Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 02/10/2017 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Monday, 02 October 2017 07:19

Bắc Triều Tiên : Trên Twitter, Donald Trump gạt bỏ mọi nỗ lực của ngoại trưởng Tillerson.

media
Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) với ngoại trưởng Rex Tillerson và nữ đại sứ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley, ngày 11/08/2017, ở Bedminster, New Jersey.REUTERS/Jonathan Ernst

Vào lúc ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đang cố gắng thuyết phục Trung Quốc gây áp lực với Bắc Triều Tiên trong hồ sơ hạt nhân thì trên Twitter, tổng thống Donald Trump - nếu không muốn nói là làm nhục ngoại trưởng Rex Tillerson - đã tuyên bố là không nên mất thời gian với Bình Nhưỡng.

Đây không phải là trường hợp « trống đánh xuôi kèn thổi ngược » đầu tiên của chính quyền Washington và cũng không phải là lần đầu tiên, tổng thống Mỹ nói ngược lại với ngoại trưởng.

Từ Washington, thông tín viên Jean Louis Pourtet tường trình :

« Có thể tóm tắt đại ý điều mà Donald Trump, qua các twit, nói với Rex Tillerson là không nên mất thời gian đàm phán với nhóc tì tên lửa. Theo ông, Clinton, Bush rồi Obama đều đã thử nhưng không thành. Rex, hãy giữ sức và chúng ta sẽ làm điều cần phải làm. Phải chăng đây là một lời đe dọa nhưng không nói thẳng ra là sẽ có một chiến dịch quân sự nhắm vào Bình Nhưỡng ?

Các phát biểu của tổng thống Mỹ gây ngạc nhiên vì trước đó 24 giờ, ngoại trưởng Tillerson, trong chuyến công du Bắc Kinh, đã thông báo là có những kênh liên lạc giữa Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên, gợi ý rằng có thể đàm phán. Tuy nhiên, bộ Ngoại Giao Mỹ đã giảm bớt tầm quan trọng của tuyên bố này và nói rõ rằng Bắc Triều Tiên tỏ ra không quan tâm đến đàm phán.

Đây không phải là lần đầu tiên Donald Trump bất đồng với chính phủ của ông. Nguyên thủ Mỹ đã từng nói rằng thảo luận với Bắc Triều Tiên không phải là một giải pháp, trong lúc bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis có lập trường ngược lại. Thế nhưng, tổng thống Mỹ dường như tỏ ra đặc biệt khoái trá phá hỏng các nỗ lực của Rex Tillerson tìm cách tiến hành phương thức ngoại giao truyền thống. Điều này làm cho một số nhà quan sát phỏng đoán về thời gian cựu tổng giám đốc Exxon tiếp tục công tác tại bộ Ngoại Giao Mỹ ».

Nhằm gia tăng áp lực, cô lập Bình Nhưỡng, bộ Ngoại Giao Ý đã yêu cầu đại sứ Bắc Triều Tiên – tuy chưa trình thư ủy nhiệm – rời khỏi nước này, để phản đối việc Bắc Triều Tiên đã tiến hành các vụ thử hạt nhân và tên lửa.

Trả lời phỏng vấn nhật báo La Republica, hôm qua, và được AFP trích dẫn, ngoại trưởng Ý Angelino Alfano cho biết đã quyết định đình chỉ quy trình chấp nhận tân đại sứ Bắc Triều Tiên và vị đại sứ này phải rời khỏi Ý.

Theo Roma, quyết định nhằm làm cho Bắc Triều Tiên hiểu rằng họ sẽ bị cô lập nếu không thay đổi chính sách. Tuy nhiên, Ý không cắt đứt quan hệ ngoại giao với Bắc Triều Tiên vì việc duy trì kênh liên lạc là cần thiết.

Malaysia mở phiên xét xử vụ ám sát Kim Jong Nam.

media
Vụ án Kim Jong Nam : Bị cáo người Việt Đoàn Thị Hương bị cảnh sát Malaysia áp tải sau một phiên tòa. Ảnh chụp ngày 13/04/2017.REUTERS/Lai Seng Sin

Hôm nay, 02/10/2017, tư pháp Malaysia bắt đầu tiến hành xét xử vụ hai phụ nữ, một người Indonesia, một người Việt Nam, bị cáo buộc ám sát Kim Jong Nam, anh cùng cha khác mẹ với lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un.

Vụ sát hại xẩy ra ngày 13/02 vừa qua ở sân bay Kuala Lumpur. Bị cáo Việt Nam tên là Đoàn Thị Hương, 29 tuổi.

Trong phiên đầu tiên hôm nay, cả hai bị cáo đều tuyên bố mình vô tội.

Theo đặc phái viên RFI Magaux Bédé, điều gây bất ngờ là ngoài hai bị cáo hiện diện tại phiên tòa, bản cáo trạng còn nói đến bốn bị cáo khác, nhưng tòa từ chối tiết lộ danh tánh.

Salim Bashir, một trong những luật sư của bị cáo Đoàn Thị Hương, cho biết :

« Cơ sở lập luận sáng nay của chúng tôi là thân chủ của chúng tôi, cùng với bốn người khác, đã bị cáo buộc cùng chia sẻ ý định gây ra cái chết. Bình thường ra, chúng tôi có quyền hỏi nhân diện những người này. Luật pháp quy định như vậy, nhưng thẩm phán dường như không muốn.

Trong quá trình điều tra, cảnh sát đã đưa ra tên của bốn người. Chúng tôi chỉ muốn biết những người đó là ai. Các tên mà người phụ trách điều tra đưa ra đều là người Bắc Triều Tiên.

Việc truy tố những người này không được công bố và như vậy là không đúng. Không có gì phải che giấu cả. Bên bào chữa phải được biết các sự việc quan trọng, bởi vì hôm nay là ngày đầu tiên của vụ xét xử. Chúng tôi không hiểu tại sao. Nhưng không phải tất cả đều vô vọng. Chúng tôi vẫn có thể xây dựng lại lập luận bào chữa. Chúng tôi phải làm lại từ đầu, nhưng đó không phải là một thất bại đối với chúng tôi ».

Việc xét xử sẽ kéo dài khoảng hai tháng và các bị cáo có nguy cơ lãnh án tử hình.

Hiệp ước cấm vũ khí nguyên tử : Ảo tưởng hay động lực phi hạt nhân hóa?

media
Vận động thông qua Hiệp ước mới : Đại sứ Thái Lan Thani Thongphakdi - chủ tịch nhóm làm việc của LHQ về giải trừ hạt nhân - và bà Beatrice Fihn, giám đốc điều hành của ICAN - phong trào vận động hủy bỏ vũ khí nguyên tử, Genève, 03/05/2016.Ảnh : Wikipedia

Tháng 9/2017, hàng chục quốc gia phê chuẩn Hiệp Ước Cấm Vũ Khí Hạt Nhân, Hiệp ước được thông qua trước đó hồi tháng 7 tại Đại Hội Đồng LHQ. Với Hiệp ước mới, liệu vũ khí nguyên tử một ngày nào đó sẽ thực sự bị cấm hoàn toàn trên thế giới, giống như vũ khí hóa học hay sinh học? Hiện tại, 5 cường quốc sở hữu vũ khí nguyên tử từ chối tham gia và thậm chí chỉ trích mạnh mẽ, với lý do Hiệp ước mới sẽ làm suy yếu Hiệp Ước Cấm Phố Biển (vũ khí) Hạt Nhân (TNP) 1968. Sau đây là ý kiến của một số chuyên gia (1).

Hiệp Ước Cấm Vũ Khí Hạt Nhân (Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons/Traité sur l’interdiction des armes nucléaires) nói trên là kết quả của các vận động lâu dài của nhiều hiệp hội phi chính phủ và một số quốc gia kiên định chống vũ khí hạt nhân, như Áo, Mêhicô, Nam Phi, Ailen, New Zealand, Thụy Điển hay Brazil. Ngày 07/07/2017, 122 quốc gia đã thông qua hiệp định nói trên. Hiệp ước sẽ có hiệu lực khi có đủ 50 nước phê chuẩn. Brazil là quốc gia đầu tiên ký kết.

Ông Jean-Marie Collin, một đại diện của phong trào quốc tế hủy bỏ vũ khí nguyên tử ICAN (International Campaign to Abolish Nuclear Weapons), giải thích về ý nghĩa của Hiệp ước này :

« Hiệp ước này không hề mang tính biểu tượng. Đây là một Hiệp ước có tính pháp lý. Vũ khí nguyên tử sẽ có thể bị tuyên bố là bất hợp pháp. Hiệp ước này còn chờ các quốc gia phê chuẩn, do đó sẽ phải đợi thêm một vài tháng nữa. Có thể hình dung là Hiệp ước sẽ có hiệu lực từ năm 2018 tới … Hiện nay, vũ khí hạt nhân vẫn được coi gần như là điều bình thường. Cần phải đạt được trước hết một Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân mang tính pháp lý, để có thể đi đến giai đoạn thứ hai. Đó là thiết lập một tiến trình giải trừ vũ khí hạt nhân đa phương. Trong những tháng tới, chúng tôi sẽ làm việc về vấn đề này.

Chủ trương của Hiệp ước này là một Nhà nước không thể nào xây dựng nền tảng an ninh quốc gia dựa trên loại vũ khí giết chết hàng triệu con người một lúc. Chúng ta phải xây dựng được một khuôn khổ an ninh rất khác, để khi nào mà một quốc gia có kiểu hành động như vậy, chúng ta có thể gây áp lực, ví dụ như trong trường hợp Bắc Triều Tiên, cũng như đối với tất cả các nước có tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân khác ».

Theo chuyên gia về an ninh quốc tế Benoit Pelopidas, Học viện chính trị Paris (Sciences PO), Hiệp ước vừa ký kết cấm « phát triển, thực nghiệm, sản xuất, mua, sở hữu hay tàng trữ vũ khí hạt nhân ». Ông nhấn mạnh mục tiêu của công cụ pháp lý này không phải là để « ngăn ngừa chiến tranh hạt nhân, mà là khẳng định bản thân sự tồn tại của loại vũ khí này là có vấn đề ».

Không cường quốc hạt nhân quân sự nào tham gia

Hiện tại, không có bất cứ quốc gia sở hữu vũ khí nguyên tử nào có ý định tham gia hiệp ước mới, và kể cả các nước tự coi là được hệ thống lá chắn hạt nhân của đồng minh bảo vệ, như các thành viên NATO, hay Hàn Quốc, Nhật Bản. Câu hỏi đặt ra là : Phải chăng các cường quốc hạt nhân không hề xem trọng Hiệp ước hạt nhân mới ?

Không hẳn là như vậy ! Nếu chúng ta xem xét trường hợp của nước Pháp. Tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, lãnh đạo ngoại giao Pháp Jean-Yves Le Drian đã phê phán văn bản pháp lý mới về vũ khí hạt nhân là « vô trách nhiệm ».

Theo ngoại trưởng Pháp, « Pháp từ chối tham gia vào các thỏa thuận về Hiệp Ước Cấm Vũ Khí Hạt Nhân, bởi cách làm này làm suy yếu Hiệp Ước Cấm Phố Biển (vũ khí) Hạt Nhân TNP ». Nói chuyện với báo giới bên lề hội nghị, nhiều nhà ngoại giao Pháp nhận xét là cơ chế loại trừ vũ khí hạt nhân của Hiệp ước mới yếu hơn Hiệp ước TNP 1968.

Ông Benjamin Hautecouverture, chuyên gia Viện nghiên cứu Chiến lược, Paris, (Fondation pour la recherche stratégique) nói cụ thể hơn : « Điều khiến các quốc gia hạt nhân khó chịu, đó là công cụ pháp lý mới ra đời này có nguy cơ gây khó khăn cho quy trình thẩm định 5 năm một lần của Hiệp ước TNP 1968…, cũng có mục tiêu hướng đến phi hạt nhân hóa ».

Điều mà ông đặc biệt lưu ý là Hiệp ước mới được tung ra trong bối cảnh căng thẳng dâng cao giữa phương Tây với Nga những năm gần đây, và đặc biệt là khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên. Chuyên gia Benjamin Hautecouverture nhận định :

« Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân này được đưa ra phê chuẩn đúng vào giai đoạn cuộc khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên đang ở đỉnh điểm. Sự việc này cho thấy tham vọng của những người chủ trương hiệp ước mới thật là kỳ quặc.

Người ta có cảm tưởng là sẽ có một quyết định cấm mang tính pháp lý, nhưng lại không hề có tác dụng gì về mặt chiến lược, và loại hiệp ước này chỉ tồn tại như một thứ dàn xếp nho nhỏ về pháp lý – ngoại giao, lơ lửng bên trên không gian an ninh thực sự. Nơi nhiều quốc gia tranh chấp với nhau, nhiều quốc khác thì tìm kiếm sở hữu vũ khí này, và hoàn toàn không đếm xỉa gì đến cuộc tranh luận nói trên ».

Hiệp ước mới chống Hiệp ước cũ ?

Theo Hiệp Ước Cấm Phố Biển (vũ khí) Hạt Nhân (TNP) 1968, thì chỉ có 5 quốc gia thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc (bao gồm Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp) được quyền sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi đó, các quốc gia khác tham gia Hiệp ước TNP bị cấm sở hữu (2). Hiệp ước TNP 1968 cũng dự kiến các nỗ lực cần có để giải trừ loại vũ khí này, tuy nhiên câu hỏi đặt ra là Hiệp ước TNP 1968 có thực sự hiệu quả hay không trong việc ngăn chặn phổ biến vũ khí nguyên tử ?

Theo chuyên gia về an ninh quốc tế Benoit Pelopidas, sở dĩ một Hiệp ước mới về vũ khí hạt nhân ra đời là do nhiều quốc gia không vũ khí nhân « bất mãn » với tình hình hiện tại. Những nước như Nam Phi, New Zealand hay Mêhicô nghi ngờ « quan điểm nước đôi » của các cường quốc nguyên tử : một mặt nói chống phổ biến vũ khí hạt nhân, mặt khác lại có kế hoạch hiện đại hóa hệ thống vũ khí của mình trong hàng chục thập niên tới.

Xét trong khuôn khổ của Hiệp ước TNP 1968, người ta có cảm giác tồn tại song hành hai loại hoạt động phổ biến vũ khí hạt nhân, một được coi là « hợp pháp » và một bị coi là « bất hợp pháp ». Theo chuyên gia Jean-Marie Collin, việc các cường quốc hạt nhân phê phán dữ dội Hiệp ước mới cho thấy các nước này hiểu rằng : « Hiệp ước mới có nguy cơ báo tử hệ thống vũ khí hạt nhân của chính họ », chính vì vậy « Pháp đang gây áp lực rất lớn đối với một số nước châu Phi để họ không phê chuẩn (Hiệp ước mới), còn Hoa Kỳ đe dọa giảm hợp tác quân sự với Thụy Điển ».

Bài tổng hợp khép lại với ý kiến của chuyên gia về an ninh quốc tế Benoit Pelopidas, nhấn mạnh sự bất cập của hệ thống luật pháp quốc tế về vũ khí hạt nhân trong hiện tại, một khi còn một số quốc gia vẫn coi vũ khí hạt nhân là bùa hộ mệnh :

« Quan điểm của Nhà nước Pháp khẳng định là sở hữu vũ khí hạt nhân mang tính răn đe sẽ bảo vệ được quốc gia trước mọi đe dọa, bất kể loại gì. Nếu bạn cho là như vậy, thì làm thế nào mà bạn có thể biện minh cho việc là, nếu không có một khuôn khổ pháp lý mang tính cưỡng chế, thì làm thế nào để cấm các quốc gia khác không được quyền sở hữu thứ vũ khí kỳ diệu như vậy ? ».

----(1) Nhà báo Nicolas Falez tổng hợp, RFI, 20/09/2017.

(2) Ngoài 5 quốc gia Hội Đồng Bảo An, còn bốn nước khác là Ấn Độ, Pakistan, Israel và mới đây là Bắc Triều Tiên. Ba nước nói trên không tham gia Hiệp ước TNP, còn Bắc Triều Tiên rời TNP năm 2003.

Kịch bản nào nếu Trung Quốc bỏ rơi Bắc Triều Tiên ?

media
Hai lá cờ hữu nghị Trung Quốc - Bắc Triều Tiên. Ảnh chụp trên tường một nhà hàng Bắc Triều Tiên ở tỉnh Chiết Giang (Zhejiang), Trung Quốc, nay đã đóng cửa. Ảnh chụp ngày 12/04/2016.REUTERS/Joseph Campbell

Tiếp tục bảo vệ Bắc Triều Tiên hay bỏ rơi chế độ Bình Nhưỡng kịch bản nào có lợi hơn cho Trung Quốc ? Đó là câu hỏi đáng giá ngàn vàng, đang được các chuyên gia và chính giới ở Bắc Kinh cân nhắc.

Về mặt chính thức, Trung Quốc đưa ra cùng một lập trường với Nga : cộng đồng quốc tế không nên dồn Bắc Triều Tiên vào chân tường. Đến nay, Bắc Kinh vẫn xem đối thoại là giải pháp tốt nhất để thuyết phục Bình Nhưỡng đàm phán về tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Nhưng ở hậu trường, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy một số các nhà chiến lược của Trung Quốc đang nêu lên nhiều kịch bản đối phó "khẩn cấp".

Một tuần lễ sau vụ Bắc Triều Tiên thử nguyên tử hôm đầu tháng 9/2017, trưởng khoa quan hệ quốc tế trường Đại Học Bắc Kinh, Giả Khánh Quốc (Jia Qingguo) chính thức lên tiếng "khuyên" Trung Quốc nên tính tới phương án cùng thảo luận với Mỹ và Hàn Quốc về thời kỳ hậu Kim Jong Un.

Là một nhân vật có uy tín, giáo sư họ Giả trong bài nghiên cứu mang tựa đề "đã đến lúc phải chuẩn bị với kịch bản xấu nhất tại Bắc Triều Tiên" đặt ra một loạt các câu hỏi như : Trong trường hợp chế độ Bình Nhưỡng sụp đổ, Trung Quốc phải tính sao ? Nên chăng trong tư thế sẵn sàng triển khai lực lượng sang Bắc Triều Tiên ? Liệu Trung Quốc hay Hoa Kỳ sẽ thâu tóm trang thiết bị hạt nhân Bắc Triều Tiên và Trung Quốc phải làm gì trong trường hợp trong Hàn Quốc thống nhất nước láng giềng phương Bắc ? Trên đây là những kịch bản giới lãnh đạo ở Bắc Kinh phải tính tới.

Nhiều nhà quan sát cho rằng, mặc dù bài tham luận của chuyên gia về quan hệ quốc tế này được đăng trên trang mạng của Diễn Đàn Đông Á, thuộc đại học Úc, nhưng chắc chắn, là ông đã được "phép" để phổ biến quan điểm này trên một phương tiện truyền thông quốc tế.

Vậy phải chăng là Trung Quốc đang bắn đi một thông điệp hướng tới cả chế độ Bắc Triều Tiên lẫn cộng đồng quốc tế ?

Một nhà ngoại giao phương Tây tại Bắc Kinh cho rằng Bắc Kinh đang tính toán "một công đôi việc", vừa hù dọa Bình Nhưỡng khi nêu lên khả năng "bỏ rơi" Bắc Triều Tiên, vừa làm hài lòng Hoa Kỳ, một tháng trước chuyến công du đầu tiên của tổng thống Mỹ, Donald Trump, đến Trung Quốc.

Đương nhiên là Tập Cận Bình mà càng tỏ thái độ cứng rắn với Kim Jong Un chừng nào thì lại càng khiến vị thượng khách của ông là Donald Trump hài lòng chừng nấy. Nhưng có lẽ Trung Quốc đang nhìn xa hơn thế.

Nhà nghiên cứu David Kelly thuộc viện China Policy, trụ sở tại Bắc Kinh, tiết lộ hiện tại ở thượng tầng cơ quan quyền lực Trung Quốc đang có hai phe. Một bên chủ trương duy trì đường lối cũ, tức là cố gắng giữ một đồng minh lâu đời là Bắc Triều Tiên trong vòng ảnh hưởng của Bắc Kinh. Bên kia là trường phái xem việc thống nhất bán đảo Triều Tiên là cơ hội lớn đối với Trung Quốc. Có dấu hiệu cho thấy, phe thứ nhì này đang được "lắng nghe".

Cách rất xa Bắc Kinh, nhìn từ Paris, ông Barthélémy Courmont, thuộc Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp cũng cho rằng giả thuyết chế độ Bắc Triều Tiên sụp đổ không còn là một cơn ác mộng trong mắt giới lãnh đạo Trung Quốc. Bởi lẽ nếu tiến trình thống nhất bán đảo Triều Tiên diễn ra trong hòa bình, thì Trung Quốc là nền kinh tế được hưởng lợi nhiều nhất để xây dựng lại một đất nước Triều Tiên sau 60 năm chia cắt.

Một nhà quan sát làm việc tại Bắc Kinh cho rằng, tiếng nói của phe chủ trương bỏ rơi Bắc Triều Tiên ngày càng mạnh. Mới chỉ cách nay 4 năm, người điều hành tờ báo thuộc Trường Đảng Trung Quốc ông Đặng Vũ Văn (Deng Yuwen) đã bị cách chức vì một bài viết kêu gọi đoạn tuyệt với chế độ Bình Nhưỡng. Thế nhưng tháng 4/2017 trong một bài viết đăng trên trang chủ của trung tâm nghiên cứu độc lập Trung Quốc Charhar, cũng chuyên gia này đã nhấn mạnh đến những lợi thế không thể chối cãi của Trung Quốc, nếu hai miền Nam – Bắc Triều Tiên thống nhất : quân đội Mỹ sẽ không còn lý do để hiện diện tại Hàn Quốc và một khi Bắc Triều Tiên không còn là mối đe dọa đối với Seoul thì Hàn Quốc và Hoa Kỳ không thể viện cớ gì để tiếp tục lắp đặt hệ thống lá chắn chống tên lửa THAAD ngay sát cạnh cửa ngõ của Trung Quốc.

Có điều, bỏ rơi Kim Jong Un cũng không dễ, bởi như lời chuyên gia David Kelly, học viện Chính Trị Trung Quốc China Policy, "không ai biết trước phản ứng của Bắc Triều Tiên". Một cách gián tiếp, giới chuyên gia tại Bắc Kinh lo ngại Kim Jong Un "làm liều" khi bị người anh cả là Trung Quốc bỏ rơi.

Điều mà các nhà phân tích Trung Quốc và quốc tế chưa nói rõ là tất cả các giả thuyết nêu trên đáng tin cậy tới mức độ nào ? Chỉ biết rằng, tại Bình Nhưỡng, Kim Jong Un tăng tốc các vụ thử tên lửa và hạt nhân. Tại Washington, tổng thống Hoa Kỳ ồn ào đe dọa "tiêu hủy" Bắc Triều Tiên.

Còn tại Bắc Kinh, ông Tập Cận Bình đang chuẩn bị Đại Hội Đảng lần thứ 19 để củng cố quyền lực. Hồ sơ Bắc Triều Tiên đương nhiên bắt ông Tập phải quan tâm. Trong mọi trường hợp Bắc Kinh luôn đặt quyền lợi chiến lược của Trung Quốc lên trên hết. Trung Quốc đang chuẩn bị những gì cho tương lai Bắc Triều Tiên ? Bắc Kinh không có ý định chia sẻ những tính toán của mình với bất kỳ một ai.

Hải Quân Ấn Độ thăm Philippines.

media
Chiến hạm tàng hình INS Satpura của Ấn Độ.Ảnh : Wikipédia

Trong khuôn khổ chương trình mừng 25 năm quan hệ đối tác Ấn Độ - ASEAN, hai tầu chiến Ấn Độ đến ghé thăm giao lưu với Hải Quân Philippines.

Phát ngôn viên Hải Quân Philippines, thuyền trưởng Lued Lincuna, ngày 01/10/2017 cho biết thêm là hai tầu chiến Ấn Độ, INS Satpura – tầu chiến tàng hình đa năng và INS Kadmatt - tầu hộ tống chống tầu ngầm, sẽ cập cảng South Harbor ở Manila từ ngày 03-06/10/2017.

Nội dung chi tiết về chuyến thăm không được tiết lộ. Ông Lued Lincuna chỉ cho biết có buổi giao lưu giữa hai tầu chiến Ấn Độ và tầu chiến Rajah Humabon. Phát ngôn viên Hải Quân Philippines nhấn mạnh chuyến thăm này là nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ song phương trong khuôn khổ chương trình mừng 25 năm quan hệ ASEAN - Ấn Độ.

Sự kiện đã được New Dehli thông báo vào đầu tháng 9 năm nay. Theo đó, hai tầu chiến Ấn Độ tiến hành một vòng viếng thăm 12 cảng quân sự trong vòng 3 tháng.

Xuất phát từ cảng Visakhapatnam, bắt đầu từ ngày 08/09, hai tầu chiến này sẽ lần lượt đến các nước ở Đông và Đông Nam châu Á: Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Cam Bốt, Philippines, Brunei, Hàn Quốc, Nhật Bản và Nga.

The Diplomat nhắc lại năm 2017 đặc biệt quan trọng cho quan hệ đối tác Ấn Độ và ASEAN, đánh dấu kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ hợp tác với ASEAN. Dù rằng các mối quan hệ văn hóa đã có hơn 2 000 năm qua, nhưng Ấn Độ chính thức trở thành đối tác đối thoại khu vực với ASEAN vào ngày 28/01/1992; đối tác đối thoại toàn diện năm 1996; đối tác cấp cao năm 2002 và đối tác chiến lược năm 2012.

Anh : Thủ tướng May đối mặt với nhiều rủi ro tại hội nghị Đảng Bảo Thủ.

media
Biểu tình phản đối chính sách của thủ tướng Theresa May trên đường phố Manchester, ngày khai mạc hội nghị Đảng Bảo Thủ, 01/10/2017.REUTERS/Darren Staples

Hôm qua, 01/10/2017, tại Manchester, Đảng Bảo Thủ họp hội nghị thường niên. Đây là dịp để thủ tướng Theresa May cố gắng giành lại quyền kiểm soát trong bối cảnh bà phải đối mặt với những chỉ trích ngay trong đảng của mình về chiến lược Brexit cũng như kết quả tồi tệ trong cuộc bầu cử lập pháp hồi tháng Sáu vừa qua.

Từ Manchester, đặc phái viên Muriel Delcroix gửi về bài tường trình :

« Đây gần như là một hội nghị đầy hiểm nguy đối với Theresa May. Bị coi là người phải chịu trách nhiệm về sự thất bại trong cuộc bầu cử lập pháp hồi tháng Sáu do chính bà chủ xướng, thủ tướng Anh đến Manchester trong vị thế không thuận lợi : phe bảo thủ chỉ trích bà không biết cách thu hút phiếu bầu của giới trẻ và đặt nước Anh vào vị thế yếu trong các cuộc đàm phán với Bruxelles về Brexit.

Bởi vì, cho dù cách nay vài ngày, tại Floriencia, bà có đưa ra một số đề nghị phù hợp hơn, nhưng thủ tướng Anh dường như vẫn chưa lấy lại được thế chủ động. Đặc biệt là bà đã bị một số nhân vật quan trọng trong Đảng Bảo Thủ coi thường. Đây là những người chủ trương một Brexit cứng rắn và cho rằng bà đã chấp nhận quá nhiều thỏa hiệp quan trọng đối với Liên Hiệp Châu Âu. Những nhân vật cạnh tranh với thủ tướng Anh tranh thủ sự yếu thế này để phá hoại uy thế của bà và nhăm nhe gần như công khai vị trí lãnh đạo của bà, nhất là ngoại trưởng Boris Johnson.

Bầu không khí trở nên nặng nề hơn khi mà ở hành lang hội nghị có nhiều tiếng nói bất bình và ở bên ngoài, trên đường phố của Manchester thì vang lên những khẩu hiệu của những người biểu tình phản đối.

Hôm qua, hai cuộc tuần hành lớn, chống phe bảo thủ và chống Brexit đã diễn ra gần trung tâm hội nghị, nơi mà thủ tướng bảo thủ Anh đang tìm mọi cách để sống sót ».

Mảng tối của Aung San Suu Kyi.

media
Bà Aung San Suu Kyi, với các dân biểu Quân Đội Miến Điện, tháng 3/2016.REUTERS/Ye Aung Thu

Sau trưng cầu dân ý Catalunya, e rằng Tây Ban Nha sẽ đi vào con đường đẫm máu. Thủ tướng Anh có nguy cơ « ra đi » trước Brexit. Vì sao lãnh đạo Miến Điện Aung San Suu Kyi vô cảm với thảm nạn của người Rohingya? Trên đây là những chủ đề quốc tế trên báo Pháp ngày 02/10/2017.

« Tôi không phải là Margaret Thacher (người đàn bà thép) nhưng tôi cũng không phải là Mẹ Theresa. Tôi cũng không phải là thần tượng, tôi là nhà chính trị ». Khôi nguyên Nobel Hoà bình 1991, nay là người nắm thực quyền dân sự ở Miến Điện, đã dùng lời đanh thép này để giải thích vì sao bà không lên tiếng bênh vực cộng đồng Rohingya đã làm cho nhiều người từng mến mộ Aung San Suu Kyi thất vọng não nề. Đặc phái viên Bruno Philip của Le Monde nhắc lại tuyên bố này không phải để chỉ trích nhân vật « có quyền cao hơn tổng thống », nhưng để giúp độc giả tìm hiểu « phần tối » của nhà lãnh đạo, một thời được thế giới xem là « thần tượng ».

« Nobel hoà Bình 1991 : trước sau như một ? »

Vào lúc công luận quốc tế bất bình bà Aung San Suu Kyi, tại Rangun nhiều người cho rằng Tây phương hiểu lầm. Ko Jimmy, cựu phát ngôn viên phong trào sinh viên « Thế hệ 88 », cựu tù chính trị trong chế độ quân phiệt khẳng định : « Aung San Suu kyi không hề thay lòng đổi dạ. Bà làm hết sức mình để bảo vệ nhân quyền và dân chủ ».

Thế thì tại sao hơn nửa triệu người Rohingya phải bỏ nước ra đi ? Nhà báo Sit Thu Aung Mynt, trước đây là chiến binh của đảng Cộng Sản Miến Điện, nay đã giải thể, phân tích : Tây phương không hiểu là ở Miến Điện có hai chính phủ : chính phủ Aung San Suu Kyi và chính phủ của... quân đội. Bà ấy không thể công khai lên án quân đội mà phải chỉ trích một cách tế nhị. Trong thông điệp ngày 19/09 vừa qua, khi tuyên bố « những ai phạm tội chà đạp nhân quyền thì dù ở chức vụ nào, theo tôn giáo nào » cũng sẽ bị trừng phạt đích đáng. Aung San Suu Kyi đã đi tới mức giới hạn có thể, vì quân đội nắm hết các bộ then chốt – nội vụ, quốc phòng và biên giới và nắm quyền phủ quyết ở hai viện Quốc Hội.

Còn theo Tin Maung Than, tổng thư ký Hội Đồng Hồi Giáo, thì cho dù bà Aung San Suu Kyi có phê phán hành động cực đoan của giới Phật tử kỳ thị tôn giáo, đồng minh của quân đội, thì phe quân đội cũng bất chấp.

« Chính trị gia thiền sinh »

Tuy nhiên, theo Le Monde, nguyên nhân sâu xa làm giới trí thức ở Rangun bất bình và thất vọng là bà Aung San Suu Kyi « đã chọn chính trị thay vì đạo lý » làm kim chỉ nam.

Câu hỏi mà Le Monde đặt ra là « quyền lực đã làm cho người cựu sinh viên đại học Oxford, từng can đảm hy sinh hạnh phúc riêng tư để thực hiện hoài bảo của người cha mất sớm, thay đổi đến mức độ nào ?».

Theo Le Monde, « mảng tối » của Aung San Suu Kyi, một phần là do liên hệ huyết thống với người cha anh hùng dân tộc Aung San, bị đối thủ chính trị ám sát vài tháng trước khi Miến Điện được Anh Quốc trao trả độc lập. Làm thế nào bà có thể bài bác quân đội do chính thân phụ thành lập ? Bà chỉ dành « sấm sét » cho những tướng lãnh thiếu trách nhiệm.

Aung San Suu Kyi, theo lời kể của Leon De Riedmatten, một nhà họat động Thụy Sĩ trong Hội Hồng Thập Tự Quốc Tế, là một người vừa cứng cỏi vừa vui tính. Năm 2002, bà từ chối đề nghị thỏa hiệp với quân đội đổi lấy tự do mà không có đối thoại chính trị. Thuyết phục mãi, sau cùng bà nhận lời với một điều kiện là « ấm lòng » một người Thụy Sĩ : nếu tôi đồng ý, bạn làm cho tôi món pho mát « nướng ».

Trên thực tế, Aung San Suu Kyi không phải là con người tình cảm vụn vặt. Bà cảm thấy có một sứ mệnh linh thiêng phải theo đuổi. Thiên hướng này được bà giải thích vào năm 2013 tại Tokyo : Tôi cảm thấy ái ngại khi được khen là đã chịu nhiều hy sinh. Tôi không cảm thấy hi sinh gì cả. Tôi chọn con đường phải đi và đi đến cùng với sự tỉnh thức.

Theo Le Monde, Aung San Suu Kyi chỉ có một cuộc tranh đấu : tranh đấu cho một nước Miến Điện dân chủ. Danh tiếng ở nước ngoài chỉ là thứ yếu. Kết quả nhiều năm dài thiền quán theo pháp môn Vipassana, bà thấu rõ cũng như biết giữ khoảng cách với thăng trầm của cuộc đời.

Catalunya : cạm bẫy nội chiến

Tây Ban Nha trong ngõ cụt. Bạo lực đào thêm hố chia rẽ giữa Madrid và Catalunya. Nhìn chung báo chí Pháp lo ngại quốc gia láng giềng rơi vào vòng nội chiến máu lửa.

Trong bài xã luận « Dưới chân tường », nhật báo Công giáo La Croix tiếc rẻ : Thoát khỏi chế độ độc tài của Franco (1978), Tây Ban Nha theo sáng kiến một nước tản quyền. Một số cộng đồng tự trị được Madrid cho thêm thẩm quyền nhiều hơn cộng đồng khác.

Thế nhưng người dân Catalunya đã không ý thức là họ bị một nhóm thiểu số yêu sách phi lý khuynh đảo, các kết quả thăm dò ý kiến xác nhận điều này. Chính thái độ cực đoan này đã tạo ra phản ứng mạnh từ chính quyền trung ương có bổn phận bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ. Tại sao dân Catalunya lại muốn ly khai với một nước dân chủ ? Tây Ban Nha có áp bức họ đâu ?

Về phần chính quyền trung ương, La Croix kêu gọi Madrid phải biết sáng tạo một chính sách mới, như liên bang chẳng hạn.

Libération trách chính quyền cánh hữu hiện nay là thiếu mềm dẻo trong một thế giới có xu hướng « chọn một phe » khi thấy tình hình phức tạp. Thủ tướng Rajoy đã chọn bạo lực Nhà nước để đối phó với Catalunya bất tuân dân sự. Dùng đạn cao su và cảnh sát đàn áp chỉ tạo ra thêm một phong trào đối lập cực đoan. Cả nước Tây Ban Nha không nên theo con đường nội chiến đẫm máu mà họ đã nếm trải trong thập niên 1930.

Liên Hiệp Châu Âu nhiều rối ren

Nếu Le Monde tập trung vào lý do địa chính trị và kinh tế khiến Madrid không để cho Barcelona ly khai, Libération dành nhiều trang báo để phân tích thái độ tắc trách, thiếu tầm nhìn của giới chính trị Tây Ban Nha từ nhiều chục năm nay. Nhật báo cánh tả kêu gọi Liên Hiệp Châu Âu nhắc nhở thủ tướng Tây Ban Nha nền tảng của Liên Hiệp Châu Âu là « hoà bình, thịnh vượng và tiến bộ ». Vấn đề là trong một bài phân tích « Châu Âu bối rối, giữ im lặng », Libération cho rằng Bruxelles khoanh tay đứng ngoài vì Berlin, ủng hộ Madrid, để cho Tây Ban Nha tự lo, theo nguyên tắc không can thiệp vào nội bộ của nhau. Nguyên tắc này có giá trị đến bao giờ ? Libération tự trả lời : cho đến khi có máu đổ.

Đối với Les Echos, Tây Ban Nha khó có thể quay lui. Thủ tướng Mariano Rajoy rơi vào chiến bẫy Catalunya. Chủ tịch vùng tự trị này chơi đòn cân não với lời đe dọa « tuyên bố nước cộng hoà Catalunya độc lập ». Giải pháp tương đối khả thi, do phe tả đề nghị, là tu chính hiến pháp.

Nội tình nước Đức cũng rối ren vì phong trào cực hữu. Đối với Les Echos, nét son thống nhất đất nước đã bị đảng AfD làm nhơ nhuốc. Trong phần lãnh thổ Đông Đức cũ, có vài nơi đảng bài ngoại chiếm được 32 % phiếu bầu. Kết quả này buộc nước Đức phải xem xét lại con đường trải qua từ năm 1990. Một trong những điểm đen làm người dân phàn nàn là thu nhập bên phía đông thấp hơn phía tây. Tiền hưu trí cũng thế cho dù Berlin đã nhiều lần gia tăng phụ cấp.

Theresa May bị nội bộ đe dọa

Trong bối cảnh phe cực hữu Đức muốn ra khỏi Liên Hiệp Châu Âu, Catalunya muốn độc lập với Tây Ban Nha, Luân Đôn thương lượng ly hôn với Bruxelles, thì đảng bảo thủ của Anh đứng trước cơn bão chính trị : Thủ tướng Theresa May, vị thế đang suy yếu vì kinh tế Anh trì trệ, vì thái độ khiêu khích của ngoại trưởng Boris Johnson, có nguy cơ « ra đi » trước « Brexit », tựa của Libération.

Tin xấu đến hàng loạt : Kinh tế Anh bị cơ quan thẩm định tài chính Moody’s hạ điểm, tỷ lệ tăng trưởng rơi xuống mức thấp nhất so với các nước G7. Trong khi đó, ngoại trưởng Boris Johnson công khai ngắm chiếc ghế thủ tướng Anh.

Cuối cùng, nhìn từ Matx cơva, Le Monde mượn tựa câu chuyện cổ tích « Alibaba và 40 tên cướp » để nói về một trong những chuẩn bị tái tranh cử của tổng thống Nga : Vladimir Putin và 40 đại gia. 40 tỷ phú và triệu phú doanh nhân của Nga được triệu mời vào điện Kremlin ngày 21/09 vừa qua. Cuộc gặp gỡ mang danh nghĩa tổng kết tình hình kinh tế « phấn khởi » theo chủ nhân điện Kremlin, nhưng có thể xem là chiến dịch tái tránh cử vào tháng 03/2018 đã khai màn.

Y tế : Tin xấu, tin vui

Về y tế, Le Monde đưa một tin xấu. Tin xấu là giới chuyên gia bị phân hóa, không kết luận dứt khoát có cần cấm triệt để hay không hóa chất phtalates cho dù có nhiều nghiên cứu nghi ngờ hóa chất diệt cỏ sử dụng đại trà trong nông nghiệp có phương hại cho hệ thống thần kinh và nội tiết của trẻ em trai.

Le Figaro thì đưa tin vui : giới y khoa đã nhận diện ra nguyên nhân chính gây ung thư bàng quang : đó là thuốc lá, và tìm ra một phương cách trị liệu ung thư bàng quang đáng khích lệ bằng liệu pháp miễn dịch.

Catalunya : Chính phủ Tây Ban Nha mất uy tín, do bạo lực chống trưng cầu dân ý.

media
Người biểu tình vì độc lập cho Catalunya đối mặt với lực lượng an ninh, ở Julia de Ramis, 01/10/2017.REUTERS/Juan Medina

Hôm qua, 01/10/2017, khoảng 5,3 triệu người Catalunya đã được kêu gọi tham gia cuộc trưng cầu dân ý về tương lai của vùng này. Theo chính quyền Catalunya, tuy bị cảnh sát và hiến binh Tây Ban Nha ngăn chặn, khoảng 2,6 triệu người đã đi bỏ phiếu, tỷ lệ tham gia lên tới 42,3% và theo kết quả kiểm phiếu thì tỷ lệ ủng hộ Catalunya độc lập lên tới 90%.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh xẩy ra nhiều vụ bạo lực của cảnh sát, làm hoen ố hình ảnh của chính phủ trung ương, thủ tướng Mariano Rajoy ngày càng bị cô lập.

Từ Barcelona, thông tín viên François Musseau nhận định :

« Hình ảnh của thủ tướng Mariano Rajoy bị sứt mẻ đáng kể. Các vidéo quay cảnh bạo lực của cảnh sát nhắm vào các cử tri Catalunya ôn hòa, không vũ khí tự vệ đã được lưu truyền trên các mạng xã hội và được các đài truyền hình Tây Ban Nha và quốc tế đăng tải lại.

Về mặt chính trị, thủ tướng Rajoy bị cô lập hơn bao giờ hết và ông sẽ rất khó khăn để đối thoại với phe đối lập : đảng Podemos từ chối nói chuyện với ông. Đảng Xã Hội chỉ trích và coi ông là người không có khả năng, độc đoán.

Còn lãnh đạo phe đòi ly khai Carles Puigdemont, ông đã không thể tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý theo như mong muốn và không có ủy ban phụ trách bầu cử, vì ủy ban này bị tư pháp Tây Ban Nha giải tán. Ông đang lãnh đạo một xã hội Catalunya bị chia rẽ và phân cực hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chắc chắn là lãnh đạo phe đòi độc lập này có thêm những người ủng hộ vì ông đã biết khai thác vị trí thấp yếu của mình cũng như vai trò là nạn nhân của Nhà nước Tây Ban Nha.

Giờ đây, thủ lĩnh phe đòi độc lập phải đối mặt với tình hình rất phức tạp : hoặc là ông cho tổ chức ngay cuộc bầu cử lập pháp trước thời hạn và ông hy vọng sẽ giành được đa số tuyệt đối hoặc ông thực hiện điều đã hứa, đó là yêu cầu nghị viện đơn phương tuyên bố vùng này độc lập. Đây sẽ là cú nhẩy vào miền vô định mà Madrid sẽ không bao giờ chấp nhận ».

TIN ĐỌC NHANH.

media

(AFP) – Miến Điện đề nghị tiếp nhận lại hàng trăm ngàn người Rohingya.

Theo tuyên bố của ngoại trưởng Bangladesh ngày 02/10/2017, đề xuất này đã được chính quyền Miến Điện đưa ra trong các cuộc thương thuyết giữa hai chính phủ. Một nhóm chuyên trách điều phối tiến trình hồi hương sẽ được thành lập. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể cho chương trình này chưa được xác định.

(AFP) – Nga phá vỡ một mạng lưới khủng bố ở Matxcơva.

Theo thông báo ngày hôm nay 02/10/2017 của cơ quan an ninh Nga (FSB) thì nhóm này nằm tại vùng ngoại ô Matxcơva và đang chuẩn bị các vụ khủng bố tại Nga, như các nơi tụ tập đông người, các cơ sở giao thông. An ninh Nga đã tịch thu hai quả bom có sức công phá lớn, nhiều vũ khí và lựu đạn. Vẫn theo FSB, nhóm này mang tên Vương quốc Hồi Giáo Kavkaz và tuyên thệ trung thành với tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (Daech).

(AFP) – Pháp : Tổng thống và thủ tướng tăng điểm tín nhiệm.

Thăm dò của viện Harris Interactive công bố ngày 02/10/2017 cho thấy trong tháng 9, tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhận được 49% số người ủng hộ (+3 điểm) và thủ tướng Edouard Philippe là 48% (+4). Mặc dù điểm tín nhiệm có tăng nhưng đa số người dân Pháp vẫn tỏ ra không tin tưởng là nguyên thủ Pháp và thủ tướng sẽ « thực hiện một chính sách tốt cho nước Pháp ».

(AFP) – Iran và Irak tập trận sát vùng tự trị Kurdistan.

Theo một quan chức vùng tự trị Kurdistan ngày 02/10/2017, cuộc tập trận chung giữa hai nước Iran và Irak đã diễn ra vào lúc 11 giờ sáng, cách đường ranh giới với vùng Kurdistan chừng 250m. Diễn tập huy động nhiều xe tăng và lính bộ binh. Cuộc tập trận này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng do việc chính quyền tự trị đã cho tiến hành bỏ phiếu trưng cầu dân ý về độc lập.

 

Last Updated on Tuesday, 03 October 2017 07:14
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation