều trần, tôi đã làm hết sức, cố gắng nhớ lại để trả lời các câu hỏi. Nhưng tôi không thể chấp nhận việc bị cho là đã dối trá, và bác bỏ mọi cáo buộc như vậy ».

Trước nhiều câu hỏi cụ thể của các dân biểu, Jeff Sessions chỉ trả lời gọn một câu « Tôi không nhớ ». Một cách nói giúp cho ông trong tương lai có thể quay ngược lại, mà không bị cáo buộc là khai gian.

Bộ trưởng Sessions còn được chất vấn về các hồ sơ khác, trong đó có khả năng bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt để điều tra về vụ email của bà Hillary Clinton. Ông hứa hẹn sẽ có quyết định nhanh chóng về vấn đề này.

Trung Quốc gởi đặc sứ đến Bắc Triều Tiên.

media
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đọc diễn văn tại Đại hội Đảng 19 tại Bắc Kinh ngày 18/10/2017.REUTERS/Aly Song

Trung Quốc hôm nay 15/11/2017 thông báo sẽ gởi đặc sứ đến Bắc Triều Tiên vào thứ Sáu 17/11, ngay sau vòng công du châu Á của tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo Tân Hoa Xã, ông Tống Đào (Song Tao), trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Đảng, đặc phái viên của chủ tịch Tập Cận Bình được chính thức giao nhiệm vụ thông tin cho Bình Nhưỡng những diễn tiến liên quan đến Đại hội Đảng 19 hồi giữa tháng 10. Hãng tin Bắc Triều Tiên KCNA sau đó đã xác nhận tin trên.

Đây là lần đầu tiên một quan chức cao cấp Trung Quốc được phái đến Bình Nhưỡng, từ sau chuyến viếng thăm của thứ trưởng Ngoại Giao Lưu Chấn Dân (Liu Zhenmin) tháng 10/2016. Chủ tịch Tập Cận Bình chưa hề gặp lãnh đạo Bắc Triều Tiên kể từ khi Kim Jong Un lên nối ngôi cuối năm 2011.

Thời gian ở thăm và ông Tống Đào có gặp Kim Jong Un hay không, đều không được cho biết cụ thể. Reuters nói thêm, nhà ngoại giao Trung Quốc cũng đã đến Việt Nam và Lào để thông báo kết quả Đại hội 19, một động thái quen thuộc đối với các nước cộng sản.

Thông báo này được đưa ra sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến công du châu Á 12 ngày vào hôm qua. Trong cuộc hội đàm với Tập Cận Bình tuần trước, ông Trump đã cổ vũ đồng nhiệm Trung Quốc gia tăng áp lực lên Bắc Triều Tiên. Theo ông Trump, « Trung Quốc có thể giải quyết vấn đề này dễ dàng và nhanh chóng », và trong một tin Twitter, ông cho biết ông Tập đã chấp nhận « gia tăng trừng phạt ».

Hồi cuối tháng Chín, Bắc Kinh đã ra lệnh cho các công ty Bắc Triều Tiên làm ăn tại Trung Quốc phải ngưng hoạt động từ nay đến tháng Giêng, đồng thời cam kết giảm xuất khẩu sản phẩm dầu lọc cho Bình Nhưỡng. Hoa Kỳ muốn Trung Quốc hành động mạnh mẽ hơn, nhưng Bắc Kinh nói rằng chỉ áp dụng trong khuôn khổ nghị quyết Liên Hiệp Quốc. Đồng thời tố cáo các biện pháp « đơn phương trừng phạt » của Washington, trong đó nhiều công ty Trung Quốc làm ăn với Bắc Triều Tiên bị liên đới.

Hạ Viện Nga thông qua luật về truyền thông nước ngoài để trả đũa Mỹ.

media
Douma, Hạ Viện Nga trong một phiên họp toàn thể.Fotobank.wikimedia.orgER

Các dân biểu Nga vào hôm nay, 15/11/2017, đã thông qua đạo luật về truyền thông nước ngoài hoạt động tại Nga, buộc các hãng truyền thông này phải đăng ký trong tư cách « cơ quan nước ngoài ». Luật được thông qua với 409 phiếu thuận trên tổng số 450, và còn đợi thượng viện thông qua trước khi chuyển qua cho tổng thống Putin ký ban hành.

Luật thông qua hôm nay là biện pháp trả đũa việc đài truyền hình Nga Russia Today (RT) đã phải ghi danh là « cơ quan nước ngoài » ở Mỹ. Thông tín viên RFI, Daniel Vallot tại Matxcơva cho biết thêm tình hình :

Cho đến giờ thì chưa có danh sách các hãng truyền thông có thể là đối tượng bị nhắm. Theo phó chủ tịch Hạ Viện, bộ Tư Pháp sẽ đưa ra quyết định là truyền thông nào sẽ phải ghi danh là « cơ quan nước ngoài ». Tuy nhiên cũng đã có nhiều cái tên được nêu lên. Trước tiên là hai đài Voice of America (VOA) và Radio Free Europe, hai phương tiện truyền thông do Quốc Hội Mỹ tài trợ.

Riêng luật để trừng phạt giới truyền thông nước ngoài thì đã có rồi. Đó là luật cho phép tuyên bố « không hoan nghênh » đối với một loạt tổ chức phi chính phủ với lý do là nhận tiền của nước ngoài. Trong khuôn khổ các quy định thông qua năm 2012, sau đó được tăng cường vào năm 2015, một số tổ chức đã phải ngưng hoạt động.

Với luật mới - sẽ được ban hành rất nhanh chóng - Matxcơva muốn đáp trả những phiền phức mà đài RT gặp phải ở Mỹ. Tổng thống Putin đã nói đến một « cuộc tấn công vào tự do ngôn luận » và hứa hẹn đáp trả đích đáng.

Sau các đại sứ quán và lãnh sự quán, giờ đây đến lượt truyền thông chịu hậu quả của cuộc "chiến tranh lạnh" giữa Nga và Mỹ trong những tháng vừa qua.

Những điểm đáng chú ý trong cuộc khủng hoảng Iran- Ả rập Xê Út.

media
Quốc vương Ả Rập Xê Út tiếp thủ tướng Liban từ nhiệm Saad Hariri, ngày 06/11/2017, tại Riyad.Saudi Press Agency/Handout via REUTERS

Khu vực Trung Đông những ngày qua đang nóng lên với cuộc khủng hoảng được nhen nhóm từ vụ thủ tướng Liban, Saad Hariri, từ Ả Rập Xê Út lên án Iran rồi bất ngờ thông báo từ chức. Liban chỉ là màn mới nhất trong cuộc tranh giành vị thế thống lĩnh giữa hai nước lớn trong vùng Vịnh : Iran và Ả Rập Xê Út Sân đấu của cuộc đua tranh này không chỉ là Liban mà còn là Yémen, Irak và Syria.  Điểm lại 5 câu hỏi chủ chốt trong cuộc tranh giành ảnh hưởng đầy nguy hiểm này.

Cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa Iran và Ả Rập Xê Út vẫn âm ỉ từ nhiều thập kỷ nay, tại sao căng thẳng bùng phát trở lại ?

Ả Rập Xê Út,  Vương quốc của Hồi Giáo Wahhabi, một hệ phái hà khắc trong Hồi Giáo Sunni, còn Cộng Hòa Hồi Giáo Iran theo hệ phái Shia. Hai cường quốc vùng Vịnh này  năm 2016 đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với nhau cũng chỉ vì tranh giành ảnh hưởng. Cả hai cùng ủng hộ các phe đối địch nhau ở Liban, Irak, Syria hay Yémen.

Bắt đầu từ hôm 4/11 vừa qua, căng thẳng giữa hai nước lại dấy lên với vụ thủ tướng Liban, Saad Hariri từ Riyad, thủ đô Ả Rập Xê-út, đã lên tiếng tố cáo Iran can thiệp vào đất nước ông qua bàn tay của Hezbollah, phong trào theo hệ phái Hồi Giáo Shia được Teheran hậu thuẫn.

Căng thẳng được đẩy thêm một nấc mới khi hoàng tử kế vị Ả Rập Xê Út, Mohammed ben Salmane tố cáo Iran đã tấn công Vương quốc ông, quy trách nhiệm cho Teheran trong vụ phe nổi loạn Houthis ở Yémen bắn một tên lửa và đã bị chặn ở gần Riyad. Téheran đã bác bỏ cáo buộc đồng thời đe dọa Riyad đừng đùa với lửa và hãy coi chừng « sức mạnh » của Iran.

Cuộc đối đầu giữa Ả Rập XêÚt và Iran bắt nguồn từ đâu ?

Ngoài sự thù nghịch ăn vào trong máu giữa người Ba Tư và người Ả Rập, cuộc đua tranh giữa Ryad và Teheran đã trở nên kịch phát bởi cuộc cách mạng Hồi Giáo Iran năm 1979. Cuộc cách mạng này mang thông điệp giải phóng nhân dân nhưng đồng thời cả tâm lý chống Mỹ kịch liệt.

Vương quốc Ả Rập bảo thủ, một đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ nhìn nhận sự kiện trên như là một mối đe doa đối với họ. Cần phải nhắc lại trong cuộc chiến tranh Iran-Irak từ 1980 đến 1988, Riyad là một trong những  nguồn cung cấp tài chính lớn cho chính phủ của Saddam Husein.

Cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 đã làm Irak bị suy yếu nhiều. « Ả Rập Xê Út và Iran trở thành hai cường quốc chủ chốt trong khu vực  và thế là họ lao vào cuộc tranh đua , trước tiên là để giành ảnh hưởng địa chính trị », nhà nghiên cứu Clément Therme, thuộc Viện Nghiên Cứu Chiến Lược (IISS) nhận định.

Ryad nhìn thấy ảnh hưởng ngày càng lớn của Iran trong cuộc chiến tranh tại Irak và Syria cũng như việc Teheran theo đuổi chương trình tên lửa đạn đạo như là một mối đe dọa lớn đối với với an ninh của họ. Trong khi đó Iran luôn cảm thấy bị bao vây bởi các căn cứ quân sự Mỹ cùng kho vũ khí trên lãnh thổ của người láng giềng thù nghịch. Teheran luôn khẳng định chương trình phát triển tên lửa của họ chỉ mang tính phòng thủ.

Những yếu tố hoàn cảnh nào tạo điều kiện thuận lợi cho căng thẳng gia tăng ?

Chuyên gia Therme, dẫn lại cuộc chiến tại Irak, Syria và Yémen nhận định : « Nguyên nhân gây căng thẳng đầu tiên hiện nay liên quan đến cuộc đối đầu có bàn tay trung gian của Iran và Ả Rập Xê Út».

Còn theo ông Max Abrahms, giáo sư tại đại học Mỹ, Northeastern Boston, đồng thời là một chuyên gia về vấn đề an ninh quốc tế thì, cuộc tranh đua giữa Ả Rập Xê Út  và Iran trở nên rõ nét hơn với  việc nhóm thánh chiến Nhà Nước Hồi Giáo bị suy yếu tại Irak và Syria.

Chuyên gia này cho rằng cuộc tranh giành ảnh hương như vậy nhằm tập hợp các đồng minh ở Trung Đông, chia nhau phe phái.

Trong khi đó chuyên gia Therme nhận định : “việc ông Donald Trump lên lãnh đạo Hoa Kỳ đã giải phóng năng lượng chống Iran trên bán đảo Ả rập, bởi Washington dốc lòng dốc sức vì đồng minh Ả Rập Xê Út và chống Iran ». Đó là một lập trường dứt khoát khắc hẳn với chủ trương của chính quyền Barack Obama đã được đánh dấu bằng việc ký thỏa thuận lịch sử về hạt nhân Iran.

Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 được Teheran coi là một thắng lợi ngoại giao lớn giúp họ cải thiện quan hệ với phương Tây và Mỹ. Nhưng các vương quốc Ả Rập lại nhìn nhận nếu quan hệ Teheran và Washington ấm lên thì chắc hẳn mối quan hệ ưu ái của Mỹ giành cho họ sẽ có vấn đề.

Sự chia rẽ giữa hệ phái Hồi Giáo Shia và Sunni đóng vai trò như thế nào ?

Những căng thẳng tôn giáo trong vùng nổi lên là tham số chính của sự đối địch Iran - Ả Rập Xê Út, nhất là kể từ sau cuộc xâm lăng của Mỹ vào Irak năm 2003 dẫn đến việc người theo Shia nắm quyền  ở Bagdad. Nhưng vấn đề chia rẽ tôn giáo này đặc biệt nổi cộm từ sau các cuộc nổi dậy mùa xuân Ả rập năm 2011.

Nhà nghiên cứu Therme nhận xét : « Các quốc gia Ả Rập trở nên mong manh, suy yếu và Iran thì được xác định như là mối đe dọa chính đến sự ổn định trong vùng ». Teheran đã tỏ sự ủng hộ các đòi hỏi của những người theo hệ phái Shia trong các vương quốc vùng Vịnh.

Ả Rập Xê Út sẽ cố gắng dùng vụ bắn tên lửa từ Yémen vừa qua để huy động sự ủng  hộ thêm các trừng phạt đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran. Tuy nhiên việc nổ ra xung đột khu vực ở quy mô rộng hơn giờ vẫn còn là điều ít có khả năng xảy, nhà phân tích chính trị Graham Griffith  nhận định.

Theo chuyên gia Therme, nguy cơ leo thang  có vẻ như đã bị giảm bớt hai nước vẫn còn sợ chiến tranh xảy ra. Iran đã từng có những kinh nghiệm đau đớn về cuộc chiến tranh với Irak. Ả rập Xê-út thì đã bị sa lầy khi nhảy vào Yémen từ hồi tháng 3 năm 2015 dẫn đầu một liên minh quân sự để ngăn chặn quân nổi dậy Houthis.

Hơn nữa  giới quan sát cũng nhận thấy khẩu khí của Ả Rập Xê Út cho thấy họ không hẳn đã muốn chiến tranh. Thế nhưng tinh thần dân tộc chủ nghĩa có thể sẽ là một công cụ để hoàng tử kế vị củng cố thêm vị thế.

Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu cuộc khủng hoảng có dẫn tới một cuộc xung đột mở giữa Iran và Ả Rập Xê Út ? Quả thực đây là một vùng bị chia rẽ sâu sắc và được vũ trang nhiều nhất. Trung Đông luôn được ví như thùng thuốc súng và tình hình ở đây đang trở nên nguy hại hơn bao giờ.

Tuy vậy, nhìn vào mối tương quan sức mạnh, Iran vẫn ỏ thế yếu hơn Ả Rập Xê Út.  Iran có quân đội hùng hậu hàng trăm nghìn quân, nhưng không có phương tiện khí tài quân sự công nghệ cao.

Trái với Iran, Ả Rập Xê Útt có những thiết bị quân sự đời mới nhất, nhưng họ chỉ có khả năng triển khai được vài chục nghìn quân. Ý thức được tình trạng đó, Iran sẽ phải làm tất cả để cố gắng tránh né đối đầu trực diện với Ả Rập Xê Út.

Một cuộc chiến tranh mở giữa nước Cộng Hòa Hồi Giáo và Vương Quốc  Hồi Giáo Wahhabi đến giai đoạn này vẫn có ít khả năng xảy ra.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP)-Hồng Kông : Phong trào độc lập mở chiến dịch vận động mới. Hôm qua,14/11/17, phong trào tranh đấu cho Hồng Kông độc lập nâng tầm hoạt động, thách thức cảnh cáo « không được vượt làn ranh đỏ » của ông Tập Cận Bình. Hôm thứ ba, một tổ chức sinh viên và « Mặt Trận Dân Tộc Hồng Kông » đã mang biểu ngữ và hàng ngàn truyền đơn với nội dung « phải thoát Trung để bảo vệ dân tộc » và kêu gọi dân chủ hóa Hoa Lục, đến phân phát tại hàng chục khu đại học xá.

(AFP)- Venezuela : Phá sản, Caracas được Nga triển hạn nợ. Đến Mat cơva sáng nay, 15/11/2017, phái đoàn chính phủ Venezuela do bộ trưởng tài chính Simon Zerpa đã được Nga đồng ý bơm thêm dưỡng khí. Thỏa thuận ký kết liên quan đến khỏan tín dụng 3 tỷ đôla vay của Nga để mua vũ khí. Nội dung và điều kiện triển hạn nợ sẽ được công bố sau, theo AFP. Tổng số nợ của Venezuela lên đến 150 tỷ đôla trong số này có gần 10 tỷ đáo hạn.

(AFP) - Đa số dân Úc tán đồng hôn nhân đồng giới. Theo kết quả công bố hôm nay, 15/11/2017, trong cuộc bỏ phiếu kéo dài hai tháng, gần 62% trên số 12,7 triệu người tham gia cuộc trưng cầu, đã trả lời thuận cho hôn nhân đồng giới. Hàng ngàn người khắp nước Úc đã xuống đường chào đón kết quả. Thủ tướng Malcom Turnbull cũng tán thành kết quả và hy vọng luật được thay đổi trước lễ Giáng Sinh. Mong muốn của người dân còn phải được Nghị Viện thông qua dưới dạng luật, nhiều người trong cánh bảo thủ đảng của ông rất phản đối. Dự luật có thể được đưa ra ngay vào ngày mai, 16/11.

(AFP)Ngân hàng Thế giới (WB) yêu cầu Ukraina lập tòa án xử tham nhũng. Ngân hàng Thế giới hôm qua 14/11/2017 đã đòi hỏi Ukraina thực hiện cam kết thành lập một tòa án đặc biệt, để đấu tranh chống nạn tham nhũng hàng năm làm thiệt hại từ 1 đến 2% tăng trưởng kinh tế của đất nước. Tham nhũng ở mọi cấp ở Ukraina là trở ngại chủ yếu cho đầu tư ngoại quốc mà nước này đang rất cần sau nhiều năm chiến tranh.

(AFP)Số nạn nhân thiệt mạng vì khủng bố giảm trong năm 2016. Theo chỉ số về khủng bố thế giới (GTI) vừa công bố hôm nay 15/11/2017, số người chết trong các vụ tấn công khủng bố năm qua là 25.673 người, giảm 22% so với năm 2014. Tại 4/5 quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất là Syria, Pakistan, Afghanistan và Nigeria, số nạn nhân giảm đến 80%. Tuy nhiên Trung tâm nghiên cứu Úc Institute for Economics and Peace (IEP), xu hướng đáng ngại là số lượng các nước bị khủng bố đã tăng từ 65 nước năm 2015 lên 77 nước trong năm 2016.

(AFP)Nghị viện Châu Âu thông qua quy định mới chống hàng Trung Quốc bán phá giá. Nghị viện Châu Âu hôm nay 15/11/2017 đã thông qua quy định chống phá giá mới, chủ yếu nhằm chống lại hàng Trung Quốc cạnh tranh bất chính. Văn bản này quy định phương thức tính toán mới để đánh thuế chống phá giá, với nhiều tiêu chí khác nhau như ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế, sự hiện diện phố biến của các công ty quốc doanh hay lãnh vực tài chính thiếu độc lập, kể cả phá giá về xã hội và môi trường.

(AFP) - Chính phủ Na Uy bị kiện vì không tôn trọng cam kết về khí hậu. Chính phủ Na Uy đã bị các tổ chức bảo vệ môi sinh Greenpeace, Natur og Ungdom, Grandparents' Climate Campaign kiện vì đã cho thăm dò dầu hỏa ở Bắc Cực ngược lại với cam kết trước đây. Phiên tòa đã mở ra ngày hôm qua, 14/11/2017 tại Oslo.

(AFP)Số nạn nhân thiệt mạng vì khủng bố giảm trong năm 2016. Theo chỉ số về khủng bố thế giới (GTI) vừa công bố hôm nay 15/11/2017, số người chết trong các vụ tấn công khủng bố năm qua là 25.673 người, giảm 22% so với năm 2014. Tại 4/5 quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất là Syria, Pakistan, Afghanistan và Nigeria, số nạn nhân giảm đến 80%. Tuy nhiên Trung tâm nghiên cứu Úc Institute for Economics and Peace (IEP), xu hướng đáng ngại là số lượng các nước bị khủng bố đã tăng từ 65 nước năm 2015 lên 77 nước trong năm 2016.

(AFP)Nghị viện Châu Âu thông qua quy định mới chống hàng Trung Quốc bán phá giá. Nghị viện Châu Âu hôm nay 15/11/2017 đã thông qua quy định chống phá giá mới, chủ yếu nhằm chống lại hàng Trung Quốc cạnh tranh bất chính. Văn bản này quy định phương thức tính toán mới để đánh thuế chống phá giá, với nhiều tiêu chí khác nhau như ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế, sự hiện diện phố biến của các công ty quốc doanh hay lãnh vực tài chính thiếu độc lập, kể cả phá giá về xã hội và môi trường.

(AFP) - Chính phủ Na Uy bị kiện vì không tôn trọng cam kết về khí hậu. Chính phủ Na Uy đã bị các tổ chức bảo vệ môi sinh Greenpeace, Natur og Ungdom, Grandparents' Climate Campaign kiện vì đã cho thăm dò dầu hỏa ở Bắc Cực ngược lại với cam kết trước đây. Phiên tòa đã mở ra ngày hôm qua, 14/11/2017 tại Oslo.

Môi trường–Khí hậu : 15.000 nhà khoa học hối thúc hành động khẩn.
media
Người biểu tình vì khí hậu, mang mặt nạ tổng thống Mỹ Trump và trang phục gấu trắng, với khẩu hiệu "Protect the climate - stop coal/Bảo vệ khí hậu-chống than đá", Bonn, 04/11/2017, hai ngày trước COP23.REUTERS/Wolfgang Rattay

« Tiểu đường, một thị trường rất sinh lời », hay « Bạo hành tình dục : Không khí chiến tranh ở Holywood » là một số chủ đề lớn trang nhất của các nhật báo Pháp hôm nay. Tuy nhiên, ám ảnh về môi trường là chủ đề chính của nhiều báo. La Croix chạy tựa trang nhất : « Phải chăng cần giới hạn dân số thế giới để cứu nguy Trái đất ? ». Le Monde có bài xã luận : « Môi trường : Tiếng kêu cứu ».

« Môi trường : Tiếng kêu cứu » của Le Monde giải thích bối cảnh của « lời kêu gọi chưa từng có », của hơn 15.000 nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực, từ 184 quốc gia, được công bố hôm thứ Hai 13/11/2017, trên tạp chí khoa học Bioscience. Các nhà khoa học khẩn thiết kêu gọi giới lãnh đạo chính trị thế giới « nỗ lực hết sức ». Nếu tốc độ phá hủy môi trường tiếp tục diễn ra vô cùng nhanh chóng như hiện nay, điều kiện sống trên hành tinh chúng ta sẽ trở nên tồi tệ đến mức « không thể vãn hồi », với kết quả là « đói nghèo » tăng vọt.

Quy mô của lời báo động nói trên được so sánh với lời báo động, được đưa ra lần đầu tiên vào năm 1992, nhân hội nghị toàn cầu đầu tiên về môi trường, Thượng đỉnh Rio.

Kể từ đó, cộng đồng nhân loại đã đạt được nhiều hiệp ước quốc tế để tự vệ trước các đe dọa lớn về môi trường, như biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học bị hủy diệt, sa mạc hóa, ô nhiễm, đại dương suy thoái, hay tầng ô-zôn bị phá hủy… Tuy nhiên, « Lời kêu gọi » của 15.000 khoa học gia ghi nhận « một sự thực cay đắng ». Đó là bất chấp các hiệp ước, ngoài vấn đề ô-zôn, mọi lĩnh vực khác đều đang trở nên ngày một tồi tệ.

Trong nhiều lĩnh vực, đã có quá ít nỗ lực, thậm chí gần như không có gì, chính quyền các nước « dường như đã không đưa ra được các biện pháp tương xứng với thách thức ». Lời kêu gọi lưu ý, cho dù đa số các thách thức về môi trường là mang tính toàn cầu, nhưng không thể phủ nhận trách nhiệm của chính quyền mỗi nước.

Le Monde nhấn mạnh trước hết đến trách nhiệm của nước Pháp, quốc gia khẳng định đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Trong lúc tổng thống Macron kêu gọi « Hãy làm cho hành tinh chúng ta vĩ đại trở lại ! », chính phủ Pháp vẫn sẵn sàng cho phép mở thêm « một mỏ vàng khổng lồ tại Guyanna, đẩy lùi thời hạn… đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân, chuẩn bị cho việc xóa bỏ các trợ cấp cho nông nghiệp tôn trọng môi trường, trở lui trong đề xuất đánh thuế vào các giao dịch tài chính để lấy tiền giúp các nước nghèo đối phó với biến đổi khí hậu… ».

Nhìn chung, theo Le Monde, « việc không có dũng cảm chính trị, việc chính quyền bị các nhóm lợi ích ngăn cản ảnh hưởng lớn đến các đàm phán quốc tế ». Tờ báo Pháp nhắc lại là thỏa thuận khí hậu Paris 2015, với các cam kết ở mức độ hiện nay, sẽ không thể tránh cho nhiệt độ Trái đất tăng thêm 3°C, so với thời tiền công nghiệp. Mà ở mức tăng « mới chỉ có 1°C » như hiện nay, chúng ta đã thấy hậu quả lớn như thế nào : từ các trận bão khổng lồ tại vùng vịnh Caribe, đến nạn khô hạn tàn phá miền đông châu Phi…

Sự khác biệt giữa năm 1992 và hiện tại trong thực tế môi trường là rất lớn. Đây là một hiện thực mà « không ai còn có thể phủ nhận, ngoài một nhóm người vô trách nhiệm đang nắm quyền tại Washington ». Kêu gọi của 15.000 nhà khoa học là « một lời khẩn nài mới » gửi đến các nhà lãnh đạo, như một nhắn nhủ, « hành động trễ hơn sẽ là quá chậm ».

Trung Quốc đi đầu năng lượng xanh, cũng đi đầu về ô nhiễm

Thách thức môi trường, trước hết là khí hậu, hết sức nan giải. Phụ trương Le Figaro trong bài « Trung Quốc đẩy mạnh cuộc cách mạng năng lượng », lưu ý với độc giả là cho dù Bắc Kinh đang khẩn trương cuộc chuyển tiếp sang kinh tế xanh (Trung Quốc được ca ngợi là chiếm đến 40% năng lượng tái tạo của thế giới - năm 2016), thì nền kinh tế thứ hai thế giới vẫn là thủ phạm chính của ô nhiễm khí thải, chiếm gần 1/3 toàn cầu, gấp đôi Hoa Kỳ. Và khối lượng năng lượng hóa thạch được sử dụng tại Trung Quốc sẽ vẫn tiếp tục tăng đến tận năm 2040. Cụ thể là trong một phần tư thế kỷ tới Trung Quốc sẽ còn phải xây thêm các nhà máy điện (bao gồm điện than và dầu mỏ), với tổng lượng điện tương đương với sản lượng điện của Hoa Kỳ hiện nay.

COP23 : Chính quyền Mỹ cô lập và mâu thuẫn

Kêu gọi của 15.000 nhà khoa học được tung ra đúng vào lúc hội nghị khí hậu toàn cầu COP23, đang diễn ra tại Bonn, Đức (từ 06/11 đến 17/11). Le Figaro có bài « Hoa Kỳ cổ vũ cho năng lượng hóa thạch tại COP23 ».

Trong khuôn khổ COP23, phái đoàn Mỹ tổ chức một sinh hoạt duy nhất bên lề hội nghị chống biến đổi khí hậu, với chủ đề khuyến khích phát triển « than sạch, hiệu quả ». Một hành động chẳng khác nào, tuyên truyền cho thuốc lá trong một hội thảo chống ung thư, như nhận định của cựu thị trưởng New York, Bloomberg, một lãnh đạo cuộc chiến bảo vệ khí hậu. Theo ghi nhận của Le Figaro, ngay sau phát biểu của đại diện Mỹ, khoảng hai phần ba người tham dự đứng dậy hát vang để phản đối, và rời khỏi phòng họp.

Libération có bài phóng sự, nêu bật sự cô lập của chính quyền Mỹ tại COP23. Quốc gia cuối cùng chưa ký thỏa thuận khí hậu là Syria, đất nước đang trong chiến tranh, hôm 07/11 đã quyết định sẽ tham gia.

Bản thân nước Mỹ cũng bị phân đôi. 15 tiểu bang, với 40% GDP Mỹ, hưởng ứng lời kêu gọi của cựu thị trưởng New York, và thống đốc California, tổ chức « một phái đoàn riêng » tham gia COP23, và tuyên bố sẽ thương thuyết riêng với các láng giềng Bắc Mỹ - Canada và Mêhicô - về khí hậu, vào năm tới 2018. Hội nghị sẽ diễn ra tại California.

Thống đốc tiểu bang Cali, ông Jerry Brown, rất nỗ lực hoạt động bên lề COP23, để huy động lực lượng. Theo ông, « nếu nhân loại muốn sống còn, dứt khoát phải thay đổi triệt để phương thức sản xuất hiện nay ». Thách thức về chính trị là hết sức lớn, « bởi các tập đoàn năng lượng hóa thạch đang tìm mọi cách để kháng cự. Kẻ thù của chúng ta rất mạnh, chính vì vậy chúng tôi có mặt tại đây để gây niềm phấn khích, chống lại tình trạng thúc thủ, trì trệ ».

Vẫn theo Libération, thực ra thái độ của chính phủ Mỹ là rất mâu thuẫn. Một mặt, tuyên bố rút khỏi thỏa thuận khí hậu, nhưng mặt khác vẫn muốn tham gia các đàm phán tại COP23, một hội nghị chủ yếu mang tính kỹ thuật, nhằm xác định các mục tiêu cụ thể, mang tính giai đoạn. Một số nhân chứng ghi nhận, thái độ của phía chính phủ Mỹ, đôi khi mang tính tích cực tại một số cuộc họp, nhưng đôi khi lại « rất cứng rắn », gây khó cho đàm phán. Nhiều quốc gia phát triển lợi dụng thái độ này của phía Mỹ, để kìm hãm đàm phán.

« Đế chế dầu mỏ » Na Uy bị điệu ra tòa

Trong lĩnh vực khí hậu, xã hội dân sự Na Uy đã kiên quyết hành động. Ngày 14/11, hai tổ chức bảo vệ môi trường Greenpeace và « Nature og ungdom » (Thiên nhiên và giới trẻ) tham dự phiên tòa xét đơn kiện chống lại việc chính quyền nước này cho phép khai thác 40 lô dầu tại Bắc Cực. Đây là lần đầu tiên các NGO Na Uy kiện chính quyền về khí hậu.

Theo người phụ trách Greenpeace, việc chính quyền ra quyết định cấp giấy phép khai thác dầu, chưa đầy một tháng sau khi Oslo ký thỏa thuận khí hậu Paris, cho thấy thái độ mâu thuẫn, đến trơ tráo, của chính quyền Na Uy, chẳng khác nào, một người cha khuyên con không hút thuốc, trong lúc trên miệng vẫn phì phèo điếu thuốc.

Các tổ chức phi chính phủ tố cáo chính quyền Na Uy không ngừng xuất khẩu ô nhiễm CO2 ra thế giới qua mặt hàng dầu mỏ, gấp đến 10 lần so với năm 1991. Phiên tòa dự kiến sẽ diễn ra đến ngày 23/11.

Hậu quả tâm lý khôn lường của biến đổi khí hậu

Trong khi chờ đợi các nỗ lực bảo vệ khí hậu, môi trường mang lại kết quả, mà chắc chắn không thể ngày một ngày hai, phụ trương Le Monde hôm nay dành một chủ đề chính cho những hậu quả « tâm lý » của việc Trái đất bị hâm nóng, một vấn đề cho đến nay còn rất bị coi nhẹ.

Le Monde dẫn lại một báo cáo về vấn đề này của Hiệp hội tâm lý học Mỹ và tổ chức EcoAmerica, điều tra về hậu quả tâm lý của siêu bão Katrina 2005 đối với các cư dân Hoa Kỳ ở miền nam nước Mỹ. Một vài con số được đưa ra cho thấy tình trạng người mất trí nhớ, rối loạn nhận thức gia tăng, số lượng điện thoại yêu cầu trợ giúp tâm lý-tâm thần tăng 60%. Tỉ lệ tự sát tăng gấp ba lần trong thời gian hai năm sau thảm họa.

Le Monde cũng lưu ý : cần phân biệt các hệ quả tâm lý sau các thảm họa thiên nhiên trực tiếp, với các hệ quả do những biến đổi lâu dài hơn, như Trái đất nóng lên, khô hạn, nước biển dâng cao…, buộc nhiều người phải tị nạn. Theo Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, từ nay đến 2050, ít nhất 250 triệu người phải di cư do khí hậu. Như vậy, hàng trăm triệu người sẽ là những nạn nhân tâm lý trực tiếp của biến đổi khí hậu.

Nhưng theo Le Monde, nhìn chung, hậu quả tâm lý thực sự của biến đổi khí hậu còn lớn hơn nhiều. Theo một báo cáo của châu Âu, chỉ riêng tại Pháp, đã có 41% cho biết « rất lo ngại » trước các hiểm họa của biến đổi khí hậu.

Môi trường : Dân số và « lối sống phương Tây », đâu là thủ phạm chính ?

Vẫn trong lĩnh vực môi trường, báo La Croix có hồ sơ đặc biệt, tìm cách giải mã câu hỏi : Phải chăng giới hạn dân số sẽ giúp cho việc cứu Trái đất ? Nếu như câu trả lời hiển nhiên là có, thì một vấn đề chủ yếu là làm cách nào giới hạn dân số.

Tuy nhiên, theo một chuyên gia Viện dân số quốc gia Pháp INED, trong vài chục năm tới, dân số thế giới sẽ tiếp tục tăng nhanh, không cách nào cản nổi, tuy nhiên, nếu có các biện pháp thích đáng, dân số toàn cầu có thể đạt đỉnh 9 tỉ người, và bắt đầu giảm đi kể từ năm 2075. Các điều kiện chủ yếu giúp cho việc kìm hãm dân số về dài hạn, đó là cải thiện điều kiện sống, trình độ hiểu biết, và từ đó người trong cuộc sẽ tự nhận thức ra các hành động như thế nào là đúng.

Cũng hồ sơ của La Croix nhấn mạnh dân số đông đúc chưa phải là nhân tố số một tác động đến môi trường. Các nước giàu có, phát triển như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật, Đức, Anh hay Canada…, những quốc gia với « lối sống phương Tây » (di chuyển nhiều bằng xe hơi, máy bay, tiêu thụ nhiều thịt), chịu trách nhiệm chính về lượng khí thải do năng lượng hóa thạch, nền nông nghiệp thâm canh (tốn phân bón, thuốc trừ sâu) gây ô nhiễm…

Bạo hành tình dục : « Không khí chiến tranh » tại Holywood

Trở lại với chủ đề trang nhất các báo Pháp. Holywood trong cơn lốc xoáy của các lạm dụng tình dục Weinstein là tựa chính của Le Figaro.

Một tháng sau khi các bạo hành tình dục của nhà sản xuất phim Weinstein bị phanh phui, tờ báo ghi nhận một « không khí chiến tranh » đang ngự trị tại đây. Một khi « chiếc hộp Pandore » đã được mở bung, người ta đang chờ đợi những ai sẽ bị nêu tên, tiếp theo các tên tuổi như nhà sản xuất Brett Ratnner, đạo diễn James Toback, các tài tử Steven Seagal, Louis C. K., và Kevin Spacy, hay ông chủ của Amazon Studio hùng mạnh. Chủ nhân nhiều dự án phim truyện, phim truyền hình, hồi hộp lo sợ dự án đổ bể, nếu một nhân vật chủ chốt bị tố cáo. « Cơn động đất », mà vụ Weinstein khởi phát, chưa có dấu hiệu dừng lại.

Cũng liên quan đến các tố giác bạo hành tình dục quy mô lớn, nhưng tại Pháp, Libération dành hồ sơ lớn cho « Nạn bạo hành tình dục tại phong trào thanh niên của đảng Xã Hội », một đảng chính trị cảnh tả lớn của nước Pháp. Tờ báo thiên tả có phóng sự điều tra về các tố giác nhắm vào người lãnh đạo phong trào, của 8 phụ nữ. Libération nêu bật thái độ đạo đức giả của người bị tố giác, người từng tự xưng là người tranh đấu cho nữ quyền.

Tuy nhiên, điều chính yếu mà Libération muốn chuyển đến độc giả là thái độ đồng lõa của cả một bộ máy, trong một thời gian dài, không những im lặng trước các tố giác liên tục được đưa ra, mà còn vu cáo những người tố giác, và tìm cách loại họ khỏi hệ thống. Tờ báo so sánh thái độ này với « bộ luật ormeta, luật im lặng của giới mafia ». Libération ca ngợi « vụ Weinstein ở Holywood có ưu điểm lớn đã phá bung bức tường im lặng, và giờ là lúc tư pháp vào cuộc ».

Last Updated on Thursday, 16 November 2017 07:59
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation