Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 09/11/2016 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Tuesday, 07 November 2017 08:27

Ba tầu sân bay Mỹ tập trận tại Tây Thái Bình Dương.

media
Ảnh minh họa : Tàu sân bay Mỹ USS Ronald Reagan ở Biển Đông. Ảnh 30/09/2017.REUTERS/Bobby Yip

Trong bối cảnh căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và tổng thống Mỹ hiện đang công du Trung Quốc, ngày 09/11/2017, Hải Quân Hoa Kỳ Mỹ loan báo một cuộc tập trận hỗn hợp hiếm có tại vùng Tây Thái Bình Dương.

Theo thông cáo của Hải Quân Mỹ, được AFP trích dẫn, ba tầu sân bay USS Ronald Reagan, USS Nimitz và USS Theodore Roosevelt sẽ « cùng phối hợp tập trận trong vùng biển quốc tế » từ ngày 11/11 đến 14/11/2017.

Mục tiêu của cuộc diễn tập được đô đốc Scott Swift, tư lệnh  Hạm đội Thái Bình Dương, nêu rõ trong thông cáo là nhằm thể hiện « cam kết trước mọi thách thức » của Mỹ để đảm bảo « an ninh và ổn định trong vùng ».

Trong bốn ngày tập trận, cả ba tầu sân bay Mỹ sẽ phối hợp tiến hành diễn tập phòng không, giám sát hàng hải và luyện tập chiến đấu phòng thủ trên không. Vẫn theo đô đốc Scott Swift, đây là lần đầu tiên kể từ 10 năm qua, cả ba tầu sân bay tham gia cùng lúc các cuộc tập trận trong khu vực này.

Trước khi rời Hàn Quốc để công du Trung Quốc, tổng thống Donald Trump một lần nữa, đã cảnh cáo Bắc Triều Tiên, đồng thời « nhắn nhủ » Kim Jong Un đừng « đánh giá thấp » quyết tâm của Mỹ. Ngoài khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên, quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington cũng căng thẳng trên vấn đề Biển Đông, nơi Trung Quốc khẳng định chủ quyền trên hầu hết vùng biển này.

Hội nghị bộ trưởng Kinh Tế 11 nước tham gia TPP.

mediaBộ trưởng Kinh Tế Nhật Toshimitsu Motegi phát biểu tại cuộc họp TPP-11 ngày 09/11/2017 tại Đà Nẵng.Reuters

Một ngày trước khai mạc APEC 2017, hôm nay 09/11/2017, các bộ trưởng kinh tế của 11 nước tham gia hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã họp tại Đà Nẵng trong nỗ lực hồi sinh thỏa thuận tự do mậu dịch không có Mỹ.

Mục tiêu của hội nghị bên lề diễn đàn APEC này là cố gắng thu hẹp bất đồng để có thể ra được cam kết cuối cùng về TPP.

Theo Reuters, trong khi Nhật Bản cố gắng đẩy nhanh tiến độ để sớm có được thỏa thuận, các nước như Canada, New Zealand và Malaysia lại tỏ ra không mấy tích cực.

Bộ trưởng Kinh Tế Nhật Toshimitsu Motegi, chủ trì hội nghị hôm nay, cho biết về cơ bản các bên đã đạt được đồng thuận trong một số vấn đề khó nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đạt được một gói cam kết cuối cùng về TPP. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng là các bên phải đạt được thỏa thuận nguyên tắc tại hội nghị để tiếp tục các cuộc thảo luận.

Kết thúc phiên họp đầu tiên hôm nay, các bộ trưởng cho biết vẫn cần phải có những cuộc thảo luận khác vào tối nay trước khi lãnh đạo các nước tham gia TPP hội đàm vào ngày mai.

Reuters ghi nhận, nhìn chung các bộ trưởng đều tỏ lạc quan về kết quả hội nghị. Tuy nhiên, lập trường của Mêhicô và Canada có phần hơi phức tạp, vì họ đang phải thương lượng lại thỏa thuận tự do mậu dịch Bắc Mỹ ( NAFTA) với chính quyền Trump. Canada, nền kinh tế lớn thứ 2 sau Nhật Bản của TPP-11, cho biết không vội trong việc tái khởi động lại TPP.

Sau nhiều năm đàm phán, TPP đãđược ký kết chính thức vào ngày 4/2/2016 giữa 12 nước tham gia gồm Mỹ, Canada, Mêhicô, Peru, Chilê, New Zealand, Úc, Nhật Bản, Singapore, Brunei, Malaysia và Việt Nam.

Tuy nhiên, ngay sau khi lên nắm quyền tháng 1/2017, tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh rút Mỹ ra khỏi TPP. Trước động thái đó của Mỹ, 11 nước thành viên còn lại đã nỗ lực hồi sinh thỏa thuận này.

Sau vòng đàm phán mới nhất tại Nhật Bản đầu tháng 11 này, các trưởng đoàn đàm phán của 11 nước thành viên TPP còn lại đều tỏ ý muốn đạt được thỏa thuận cụ thể vào dịp thượng đỉnh APEC 2017 tại Đà Nẵng.

Reuters ghi nhận, nhìn chung các bộ trưởng đều tỏ lạc quan về kết quả hội nghị. Tuy nhiên, lập trường của Mêhicô và Canada có phần hơi phức tạp, vì họ đang phải thương lượng lại thỏa thuận tự do mậu dịch Bắc Mỹ ( NAFTA) với chính quyền Trump. Canada, nền kinh tế lớn thứ 2 sau Nhật Bản của TPP-11, cho biết không vội trong việc tái khởi động lại TPP.

Sau nhiều năm đàm phán, TPP đãđược ký kết chính thức vào ngày 4/2/2016 giữa 12 nước tham gia gồm Mỹ, Canada, Mêhicô, Peru, Chilê, New Zealand, Úc, Nhật Bản, Singapore, Brunei, Malaysia và Việt Nam.

Tuy nhiên, ngay sau khi lên nắm quyền tháng 1/2017, tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh rút Mỹ ra khỏi TPP. Trước động thái đó của Mỹ, 11 nước thành viên còn lại đã nỗ lực hồi sinh thỏa thuận này.

Sau vòng đàm phán mới nhất tại Nhật Bản đầu tháng 11 này, các trưởng đoàn đàm phán của 11 nước thành viên TPP còn lại đều tỏ ý muốn đạt được thỏa thuận cụ thể vào dịp thượng đỉnh APEC 2017 tại Đà Nẵng.

APEC 2017 chờ đợi gì từ tổng thống của « nước Mỹ trước tiên»?

media
Các bộ trưởng APEC chụp hình chung sau cuộc họp ngày 08/11/2017 tại Đà Nẳng.Reuters

Ngày mai 10/11/2017, thượng đỉnh Diễn Đàn Hợp Tác Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC 2017 chính thức khai mạc tại Đà Nẵng. Tâm điểm chú ý của thượng đỉnh APEC lần này là tổng thống Mỹ Donald Trump. Lãnh đạo các nước APEC đang đợi vị tổng thống với khẩu hiệu nổi tiếng « nước Mỹ trước tiên » sẽ thể hiện tầm nhìn thế nào trước một diễn đàn tự do thương mại quốc tế.

Chặng đầu của chuyến công du châu Á của ông Trump đến Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, trước khi tới Việt Nam dự APEC, được đánh giá mang nặng tính chất địa chính trị để thể hiện chiến lược của Mỹ đối với khu vực châu Á. Thế nhưng, người ta đã thấy bên cạnh những tuyên bố trấn an đồng minh chiến lược Nhật, Hàn về vấn đề an ninh, tổng thống Mỹ không quên lợi ích kinh tế của nước Mỹ.

Tổng thống Trump đã nhiều lần nhắc lại với hai đồng minh về quan hệ làm ăn phải « tự do, công bằng và có qua có lại » để giảm thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ. Tại Trung Quốc, ông Trump dường như đã hài lòng hơn với một loạt hợp đồng trị giá hơn 250 tỷ đô la được ký. Vì thế mà ông Doanld Trump đã đổi giọng, không còn chỉ trích Trung Quốc như trước đó không lâu.

APEC quy tụ 21 nước thành viên chiếm 40% dân số toàn cầu nắm giữ 60% của cải thế giới, với những nền kinh tế tiềm năng đa dạng. Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là: Vị Tổng thống tôn sùng chủ nghĩa bảo hộ sẽ thể hiện những gì tại diễn đàn thúc đẩy toàn cầu hóa và tự do thương mại này ?

Cố vấn An ninh Quốc gia của Nhà Trắng, ông McMaster đã giải thích trước chuyến công du quan trọng của ông Trump rằng tổng thống Mỹ muốn « bảo đảm các chính phủ không trợ giá một cách không công bằng cho công nghiệp của họ, không phân biệt đối xử với các doanh nghiệp nước ngoài hoặc không hạn chế đầu tư nước ngoài ».

Giảm thâm hụt thương mại của Mỹ là một trong các cuộc chiến tâm đắc nhất của ông Trump vì ông nhận thấy đó là mối đe dọa cho công ăn việc làm của người Mỹ. Vì thế mà ngay sau khi nhậm chức, ông đặt bút ký sắc lệnh rút Mỹ khỏi TPP – hiệp định thương mại tự do Đii tác xuyên Thái Bình Dương ký với 11 nước, cho dù đa số những nước tham ký đều nhận thấy TPP là công cụ hữu hiệu để làm đối trọng với đà bành trướng kinh tế của Trung Quốc. Thế nhưng, ông Donald Trump cho rằng nước Mỹ không được lợi lộc gì và thậm chí còn bị thua thiệt ở hiệp định tự do thương mại TPP mà đa số các nước tham gia có thặng dư thương mại với Mỹ.

Hệ quả là Trung Quốc, nước bị gạt ra ngoài TPP, có thể lợi dụng dịp này vẽ lại bản đồ trao đổi thương mại của họ ở châu Á bằng cách thúc đẩy ký các thỏa thuận đơn lẻ với các nước.

Ông Trump chưa tới Đà Nẵng, nhưng một ngày trước khi khai mạc APEC, người ta đã thấy hiệu ứng của chủ trương « nước Mỹ trước tiên ». Theo AFP có mặt tại Đà Nẵng, các bộ trưởng Thương Mại và Ngoại Giao APEC vẫn chưa thể đạt được đồng thuận cho một bản tuyên bố chung của hội nghị. Thủ tục thông thường này đang vấp phải cản trở bởi khái niệm « tự do buôn bán » và « bảo hộ mậu dịch » theo kiểu « nước Mỹ trước tiên » của chính quyền Trump.

Kinh tế cũng không choán hết mối quan tâm của ông Donald Trump tại diễn đàn ở Đà Nẵng. « Nước Mỹ trước tiên » và nước Mỹ cũng đang là mục tiêu đe dọa của hạt nhân Bắc Triều Tiên. Hồ sơ Bắc Triều Tiên đã theo ông ông Trump trong suốt ba chặng công du châu Á những ngày qua với những tuyên bố cảnh cáo chế độ Bình Nhưỡng và kêu gọi hai nước lớn Trung Quốc và Nga phải có trách nhiệm chung tay gây sức ép, « cô lập chế độ tàn bạo Bắc Triều Tiên ».

Tại APEC lần này người ta đang mong chờ thấy một tổng thống Trump khôn khéo hơn, ngoại giao hơn, không bốc đồng tuyên bố đe dọa, mạt sát Kim Jong Un và chế độ Bình Nhưỡng như trước đây, để thế giới có thể thở phào vì cuộc chiến thương mại hay chiến tranh với Bắc Triều Tiên chỉ là nguy cơ thoáng qua mà thôi.

Kremlin : Putin-Trump gặp nhau bên lề thượng đỉnh APEC.

media
Vladimir Putin và Donald Trump tại cuộc gặp song phương bên lề thượng đỉnh G20 tại Hamburg, Đức, ngày 07/07/2017.REUTERS/Carlos Barria

Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng nhiệm Mỹ Donald Trump sẽ gặp nhau ngày 10/11/2017 tại Đà Nẵng, Việt Nam, bên lề thượng đỉnh APEC. Thông tin được điện Kremlin xác nhận ngày 08/11, trong khi bộ Ngoại Giao Mỹ lại nói là chưa có gì chắc chắn.

Trả lời hãng thông tấn TASS, ông Iouri Ouchakov, cố vấn điện Kremlin, cho biết cuộc gặp gỡ giữa hai nguyên thủ được dự kiến ngày 10/11, tuy nhiên, giờ cụ thể vẫn « đang được thảo luận ».

Nhưng trong khi đó, ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, hiện đang tháp tùng tổng thổng Mỹ trong chuyến công du Trung Quốc, lại cho biết « chưa hề có thỏa thuận nào về một cuộc gặp song phương chính thức ». Ông nói thêm : « Chúng tôi tiếp tục các cuộc đàm phán… Điều quan trọng nhất là các chủ đề có thể đàm phán, như tình hình Syria và khủng hoảng Bắc Triều Tiên ».

AFP nhắc lại rằng trong chuyên cơ Air Force One trên đường công du châu Á ngày 05/11, tổng thống Donald Trump đã nhắc đến cuộc gặp với đồng nhiệm Nga, vì « muốn sự hỗ trợ của Putin trong vấn đề Bắc Triều Tiên ». Tại cuộc họp báo ngày 09/11 với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, một lần nữa nguyên thủ Mỹ đã kêu gọi Matxcơva tăng sức ép đối với chế độ Bình Nhưỡng để giúp giải quyết « tình hình có khả năng trở nên nguy kịch ».

Gặp nhau lần đầu tiên vào tháng 07/2017 bên lề thượng đỉnh G20 tại Hamburg, Đức, nguyên thủ hai nước Mỹ và Nga sẽ cùng dự thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng, Việt Nam.

Việt Nam tranh thủ APEC 2017 để thúc đẩy hội nhập.

media
Cuộc họp giữa đại diện các nước thành viên còn lại của TPP tại Đà Nẳng ngày 09/11/2017.Reuters

Đối với Hà Nội, thượng đỉnh APEC 2017 tại thành phố Đà Nẳng là một cơ hội để thúc đẩy nhanh hơn nữa tiến trình hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, tình hình địa chính trị khó khăn như hiện nay rất có thể gây nhiều trở ngại cho Việt Nam nói riêng và các nước thành viên APEC nói chung thúc đẩy mở rộng tự do giao thương. Từ Đà Nẳng, đặc phái viên Minh Anh tường trình:

1. Thân chào Minh Anh, thượng đỉnh APEC lần này diễn ra tại Đà Nẳng, miền Trung, khu vực vừa bị mưa bão, gây thiệt hại rất nặng nề về nhân mạng và vật chất. Thiên tai này có ảnh hưởng gì đến thượng đỉnh?

Minh Anh: Hội nghị thượng đỉnh APEC vẫn diễn ra bình thường, nhưng mưa bão những ngày gần đây có lẽ gây thất vọng cho lãnh đạo Việt Nam vốn rất kỳ vọng nhiều vào sự thành công của APEC năm nay. Kể từ khi Minh Anh có mặt tại Đà Nẵng, mưa gió suốt cả ngày. Hôm nay thời tiết có vẻ tốt hơn, tuy nhiên, việc đi lại của người dân cũng gặp nhiều khó khăn, do lệnh cấm xe lưu thông trên nhiều tuyến đường quan trọng.

2. APEC năm 2017 tại Đà Nẵng có gì khác biệt so APEC 2006 tại Hà Nội ?

Minh Anh: Việt Nam xem kỳ APEC lần này như là một sự kiện đối ngoại lớn nhất từ nhiều năm qua, một sự kiện lịch sử quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới của Việt Nam. Do đó, nếu so với kỳ APEC cách đây 11 năm, Việt Nam lần này tổ chức APEC 2017 ở một vị thế khác hẳn.

Nếu nói một cách ví von, năm 2006, Việt Nam lúc bấy giờ như là một « tân binh » chập chững bước vào cuộc chơi. Các biến đổi địa chính trị trên thế giới trong thập niên 1990 buộc chính quyền Việt Nam lúc bấy giờ phải mở rộng cửa giao lưu với các nước láng giềng Đông Nam Á, cũng như với phương Tây.

Chẳng hạn như Việt Nam đã tham gia ASEAN, ký kết các hiệp định tự do thương mại FTA, bình thường hóa quan hệ với Mỹ sau khi nước này bỏ lệnh cấm vận chống lại Việt Nam năm 1994… Nói tóm lại, APEC 2006 là dịp để Việt Nam ra mắt với thế giới.

Trong vòng hơn 10 năm qua, thị trường xuất khẩu của Việt Nam đã được mở rộng hơn và đa dạng hơn, trong đó Hoa Kỳ, Liên Hiệp Châu Âu, ASEAN, Trung Quốc và Nhật Bản là những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam.  Tuy nhiên cho đến nay, VN vẫn chưa được công nhận là một nền kinh tế thị trường.

Để tỏ quyết tâm đẩy mạnh tiến trình hội nhập, Việt Nam đề xuất hai sự kiện trong Tuần Lễ Cấp Cao APEC. Thứ nhất là Hội nghị Thượng đỉnh Kinh Doanh Việt Nam với chủ đề « Việt Nam – Đối tác kinh doanh tin cậy », diễn ra hôm thứ Ba 07/11. Sự kiện thứ hai mang ý nghĩa lớn là Hội nghị Thượng đỉnh Doanh Nghiệp APEC 2017, kéo dài trong ba ngày từ ngày 08 – 10/11.

3.  Hội nghị Thượng Đỉnh Doanh Nghiệp APEC 2017 bàn về những chủ đề gì ?

Minh Anh: Tham gia phiên họp có các quan chức cao cấp của các nền kinh tế thành viên APEC, các tổ chức quốc tế và khoảng 1 000 lãnh đạo các tập đoàn lớn trong khu vực. Trong bài diễn văn khai mạc ngày hôm qua (08/11), ông Trần Đại Quang, chủ tịch nước, có nhấn mạnh đến những đóng góp quan trọng, mang tính quyết định của cộng đồng doanh nghiệp, từ doanh nghiệp hàng đầu thế giới cho đến các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, kể cả các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Trên thực tế, châu Á – Thái Bình Dương là một vùng kinh tế rất năng động, có thể xem như là đầu tầu kinh tế thế giới. Đây cũng là khu vực thu hút gần 50% nguồn đầu tư thế giới, là trung tâm khoa học – công nghệ và chiếm gần 60% tỷ trọng GDP của toàn cầu.

Thế nhưng, những năm gần đây tình hình kinh tế - chính trị trên thế giới có những biến đổi sâu sắc. Các cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra liên tiếp. Trào lưu bảo hộ mậu dịch bắt đầu trỗi dậy tại nhiều nước như Hoa Kỳ, Anh quốc… gây khó khăn cho tiến trình hội nhập kinh tế của Việt Nam nói riêng và xu hướng mở rộng tự do thương mại cho các nước nằm trong vành đai châu Á – Thái Bình Dương nói chung.

Trong bối cảnh này, hội nghị tập trung thảo luận về những thách thức, cơ hội có được, cũng như là chia sẻ những kinh nghiệm từ quá trình toàn cầu hóa, đà phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, các hoạt động kết nối doanh nghiệp, đồng thời kêu gọi phát huy sự năng động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp.

Những nội dung này nằm trong bốn ưu tiên do Việt Nam đề xuất cho năm APEC 2017 có chủ đề là « Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung ». Bốn ưu tiên đó là : Thúc đẩy tăng trưởng bền vững, sáng tạo và bao trùm ; đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực sâu rộng ; nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong kỷ nguyên số ; tăng cường an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Điểm đáng chú ý là tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tham dự thượng đỉnh doanh nghiệp APEC 2017 trong bối cảnh Hoa Kỳ bị chỉ trích theo đuổi chính sách co cụm, đòi xét lại nhiều thỏa thuận tự do mậu dịch, rút ra khỏi TPP.  Mọi người chờ đợi xem ông Trump trình bày tầm nhìn của Hoa Kỳ về một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và cởi mở ra sao.

Hôm nay, Hội nghị Thượng đỉnh Doanh Nghiệp APEC 2017 tiếp tục bàn đến chủ đề vai trò của công nghệ cho các nhà khởi nghiệp mới, cho tăng trưởng kinh tế.

Đáng chú ý là Hội nghị liên bộ trưởng Ngoại Giao và Kinh Tế (AMM), theo lịch trình đã kết thúc hôm qua, nhưng được kéo dài cho đến hôm nay. Nguyên nhân là do các bên bất đồng về cách sử dụng một số từ ngữ trong dự thảo tuyên bố chung. Dường như phía Hoa Kỳ yêu cầu thay đổi một số thuật ngữ liên quan đến các vấn đề tự do thương mại, bảo hộ mậu dịch và biến đổi khí hậu, do chủ trương « Nước Mỹ trước hết » của tổng thống Mỹ Donald Trump.

Một sự kiện khác đang thu hút sự quan tâm theo dõi của giới quan sát, đó là cuộc họp bên lề APEC về Hiệp Định Tự Do Mậu Dịch Xuyên Thái Bình Dương TPP. Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi hôm nay cho biết là 11 nước thành viên còn lại sẽ thảo luận một đề xuất thỏa thuận về nguyên tắc hòng duy trì TPP sau khi Hoa Kỳ rút khỏi hiệp định.

Ngày mai, thứ Sáu, 10/11, lãnh đạo các nước thành viên sẽ có cuộc họp Đối Thoại của các nhà Lãnh đạo với Hội Đồng Tư vấn doanh nghiệp APEC (ABAC). Đặc biệt là lần đầu tiên, đối thoại APEC – ASEAN sẽ được tổ chức trong kỳ này. Mục đích là nhằm thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác giữa hai tổ chức, xúc tiến hòa bình và thịnh vượng chung cho toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Mỹ, Trung ký hơn 250 tỷ đô la hiệp định thương mại.

media
Lễ ký kết các hiệp định thương mại Mỹ-Trung với sự chứng kiến của tổng thống Trump và chủ tịch Tập Cận Bình ngày 09/11/2017.Reuters

Nhân chuyến viếng thăm của tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Quốc, ngày 09/11/2017 lãnh đạo hai nước thông báo một loạt thỏa thuận thương mại, tổng trị giá 253,4 tỷ đô la, trong rất nhiều lĩnh vực, từ điện lực đến xe hơi, hàng không, lương thực. Tổng thống Trump hài lòng, coi đây là bước đầu để "lấy lại cân bằng" trong cán cân thương mại Mỹ-Trung, vốn bất lợi cho phía Hoa Kỳ.

Thông tín viên đài RFI tại Bắc Kinh, Elodie Goulèsque cho biết thêm chi tiết :

"Nhiều thỏa thuận trị giá hơn 253 tỷ đô la là điều chưa từng thấy. Bộ trưởng Thương Mại Trung Quốc nói đến một "phép lạ". Bên cạnh những hợp đồng khổng lồ này, còn phải kể thêm 20 thỏa thuận khác đã được ký kết hôm qua, trị giá hơn 9 tỷ đô la, trong các lĩnh vực dầu khí, tin học, thép và hàng không.

Mua bán với Trung Quốc là ưu tiên số 1 của Donald Trump. Về phía Bắc Kinh, ông Tập Cận Bình cam kết nỗ lực hơn nữa trong việc mở cửa thị trường Trung Quốc cho các doanh nghiệp Mỹ. Chắc chắn một điều : trên hồ sơ thương mại, nguyên thủ hai nước rất ăn ý với nhau.

Hồ sơ quan trọng thứ nhì trong chuyến công du Trung Quốc lần này của tổng thống Mỹ là vấn đề Bắc Triều Tiên. Nếu như trong các chặng dừng ở Nhật Bản và Hàn Quốc, Tokyo và Seoul cùng tán đồng lập trường của tổng thống Trump, thì ngược lại, tại Bắc Kinh, đối thoại với ông Tập Cận Bình trên hồ sơ này phức tạp hơn.

Bản thân lãnh đạo Trung Quốc từng nhìn nhận là đôi khi có bất đồng giữa ông và đồng sự Mỹ, cho dù chuyện bất đồng là một điều bình thường. Tổng thống Donald Trump cũng đã dịu giọng hơn. Nhưng rốt cuộc thì chưa bên nào đưa ra những tuyên bố cụ thể trên hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên. Khó mà biết được thêm thông tin, bởi lẽ trong cuộc họp báo, không một phóng viên nào được đặt câu hỏi với nguyên thủ hai nước".

TIN ĐỌC NHANH.

 

media

(AFP) - Việt Nam : Số người chết vì bão Damrey tiếp tục tăng. Theo thống kê mới nhất ngày 09/11/2017 của chính quyền Việt Nam, 91 người đã thiệt mạng vì lở đất, lụt lội tại miền trung và vẫn còn 23 người mất tích. Thành phố Đà Nẵng, nơi diễn ra thượng đỉnh APEC, không bị thiệt hại vì bão, nhưng mưa lớn vẫn kéo dài tại đây. Người dân Hội An đang tích cực dọn dẹp các tuyến phố để chuẩn bị tiếp đón phái đoàn lãnh đạo tham dự APEC. Tính từ đầu năm 2017, đã có 170 người chết ở Việt Nam vì bão lụt.

(Interfax) - Nga bắt đầu giao xe tăng cho Việt Nam. Bản tin của Interfax ngày 07/11/2017 trích dẫn một quan chức quân sự cao cấp tại Matxcơva cho biết Nga đang chuyển giao những chiếc xe tăng loại T-90S và T-90SK đầu tiên cho Việt Nam. Đầu năm 2017, Hà Nội đặt mua 64 chiếc xe tăng của Nga, trị giá hợp đồng khoảng 250 triệu đô la. Vẫn nguồn tin trên tiết lộ, phía Nga đang đàm phán với Việt Nam về dự án cung cấp hệ thống chống tên lửa của Nga cho quân đội Việt Nam.

(AFP) - Thổ Nhĩ Kỳ bắt giữ hơn 100 người trong chiến dịch chống Daech. Theo hãng Anadolu, Ankara đã phát lệnh truy nã nhắm vào 245 người bị tình nghi là có liên hệ với tổ chức Nhà nước Hồi giáo, 111 trong số đó đã bị bắt vào sáng ngày 09/11/2017. Một phần tư những người bị bắt mang quốc tịch Syria. Thổ Nhĩ Kỳ từ hai năm qua liên tục bị tấn công khủng bố mà Daech nhận là tác giả.

(RFI) - Daech thất thủ tại thành phố cuối cùng ở Syria. Ngày 08/11/2017, quân đội chính phủ Syria, được không quân Nga và lực lượng Hezbollah Liban yểm trợ, đã chiếm lại thành phố Al-Boukamal, căn cứ cuối cùng của tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo ở Syria. Như vậy, Daech không còn chiếm giữ được bất kỳ thành phố nào ở Syria và Irak, song vẫn hiện diện tại các vùng hoang mạc rộng lớn giữa hai nước. Lực lượng thánh chiến đang tích trữ lương thực, vũ khí, đạn dược nhằm thực hiện « chiến tranh quấy rối ».

 

(AFP) – Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đòi liên minh Ả Rập do Ryiad dẫn đầu xóa bỏ cấm vận Yemen. Trong cuộc họp kín ngày 08/11/2017, 15 thành viên của Hội Đồng Bảo An bày tỏ quan ngại trước tình trạng nhân đạo thảm khốc tại Yemen. Nạn đói và dịch tả đe dọa một phần lớn dân cư tại quốc gia có đường biên giới chung với Ả Rập Xê Út này. Cuộc nội chiến tại Yemen đã kéo dài từ 2014 giữa phe nổi dậy Houthi theo hệ phái Shia được Iran hậu thuẫn với phe trung thành với tổng thống Salleh, được Ả Rập Xê Út yểm trợ.

 

(AFP) - Liên Hiệp Châu Âu áp dụng lệnh cấm vận vũ khí Venezuela. Bất chấp chống đối của Luân Đôn, do Venezuela là một đối tác kinh tế quan trọng của Anh, Liên Hiệp Châu Âu ngày 08/11/2017 quyết định cấm vận vũ khí đối với Caracas, nhằm trừng phạt chế độ của tổng thống Maduro đàn áp đối lập, gây khủng hoảng chính trị nghiêm trọng cho Venezuela. Ngoại trưởng 28 nước trong Liên Hiệp Châu Âu không loại trừ khả năng sẽ đưa ra thêm những biện pháp trừng phạt khác.

( AFP ) - Pháp và tai tiếng Paradise Papers. Nhóm điều tra "Paradise Papers" ngày 08/11/2017 tiết lộ nhà tỷ phú Pháp Bernard Arnault, chủ nhân của những nhãn hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton hay Dior, bị cáo buộc "lách thuế" trong hai vụ mua bán hàng chục triệu đô la. Đạo diễn Pháp Jean-Jacques Annaud, nổi tiếng với những bộ phim như Bảy Năm Tại Tây Tạng, hay Người Tình, cũng có tên trong danh sách các nhà giàu nhất thế giới cất giấu tài sản ở các thiên đường thuế.

(AFP) – Một cặp vợ chồng Mỹ khai thác rượu vang Bourgogne. Nói tới dòng vang Bourgogne, cái tên đầu tiên mọi người nghĩ đến là Pommard. Chủ nhân hầm rượu Château de la Commaraine ngày 09/11/2017 thông báo vừa chuyển nhượng lại khu đồn điền trồng nho gần 4 hectar này cho một cặp vợ chồng Mỹ Mark Nunnelly và Denise Dupre. Riêng hầm rượu Pommard chính hiệu, với cơ ngơi đồ sộ trải rộng trên diện tích 20 hectar, thì từ 2014 đã thuộc về Michael Baum, một "ông chủ" của vùng thung lũng tin học California, Silicon Valley.

(AFP) - Hàn Quốc phạt ba nhà sản xuất xe hơi vì gây ô nhiễm. Theo thông báo ngày 09/11/2017 của bộ Môi Trường Hàn Quốc, ba công ty Mercedes-Benz, BMW và Porsche sẽ phải nộp tổng số tiền phạt 63 triệu đô la vì vi phạm quy định về phát thải khí CO2. Hãng BMW bị phạt nặng nhất, với 54 triệu đô la. Khoảng 8.000 xe BMW đã được nhập và bán tại Hàn Quốc từ năm 2013 đến 2016, sử dụng hệ thống chống ô nhiễm chưa được thông qua.

Trump-Tập : "The Art of Deal" đấu với Binh thư Tôn Tử.

 

media
Donald Trump và Tập Cận Bình dự dạ tiệc tại Đại lễ đường Nhân Dân ở Bắc Kinh ngày 09/11/2017.REUTERS/Jonathan Ernst

Chuyến công du châu Á của tổng thống Mỹ Donald Trump được tất cả nhật báo Pháp quan tâm. La Croix chơi chữ « Hoàng đế Tập tiếp ông chủ Trump như một ông hoàng ». Le Figaro nhận xét « Bắc Triều Tiên là trung tâm cuộc đọ sức Trump-Tập ». Tương tự với Les Echos « Tại Trung Quốc, ông Trump tìm kiếm những nhượng bộ về thương mại và Bắc Triều Tiên ».

Binh pháp Tôn Tử đối đầu « The Art of Deal »

La Croix mô tả, chủ tịch Trung Quốc đã tiếp đón tổng thống Mỹ tại Tử Cấm Thành, xưa kia là cung điện của các hoàng đế Trung Hoa, có diện tích đến 720.000 mét vuông. Đây là cả một biểu tượng, trong khi mùa xuân năm ngoái ông Donald Trump tiếpTập Cận Bình tại dinh cơ riêng ở Mar-a-Lago rộng 5.000 mét vuông, tại tiểu bang Florida. Hoàng đế đỏ Tập Cận Bình, theo binh pháp Tôn Tử, hiểu rõ kẻ thù và biết cách làm cho ông ta lóa mắt, dẫn đến chiến thắng mà không phải động binh. Nhà tỉ phú Mỹ vốn tự hào với « Nghệ thuật thương lượng », dùng cách tiếp cận tình cảm, hết lời ca ngợi nhà lãnh đạo Trung Quốc vừa thắng lợi vẻ vang trong Đại hội Đảng.

Theo tường thuật của thông tín viên Les Echos, trong khi dùng trà, ông Trump đã rút chiếc máy tính bảng, đưa cho « ông bạn » Trung Quốc xem một video, trong đó cháu gái Arabella Kushner của ông hát và đọc một bài thơ bằng tiếng quan thoại. Ông Tập nhận xét những tiến bộ của cháu bé, bảy tháng sau cuộc gặp ở Florida. Rồi con người hét ra lửa ở Bắc Kinh trở thành hướng dẫn viên du lịch, đích thân dẫn tổng thống Mỹ và phu nhân tham quan Tử Cấm Thành, xem ca kịch truyền thống và dùng bữa tối.

Hai nhân vật quyền lực nhất thế giới, mỗi người có một cách riêng để khuyến dụ nhau. Donald Trump mong muốn có được sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn của Trung Quốc, vốn chiếm đến 95% trao đổi thương mại với Bắc Triều Tiên, trong cuộc thập tự chinh của ông với Bình Nhưỡng. Nhưng tuy Bắc Kinh đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết trừng phạt của Liên Hiệp Quốc, đối với Tập Cận Bình, không có chuyện làm cho chế độ Kim Jong Un bị lung lay, và tất nhiên không ủng hộ các đe dọa chiến tranh của ông Trump. Về chủ đề này, La Croix dự báo tất cả những lời ngon lẽ ngọt của Donald Trump sẽ không lay chuyển được Bắc Kinh.

Le Figaro nói thêm, người Trung Quốc vốn rất gắt gao về nghi thức, vẫn phải « cầu nguyện » cho nguyên thủ Mỹ không đưa ra những tuyên bố nảy lửa, làm cho các lãnh đạo Bắc Kinh phải bối rối. Các viên chức Bắc Kinh lo lắng theo dõi những tin Twitter của ông Trump, mạng xã hội bị cấm đoán tại Trung Quốc, nhưng riêng tổng thống Mỹ thì có quyền « vượt tường lửa ».

Les Echos cũng nhận định, các nước châu Á cũng phần nào nhẹ nhõm. Thay vì tung ra những cú sốc mới gây nguy cơ xung đột, rốt cuộc ông Donald Trump đã đóng tốt vai một nhà lãnh đạo chín chắn, nghiêm túc theo những bài diễn văn mà các cố vấn đã soạn sẵn. Tại Tokyo, Seoul và Bắc Kinh và trên mạng Twitter, ông Trump chưa có vấp váp gì.

Về một hồ sơ gai góc khác là thương mại, tổng thống Mỹ với khoảng 30 chủ doanh nghiệp tháp tùng, rất muốn giảm bớt số thâm hụt khổng lồ trong trao đổi song phương, có thể lên đến 370 tỉ đô la trong năm nay. Theo hãng tin kinh tế Bloomberg, hai bên ký kết các thỏa thuận thương mại trị giá 250 tỉ đô la. La Croix cho rằng như vậy ông Trump đã được « dỗ dành », nhưng đến bao lâu ? Vòng công du châu Á của Donald Trump, cho đến nay rất ổn thỏa, rất có thể chỉ là bề ngoài, che giấu một chiến lược tương lai hiếu chiến hơn.

Xâm nhập thị trường cần hơn cán cân thương mại

Theo Les Echos, các nhà quan sát tỏ ra hoài nghi, không tin rằng các hợp đồng này có thể thực sự thay đổi thế trận. Phòng Thương Mại Hoa Kỳ tại Trung Quốc cũng không lạc quan về những tiến triển trong việc mở cửa thị trường Hoa lục.

Trả lời phỏng vấn của nhật báo kinh tế Pháp, nhà nghiên cứu Hoàng Dục Xuyên (Yukon Huang) của Carnegie Endowment for International Peace tại Washington, cựu giám đốc phụ trách Trung Quốc của Ngân hàng Thế giới (WB), nhận định « Điều quan trọng thực sự không phải là thâm hụt thương mại Mỹ, mà là xâm nhập được thị trường Trung Quốc ».

Chuyên gia này cho biết, cán cân thương mại không phải là chỉ số tốt nhất để ấn định chính sách kinh tế. Một nước có thể bị thâm hụt thương mại lớn, nhưng tăng trưởng mạnh và thất nghiệp ít. Hoa Kỳ vẫn bị thâm hụt thương mại trước khi Trung Quốc trở thành cường quốc xuất khẩu. Hơn nữa, chú tâm vào chỉ số này chẳng có ý nghĩa gì trong thời buổi toàn cầu hóa chuỗi giá trị : các sản phẩm xuất khẩu được lắp ráp tại Trung Quốc từ các bộ phận do Hàn Quốc sản xuất chẳng hạn. Thâm thủng thương mại của Mỹ chủ yếu phản ánh một nền kinh tế tiêu thụ nhiều hơn là sản xuất ra.

Theo ông Hoàng Dục Xuyên, việc ít hiểu biết về cơ chế kinh tế dẫn đến các quyết định chính trị sai lầm. Tổng thống Donald Trump không có đủ các cố vẫn kỹ trị giỏi, hoặc là có nhưng ông không chịu nghe họ. Tuy nhiên, dư luận Mỹ đứng về phía ông Trump, tin rằng Hoa Kỳ xuống dốc là do Trung Quốc giành mất việc làm. Hoa Kỳ vẫn là đại cường hàng đầu thế giới về kinh tế lẫn quân sự, nhưng công dân Mỹ không nhìn ra điều đó.

Về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Hoa Kỳ là nhà đầu tư lớn nhất thế giới, nhưng chỉ có 2% tổng đầu tư của Mỹ là vào Trung Quốc. Quá ít, so với châu Âu. Hoa Kỳ chủ yếu tập trung vào nông sản thực phẩm, một số dịch vụ và công nghệ cao, không cần đầu tư nhiều vào người khổng lồ châu Á. Các chuỗi cửa hàng Starbuck và McDonald hiện diện khắp nơi ở Trung Quốc, nhưng thông qua nhượng quyền kinh doanh. Và tuy iPhone, iPad được sản xuất tại Trung Quốc nhưng Apple không đầu tư trực tiếp vào, mà qua các nhà thầu khác. Làm thế nào người Trung Quốc có thể mua nhiều hàng Mỹ hơn, trong khi họ đã sản xuất ra được nhiều loại hàng tiêu dùng, và nhập từ châu Âu các loại hàng cao cấp ?

Ông Hoàng Dục Xuyên cho rằng đôi bên có thể cùng có lợi nếu Bắc Kinh chịu mở cửa thêm lãnh vực dịch vụ (tài chính, y tế, giải trí…) cho các doanh nghiệp nước ngoài. Như vậy chẳng những việc làm ở Mỹ không bị đe dọa, mà còn tạo thêm công ăn việc làm cho cả hai phía.

Bắc Triều Tiên nắm được công nghệ nguyên tử nhờ Pakistan

Quay lại với hồ sơ Bắc Triều Tiên, thông tín viên Le Figaro tại New Delhi cho biết, « Pakistan là đối tác quyết định đối với dòng họ nhà Kim trong cuộc chạy đua nguyên tử ». Chế độ Bình Nhưỡng không thể tiến nhanh như vậy nếu Islamabad không cung cấp công nghệ làm giàu chất uranium.

Ngày 30/12/1993, nữ thủ tướng Pakistan Benazir Bhutto chính thức viếng thăm Bình Nhưỡng, với mục đích mua hỏa tiễn đạn đạo Nodong kèm theo chuyển giao công nghệ. Pakistan đang chạy đua vũ khí hạt nhân với Ấn Độ, muốn vượt qua đối thủ. Islamabad mua 210 triệu đô la tên lửa, và không giao công nghệ gì cho Bắc Triều Tiên. Mười lăm năm sau, nhà báo điều tra Shyam Bhatia trong một cuốn sách đã thuật lại một câu chuyện khác hẳn.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2003, Benazir Bhutto cho nhà báo Bhatia biết, trước khi đi Bình Nhưỡng, bà nhét đầy các túi áo măng-tô những CD-Rom chứa những thông tin về công nghệ làm giàu uranium, để trao cho chính quyền Bắc Triều Tiên. Vào thời đó, chương trình nguyên tử của Kim Il Sung đang tiến triển về hướng plutonium dùng cho mục đích quân sự, nhưng không biết làm giàu uranium, một kỹ thuật mà Pakistan nắm vững.

Chính quyền Pakistan luôn bác bỏ thông tin của nhà báo Shyam Bhatia. Nhưng cũng trong năm 2003, ông Robert Kelly, thanh tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA) đến Libya, nơi Kadhafi đã chấp nhận giải trừ hạt nhân. Ông phát hiện ra các vật liệu mà tiến sĩ Abdul Qadeer Khan - nhà khoa học Pakistan từng làm việc cho tập đoàn Hà Lan Urenco chuyên sản xuất máy ly tâm - bán cho Libya.

Ông Kelly kể lại : « Tôi có trong tay kế hoạch sản xuất đầu đạn nguyên tử với tất cả hướng dẫn chi tiết. Ông Khan bán các máy ly tâm, và kế hoạch này được giao theo hợp đồng. Vào thời đó, ông ta cũng làm việc với Bắc Triều Tiên và tôi suy ra rằng Khan cũng giao hàng tương tự ». Thanh tra viên kết luận : « Không có công nghệ của Pakistan, chương trình nguyên tử của Bình Nhưỡng không thể tiến triển nhanh đến thế ».

Xã hội dân sự Rumani nhiều sáng kiến

Nhìn sang châu Âu, La Croix quan tâm đến việc « Tại Rumani, xã hội dân sự luôn trong tình trạng cảnh báo thường trực ». Gần 35.000 người vừa xuống đường phản đối dư luật cải cách tư pháp của chính phủ. Từ sau cuộc biểu tình rầm rộ mùa đông năm ngoái, phong trào xã hội dân sự đang lớn mạnh trên đất nước cộng sản cũ này.

Các nhà hoạt động muốn tạo áp lực chính trị, chú ý đến từng hành động nhỏ của các lãnh đạo. Họ còn vượt ra ngoài biên giới để cảnh báo về tình trạng đất nước, với các lá thư gởi cho nguyên thủ các nước Liên Hiệp Châu Âu và NATO. Các sáng kiến công dân nảy nở trên toàn quốc. Một trang web đóng góp tài chính ra đời từ tháng Ba, đã làm đầu mối giúp 880 mạnh thường quân đầu tư 26.000 euro vào một quỹ vì dân chủ. Tám dự án đã được hỗ trợ, chẳng hạn các lớp học dân chủ cung cấp những công cụ giáo dục công dân cho giáo viên, trong khi môn học này không có trong chương trình chính khóa.

Theo nhà chính trị học Cristian Parvulescu, hầu hết các nhà hoạt động là những người trẻ có học vấn thuộc tầng lớp trung lưu, sống ở thành thị, rất tích cực trên mạng xã hội. Nhưng phân nửa dân số còn lại sống ở nông thôn nghèo khó lại không mấy quan tâm. Xã hội dân sự Rumani còn một con đường dài trước mặt để có thể trở thành lực lượng đối lập thực sự.

Lần đầu tiên ghép được hầu như toàn bộ da

Paradise Papers với những nhân vật tên tuổi dính líu, nạn nghèo khó tăng lên, thâm hụt thương mại của nước Pháp, viện bảo tàng Louvre Abu Dhabi…đó là những đề tài được báo Pháp chú ý hôm nay.

Trên lãnh vực y tế, Le Figaro cho biết « Thành công trong việc ghép hầu như toàn bộ da cho một bé trai 7 tuổi ». Số da được ghép lấy từ các tế bào đã biến đổi gien của chính em bé này.

Bé trai người Syria tị nạn bị một chứng bệnh di truyền hiếm gặp, được đưa vào khoa phỏng của một bệnh viện Đức tháng 6/2015. Gien bệnh trong da khiến biểu bì bên ngoài không dính chặt vào các phần bên trong, khiến một cú sốc nhẹ, một vết trầy xước nhỏ cũng làm cho bệnh nhân bị tuột hẳn da, vi khuẩn tha hồ xâm nhập. Đó là lý do khiến trên 40% trẻ em bị bệnh này không sống qua tuổi thiếu niên. Khi nhập viện, da của bệnh nhân bị bong tróc đến 50% và hai loại virus nguy hiểm đã xâm nhập vào trong cơ thể.

Các bác sĩ Đức đã nhờ một ê-kíp nghiên cứu Ý nuôi cấy các tế bào da còn lành mạnh, chỉ khoảng 6 cm2, sau khi chỉnh sửa gien bệnh, cho đến khi đạt được lượng da đủ để ghép. Tám tháng sau ba cuộc giải phẫu ghép da, nay em bé đã bình phục. Đây là thành công đầu tiên trên thế giới, đã được tạp chí Nature công bố vào ngày 7/11 vừa qua.

Last Updated on Friday, 10 November 2017 08:25
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation